پخش زنده «اعدام نمادین» دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، از تلویزیون جمهوری اسلامی، هم‌زمان با ادامه گمانه‌زنی‌ها درباره چشم‌انداز رویارویی تهران و واشینگتن، واکنش‌های انتقادی در شبکه‌های اجتماعی به دنبال داشت.
ایرنا، خبرگزاری دولت جمهوری اسلامی، پنج‌شنبه ۱۴ آبان نوشت: «شب گذشته، پس از حدود دو هفته اجرای بیلبورد جنجالی زندان ترامپ به پایان رسید و بازیگر ترامپ اعدام شد.»
این نمایش در میدان تجریش تهران و در حضور گروهی از حامیان حکومت به اجرا درآمد و شبکه سه صداوسیما آن را به‌صورت زنده پخش کرد.
شهرداری تهران اواخر مهرماه بیلبوردی تبلیغاتی با موضوع «محاکمه» ترامپ در این میدان نصب کرده بود که در آن، فردی در نقش رییس‌جمهوری آمریکا پشت میله‌های زندان قرار داشت.
علیرضا رجایی اربابی، فعال رسانه‌ای، در واکنش به اعدام نمادین ترامپ، آن را «نمایشی مضحک» خواند و در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «حکومتی که از حل ابتدایی‌ترین مشکلات مردم عاجز است، برای نمایش اقتدار به چنین اقدامات سخیفی متوسل شده است.»
او این اقدام را «تصویری عریان از ابتذال سیاسی، استیصال و زوال عقلانیت در جمهوری اسلامی» توصیف کرد.
کاربری به نام نوشین نیز با طعنه پرسید آیا تمام قدرت جمهوری اسلامی در «اعدام کردن مترسک ترامپ» خلاصه می‌شود؟
از تهدید به ترور تا نمایش اعدام
پس از کشته شدن علی خامنه‌ای، دیکتاتور پیشین ایران، در حمله آمریکا و اسرائیل در ۹ اسفند ۱۴۰۴، مقام‌ها، رسانه‌ها و حامیان جمهوری اسلامی بارها از «گرفتن انتقام خون» او سخن گفته و به‌ویژه خواستار ترور ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، شده‌اند.
این تهدیدها در جریان مراسم تشییع و دفن جنازه خامنه‌ای شدت گرفت و در ماه‌های پس از آن نیز ادامه یافت.
۶۶ عضو مجلس خبرگان رهبری ششم تیرماه ترامپ و نتانیاهو را «مهدورالدم» خواندند و قتل آنان را بر «هر مکلفی که به آنان دسترسی یابد»، واجب شمردند.
در مردادماه نیز خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، با انتشار ویدیویی درباره محل رفت‌وآمد ملانیا ترامپ، همسر رییس‌جمهوری آمریکا، طرفداران جمهوری اسلامی را به کشتن او تشویق کرد.
در تازه‌ترین نمونه، حامیان جمهوری اسلامی در مراسم حکومتی ۱۳ آبان امسال در تهران، با سر دادن شعارهای «خامنه‌ای رهبر» و «ترامپ را خواهیم کشت»، رییس‌جمهوری آمریکا را به قتل تهدید کردند.
اجرای چنین نمایش‌هایی از سوی جمهوری اسلامی سابقه دارد.
در مراسم حکومتی ۱۳ آبان سال گذشته نیز نمایشی از محاکمه ترامپ و نتانیاهو برگزار شده بود.
حکومت ایران در شرایطی به تهدید ترامپ ادامه می‌دهد که سرنوشت مذاکرات تهران و واشینگتن همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد و گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال ازسرگیری جنگی تمام‌عیار افزایش یافته است.
فایننشال‌تایمز گزارش داد روسیه با وجود نیازهای نظامی خود در جنگ اوکراین، در چارچوب گسترش همکاری‌های تسلیحاتی با جمهوری اسلامی، با تامین ۹۰ پرتابگر موشک‌های هدایت‌شونده پیشرفته برای تهران موافقت کرده است.
این روزنامه پنج‌شنبه ۱۴ آبان نوشت برنامه تولید سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ یکی از شرکت‌های بزرگ صنایع دفاعی روسیه، سفارش این پرتابگرهای قابل نصب روی بالگرد را ثبت کرده است.
با این حال، سند روشن نمی‌کند که این تجهیزات در نهایت به حکومت ایران تحویل داده شده‌اند یا نه.
