آمریکا نام شرکت عراقی «فلای بغداد» و دو فروند هواپیمای آن را از فهرست تحریمهای مقابله با تروریسم خارج کرد. این شرکت که با نامهای «فلای بغداد ایرلاینز» و «عراق اکسپرس» نیز شناخته میشود، پیشتر بهدلیل ارتباط با نیروی قدس سپاه پاسداران تحریم شده بود.
بر اساس اطلاعاتی که چهارشنبه ۱۴ مرداد در وبسایت وزارت خزانهداری ایالات متحده منتشر شد، دفتر کنترل داراییهای خارجی این وزارتخانه (اوفک) سه مدخل مربوط به شرکت فلای بغداد را از فهرست تحریمها حذف کرد.
این سه مدخل به نامهای «فلای بغداد»، «فلای بغداد ایرلاینز» و «عراق اکسپرس» به یک شرکت واحد اشاره دارند.
دو فروند هواپیمای بوئینگ ۷۳۷ این شرکت با شماره ثبت YI-BAF و YI-BAN نیز از فهرست تحریمها خارج شدند.
تاکنون توضیحی از سوی مقامهای آمریکایی درباره دلایل اتخاذ این تصمیم ارائه نشده است.
وزارت خزانهداری آمریکا همچنین اعلام کرد نام بشیر عبدالکاظم علوان الشبانی، شهروند عراقی، همچنان در فهرست تحریمها باقی خواهد ماند، اما مبنای تحریم او تغییر کرده است.
او که پیشتر بهدلیل ارتباط با شرکت هواپیمایی «فلای بغداد» تحریم شده بود، اکنون بابت ارتباط با نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست تحریمها قرار دارد.
تاکنون آمریکا، کانادا، اتحادیه اروپا، استرالیا، اکوادور، کاستاریکا، اوکراین، آرژانتین، هندوراس و شماری دیگر از کشورها سپاه را سازمانی «تروریستی» اعلام کردهاند.
نام شرکت فلای بغداد در حالی از فهرست تحریمهای مرتبط با تروریسم حذف میشود که آمریکا هشتم مرداد شبکه بینالمللی پشتیبان شرکت هواپیمایی ماهانایر ایران را تحریم کرد.
بر پایه اطلاعیه وزارت خزانهداری ایالات متحده، اگرچه ماهانایر خود را یک شرکت هواپیمایی غیرنظامی معرفی میکند، اما سالها نقشی محوری در پشتیبانی از سپاه پاسداران ایفا کرده است؛ از جمله با جابهجایی اعضای نیروی قدس، تسهیل آموزشهای نظامی و حمایت از تامین و انتقال تسلیحات و سامانههای پهپادی.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در آن زمان گفت: «افرادی که به سپاه پاسداران یا ماهانایر خدمات مالی، لجستیکی یا تجاری ارائه میکنند، در تداوم فعالیت یک سازمان تروریستی نقش دارند. وزارت خزانهداری به شناسایی این افراد، افشای فعالیتهایشان و قطع دسترسی آنها به نظام مالی آمریکا ادامه خواهد داد.»
در هفتههای اخیر و پس از فروپاشی آتشبس میان تهران و واشینگتن، ایالات متحده فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی را از طریق اعمال محاصره دریایی افزایش داده و همزمان، دور تازهای از تحریمها را به اجرا گذاشته است.
وزارت خزانهداری آمریکا هفتم مرداد ۱۰ شرکت و نهاد و ۸ نفتکش مرتبط با جمهوری اسلامی را در فهرست تحریمهای خود قرار داد.
همزمان، کاربران شبکههای اجتماعی نیز این پرسش را مطرح کردند که چرا محصولی با چنین قدرت اعتیادآوری، آشکارا در دسترس کودکان قرار دارد.
او سهشنبه ۱۳ مرداد گفت مصرف ناس در میان دانشآموزان، بهویژه در مقطع متوسطه، بهشکل محسوسی افزایش یافته است و در برخی موارد حتی دانشآموزان سالهای پایانی دبستان نیز به مصرف آن روی آوردهاند.
