سپاه پاسداران مانع عبور ۶ کشتی از تنگه هرمز شد و تهران بر بسته بودن این گذرگاه تاکید کرد
بهدنبال اقدام سپاه پاسداران در جلوگیری از عبور شش کشتی از تنگه هرمز، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، اعلام کرد این گذرگاه راهبردی همچنان بسته است و مذاکرات تهران و مسقط برای بازگشایی آن بدون نقشآفرینی واشینگتن، ادامه دارد.
صداوسیمای جمهوری اسلامی دوشنبه پنجم مرداد گزارش داد شش شناور که قصد داشتند شبانه از «مسیر غیرتعیینشده» در تنگه هرمز عبور کنند، با شلیک هشدار نیروی دریایی سپاه پاسداران «متوقف شدند».
پیشتر نیز خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، به نقل از یک «مقام آگاه» گزارش داد شش کشتی «متخلف» بامداد پنجم مرداد پس از خاموش کردن سامانههای ناوبری و موقعیتیاب خود، به «تحریک» ارتش آمریکا قصد عبور از «مسیر غیرقانونی و ناایمن» در جنوب تنگه هرمز را داشتند.
بر اساس این گزارش، یکی از این شناورها «دچار حادثه» شد و سایر کشتیها تحت آنچه فارس «مدیریت قاطع» جمهوری اسلامی خواند، به خلیج فارس بازگردانده شدند.
این رسانه حکومتی افزود: «مسیر تردد در تنگه هرمز مسیر مشخصشده توسط ایران است و مابقی مسیرها آلوده است و راه به جایی ندارد.»
در هفتههای اخیر، اقدام عمان در اعلام مسیر جایگزین برای تردد کشتیها در تنگه هرمز واکنش تهران را در پی داشته است.
جمهوری اسلامی این اقدام را مغایر با تفاهمنامه اسلامآباد میداند و به همین دلیل، برخی شناورها را در این گذرگاه راهبردی هدف قرار داده است.
تنگه هرمز گذرگاه باریکی میان ایران و عمان است که پیش از آغاز جنگ ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴، حدود یکپنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکرد.
بقایی: در حال حاضر چیزی به نام آتشبس وجود ندارد
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی پنجم مرداد در نشست خبری خود گفت تهران «هیچ مذاکرهای» با آمریکا ندارد و گفتوگوها تنها با عمان و با هدف بررسی «تمهیدات لازم برای عبور از تنگه هرمز» در جریان است.
بقایی افزود: «گفتوگوهایی که این چند روز داشتیم، منحصرا با عمان درباره سازوکار مدیریت کشتیرانی در تنگه هرمز بوده است. مذاکرات ایران و عمان ارتباطی با آمریکا ندارد؛ موضوعی دوجانبه است و همچنان هم ادامه دارد.»
او با تاکید بر بسته بودن این آبراه گفت که آمریکا همزمان با مراسم تشییع جنازه علی خامنهای، دیکتاتور پیشین ایران، کشتیها را به سمت مسیر «ناامن» در جنوب تنگه هرمز منحرف کرد.
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی همچنین ایالات متحده را متهم کرد که از کشتیهای تجاری برای حمل تجهیزات نظامی استفاده میکند.
به گفته بقایی، در حال حاضر چیزی به نام آتشبس وجود ندارد و گزارشها درباره پذیرش آتشبس ۱۰ روزه از سوی تهران، نادرست است.
شبکه خبری سیبیاس نیوز چهارم مرداد به نقل از دو منبع آگاه گزارش داد مذاکرات تهران و مسقط درباره بازگشایی تنگه هرمز با پیشرفت همراه بوده، اما دستیابی به توافق نهایی مستلزم زمان بیشتری است.
مقامهای عمانی دوم مرداد برای رایزنی درباره بحران تنگه هرمز به تهران سفر کرده بودند. این سفر همزمان با تصمیم دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، برای توقف حملات به مواضع جمهوری اسلامی پس از ۱۳ شب عملیات پیاپی انجام گرفت.
اظهارات بقایی درباره نبود هرگونه مذاکره با آمریکا در شرایطی مطرح شد که مایک والتز، سفیر ایالات متحده در سازمان ملل، چهارم مرداد اعلام کرد ترامپ کارزار نظامی را با هدف ایجاد فرصت برای پیشبرد مذاکرات متوقف کرده است.
