دولت دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، جمعه ۱۷ مهر دیوان کیفری بین‌المللی را تحریم کرد؛ اقدامی که تنها چند ساعت پس از اعطای جایزه صلح نوبل به یکی از قضات پیشین این دیوان صورت گرفت و واشینگتن را در مسیر رویارویی دیپلماتیک با متحدان اروپایی خود قرار داد.
تحریم‌های جدید برخلاف اقدامات پیشین آمریکا که قضات و دادستان‌های مشخصی را هدف قرار می‌داد، خود دیوان کیفری بین‌المللی را هدف گرفته و ممکن است شرکت‌هایی را که به این نهاد خدمات ارائه می‌کنند نیز با مجازات روبه‌رو کند.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در بیانیه‌ای که ابتدا در اختیار رویترز قرار گرفت، گفت: «رییس‌جمهوری ترامپ هرگز اجازه نخواهد داد دیوان کیفری بین‌المللی آمریکایی‌ها را تحت پیگرد قرار دهد.»
وزیر امور خارجه آمریکا هشدار داد: «یا دیوان کیفری بین‌المللی به تهدیدهای خود پایان می‌دهد، یا ما به دیوان کیفری بین‌المللی پایان خواهیم داد.»
او افزود: «به همین دلیل، امروز ایالات متحده دیوان کیفری بین‌المللی را تحریم می‌کند. ما معاملات با این دادگاه سرکش را ممنوع خواهیم کرد، منابع آن را قطع می‌کنیم و توانایی‌اش برای فعالیت را از کار می‌اندازیم.»
دیوان کیفری بین‌المللی: تحریم‌ها حاکمیت قانون را تضعیف می‌کند
نزهت شمیم خان، معاون دادستان دیوان کیفری بین‌المللی، در گفت‌وگو با رویترز تحریم‌های آمریکا را محکوم کرد و گفت این اقدامات مانع ادامه فعالیت دیوان نخواهد شد.
او گفت: «هدف این تحریم‌ها تضعیف حاکمیت قانون در سطح بین‌المللی و فعالیت نهادی قضایی و مستقل است.»
خان تاکید کرد: «کار ما در تمامی پرونده‌ها، تحقیقات و پیگردهای قضایی ادامه خواهد یافت.»
دیوان کیفری بین‌المللی که در سال ۲۰۰۲ تاسیس شد، مسئول رسیدگی به جنایات جنگی، جنایت علیه بشریت و نسل‌کشی است.
دولت ترامپ مدت‌هاست با این نهاد مخالفت می‌کند و پیش‌تر نیز شماری از قضات و دادستان‌های آن را تحریم کرده است.
واشینگتن به‌ویژه صدور حکم بازداشت برای مقام‌های اسرائیلی، از جمله بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، و همچنین تحقیقات پیشین دیوان درباره اقدامات نظامیان آمریکایی در افغانستان را محکوم کرده است. تحقیقات مربوط به نظامیان آمریکا در افغانستان اکنون بسته شده است.
دیوان کیفری بین‌المللی ۱۲۵ کشور عضو دارد که شامل تمامی کشورهای اتحادیه اروپا و همه اعضای ناتو، به‌جز آمریکا و ترکیه، می‌شود.
مقر این دیوان در هلند قرار دارد؛ کشوری که هم عضو اتحادیه اروپا و هم عضو ناتو است. بسیاری از اعضای دیوان، از جمله متحدان اصلی آمریکا، پیش‌تر حمایت علنی خود را از آن اعلام کرده‌اند.
تحریم‌ها و جایزه نوبل صلح
تحریم‌های جدید آمریکا تنها چند ساعت پس از آن اعلام شد که ناوی پیلای، حقوقدان اهل آفریقای جنوبی و قاضی پیشین دیوان کیفری بین‌المللی، برنده جایزه صلح نوبل شد.
پیلای از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۸ در شعبه تجدیدنظر دیوان کیفری بین‌المللی قضاوت می‌کرد.
کمیته نوبل در توضیح انتخاب او اعلام کرد که قصد داشته است در شرایطی که «قضات و نهادهای حقوق بین‌الملل هدف حملات سیاسی قرار گرفته‌اند»، هشداری درباره اهمیت این نهادها بدهد.