این سفارش از تقویت همکاری‌های نظامی دو طرف از زمان آغاز جنگ اوکراین در اسفند ۱۴۰۰ حکایت دارد؛ روابطی که به گفته مقام‌های اطلاعاتی غربی، در جریان مناقشه کنونی خاورمیانه نیز گسترش یافته است.
این گزارش در حالی منتشر می‌شود که دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، در هفته‌های گذشته بارها کوشیده است کمک‌های نظامی روسیه و چین به جمهوری اسلامی را کم‌اهمیت جلوه دهد.
ترامپ ۲۷ مهر اعلام کرد مسکو و پکن با وجود توانایی کمک بیشتر به تهران، حمایت بسیار محدودی از آن کرده‌اند که این وضعیت «بسیار مثبت» است.
رییس‌جمهوری آمریکا پیش‌تر نیز گفته بود کمک روسیه به جمهوری اسلامی در مقایسه با توان این کشور بسیار اندک است.
رد پای حکومت ایران در اسناد روسیه
دالاس آنالیتیکس، یک سازمان اطلاعاتی خصوصی اوکراینی، سند تولید پرتابگرها را در اختیار فایننشال‌تایمز قرار داده است.
این سند پیوست نامه‌ای بود که ویمپل، از شرکت‌های برجسته طراحی موشک و سامانه‌های پرتاب روسیه، در مه ۲۰۲۴ ارسال کرده بود.
ویمپل در نامه از دفتر طراحی دفاعی کی‌بی‌ام خواسته بود تحویل قطعات پرتابگرهای «APU-L» و «APU-305» را سرعت ببخشد و هشدار داده بود تاخیر در تامین قطعات، روند اجرای ۹ قرارداد را به خطر می‌اندازد.
برنامه تولید پیوست نامه، هفت مشتری روس و دو خریدار خارجی را فهرست کرده: چین با سفارش ۱۹۲ پرتابگر «APU-305» و خریداری با نام رمزی «K-10» که ۹۰ پرتابگر «APU-L» سفارش داده است.
به گفته یک فرد آگاه و بر اساس اسناد داخلی روسیه، روس‌‌اوبورون اکسپورت، آژانس دولتی صادرات تسلیحات این کشور، از رمز «K-10» برای اشاره به حکومت ایران استفاده می‌کند.
فایننشال‌تایمز برای تایید هویت خریدار، به قرارداد هواپیماهای جت آموزشی و تهاجمی سبک «یاک-۱۳۰» استناد کرده که نام خریدار در آن به‌صراحت «K-10، ایران» درج شده است.
برنامه تولید سال ۲۰۲۳ یکی از زیرمجموعه‌های روستک، مجموعه دولتی صنایع دفاعی روسیه، نیز شش فروند یاک-۱۳۰ را به همین خریدار اختصاص داده بود؛ دو فروند برای نیمه نخست سال و چهار فروند برای نیمه دوم.
این برنامه با گزارش‌های منتشرشده همخوانی دارد. تسنیم سال ۱۴۰۲ از دریافت دو فروند یاک-۱۳۰ نوشت و موسسه بین‌المللی پژوهش‌های صلح استکهلم نیز تحویل هر شش فروند را تا پایان سال ۲۰۲۴ ثبت کرد.
۲۹ شهریور، شبکه فاکس‌نیوز با بررسی یک سند ۴۴ صفحه‌ای از دولت روسیه خبر داد مسکو برای گسترش همکاری‌ها با تهران در حوزه‌های مالی، هسته‌ای، انرژی، هوانوردی و حمل‌ونقل تا پایان ۲۰۲۶ برنامه‌ریزی کرده است.
پرتابگرهایی برای حملات سریع و دقیق
هر دو نوع پرتابگر برای حمل موشک هدایت‌شونده سبک و چندمنظوره روسیه، موسوم به «ال‌ام‌یو‌آر» یا «ایزدلیه ۳۰۵»، طراحی شده‌اند؛ موشکی دقیق با قابلیت اصابت به اهداف متحرک که نیروهای روس به‌طور گسترده در اوکراین به کار می‌گیرند.
این موشک سال ۲۰۲۱ در نمایشگاه نظامی «آرمی» روسیه رونمایی شد و سال بعد به خدمت نیروهای مسلح درآمد.
یکی از نمایندگان دالاس آنالیتیکس گفت این موشک با سرعت حدود ۲۳۰ متر بر ثانیه، مسافت ۱۴ کیلومتر را در حدود یک دقیقه طی می‌کند و بسیار زودتر از پهپاد به هدف می‌رسد.