خبرگزاری رویترز پنجم مرداد به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد تصمیم ترامپ برای توقف حملات بر پایه توصیه فرماندهان ارشد ارتش اتخاذ شده، زیرا آنان معتقد بودند این کارزار با هدف بر هم زدن کنترل حکومت ایران بر تنگه هرمز، به سقف اثربخشی خود رسیده و اهداف بالقوه برای ادامه عملیات رو به پایان است.
بر اساس این گزارش، دن کین، رییس ستاد مشترک ارتش آمریکا، نیز نسبت به کاهش ذخایر سامانههای پدافند هوایی مورد استفاده برای حفاظت از پایگاههای ایالات متحده در منطقه، ابراز نگرانی کرده بود.
ثبت جهانی دژ الموت در فهرست میراث جهانی یونسکو با استقبال گسترده افکار عمومی در ایران همراه شده و همزمان، نقش حمیده چوبک، باستانشناس و سرپرست کاوشهای این مجموعه، در شناسایی، حفاظت و ثبت جهانی این اثر تاریخی، مورد توجه و تقدیر قرار گرفته است.
پرونده «دژ الموت و استحکامات دفاعی وابسته به آن» چهارم مرداد در چهلوهشتمین نشست کمیته میراث جهانی یونسکو در شهر بوسان کره جنوبی، بهعنوان سیامین اثر ایران در فهرست میراث جهانی به ثبت رسید.
چوبک از سال ۱۳۸۰ کاوشهای باستانشناسی در قلعه الموت را آغاز کرد؛ پژوهشهایی که طی ۲۵ سال و در قالب ۱۶ فصل کاوش ادامه یافت.
او علاوه بر کاوش در خود قلعه، محوطههای پیرامونی و چندین دژ وابسته را مورد بررسی قرار داد و با آشکارسازی بخشهای مدفون قلعه، کاربری قسمتهای مختلف آن را شناسایی کرد.
او در جریان این کاوشها، زندان، سردر اصلی، رصدخانه و صحن مرکزی قلعه را از زیر خاک بیرون آورد و مولاسرا، محل استقرار حسن صباح و دیگر رهبران اسماعیلی، را یافت.
چوبک همچنین سامانههای انبارداری، آبیاری و راههای ارتباطی مجموعه را شناسایی کرد و با انجام مطالعات گیاهشناسی، برخی روایتهای رایج درباره مصرف حشیش در دوره حسن صباح را به چالش کشید.
بررسی شش قلعه مجاور نیز نشان داد این استحکامات در دوره خود بهصورت یک شبکه یکپارچه اداره میشدهاند.
چوبک همچنین از اجرای پروژههایی مانند احداث جاده، تلهکابین و برخی ساختوسازها در عرصه تاریخی الموت جلوگیری کرد و مانع زمینخواری و کوهخواری در این منطقه شد.
از تپهای خاکی تا ثبت جهانی
چوبک که بهعنوان مدیر پایگاه میراث جهانی الموت فعالیت میکند، دوشنبه پنجم مرداد گفت این محوطه پیش از آغاز کاوشها در سال ۱۳۸۰، بر اثر سالها فرسایش و رهاشدگی به تپهای خاکی تبدیل شده بود و تنها بخشهایی از دیوارهای آن دیده میشد.
او افزود طی ۲۵ سال گذشته، ساختارهای اصلی قلعه مورد شناسایی، مستندسازی، حفاظت و مرمت قرار گرفتند که هدف آن، آمادهسازی پرونده به منظور ثبت جهانی این اثر بود.
چوبک با اشاره به جایگاه تاریخی الموت گفت این مجموعه تنها یک دژ نظامی نبوده، بلکه مرکز حکومت، دانش و فرهنگ در دوره اسماعیلیان به شمار میرفته است.
به گفته این باستانشناس، حضور دانشمندانی چون خواجه نصیرالدین طوسی، وجود کتابخانه و فعالیتهای علمی، بیانگر جایگاه فرهنگی این مجموعه فراتر از کارکرد نظامی آن است.