این کمیته تاکید کرد: «نظام حقوقی بین‌المللی که در آن جنایتکاران جنگی پاسخ‌گو باشند و قربانیان سوءاستفاده به عدالت دست یابند، پیش‌شرط جهانی صلح‌آمیز است.»
احتمال قطع خدمات بانکی، بیمه‌ای و نرم‌افزاری
تحریم‌های آمریکا معمولا شرکت‌های مستقر در این کشور را از هرگونه همکاری با نهادهای تحریم‌شده منع می‌کند.
چنین محدودیت‌هایی می‌تواند بانک‌ها را به بستن حساب‌ها، شرکت‌های بیمه را به قطع پوشش بیمه‌ای و شرکت‌های نرم‌افزاری را به توقف ارائه خدمات وادار کند.
دولت ترامپ در دوره نخست ریاست‌جمهوری او تحریم‌هایی را علیه برخی مقام‌های دیوان وضع کرده بود که در دولت جو بایدن لغو شدند.
واشینگتن چند روز پس از بازگشت ترامپ به کاخ سفید در ژانویه ۲۰۲۵ نیز تحریم‌های تازه‌ای علیه مقام‌های این نهاد اعلام کرد.
مقام‌های دیوان کیفری بین‌المللی طی ماه‌های گذشته خود را برای احتمال تحریم مستقیم این نهاد آماده کرده بودند.
از جمله اقدامات پیشگیرانه، جایگزینی نرم‌افزارهای مایکروسافت در رایانه‌های اداری با نرم‌افزارهای متن‌باز و ایجاد ترتیبات جدید برای خدمات بانکی و بیمه درمانی بوده است.
با این حال، وزارت خزانه‌داری آمریکا اندکی پس از اعلام تحریم‌ها، چهار مجوز عمومی صادر کرد که برخی معاملات مربوط به خدمات مخابراتی، نرم‌افزاری، پرداخت مستمری‌ها و امور مرتبط با بازداشت‌شدگان دیوان را مستثنا می‌کند.
روبیو نیز اعلام کرد تحریم‌ها به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که دیوان و کشورهای عضو آن فرصت رسیدگی به نگرانی‌های آمریکا را داشته باشند.
درخواست آمریکا از متحدان برای مهار دیوان
اوسوالدو زاوالا گیلر، مسئول ثبت و امور اداری دیوان کیفری بین‌المللی، اوایل هفته از اتحادیه اروپا خواسته بود برای استفاده از سازوکار موسوم به «مقررات مسدودساز» آماده باشد.
این سازوکار به اتحادیه اروپا اجازه می‌دهد از شرکت‌ها و کشورهای اروپایی در برابر آثار فراسرزمینی تحریم‌های خارجی محافظت کند.
روبیو در بیانیه خود گفت آمریکا اجرای تحریم‌ها را به تعویق انداخته بود، به این امید که دیوان و کشورهای عضو اساسنامه رم، سند تاسیس این نهاد، به نگرانی‌های واشینگتن رسیدگی کنند؛ اما به گفته او، چنین اتفاقی رخ نداده است.
او همچنین خطاب به متحدان آمریکا گفت: «ما انتظار داریم متحدانمان، که بسیاری از آنها عضو دیوان هستند و برای دفاع از خود به نیروهای نظامی آمریکا متکی‌اند، این دادگاه را مهار کنند.»
روبیو افزود که ساختار تحریم‌ها به کشورهای عضو فرصت می‌دهد برای مذاکره و ارائه راه‌حلی جهت رفع نگرانی‌های آمریکا اقدام کنند.
او هشدار داد: «اگر این تلاش‌ها به نتیجه نرسد، اقدامات خود را متناسب با شرایط همچنان تغییر خواهیم داد.»
این تصمیم می‌تواند اختلاف میان واشینگتن و متحدان اروپایی‌اش را بر سر استقلال نهادهای قضایی بین‌المللی و صلاحیت دیوان کیفری بین‌المللی تشدید کند.
واکنش اروپا
در همین حال کمیسیون اروپا نیز جمعه ۱۷ مهر اعلام کرد اتحادیه اروپا آماده است برای تضمین ادامه فعالیت دیوان کیفری بین‌المللی، با وجود تحریم‌های تازه آمریکا علیه این نهاد قضایی، هر اقدام ضروری را انجام دهد.
کمیسیون اروپا در بیانیه‌ای تاکید کرد که اتحادیه اروپا اجازه نخواهد داد تحریم‌های واشینگتن مانع انجام وظایف دیوان کیفری بین‌المللی شود.