اپراتور نیز می‌تواند آن را در طول پرواز هدایت کند تا اهداف کوچک و متحرک را با دقت بزند.
او افزود شیوه استفاده از این سلاح بر شلیک و عقب‌نشینی سریع استوار است و این موشک کوتاه‌برد برای حملات ضربتی و کمین کاربرد دارد.
بر اساس «راهنمای جهانی تجهیزات» ارتش آمریکا، پرتابگر «APU-L» برای بالگرد تهاجمی «می-۲۸» طراحی شده و دو موشک حمل می‌کند. ظرفیت «APU-305» نیز یک موشک است.
حکومت ایران بالگرد می-۲۸ را نیز در اختیار دارد. مهدی فرحی، معاون وزیر دفاع، آذر ۱۴۰۲ گفته بود ترتیبات پیوستن این بالگردها به نیروهای مسلح جمهوری اسلامی نهایی شده است.
بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، ۲۶ مهر همکاری روسیه با جمهوری اسلامی را کاملا مغایر با منافع اسرائیل خواند.
او هشدار داد این همکاری همچنین برخلاف منافع خود روسیه است و دستیابی تهران به سلاح هسته‌ای می‌تواند مسکو را نیز با تهدید روبه‌رو کند.
حمایت مسکو در چارچوب خطوط قرمز
فایننشال‌تایمز پیش‌تر از کمک روسیه به توسعه موشک‌های کروز مافوق صوت جمهوری اسلامی، فروش موشک‌های ضدهوایی دوش‌پرتاب «وربا» و تعامل با تهران درباره اطلاعات مرتبط با تسلیحات هسته‌ای گزارش داده بود.
نیکول گراجوسکی، پژوهشگر غیرمقیم بنیاد کارنگی، گفت این همکاری‌ها نشان می‌دهد مسکو با وجود نیازهای تسلیحاتی خود در جنگ، همچنان به تامین سلاح برای تهران تمایل دارد و کمتر از گذشته نگران اعتراض‌های غرب است.
هانا نوته، مدیر برنامه اوراسیا در مرکز مطالعات منع گسترش تسلیحات هسته‌ای جیمز مارتین، نیز گفت روسیه می‌کوشد حمایت از جمهوری اسلامی به روابطش با آمریکا و دیگر کشورهای خاورمیانه لطمه نزند.
او افزود: «روسیه همچنان برای میزان دخالت خود در این جنگ خطوط قرمز مشخصی دارد. به همین دلیل، حمایتش از ایران از نظر عملیاتی مفید بوده، ولی مسیر جنگ را تغییر نداده است.»
وزارت خارجه آمریکا چهارشنبه ۱۳ آبان دو فرد و یک شرکت را به‌دلیل نقش در تلاش برای تامین سامانه‌های پدافند هوایی دوش‌پرتاب برای جمهوری اسلامی تحریم کرد؛ اقدامی که چند ساعت پس از اعلام تحریم شبکه ثبت جعلی کشتی‌ها و یک شرکت خدمات هوایی انجام شد.
وزارت خارجه آمریکا در اطلاعیه‌ای که در چهارم نوامبر، برابر با ۱۳ آبان، به ایران‌اینترنشنال رسیده اعلام کرد این تحریم‌ها بخشی از کارزار مستمر واشینگتن علیه شبکه‌های تامین تسلیحات حکومت ایران است و در ادامه اقدامات هشتم مه، دهم ژوئن و پانزدهم ژوئیه ۲۰۲۶ [برابر با ۱۸ اردیبهشت، ۲۰ خرداد و ۲۴ تیر] اعمال می‌شود.
به گفته این وزارتخانه، هدف این اقدامات بستن مسیرهای مورد استفاده تهران برای بازسازی زرادخانه خود و افزایش خطر فعالیت برای واسطه‌ها و تامین‌کنندگان کشورهای ثالث است.
واسطه‌های مستقر در بلاروس، نیجریه و روسیه هدف قرار گرفتند
محمدعلی طالبوف، مدیرعامل شرکت «آرموری الاینس»، (Armory Alliance) یکی از دو فرد تحریم‌شده است. وزارت خارجه آمریکا می‌گوید او در تلاش‌های این شرکت برای تهیه تسلیحات به نمایندگی از حکومت ایران مشارکت داشته است.