او گفت: «آنچه امروز در میان دانشآموزان رایج شده و زمینهساز گرایش به مواد مخدر است، از مصرف ناس آغاز میشود. متاسفانه کودکان بهراحتی به آن دسترسی دارند، زیرا فروش آن جرم محسوب نمیشود و در رده مواد مخدر قرار نگرفته است.»
ناس که در بسیاری از کشورهای منطقه با نام نسوار (Naswar) نیز شناخته میشود، ترکیبی مرطوب و سبزرنگ از تنباکو است که زیر لب یا زیر زبان قرار داده میشود. این ماده قرنهاست در شرق ایران، افغانستان و کشورهای آسیای مرکزی مصرف میشود و از آنجا که دود تولید نمیکند، دانشآموزان میتوانند بدون جلب توجه حتی در کلاس درس نیز از آن استفاده کنند.
«چرا جلو فروش آن را نمیگیرند؟»
هشدار این مقام بهزیستی با موجی از واکنش کاربران در فضای مجازی روبهرو شد؛ بسیاری از آنان این پرسش را مطرح کردند که چرا با وجود سالها هشدار درباره خطرات ناس، فروش آن همچنان آزاد است.
یکی از کاربران نوشت: «چرا جلو توزیع آن را نمیگیرند؟»
کاربر دیگری معتقد است راهحل، تنها ممنوعیت نیست، بلکه باید امکانات جایگزین برای نوجوانان فراهم شود: «شهرداریها باید در هر منطقه دستکم سه مجموعه ورزشی رایگان برای دانشآموزان بسازند. امکانات مدارس هم باید تقویت شود تا دانشآموزان سرگرم باشند و به سمت ناس نروند.»
برخی دیگر نیز بیتفاوتی مسئولان را هدف انتقاد قرار دادند.
یکی از کاربران نوشت: «اصلا برایشان مهم است که چه بر سر جوانها میآید؟»
برخی نیز موضوع را به مسائل سیاسی گره زدند. یکی از کاربران شبکه ایکس نوشت که حکومت اجازه میدهد اعتیاد در میان نسل جوان گسترش پیدا کند تا فعالیت سیاسی آنان کاهش یابد. او همچنین نوشت ناس «بهسرعت اعتیاد ایجاد میکند»، «باعث سرطان دهان میشود» و «به دندانها آسیب میزند» و ادعا کرد که محصولات عرضهشده در ایران حاوی آرسنیک هستند؛ ایراناینترنشنال نتوانسته است بهطور مستقل این موضوع را تایید کند.
در دسترس هر کودک
به گفته محمدپور، چون ناس در دسته مواد مخدر غیرقانونی قرار ندارد، بهراحتی در مغازههای کوچک عرضه میشود و دانشآموزان بدون دشواری آن را تهیه میکنند.
او گفت مصرف این ماده بیش از همه در استان خراسان رضوی رواج دارد، اما دیگر محدود به این منطقه نیست و اکنون در بسیاری از نقاط کشور بهآسانی قابل تهیه است.
تهران نیز از این وضعیت مستثنی نیست. رسانههای ایران گزارش دادهاند که فروشندگان در محدوده بازار مولوی تهران، ناس را بهصورت آشکار و در بستهبندیها و برندهای مختلف عرضه میکنند.
بازار مولوی بهدلیل قیمت پایینتر و تنوع بیشتر، خریداران زیادی را جذب میکند، هرچند ناس در بسیاری از عطاریهای شهر نیز فروخته میشود.
برای کودکان، جذابیت این محصول روشن است: قیمت پایین، پنهان کردن آسان و دسترسی گسترده.
فراتر از یک عادت مصرف تنباکو
پزشکان هشدار میدهند که خطرات ناس تنها به وابستگی به نیکوتین محدود نمیشود.
مطالعات علمی مصرف ناس را با افزایش خطر سرطان دهان، سرطان مری، سرطان لوزالمعده (پانکراس) و همچنین بیماریهای قلبیوعروقی مرتبط دانستهاند.
کارشناسان سلامت همچنین این تصور رایج را که تنباکوی بدون دود جایگزینی کمخطر برای سیگار است، رد میکنند و تاکید دارند که هیچ محصول دخانی بدون خطر نیست.