با این حال، کمیسیون اروپا اعلام کرد همچنان امکان گفت‌وگو با آمریکا وجود دارد، زیرا اجرای تحریم‌های اعلام‌شده با یک دوره تعویق شش‌ماهه همراه است.
کمیسیون اروپا در بیانیه خود مشخص نکرد چه اقداماتی را برای حمایت از فعالیت دیوان در نظر دارد، اما تاکید کرد که با توجه به فرصت شش‌ماهه پیش از اجرای تحریم‌ها، همچنان زمینه برای یافتن راه‌حلی از طریق گفت‌وگو وجود دارد.
ماچادو در گفت‌وگو با فایننشال‌تایمز که جمعه ۱۷ مهر منتشر شد، گفت معتقد است برای آماده‌سازی زمینه انتخابات تا ژوئیه ۲۰۲۷ (تیر و مرداد ۱۴۰۶)، «بیش از اندازه کافی» وقت وجود دارد.
او گفت: «دولت آمریکا و مردم ونزوئلا همگی توافق دارند که تنها راه پایدار کردن این وضعیت و تبدیل آن به یک پیروزی واقعی، تبدیل ونزوئلا به یک دموکراسی باثبات است.»
این درخواست در شرایطی مطرح شد که با گذشت ماه‌ها از کنار رفتن نیکلاس مادورو، هنوز جدول زمانی مشخصی برای انتخابات اعلام نشده است.
وعده انتخابات بدون تعیین زمان
دلسی رودریگز، رییس‌جمهوری موقت ونزوئلا، اول مهر در مجمع عمومی سازمان ملل وعده برگزاری انتخابات داد و گفت دولت گفت‌وگو با مخالفان را آغاز کرده است.
او «مشارکت همه جریان‌های سیاسی» را تضمین کرد، اما تاریخی برای رای‌گیری تعیین نکرد.
رودریگز پس از بازداشت مادورو به دست نیروهای آمریکایی در ژانویه ۲۰۲۶ به قدرت رسید.
واشینگتن می‌گوید ونزوئلا پیش از انتخابات باید به ثبات برسد و اقتصادش را احیا کند.
منتقدان، دولت دونالد ترامپ را متهم کرده‌اند توافق‌های نفتی و سرمایه‌گذاری را بر مطالبه انتخابات آزاد مقدم کرده است. مخالفان، استقلال دیوان عالی و شورای ملی انتخابات را از پیش‌شرط‌های رای‌گیری می‌دانند.
طبق گزارش خبرگزاری رویترز، بسیاری از سیاستمداران، از جمله ماچادو، همچنان از نامزدی محروم‌اند.
ماچادو در گفت‌وگوهای دولت با مخالفان حضور نداشته است. کمیته سیاسی او ۳۱ شهریور اعلام کرد تاکنون هفت بار مانع بازگشتش به ونزوئلا شده‌اند؛ از جمله با تهدید شرکت‌های هواپیمایی و فشار بر جزایر همسایه برای ندادن اجازه فرود.
از انتخابات مناقشه‌برانگیز تا نوبل صلح
ماچادو در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۴ از نامزدی منع شد و از ادموندو گونزالس اوروتیا حمایت کرد. نهاد انتخاباتی ونزوئلا مادورو را پیروز اعلام کرد، اما مخالفان این نتیجه را نپذیرفتند.
ماچادو پس از آن عمدتا مخفیانه زندگی می‌کرد و اواخر سال گذشته برای دریافت جایزه صلح نوبل از کشور خارج شد.
کمیته نوبل این جایزه را به پاس تلاش‌های او برای حقوق دموکراتیک مردم ونزوئلا و گذار مسالمت‌آمیز از دیکتاتوری به دموکراسی اعطا کرد.
او پس از بازداشت مادورو نیز خواستار انتخابات آزاد شد و از اقدام ترامپ تمجید کرد.
با این حال، همکاری واشینگتن با رودریگز و دیگر مقام‌های دولت پیشین، نگرانی مخالفان را درباره روند انتقال قدرت افزایش داده است.
یورگن واتنه فریدنس، رییس کمیته نوبل نروژ، جمعه ۱۷ مهر هنگام اعلام این جایزه در اسلو، پایتخت این کشور، گفت پیلای، حقوقدان ۸۵ ساله متولد آفریقای جنوبی، به دلیل تلاش‌هایش برای ترویج صلح و حقوق بین‌الملل، برگزیده شده است.