بر اساس این بیانیه، آرموری الاینس که در بلاروس مستقر است، میان شرکت‌های مستقر در چین و ایران واسطه‌گری کرده و در تلاش برای تسهیل خرید صدها سامانه پدافند هوایی دوش‌پرتاب، موسوم به «منپدز»، (MANPADS) نقش داشته است.
این شرکت پیش‌تر بر اساس فرمان‌های اجرایی ۱۳۳۸۲ و ۱۳۹۴۹ تحریم شده بود. طالبوف نیز پیش از اقدام تازه، تحت فرمان اجرایی ۱۳۳۸۲ در فهرست تحریم‌ها قرار داشت.
شرکت «ونگارد تکتیکال ساپلای لیمیتد»، (VANGUARD TACTICAL SUPPLY LIMITED) مستقر در نیجریه، دومین هدف این اقدام است. به گفته وزارت خارجه آمریکا، این شرکت با معرفی کاربران نهایی جعلی برای تسهیل تهیه سامانه‌های دوش‌پرتاب ساخت چین برای حکومت ایران تلاش کرده است. ونگارد نیز پیش‌تر بر اساس فرمان اجرایی ۱۳۳۸۲ تحریم شده بود.
علی‌شیر دومولودژانوف، فردی مستقر در روسیه، سومین هدف تحریم‌های تازه است که واشینگتن او را به نقش‌آفرینی در تلاش برای تسهیل تهیه این سامانه‌ها برای حکومت ایران متهم کرده است.
واشینگتن بر اجرای تحریم تسلیحاتی سازمان ملل تاکید کرد
هر سه هدف بر اساس فرمان اجرایی ۱۳۹۴۹ تحریم شده‌اند؛ فرمانی که اشخاص دخیل در فعالیت‌های مرتبط با تسلیحات متعارف ایران را هدف قرار می‌دهد.
وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد این اقدام همچنین در راستای اجرای تحریم تسلیحاتی سازمان ملل علیه حکومت ایران است که به گفته این وزارتخانه، در سپتامبر ۲۰۲۵ دوباره برقرار شد و کشورهای عضو را از تامین چنین تسلیحاتی برای تهران منع می‌کند.
این وزارتخانه تاکید کرد به افشای شبکه‌های تسلیحاتی ارتش جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران ادامه خواهد داد و مانع دسترسی حکومت ایران به منابعی خواهد شد که، به تعبیر واشینگتن، فعالیت‌های «بی‌ثبات‌کننده» آن را تداوم می‌بخشند.
دارایی‌ها مسدود و معاملات ممنوع می‌شوند
بر اساس بیانیه وزارت خارجه آمریکا، اموال و منافع مرتبط با دارایی‌های این افراد و شرکت در آمریکا یا در اختیار و کنترل اشخاص آمریکایی مسدود می‌شود و باید به دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری، اوفک، گزارش شود.
این محدودیت‌ها نهادهایی را نیز در بر می‌گیرد که یک یا چند شخص مشمول انسداد، به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم و به‌تنهایی یا در مجموع، دست‌کم ۵۰ درصد مالکیت آنها را در اختیار داشته باشند.
معاملات اشخاص آمریکایی یا معاملات در داخل آمریکا و عبوری از این کشور که با دارایی‌های اشخاص تحریم‌شده ارتباط داشته باشند، جز در موارد دارای مجوز اوفک یا مشمول معافیت، ممنوع خواهند بود. این ممنوعیت شامل ارائه و دریافت وجوه، کالا و خدمات نیز می‌شود.
چند ساعت پیش‌تر، شبکه پشتیبان ناوگان سایه تحریم شده بود
اعلام تحریم‌های مرتبط با سامانه‌های دوش‌پرتاب در پی اقدام دیگری در همان روز صورت گرفت که شبکه‌ای مستقر در هند و یک شرکت خدمات زمینی هواپیما در ترکیه را هدف قرار داد.
بر اساس گزارش پیشین ایران‌اینترنشنال، وزارت خزانه‌داری آمریکا چهار شهروند هند و ۹ شرکت مستقر در این کشور را به‌دلیل نقش در تامین اسناد و پرچم‌های جعلی برای کشتی‌های مرتبط با ناوگان سایه جمهوری اسلامی تحریم کرد.
وزارت خارجه آمریکا نیز در بیانیه‌ای جداگانه اعلام کرد سونیل کومار شارما و همسرش، جاسپریت پریتی شهید، بیش از یک دهه شرکت‌هایی ایجاد کرده‌اند که خود را مراجع رسمی ثبت کشتی و ارائه خدمات دریایی کشورها و قلمروهای مختلف معرفی می‌کنند.