بازتاب گسترده در رسانهها و شبکههای اجتماعی
پایگاه خبری عصر ایران چهارم مرداد در گزارشی با عنوان «۲۵ سال تلاش و عاشقی برای میراث فرهنگی ایران»، از نقش چوبک در حفاظت و معرفی دژ الموت قدردانی کرد.
عصر ایران نوشت چوبک عمر خود را صرف پژوهش و حفاظت از این مجموعه تاریخی کرده و اکنون سالها تلاش او با ثبت جهانی این اثر به ثمر نشسته است.
در این گزارش آمده است: «شاید ثبت جهانی الموت تنها یک خبر باشد، اما برای زنی که بیش از یکچهارم قرن زندگیاش را پای این کوه و این قلعه گذاشت، این لحظه پایان یک مسیر طولانی و آغاز ماندگاری نام الموت در حافظه جهانی است.»
این رسانه به دیگر فعالیتهای علمی چوبک، از جمله سرپرستی کاوشهای باستانشناسی در شهر تاریخی جیرفت و حوزه جازموریان اشاره کرد و افزود این پژوهشها به شناسایی مسجد، بازار، میدان، گورستان، شبکه آبرسانی و کارگاههای صنعتی این محوطههای تاریخی انجامید.
فعالیتهای چوبک در شبکههای اجتماعی نیز با استقبال گسترده کاربران ایرانی روبهرو شد.
زینب کریمیان که خود را «روزمرهنویس» معرفی کرده است، با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، از نقش چوبک در ثبت جهانی الموت قدردانی کرد و در مقابل، حضور پررنگ مقامهای جمهوری اسلامی در مراسم ثبت جهانی و کمرنگ ماندن نقش این باستانشناس را مورد انتقاد قرار داد.
او با انتشار تصویری از لحظه اعلام ثبت جهانی دژ الموت و اشک شوق چوبک نوشت: «ثبت جهانی قلعه الموت حاصل ۲۵ سال ایستادگی خانم چوبک بود، اما باز هم ردیف اول را مدیران مردی پر کردند که چند صباحی وزیر و معاون وزیرند و او گوشهنشین بود.»
در ادامه این پیام آمده است: «تاریخ نام صندلینشینان را فراموش میکند، اما نام کسانی را که برای این سرزمین عمر گذاشتند، نه.»
ایرانیان خارج از کشور، در روزهای اخیر به مناسبت سالگرد درگذشت رضا شاه و محمدرضا شاه، در دهها شهر جهان تجمع کردند.
این تجمعها روزهای سوم، چهارم و پنجم مرداد، در کشورهایی مانند آلمان، آمریکا، اسپانیا، استرالیا، بریتانیا، پرتغال، سوئد، سوئیس، فنلاند، کانادا، نیوزیلند و یونان برگزار شد و تجمعکنندگان با برگزاری مراسمی، یاد و خاطره خاندان پهلوی را گرامی داشتند و علیه جمهوری اسلامی شعار دادند.
آلمان
تجمع ایرانیان ساکن آلمان در شهرهایی مانند برلین، فرانکفورت، کلن، هامبورگ و هانوفر برگزار شد.
تجمعکنندگان در این شهرها، فریاد «شاه رضا پهلوی» و شعارهایی مانند «پرچم شیروخورشید/ کل جهان درخشید» سردادند.
شرکتکنندگان در تجمع برلین با ابراز حمایت از شاهزاده رضا پهلوی بهعنوان رهبر دوران گذار، خواستار حمایت جامعه جهانی از مطالبات مردم ایران برای آزادی، دموکراسی و گذار از جمهوری اسلامی شدند.
بریتانیا
گروهی از ایرانیان مقیم بریتانیا نیز چهارم مرداد مراسم گرامیداشت برای سالروز درگذشت رضا شاه و محمدرضا شاه پهلوی را در مرکز شهر لندن برگزار کردند.
ایرانیان در این گردهمایی از کارنامه و میراث این دو شاه فقید ایران گفتند و یاد آنان را گرامی داشتند.
آمریکا
در شماری از شهرهای آمریکا نیز تجمعاتی به همین مناسبت شکل گرفت.