کمیته نوبل نروژ امسال نامزدی ۲۸۷ فرد و سازمان را برای دریافت جایزه نوبل صلح دریافت کرده بود که کمی بیش از یک‌چهارم آنها سازمان بودند.
ماریا کورینا ماچادو، رهبر مخالفان ونزوئلا، سال گذشته به دلیل مبارزه برای دستیابی به گذار دموکراتیک در این کشور آمریکای جنوبی، برنده جایزه صلح نوبل شد.
انتقاد از اعدام معترضان دی‌ماه
هفتم مرداد ۱۴۰۵، پیلای در مقام رییس کمیسیون بین‌المللی علیه مجازات اعدام، استفاده جمهوری اسلامی از اعدام برای سرکوب معترضان دی‌ماه ۱۴۰۴ را محکوم کرد.
او گفت آنچه در ایران رخ می‌دهد اجرای عدالت نیست، بلکه «تبدیل مجازات اعدام به سلاحی علیه نسلی از جوانان است که جرات اعتراض کرده‌اند».
این کمیسیون اعلام کرد از آغاز اعتراضات سراسری در دسامبر ۲۰۲۵ و ژانویه ۲۰۲۶، دست‌کم ۲۶ نفر با اتهام‌های مرتبط با اعتراضات، پس از رسیدگی‌هایی که ابتدایی‌ترین معیارهای بین‌المللی دادرسی عادلانه را رعایت نکرده‌اند، اعدام شده‌اند.
پیلای خواستار توقف فوری همه اعدام‌ها، از جمله اعدام متهمان باقی‌مانده پرونده میدان علیخانی اصفهان، و بازبینی مستقل پرونده محکومان به مرگ شد.
او همچنین از مقام‌های جمهوری اسلامی خواست اعدام‌های بدون اطلاع قبلی خانواده‌ها و وکلا را متوقف کنند.
انتقاد از سرکوب معترضان
پیلای در دوران مسئولیت خود در سازمان ملل، بارها از نقض حقوق بشر از سوی جمهوری اسلامی انتقاد کرد؛ از سرکوب معترضان و بازداشت مدافعان حقوق بشر گرفته تا اعدام زندانیان سیاسی و افرادی که هنگام ارتکاب جرم زیر ۱۸ سال داشتند.
او پنجم تیر ۱۳۹۳، در اعتراض به خطر اعدام راضیه ابراهیمی، که هنگام ارتکاب جرم ۱۷ سال داشت، تاکید کرد اعدام افراد برای جرایم ارتکابی پیش از ۱۸ سالگی، صرف‌نظر از شرایط جرم، در حقوق بین‌الملل ممنوع است.
پیلای در همان بیانیه، اعدام شماری از زندانیان سیاسی را محکوم کرد و درباره خطر اعدام چهار زندانی کُرد که محاکمه‌شان با معیارهای بین‌المللی دادرسی عادلانه مطابقت نداشت، هشدار داد.
این کمیسر عالی حقوق بشر از جمهوری اسلامی خواست اجرای همه احکام اعدام را با هدف لغو مجازات مرگ، فورا متوقف کند.
پیلای دوم آذر ۱۳۸۹ نیز با ابراز نگرانی درباره نسرین ستوده، وکیل زندانی که در اوین اعتصاب غذا کرده بود، پرونده او را بخشی از سرکوب گسترده‌تر مدافعان حقوق بشر دانست.
او از مقام‌های جمهوری اسلامی خواست پرونده ستوده را فورا بازبینی و آزادی او را تسریع کنند.
پیلای ۹ دی ۱۳۸۸، پس از سرکوب خونین اعتراضات شهروندان به نتایج انتخابات ریاست‌جمهوری در روز عاشورا در آن سال، از افزایش کشته‌ها، زخمی‌ها و بازداشت‌ها ابراز بهت کرد و گفت اطلاعات موجود حاکی از خشونت بیش از حد نیروهای امنیتی و بسیج است.
او تاکید کرد مردم حق دارند احساسات خود را بیان کنند و اعتراض مسالمت‌آمیز داشته باشند، بدون آن که کتک بخورند یا زندانی شوند.