به گفته این وزارتخانه، این شرکت‌ها اسناد ثبت و گواهی‌های جعلی به کشتی‌های حامل نفت ایران فروخته‌اند و بیشتر دولت‌های مربوطه نیز به‌طور علنی ارتباط خود را با این مراجع ثبت رد کرده‌اند.
واشینگتن از کشورهای صاحب پرچم، مقام‌های بندری و صنعت دریانوردی خواست اصالت ثبت کشتی‌ها را بررسی کنند و مانع ورود شناورهای ناوگان سایه به آب‌ها و بنادر خود شوند.
شرکت ترکیه‌ای به‌دلیل خدمات‌دهی به خطوط هوایی ایران تحریم شد
در اقدام چند ساعت پیش‌تر، شرکت «فوگو گراند سرویسز» (Fugo Ground Services Inc) مستقر در ترکیه نیز به‌دلیل ارائه خدمات زمینی و پشتیبانی به شرکت‌های هواپیمایی تحریم‌شده ایرانی هدف قرار گرفت.
به گزارش ایران‌اینترنشنال به نقل از وزارت خزانه‌داری آمریکا، این شرکت با ایران ایرتور، ساها، سپهران، وارش، تابان و آتا قرارداد مستقیم ارائه خدمات داشته است. واشینگتن می‌گوید ارائه خدمات به چند مورد از این شرکت‌ها در هفته‌های پس از تحریم آنها در هشتم سپتامبر ۲۰۲۶، برابر با ۱۷ شهریور، آغاز شده بود.
تحریم شبکه شارما و شرکت ترکیه‌ای در چارچوب عملیات «طرد اقتصادی» و بر اساس فرمان اجرایی ۱۳۹۰۲ اعمال شد. دولت آمریکا هدف این کارزار را قطع درآمدهایی اعلام کرده که به گفته واشینگتن، حکومت ایران برای تامین مالی تروریسم، اشاعه تسلیحات و حمایت از نیروهای نیابتی خود در خاورمیانه استفاده می‌کند.
دونالد ترامپ پس از اذعان به نقش «جنگ ایران» در شکست انتخاباتی جمهوری‌خواهان، باید میان توافق، ازسرگیری حملات و ادامه محاصره و تحریم‌ها تصمیم بگیرد؛ گزینه‌هایی که به گزارش اکسیوس، هرکدام با موانع سیاسی، نظامی و اقتصادی روبه‌رو هستند.
باراک راوید در گزارشی برای اکسیوس نوشته است که رییس‌جمهوری آمریکا، پس از هفته‌ها وعده برای پایان‌دادن به جنگ پس از انتخابات میان‌دوره‌ای، اکنون با انتخاب‌هایی دشوار روبه‌روست؛ درحالی‌که حتی نزدیک‌ترین دستیارانش نیز از تصمیم بعدی او مطمئن نیستند.
یکی از مشاوران پیشین ترامپ به اکسیوس گفت: «باختن انتخابات میان‌دوره‌ای یک چیز است، اما ترامپ نمی‌خواهد دو بار بازنده به نظر برسد.»
سه گزینه دشوار پیش روی ترامپ قرار دارد
به نوشته اکسیوس، نخستین گزینه ترامپ ازسرگیری حملات است؛ اقدامی که با مخالفت گسترده افکار عمومی روبه‌رو خواهد شد، قیمت بنزین را بالا نگه خواهد داشت و احتمالا نتیجه نظامی بهتری به همراه نخواهد آورد.
گزینه دوم، مذاکره برای دستیابی به توافق است. بااین‌حال، اگر مقام‌های ایرانی از امتیاز‌دادن خودداری کنند یا شکست سیاسی ترامپ را نشانه ضعف او بدانند و خواسته‌های خود را افزایش دهند، رسیدن به توافق دشوارتر خواهد شد.
گزینه سوم، ادامه محاصره دریایی و تحریم‌های اقتصادی فلج‌کننده است؛ راهبردی که برخی دستیاران ترامپ از آن با عنوان «خفه‌کردن» حکومت ایران یاد می‌کنند. هدف این مسیر، فرسوده‌کردن حکومت و هم‌زمان سنجیدن تمایل آن به توافق است، اما ممکن است ماه‌ها طول بکشد تا نشانه‌ای از پیشرفت آشکار شود.