در لسآنجلس، مراسم «بزرگداشت پادشاهان پهلوی» و در نیویورک نیز آیینی با حضور جمعی از ایرانیان و چهرههای فرهنگی، سیاسی و اجتماعی، برای گرامیداشت یاد و میراث آخرین پادشاه ایران برگزار شد.
احسان کرمی، بازیگر، چهارم مرداد در تجمع ایرانیان در هیوستون آمریکا گفت: «شاهان سلسله پهلوی در تاریخ ایران سربلند هستند.»
سوئد
ایرانیان مقیم سوئد، در مرکز استکهلم راهپیمایی اعتراضی برگزار کردند. شرکتکنندگان، با پیمودن مسیری دو کیلومتری و سر دادن شعار «نه به جمهوری اسلامی»، بر حمایت از مطالبات آزادیخواهانه مردم ایران و گذار از جمهوری اسلامی تاکید کردند.
ویدیوی رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد در شهر مالمو نیز گروهی از ایرانیان مراسم گرامیداشت برای درگذشت رضا شاه و محمدرضا شاه پهلوی را برگزار کردند و در این مراسم سرود «ای ایران» را همخوانی کردند.
در گوتنبرگ نیز تجمعی از سوی گروهی از ایرانیان شکل گرفت.
استرالیا
همزمان با چهلوهفتمین سالگرد درگذشت محمدرضا شاه پهلوی، جمعی از ایرانیان در ملبورن استرالیا با برگزاری مراسمی و کاشت یک سرو ایرانی، یاد او را گرامی داشتند.
این سرو به دست دو تن از بستگان جانباختگان انقلاب ملی ایران کاشته شد و برگزارکنندگان آن را نمادی از ایستادگی و استقامت ایرانیان توصیف کردند.
گروهی از ایرانیان مقیم شهر پرت نیز روزهای ۴ و ۵ مرداد تجمعاتی به همین مناسبت برگزار کردند.
کانادا
همزمان با سالروز درگذشت رضا شاه و محمدرضا شاه پهلوی، جمعی از ایرانیان در کلگری کانادا با برگزاری مراسمی، یاد و خاطره آنان را گرامی داشتند.
شرکتکنندگان با تاکید بر نقش خاندان پهلوی در شکلگیری ایران مدرن، حمایت خود را از شاهزاده رضا پهلوی برای رهبری دوران گذار اعلام کردند.
آنها همچنین بر اتحاد ایرانیان برای گذار از جمهوری اسلامی و دستیابی به آزادی و پیشرفت تاکید کردند.
یونان، پرتغال، سوئیس، فنلاند، اسپانیا، نیوزیلند
گروهی از ایرانیان مقیم سوئیس سوم مرداد به مناسبت سالروز درگذشت محمدرضا شاه پهلوی در شهر برن تجمع کردند و فریاد «ایران» سردادند.
در فنلاند نیز مراسم گرامیداشت سالروز درگذشت محمدرضا شاه پهلوی مقابل پارلمان این کشور در هلسینکی برگزار شد.
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال همچنین نشان میدهد تجمعاتی در شهر لیسبون پرتغال، آتن یونان، مادرید اسپانیا و اوکلند نیوزیلند شکل گرفت.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، در واکنش به تهدیدهای اخیر مقامهای جمهوری اسلامی اعلام کرد تهران با انتقال پهپادهای شاهد و فناوری ساخت آنها به روسیه، عملا از همان ابتدای جنگ اوکراین وارد مناقشه شده و به این کشور حمله کرده است.
زلنسکی در مصاحبه با شبکه اسکاینیوز که بامداد دوشنبه پنجم مرداد منتشر شد، در پاسخ به پرسشی درباره احتمال حمله مستقیم جمهوری اسلامی به اوکراین گفت این حمله پیشتر رخ داده، اما «به شکلی متفاوت».
او افزود: «ایران از همان سال نخست جنگ، فناوری پهپادهای شاهد را در اختیار روسیه قرار داد. هزاران فروند از این پهپادها را تحویل داد و سپس مجوز تولید آنها را نیز واگذار کرد.»
رییسجمهوری اوکراین ادامه داد: «آنها چه کردند؟ آیا به ما حمله نکردند؟ به نظر من، بله؛ آنها همین حالا هم این کار را انجام دادهاند.»