پیلای و اسرائیل
پیلای ۲۵ شهریور ۱۴۰۴ بر انتشار گزارش کمیسیون تحقیق سازمان ملل نظارت داشت که نتیجه گرفت اسرائیل در غزه «مرتکب نسل‌کشی» شده و مقام‌های ارشد اسرائیلی، از جمله بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر، در ارتکاب این اقدامات «نقش تحریک کننده» داشته‌اند.
اسرائیل این اتهام‌ها را «شرم‌آور» خواند.
دفتر حقوق بشر سازمان ملل متحد، پس از اعلام برنده شدن پیلای از اعطای جایزه نوبل صلح به او استقبال کرد و تلاش‌های دیرینه‌اش را در دفاع از حقوق بشر ستود.
شابیا مانتو، سخنگوی این دفتر، در ژنو به خبرنگاران گفت: «این خبر فوق‌العاده‌ای است. ما به تلاش و تعهد بیشتری در زمینه حقوق بشر نیاز داریم.»
در بخش اختصاصی ایران این گزارش سالانه آمده است جمهوری اسلامی هیچ گزارشی درباره تحقیقات، پیگردهای قضایی یا محکومیت‌های مرتبط با قاچاق انسان ارائه نکرده است.
این گزارش همچنین از وجود سیاست یا رویه حکومتی در به‌کارگیری یا جذب اجباری کودکان به‌عنوان سرباز خبر می‌دهد و با استناد به گزارش‌های رسانه‌ای، به مشارکت برخی مقام‌های حکومتی در قاچاق انسان و مصونیت آنها از مجازات اشاره می‌کند.
دولت جمهوری اسلامی همچنین هیچ اقدامی برای شناسایی قربانیان قاچاق انسان یا ارائه خدمات حمایتی به آنها گزارش نکرده است.
در مقابل، مقام‌های حکومتی قربانیان را به دلیل اقداماتی که در نتیجه قاچاق انسان ناچار به انجام آنها شده‌اند، از جمله فعالیت‌های جنسی تجاری و تخلفات مهاجرتی، مجازات کرده‌اند.
قوانین جمهوری اسلامی نیز همه اشکال قاچاق انسان را جرم‌انگاری نمی‌کنند.
قانون مبارزه با قاچاق انسان مصوب سال ۱۳۸۳، جابه‌جایی قربانی را شرط تحقق جرم می‌داند؛ شرطی که با تعریف قاچاق انسان در حقوق بین‌الملل سازگار نیست.
این قانون همچنین همه اشکال قاچاق انسان با هدف بهره‌کشی از نیروی کار را پوشش نمی‌دهد.
روزنامه تلگراف دوم مرداد گزارش داد جمهوری اسلامی از شبکه‌های قاچاق انسان برای انتقال افراد مرتبط با نهادهای اطلاعاتی خود به اروپا و بریتانیا استفاده می‌کند.
به‌کارگیری کودکان در درگیری‌های مسلحانه و سرکوب اعتراضات
بر اساس گزارش وزارت خارجه آمریکا، سپاه پاسداران و بسیج همچنان اتباع افغانستان، از جمله کودکان، و همچنین برخی مهاجران پاکستانی، اتباع سوریه و کودکان ایرانی را با اجبار یا اعمال فشار، به عضویت گروه‌های مسلح منطقه درمی‌آورند.
گزارش‌های رسانه‌ای نیز از جذب اجباری مردان و پسران افغانستانی برای حضور در درگیری‌های منطقه‌ای خبر داده‌اند.
در دوره‌های پیشین هم گزارش‌هایی درباره جذب و به‌کارگیری کودکان ایرانی، مهاجر و پناهجو در گروه‌های مسلح تحت فرماندهی سپاه پاسداران در سوریه منتشر شده بود.
نیروهای بسیج در جریان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴، از کودکان برای سرکوب مسلحانه معترضان مسالمت‌جو در شهرهای مختلف ایران استفاده کرده‌اند.
در همین زمینه، ششم فروردین، یکی از مقام‌های لشکر ۲۷ محمد رسول‌الله سپاه پاسداران در تهران اعلام کرد حداقل سن ثبت‌نام در طرح «رزمندگان مدافع وطن برای ایران» ۱۲ سال تعیین شده است.
بهره‌کشی از کودکان و وضعیت مهاجران افغان
قاچاقچیان انسان در ایران از کودکان برای تکدی‌گری اجباری، کار اجباری و قاچاق جنسی بهره‌کشی می‌کنند.