ونس جنگ را عامل شکست جمهوری‌خواهان دانست
جی‌دی ونس، معاون رییس‌جمهوری آمریکا، صبح چهارشنبه ۱۳ آبان در موضع‌گیری صریحی جنگ را عامل شکست سنگین جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای معرفی کرد؛ اظهاراتی که به نوشته اکسیوس، ملاحظه سیاسی تازه‌ای به تصمیم ترامپ افزود.
ونس در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «دلیل شکست ما جنگ است. خود رییس‌جمهوری هم دیشب همین را گفت.» او افزود کسانی که معتقدند جنگ ارزش ازدست‌دادن سنا برای شش سال آینده را داشته است، باید از این دیدگاه دفاع کنند، اما هر گفت‌وگوی صادقانه درباره مسیر آینده باید با پذیرش علت شکست آغاز شود.
ونس همچنین رابطه آمریکا با اسرائیل را عاملی دانست که هزینه سیاسی سنگینی به جمهوری‌خواهان تحمیل کرده است.
ترامپ چهارشنبه تحلیل معاونش را «تا حد زیادی درست» خواند و گفت جنگ باعث افزایش قیمت بنزین شده است. بااین‌حال، تاکید کرد اگر لازم باشد دوباره همین تصمیم را خواهد گرفت: «چاره‌ای نداشتیم. نمی‌توان اجازه داد ایران سلاح هسته‌ای داشته باشد.»
او در پاسخ به پرسشی درباره زمان پایان جنگ گفت هر زمان بخواهد می‌تواند آن را پایان دهد، اما این کار باید «درست» انجام شود، زیرا [حکومت] ایران نباید سلاح هسته‌ای داشته باشد.
بیشتر مشاوران خواهان توافق بودند
منابع اکسیوس گفته‌اند ونس در ماه‌های اخیر رهبری گروهی در حلقه نزدیکان ترامپ را بر عهده داشته که خواهان توافق با حکومت ایران برای پایان‌دادن به جنگ بوده‌اند.
به گفته این منابع، ونس در محافل خصوصی بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، را متهم کرده که درباره ایران «در همه‌چیز اشتباه کرده است». او همچنین هشدار داده بود که مخالفت گسترده با جنگ می‌تواند به شکست انتخاباتی جمهوری‌خواهان منجر شود.
بیشتر مقام‌های ارشد نزدیک به ترامپ با این ارزیابی هم‌نظر بوده‌اند، اما رییس‌جمهوری همچنان به ازسرگیری جنگ تمایل داشته است. او حتی در مقطعی، در پی اصرار نتانیاهو، حمله پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای را بررسی کرد.
ترامپ سرانجام تصمیم گرفت صبر کند، اما برخلاف توصیه مشاوران ارشدش، در انتخابات هفته گذشته اسرائیل از نتانیاهو حمایت کرد.
ارتش آماده می‌شود و قطر میانجی‌گری می‌کند
مقام‌های آمریکایی به اکسیوس گفته‌اند ارتش این کشور در حال تکمیل آماده‌سازی‌ها برای ازسرگیری احتمالی عملیات رزمی گسترده در ایران است. اعزام تجهیزات و امکانات نظامی بیشتر به منطقه نیز بخشی از این تدارکات است.
هم‌زمان، به گفته منابع منطقه‌ای، میانجی‌های قطری تلاش می‌کنند حمایت واشینگتن و تهران را از پیش‌نویس توافقی جلب کنند که مانع بازگشت به نبرد شود و احتمالا زمینه ازسرگیری مذاکرات مستقیم در روزهای آینده را فراهم کند.
یک منبع آگاه گفته است میانجی‌ها پیش از انتخابات از مقام‌های کاخ سفید پرسیده بودند ترامپ در صورت شکست چه خواهد کرد، اما مشاوران او نتوانسته بودند درباره انتخاب جنگ یا توافق اطمینان بدهند.
یک مقام آمریکایی به اکسیوس گفت: «به همه گفتیم می‌خواهیم ابتدا ببینیم نتیجه انتخابات برای ما چه خواهد بود.»