ارتش اوکراین سوم مرداد با انجام حملاتی دوربرد در دریای خزر، شناورهایی را که برای انتقال محمولههای نظامی مرتبط با جمهوری اسلامی استفاده میشدند، هدف قرار داد.
بنا بر اعلام رسمی حکومت ایران، این حمله یک کشته و یک زخمی بر جای گذاشت.
از آن زمان، مقامهای جمهوری اسلامی با تشدید لفاظیهای تهدیدآمیز خود علیه اوکراین، از پاسخ به اقدام کییف سخن گفتهاند.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، پنجم مرداد حمله اوکراین را یک «ماجراجویی خطرناک» و «اقدامی مطلقا غیرقانونی و نمایشی برای جلب توجه» خواند و تهدید کرد این رویداد «قطعا از طرف ما بیپاسخ نخواهد ماند».
او افزود: «بزرگترهای زلنسکی باید او را کنترل کنند و مراقب باشند که اقدامات رژیم اوکراین میتواند پیامدهایی داشته باشد که دامنگیر بخشهای مختلف جهان شود.»
بقایی ادامه داد: «کسانی که پشتیبان دولت اوکراین هستند، باید پاسخگو باشند. تبعات اینگونه اقدامات غیرقابل پیشبینی خواهد بود.»
زلنسکی: جمهوری اسلامی قابل اعتماد نیست
زلنسکی در بخش دیگری از مصاحبه خود، نسبت به هرگونه اقدام شتابزده هشدار داد و اعلام کرد هرچند کییف میکوشد ضمن در پیش گرفتن احتیاط، از گشوده شدن جبههای تازه در جنگ جلوگیری کند، اما «پنهان کردن واقعیت هیچ فایدهای ندارد».
او گفت: «ایران و کره شمالی همین حالا هم به ما حمله کردهاند. امیدوارم این حملات را تشدید نکنند، اما ما باید برای هر سناریویی آماده باشیم و بدانیم که نمیتوان به آنها اعتماد کرد.»
او افزود تهران و پیونگیانگ از همان ابتدای جنگ، بیآنکه کییف اقدامی تنشزا انجام داده باشد، به مسکو سلاح رساندند.
او گفت روسیه در حال آمادهسازی برای پذیرش ۳۰ هزار نیروی دیگر کره شمالی برای جنگ علیه اوکراین است و مقدمات استقرار این نیروها از ماه ژوئن در منطقه ورونژ آغاز شده است.
روسیه اسفند ۱۴۰۰ کارزار نظامی خود را علیه اوکراین کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
جمهوری اسلامی بهعنوان یکی از متحدان اصلی مسکو، با ارسال پهپادهای شاهد و تجهیزات موشکی، از جنگ روسیه علیه اوکراین حمایت کرده است.
همزمان با تشدید گرانی و بحران معیشتی در ایران، پایگاه خبری اقتصادنیوز گزارش داد پرداختهای اقساطی در بازار سلامت کشور بهتدریج رواج یافته و خدماتی مانند دندانپزشکی و حتی دارو، بهصورت قسطی عرضه میشوند. این روند نشاندهنده کاهش بیش از پیش توان مالی خانوارهاست.
اقتصادنیوز دوشنبه پنجم مرداد نوشت برخی بیماران بهدلیل مشکلات اقتصادی برای دریافت تخفیف در هزینه ویزیت با پزشکان چانهزنی میکنند و در مواردی نیز درمان را بهصورت اقساطی انجام میدهند.
بر اساس این گزارش، خدمات دندانپزشکی در حال حاضر «پررنگترین ویترین» درمان اقساطی است و بسیاری از کلینیکها و پلتفرمها خدماتی مانند ایمپلنت، ارتودنسی، عصبکشی و لمینیت را با امکان پرداخت اقساطی، وام یا بازپرداخت چندماهه عرضه میکنند.
این رسانه افزود: «درد دندان منتظر حقوق ماه بعد نمیماند. کسی که دندانش عفونت کرده یا باید عصبکشی کند، نمیتواند همیشه درمان را عقب بیندازد. بنابراین قسطی شدن برای او هم فرصت است، هم علامت هشدار؛ فرصت از این جهت که درمان را ممکن میکند، هشدار از این جهت که هزینه ضروری زندگی به بدهی ماههای بعد منتقل شده است.»