بهگفته متخصصان، مصرف ناس در سنین پایین خطر دیگری نیز به همراه دارد: قرار گرفتن زودهنگام مغز در معرض نیکوتین میتواند احتمال وابستگی به انواع دیگر مواد اعتیادآور را در سالهای بعد افزایش دهد؛ همان موضوعی که محمدپور از آن بهعنوان نقش ناس در تبدیل شدن به «دروازه ورود» به اعتیاد یاد کرده است.
تصویری از تغییر الگوی اعتیاد در ایران
این هشدار در شرایطی مطرح میشود که الگوی مصرف مواد مخدر در ایران نیز در حال تغییر است.
بر اساس گزارشی که سال گذشته روزنامه شرق منتشر کرد، بیش از ۴ میلیون و ۴۰۰ هزار نفر در ایران بهطور دائم یا گهگاه مواد مخدر مصرف میکنند و با احتساب اعضای خانواده آنان، حدود ۱۵ میلیون نفر بهطور مستقیم یا غیرمستقیم با پیامدهای اعتیاد درگیر هستند.
مقامهای رسمی و کارشناسان حوزه سلامت همچنین از افزایش مصرف مواد مخدر صنعتی، کاهش سن شروع مصرف و افزایش شمار زنان و نوجوانان مصرفکننده خبر دادهاند؛ تحولاتی که نشان میدهد اعتیاد در ایران به سمت سنین پایینتر در حال گسترش است.
در این چارچوب، کودکانی که بستههای سبزرنگ ناس را در جیب خود حمل میکنند، نه یک استثنا، بلکه نشانهای از روند گستردهتر و نگرانکننده کاهش سن گرایش به اعتیاد در ایران به شمار میروند.
بهگزارش خبرگزاری رویترز، سطح آب رودخانه راین در آلمان سهشنبه ۱۳ مرداد به پایینترین میزان خود رسید.
اداره کشتیرانی داخلی آلمان چهارشنبه ۱۴ مرداد اعلام کرد در پی این وضعیت، بخشی از خدمات حملونقل بار متوقف شده، اما سایر شناورها همچنان با ظرفیت بسیار محدود به فعالیت ادامه میدهند.
بر اساس این گزارش، عمق قابل کشتیرانی در گذرگاه مهم کائوب، در نزدیکی شهر کوبلنتس، به ۲۳ سانتیمتر کاهش یافته؛ رقمی که از رکورد ۲۵ سانتیمتری ثبتشده در سال ۲۰۱۸ نیز کمتر است.
این شاخص نشان میدهد که با وجود عمق کلی حدود یک متر و ۲۳ سانتیمتری آب، تنها ۲۳ سانتیمتر آن برای عبور شناورها قابل استفاده است.
افت سطح آب بهدلیل موج گرما باعث شده بسیاری از کشتیهای باری تنها با حدود ۲۰ درصد ظرفیت خود حرکت کنند.
در نتیجه، محمولهها میان چند شناور نیمهپر تقسیم میشوند؛ موضوعی که هزینه حملونقل را برای صنایع بهطور قابل توجهی افزایش داده است.
شرکت آلمانی لجستیک «کونتارگو» ۱۴ مرداد خبر داد خدمات حملونقل آبی خود به جنوب رود راین و منطقه راین-ماین را به حالت تعلیق درآورده است.
فعالان بازار کالا میگویند هزینه حمل هر تن بار با شناور از روتردام به کارلسروهه اکنون به حدود ۱۵۵ تا ۱۶۰ یورو رسیده، در حالی که این رقم در ماه ژوئن حدود ۴۵ یورو بود.
با این حال، محمولهها با وجود هزینه بیشتر، همچنان به مقصد میرسند.
تاثیر گرما و خشکسالی بر بخش کشاورزی
خبرگزاری رویترز چهارشنبه ۱۴ مرداد گزارش داد تابستان گرم و خشک امسال خسارت سنگینی به بخش کشاورزی وارد کرده است.
بر اساس این گزارش، برداشت غلات در بریتانیا امسال احتمالا به پایینترین سطح خود از سال ۱۹۸۴ خواهد رسید؛ زیرا گرمای شدید و خشکسالی در یکی از کمبارشترین بهارها و تابستانهای ثبتشده، به محصولات کشاورزی آسیب جدی وارد کرده است.