استقبال تهران از شکست ترامپ ممکن است بر تصمیم او اثر بگذارد
به گزارش اکسیوس، مقام‌های ایرانی از شکست انتخاباتی ترامپ استقبال کرده و آن را نشانه پیروزی خود در جنگ دانسته‌اند.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی حکومت ایران، در ایکس نوشت که ملت ایران در میدان نبرد و تنگه هرمز «شکست راهبردی» و در واشینگتن «شکست سیاسی» به ترامپ تحمیل کرده است. او همچنین گفت آمریکایی‌ها هزینه جنگ را پرداخته‌اند و هرکس با ایران رویارو شود، از میدان نبرد تا داخل کشور خود بهای آن را خواهد داد.
دیپلمات‌های دخیل در میانجی‌گری، مشاوران ترامپ و کارشناسان خاورمیانه به اکسیوس گفته‌اند ابراز شادمانی تهران از شکست او ممکن است احتمال بازگشت رییس‌جمهوری به جنگ را افزایش دهد.
علی واعظ، معاون مدیر برنامه خاورمیانه و شمال آفریقای گروه بین‌المللی بحران، هشدار داد که تهران ممکن است ضعف سیاسی ترامپ را با ضعف نظامی اشتباه بگیرد و خواسته‌هایش را بیش از اندازه بالا ببرد. به گفته او، اقدام هوشمندانه‌تر این است که [حکومت] ایران تا زمانی که واشینگتن خواهان توافق است، آن را قطعی کند.
ادامه وضعیت «نه جنگ، نه توافق» همچنان مطرح است
با وجود آمادگی نظامی و تلاش‌های دیپلماتیک، ترامپ ممکن است حفظ وضع موجود را انتخاب کند.
به نوشته اکسیوس، جان رتکلیف، رییس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری، و شماری دیگر از مشاوران از او می‌خواهند فرصت بیشتری به محاصره دریایی و کارزار فشار اقتصادی بدهد تا فشار بر حکومت ایران افزایش یابد.
این مسیر تصمیم نهایی درباره جنگ یا توافق را به تعویق می‌اندازد، اما نتیجه سریع و تضمین‌شده‌ای ندارد؛ همان مشکلی که به ارزیابی اکسیوس، هر سه گزینه ترامپ برای پایان‌دادن به رویارویی با حکومت ایران را دشوار کرده است.
جمهوری اسلامی ایران در تازه‌ترین گام برای نظامی‌سازی محیط‌های آموزشی و تحمیل ایدئولوژی جنگ‌طلبانه به کودکان، با همکاری نهادهای نظامی و امنیتی، طرح سراسری موسوم به «رویداد ملی نومیدان» را به اجرا گذاشته است.
وزارت آموزش‌وپرورش و سازمان بسیج دانش‌آموزی با اجرای طرح سراسری «نومیدان»، آموزش باز و بسته کردن سلاح و سازمان‌دهی حضور دانش‌آموزان در تجمعات شبانه حکومتی را دنبال می‌کنند.
جمهوری اسلامی از زمان مورد حمله قرار گرفتن مواضع حکومتی و نظامی خود، سیاست نظامی و امنیتی‌سازی فضای عمومی و آموزش اسلحه به حامیان را اجرا کرده است.
در این طرح‌ها، دانش‌آموزان و کودکان نیز به اجبار هدف اجرای سیاست‌ها قرار گرفته‌اند.
هم‌زمان، روایت‌های رسیده به ایران‌اینترنشنال از تهدید دانش‌آموزان به کسر نمره و برخورد انضباطی برای شرکت در برنامه‌های حکومتی حکایت دارد.
طرح «نومیدان» دانش‌آموزان مقاطع ابتدایی، متوسطه اول و متوسطه دوم را در بر می‌گیرد و رقابت‌های آن در سه سطح شهرستانی، استانی و ملی برگزار می‌شود. با این حال، گزارش رونمایی از طرح مشخص نمی‌کند آموزش سلاح برای کدام گروه‌های سنی پیش‌بینی شده است.
آموزش سلاح در قالب رقابت دانش‌آموزی
علی اسماعیلی، مسئول سازمان بسیج دانش‌آموزی مازندران، هشتم آبان در تشریح برنامه‌های هفته بسیج دانش‌آموزی اعلام کرد رویداد «نو میدان» چهار رشته دارد: امداد و نجات، آموزش باز و بسته کردن سلاح، سواد رسانه‌ای و تبیین و روایتگری.
خبرگزاری صداوسیما در گزارش دوازدهم شهریور از رونمایی پوستر «نو+میدان»، هدف این برنامه را تقویت توانایی دانش‌آموزان در فعالیت‌های امدادی، تبلیغی، رسانه‌ای و آنچه «تبیینی» خوانده شده، اعلام کرد.