در ماههای اخیر، تورم فزاینده و افزایش چشمگیر قیمت کالاهای اساسی، فشار اقتصادی قابل توجهی بر خانوارها وارد آورده و معیشت بخش گستردهای از جامعه را با چالشهای جدی مواجه کرده است.
بر پایه آخرین دادههای مرکز آمار ایران، نرخ تورم نقطه به نقطه در خردادماه به حدود ۸۹ درصد و نرخ تورم سالانه به ۶۲ درصد رسید.
همچنین نرخ تورم نقطه به نقطه در مناطق روستایی از ۱۰۰ درصد عبور کرد و به ۱۰۸.۱ درصد افزایش یافت.
خرید اقساطی دارو
اقتصادنیوز در ادامه نوشت روند پرداخت اقساطی به خدمات دندانپزشکی محدود نمانده و برخی داروخانههای آنلاین و سرویسهای اعتباری نیز امکان خرید اقساطی دارو، مکملها و محصولات سلامتمحور را فراهم کردهاند.
در این گزارش آمده است: «وقتی دارو هم قسطی میشود، یعنی فشار هزینهها از کالاهای مصرفی عبور کرده و به ضروریترین بخش زندگی رسیده است.»
بر اساس این گزارش، اپلیکیشنها و وبسایتهای حوزه سلامت نیز برای ویزیت آنلاین پزشکان، روانشناسان و روانپزشکان، از کدهای تخفیف و طرحهای تشویقی استفاده میکنند.
اقتصادنیوز افزود اکنون این پرسش مطرح است که آیا این روند دسترسی به درمان را آسانتر کرده یا بیماران را به انتخاب ارزانترین گزینه بهجای درمان کامل سوق داده است.
در ماههای اخیر، شماری از شهروندان در پیامهایی به ایراناینترنشنال از کمبود و افزایش قیمت دارو خبر داده و گفتهاند این وضعیت روند درمان بسیاری از بیماران را با اختلال جدی مواجه کرده است.
بر اساس تعدادی از این پیامها، بحران دارو در ایران موجب شده برخی شهروندان از علم پزشکی به طب سنتی روی بیاورند.
فشار اقتصادی و درمانهای نیمهتمام
اقتصادنیوز در ادامه نوشت: «برخی پزشکان میگویند بیمارانی را میبینند که ویزیت میشوند، اما آزمایش، عکس، دارو یا جلسه بعد را عقب میاندازند. در درمانهای ادامهدار، این عقبانداختن خطرناکتر است؛ بیمار فیزیوتراپی را نیمهکاره رها میکند، تراپی را بعد از دو جلسه قطع میکند یا دارو را نصفه مصرف میکند تا دیرتر تمام شود.»
بر اساس این گزارش، فشارهای اقتصادی در حوزه رواندرمانی نمود بیشتری دارد و برخی مراجعان خواستار تعویق پرداخت هزینه جلسات یا کاهش تعداد آنها هستند.
در این گزارش آمده است: «رواندرمانی قرار است جایی برای حرف زدن از اضطراب، فرسودگی و فشار زندگی باشد، اما خود هزینه جلسه گاهی به یکی از همان اضطرابها تبدیل میشود.»
اقتصادنیوز در پایان هشدار داد گسترش پدیده درمان قسطی از ضعف تامین مالی نظام سلامت و سهم بالای پرداخت مستقیم بیماران از هزینههای درمان، دارو و سایر خدمات پزشکی حکایت دارد.
بحران اقتصادی ناشی از ناکارآمدی جمهوری اسلامی بهویژه در سالهای اخیر آینده سلامت و درمان کشور را با تهدید جدی روبهرو کرده است.
سعید فتاحی، مشاور کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران ایران، پیشتر اعلام کرد در سالهای گذشته و بهویژه پس از جنگ اخیر، هزینههای دارو و درمان بهطور چشمگیری افزایش یافته است، به گونهای که حتی با وجود پوشش بیمه تکمیلی، بازنشستگان ناچارند بخش قابل توجهی از هزینههای درمانی را شخصا پرداخت کنند.