اروپا که سریعتر از هر قاره دیگری در حال گرم شدن است، تابستان امسال با موجهای گرمای کمسابقه و آتشسوزیهای گسترده روبهرو بوده است. فرانسه و اسپانیا بیشترین آسیب را از این آتشسوزیها متحمل شدند.
در همین حال، کانون موج گرما به ایتالیا منتقل شده و مقامهای این کشور برای بیشتر شهرهای بزرگ هشدار قرمز گرما صادر کردهاند. دمای هوا در برخی مناطق به حدود ۴۰ درجه سانتیگراد رسیده است.
گرمای شدید واتیکان را واداشت نخستین مراسم هفتگی دیدار عمومی پاپ لئو پس از تعطیلات ماه ژوئیه را بهجای میدان سنت پیتر، در فضای سرپوشیده برگزار کند.
گردشگران حاضر در رم از این تصمیم استقبال کردند و آن را راهی برای رهایی از گرمای طاقتفرسا دانستند.
آتشسوزیها از آلبانی تا یونان
همزمان با تداوم موج گرما در بخشهای وسیعی از جنوب و شرق اروپا، نیروهای امدادی آلبانی در حال مهار آتشسوزیهای جنگلی هستند و در مجارستان نیز اقدامهایی برای کاهش مصرف برق در دستور کار قرار گرفته است.
در پی گسترش آتشسوزیهای جنگلی در منطقه مالاکاستر آلبانی، ۱۵ خانواده ناچار شدند همراه با دامها و حیوانات خانگی خود خانههایشان را تخلیه کنند.
نیروهای امدادی نیز از زمین و هوا برای مهار آتش و جلوگیری از سرایت آن به مناطق مسکونی تلاش میکنند.
عملیات مهار آتشسوزی دیگری که احتمال میرود بر اثر برخورد صاعقه در مناطق کوهستانی جنوب شهر جیروکاستر آلبانی آغاز شده باشد، همچنان ادامه دارد.
در یونان، آتشسوزی جنگلی دیگری که احتمالا بر اثر ارتعاش کابلهای برق و وزش بادهای شدید رخ داده، هزاران هکتار از اراضی کشاورزی را در نزدیکی یکی از مقاصد محبوب گردشگری در شمالغرب آتن سوزاند.
اگرچه این حریق تا ۱۴ مرداد تا حد زیادی مهار شده بود، صدها آتشنشان همچنان در منطقه مستقر بودند تا از شعلهور شدن دوباره آتش جلوگیری کنند.
افت آب دانوب و فشار بر شبکه برق مجارستان
شرکتها و شهروندان مجارستان این هفته، در پی درخواست دولت برای کاهش فشار بر شبکه برق در بحبوحه خشکسالی شدید، مصرف برق خود را کاهش دادند.
بوداپست در روزهای چهارشنبه و پنجشنبه، ۱۴ و ۱۵ مرداد، اوج موج گرما را تجربه خواهد کرد و پیشبینی میشود دمای هوا در این دو روز به ۴۰ تا ۴۲ درجه سانتیگراد برسد.
همزمان، کاهش بیسابقه سطح آب رودخانه دانوب، فعالیت بخش عمده تنها نیروگاه هستهای مجارستان را که برای خنکسازی به آب این رودخانه وابسته است، متوقف کرده است.
این اختلال، فشار بر شبکه برق مجارستان را بهشدت افزایش داده و به نگرانیها درباره تامین برق کشور در اوج مصرف دامن زده است.
شبکه انبیسی بهنقل از منابع آگاه گزارش داد وزارت جنگ آمریکا مشغول تدوین راهبردی محرمانه برای استفاده از توان هستهای این کشور در صورت وقوع یک جنگ منطقهای با چین یا روسیه است.
بر اساس این گزارش، بازنگری تازه قرار نیست بهطور کامل جایگزین دکترین هستهای کنونی آمریکا شود، بلکه هدف آن افزایش گزینههای قابل ارائه به رییسجمهوری در زمان وقوع بحران است.
انبیسی نوشت طراحان این راهبرد میخواهند گزینههایی متنوعتر و بهاصطلاح «معتبرتر» در اختیار رییسجمهوری قرار دهند؛ گزینههایی که دشمنان آمریکا باور کنند واشینگتن ممکن است در شرایط مشخص واقعا از آنها استفاده کند.