گروه‌های تبهکار، کودکان ایرانی و مهاجر را می‌ربایند یا «می‌خرند» و آنها را در شهرهایی از جمله تهران به تکدی‌گری و دست‌فروشی وادار می‌کنند.
این کودکان همچنین در معرض آزار جسمی و جنسی قرار می‌گیرند و قاچاقچیان با معتاد کردن آنها به مواد مخدر، تحت فشار و کنترل نگهشان می‌دارند.
در بخش دیگری از گزارش، با استناد به منابع رسانه‌ای آمده است مقام‌های جمهوری اسلامی در سال ۲۰۲۵ بیش از ۸۵۰ هزار تبعه افغانستان را بازداشت و از ایران اخراج کردند، بدون آن که اقدامی برای بررسی وضعیت آنها با هدف شناسایی نشانه‌های قاچاق انسان گزارش شده باشد.
برخی از این بازداشت‌شدگان، از جمله کودکان و قربانیان احتمالی قاچاق انسان، در دوران بازداشت با بدرفتاری شدید جسمی، محرومیت طولانی‌مدت از آب و غذا و محرومیت از دسترسی به خدمات درمانی روبه‌رو شده‌اند.
خبرگزاری رویترز ۲۶ شهریور گزارش داد بیش از دو میلیون افغانستانی طی دو سال گذشته ایران را ترک کرده‌اند که بسیاری از آنها اخراج شده یا تحت فشار قرار گرفته بودند.
بحران اقتصادی ناشی از جنگ در ایران، بیکاری و افزایش هزینه‌های زندگی نیز هزاران مهاجر افغانستانی را به بازگشت به کشورشان واداشته است.
ازدواج موقت و بهره‌کشی جنسی
ازدواج‌های موقت یا کوتاه‌مدت، موسوم به «صیغه»، که گاهی تنها از یک ساعت تا یک هفته دوام دارند، در ایران رواج گسترده‌ای یافته و اغلب با هدف بهره‌کشی جنسی تجاری انجام می‌شوند.
این مناسبات که بنا بر گزارش‌ها با کنترل و چشم‌پوشی حکومت ادامه دارند، زمینه بهره‌کشی جنسی از زنان، مردان و کودکان ایرانی و اتباع کشورهایی از جمله چین، تایلند و اندونزی را فراهم می‌کنند.
ایران‌اینترنشنال اردیبهشت ۱۴۰۴ در گزارشی درباره تجارت جنسی زیر پوشش ازدواج موقت، از فعالیت شبکه‌های دلالی در پیام‌رسان‌ها، از جمله تلگرام، و استفاده از عنوان «صیغه» برای تسهیل تن‌فروشی خبر داد.
ازدواج دختران ایرانی و خارجی در سنین کودکی، به‌ویژه در جوامع کم‌درآمد، نیز رواج گسترده‌ای دارد و برخی از این دختران پس از ازدواج قربانی قاچاق جنسی و کار اجباری، از جمله خدمتکاری اجباری در خانه، می‌شوند.
وخامت مستمر وضعیت اقتصادی ایران مشکل قاچاق انسان را به‌شدت تشدید کرده است. دخترانی که خانه را ترک کرده‌اند، کودکان بی‌سرپرست، زنان سرپرست خانوار و جوانان کم‌درآمد، از جمله گروه‌های آسیب‌پذیری هستند که در معرض بهره‌کشی قاچاقچیان قرار دارند.
قاچاقچیان همچنین به‌طور فزاینده از شبکه‌های اجتماعی، به‌ویژه تلگرام، برای جذب و بهره‌کشی از قربانیان احتمالی استفاده می‌کنند.
گسترش «ناوگان سایه» برای انتقال نفت تحریم‌شده ایران نیز به بهره‌کشی از دریانوردانی منجر شده است که در شرایط خطرناک و با دستمزد بسیار ناچیز یا بدون دریافت دستمزد، کار می‌کنند.
وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد جمهوری اسلامی با وجود تصویب کنوانسیون سازمان ملل متحد علیه جرایم سازمان‌یافته فراملی در سال گذشته، هنوز پروتکل مکمل آن درباره پیشگیری، سرکوب و مجازات قاچاق انسان را امضا یا تصویب نکرده است.