سلمان اسحاقی، سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، کمبود دارو در کشور را مسالهای «جدی و بحرانی» خواند. همزمان، جعفر میعادفر، رییس سازمان اورژانس کشور، اعلام کرد برای تامین سرم و اقلام دارویی مورد نیاز «زائران اربعین» هیچ نگرانیای وجود ندارد.
اسحاقی دوشنبه پنجم مرداد «تحریمهای ظالمانه» و «جنگ» را از عوامل اصلی تشدید بحران دارو دانست و گفت مشکلات در تامین مواد اولیه وارداتی، افزایش قیمت دارو را نیز به دنبال داشته است.
او تاکید کرد برای کاهش آسیبپذیری این بخش باید ظرفیت تولید داخلی و مراکز رشد واحدهای فناوریهای دارویی تقویت شوند.
این نماینده مجلس افزود: «میتوان زیرساختهای آسیبدیده را دوباره بازسازی کرد، اما یک زیرساخت حیاتی وجود دارد که بیتوجهی به آن میتواند خسارتهای جبرانناپذیری به دنبال داشته باشد و حتی نتیجه آن مرگ و میر بیماران باشد و آن، تامین پایدار دارو و دسترسی آسان مردم به دارو است.»
دوم مرداد نیز همایون سامهیح نجفآبادی، عضو کمیسیون بهداشت مجلس، «محاصره دریایی و اختلال در حملونقل» را از عوامل افزایش هزینهها و دشوار شدن انتقال اقلام دارویی برشمرد و گفت تاخیر در تخصیص ارز، همراه با کمبود نقدینگی، واردات دارو را با مشکلات بیشتری روبهرو کرده است.
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که خبرآنلاین چهارم مرداد به نقل از رسول نظریفرد، موسس داروخانه بیماران خاص، گزارش داد بسیاری از بیماران برای یافتن برخی داروها ناچارند به چندین داروخانه مراجعه کنند، در حالی که همان داروها به آسانی در بازار غیررسمی، شبکههای واسطهای و فضای مجازی عرضه میشوند.
نظریفرد تاکید کرد بخشی از مشکلات بازار دارو نه به تولید، بلکه به نحوه توزیع و ضعف نظارت بر عرضه دارو بازمیگردد.
او ادامه داد: «دسترسی افراد متعدد به برخی سامانهها و نبود نظارت کافی میتواند زمینه صدور نسخههای صوری یا غیرواقعی را فراهم کند؛ نسخههایی که در نهایت به دریافت دارو از شبکه رسمی و عرضه آن در بازار آزاد منجر میشوند.»
تاکید مقامهای جمهوری اسلامی بر تامین دارو برای مراسم اربعین
همزمان با هشدارها درباره کمبود دارو در ایران، رییس سازمان اورژانس کشور پنجم مرداد اعلام کرد برای تامین دارو و سرم مورد نیاز «زائران اربعین» تدابیر لازم در دستور کار قرار گرفته است.
میعادفر گفت: «در مراسم اخیر تشییع [جنازه علی خامنهای] هیچ مشکلی در زمینه تامین سرم نداشتیم و برای ایام اربعین نیز آمادگی کامل وجود دارد.»
او از تمهیدات ویژه وزارت بهداشت برای مقابله با گرمازدگی شرکتکنندگان در مراسم اربعین خبر داد و افزود در مرزهای ششگانه کشور، ذخایر دارویی مورد نیاز وجود دارد و حدود ۳۰۰ هزار واحد سرم نیز برای این مراسم پیشبینی شده است.
پیشتر در ۲۸ تیر، پیرحسین کولیوند، رییس جمعیت هلال احمر، اعلام کرده بود دارو و تجهیزات برای مراسم اربعین به میزان کافی تامین و ارسال شده و پنج بیمارستان عراق در مسیر نجف تا کربلا برای ارائه خدمات درمانی در اختیار کادر پزشکی ایران قرار دارد.
در ماههای اخیر، شماری از شهروندان در پیامهایی به ایراناینترنشنال از کمبود و افزایش قیمت دارو خبر دادند و گفتند این وضعیت روند درمان بسیاری از بیماران را با اختلال جدی مواجه کرده است.
بر اساس تعدادی از این پیامها، بحران دارو در ایران موجب شده برخی شهروندان از علم پزشکی به طب سنتی روی بیاورند.