احتمال استفاده از سلاحهای هستهای تاکتیکی در یک رویارویی محدود یا منطقهای، یکی از موضوعات مورد توجه در این بازنگری است. سلاحهای تاکتیکی معمولا قدرت انفجاری کمتر یا برد کوتاهتری نسبت به تسلیحات راهبردی دارند، اما استفاده از آنها همچنان میتواند خطر گسترش یک درگیری محدود به جنگ هستهای فراگیر را افزایش دهد.
این بازنگری به ریاست البریج کولبی، معاون وزیر جنگ آمریکا در امور سیاستگذاری، انجام میشود. کولبی پیشتر نیز بر ضرورت بازدارندگی همزمان در برابر قدرتهای هستهای رقیب تاکید کرده بود.
مقامهای دفاعی آمریکا میگویند گسترش زرادخانه چین سبب شده است واشینگتن ناچار باشد تهدیدهای هستهای چین و روسیه را همزمان در محاسبات خود در نظر بگیرد؛ موضوعی که پیش از این یک مقام مسئول سیاست هستهای پنتاگون نیز در توضیح ضرورت نوسازی «سهگانه هستهای» آمریکا بر آن تاکید کرده بود.
همزمان با این بازنگری، اکسیوس گزارش داد نیروی دریایی آمریکا حدود ۷۶ میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلار قرارداد با شرکت «جنرال داینامیکس الکتریک بوت» و کارخانه کشتیسازی «نیوپورت نیوز» متعلق به شرکت HII منعقد میکند.
این قراردادها برای توسعه ظرفیت کارخانههای کشتیسازی و ساخت زیردریاییهای تهاجمی کلاس ویرجینیا و زیردریاییهای حامل موشک بالستیک کلاس کلمبیا در نظر گرفته شدهاند.
زیردریاییهای کلاس ویرجینیا با پیشران هستهای، برای عملیات تهاجمی، شناسایی و ماموریتهای زیرسطحی طراحی شدهاند. زیردریاییهای کلاس کلمبیا نیز بخشی از بازدارندگی راهبردی آمریکا خواهند بود و موشکهای بالستیک هستهای حمل خواهند کرد.
از این رو، قراردادهای تازه تنها برنامهای برای نوسازی ناوگان دریایی نیستند و با آینده زرادخانه هستهای آمریکا نیز ارتباط مستقیم دارند. این قراردادها همچنین بر اجرای پیمان امنیتی آکوس میان آمریکا، بریتانیا و استرالیا تاثیر خواهند گذاشت؛ پیمانی که انتقال زیردریاییهای هستهای و فناوریهای مرتبط به استرالیا یکی از محورهای اصلی آن است.
بر اساس آمار منتشر شده در اکسیوس، دو شرکت الکتریک بوت و نیوپورت نیوز تاکنون ۲۶ زیردریایی کلاس ویرجینیا به نیروی دریایی آمریکا تحویل دادهاند و ساخت زیردریاییهای بیشتر نیز در برنامه قرار دارد.
نیروی دریایی آمریکا همچنین برای ساخت هفت زیردریایی کلاس کلمبیا قرارداد بسته است و انتظار میرود نخستین فروند طی چند سال آینده تحویل داده شود.
جو کورتنی، نماینده دموکرات کنتیکت و عضو کمیته فرعی نیروهای دریایی و توان فرافکنی مجلس نمایندگان، گفت این قراردادها نیروی محرک رشد در سراسر پایگاه صنعتی ساخت زیردریایی آمریکا خواهند بود.
او از کنگره و نیروی دریایی خواست سرمایهگذاری در زیرساختهای صنعتی را افزایش دهند تا زمانبندی تحویل زیردریاییها جلو بیفتد.
صنعت کشتیسازی آمریکا در سالهای اخیر با کمبود نیروی متخصص، افزایش هزینهها و عقبافتادن برنامههای تحویل روبهرو بوده است. این مشکلات میتوانند هم برنامه نوسازی بازدارندگی هستهای آمریکا و هم تعهدات واشینگتن در چارچوب آکوس را تحت تاثیر قرار دهند.