بر اساس این گزارش، بسیج دانش‌آموزی، تشکل‌های وابسته به آموزش‌وپرورش، سازمان جوانان هلال‌احمر و جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی در اجرای طرح مشارکت دارند.
سازمان‌دهی تجمعات با محوریت مدیران مدارس
اظهارات مسئولان بسیج نشان می‌دهد کارکرد «نومیدان» به آموزش و مسابقه محدود نیست و تقویت تجمعات شبانه حامیان حکومت نیز از اهداف آن است.
سیاوش مسلمی، رییس سازمان بسیج دانش‌آموزی، ۲۶ مهر در ایلام گفت این برنامه برای افزایش حضور دانش‌آموزان در اجتماعات شبانه، با محوریت مدیران مدارس، طراحی و ابلاغ شده است.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، او توضیح داد مدیران مدارس دانش‌آموزان را در گروه‌های شش‌نفره سازمان‌دهی می‌کنند تا همراه خانواده‌هایشان در تجمعات شرکت کنند و برنامه‌هایی از جمله پرچم‌گردانی و امداد و نجات انجام دهند.
پیش از این، ۲۴شهریورماه، ایران‌اینترنشنال گزارشی مبنی بر به‌کارگیری کودکان و نوجوانان در ایست‌های بازرسی و همچنین آموزش نظامی به آنها در مدارس منتشر کرده بود.
وزیر آموزش‌وپرورش: مدارس میدان جنگ است
این برنامه‌ها با ادبیات جنگی مقام‌های آموزش‌وپرورش درباره نقش مدارس همراه شده است.
علیرضا کاظمی، وزیر آموزش‌وپرورش، هفتم آبان در مراسم هفته بسیج دانش‌آموزی، مدارس و ذهن نوجوانان را عرصه اصلی رویارویی با «دشمن» توصیف کرد و خطاب به دانش‌آموزان گفت: «شما فرماندهان این میدان بزرگ هستید.»
در شیوه‌نامه اجرایی ۱۳ آبان نیز که به مدیران آموزشی و مدارس ابلاغ شده، موضوعاتی مانند تقویت روحیه «استکبارستیزی»، پیوند دادن برنامه‌های دانش‌آموزی با گروه‌های موسوم به مقاومت منطقه و طرح مسئله حجاب در چارچوب مقابله با «تهاجم فرهنگی غرب» گنجانده شده است.
از ساخت ماکت موشک تا تولید محتوای حکومتی
بر اساس اسناد رسیده به ایران اینترنشنال، مدارس موظف شده‌اند برای حضور دانش‌آموزان در راهپیمایی ۱۳ آبان و تجمعات شبانه برنامه‌ریزی کنند. هماهنگی حمل‌ونقل و تهیه گزارش تصویری از فعالیت‌ها نیز پیش‌بینی شده است.
ساخت ماکت موشک و پهپاد در پویش «دست‌سازه‌های اقتدار»، اجرای سرودهای ضدآمریکایی و تولید پیام‌های همبستگی با فلسطین، لبنان و یمن از دیگر برنامه‌های مدارس است.
تهدید به کسر نمره و نگرانی خانواده‌ها
در مقابل، پیام‌های دانش‌آموزان و والدین به ایران‌اینترنشنال از اعمال فشار برای شرکت در این برنامه‌ها حکایت دارد.
دانش‌آموزانی از شهسوار و کرج از تهدید به کاهش نمرات درسی و انضباطی خبر داده‌اند. دانش‌آموزی از دزفول نیز گفته مسئولان مدرسه، خودداری از عکس گرفتن با بنرهای حکومتی را با تهدید به اخراج یا معرفی به پلیس پاسخ داده‌اند.
دانش‌آموزی هم نوشته است: «در مدرسه ما، معلم آمادگی دفاعی دانش‌آموزان را مجبور می‌کند در مراسم شرکت کنند و پرچم تکان بدهند و تهدید می‌کند که اگر شرکت نکنند، از نمره‌شان کم خواهد کرد. بسیاری از دانش‌آموزان هم چون نمره برایشان اهمیت دارد، مجبور به همراهی می‌شوند.»
مخاطبی از لرستان هم گزارش داده دانش‌آموزان یک مدرسه تیزهوشان را بدون اطلاع قبلی والدین به تجمع «جان‌فدا» برده‌اند. این روایت‌ها نگرانی خانواده‌ها درباره امنیت فرزندانشان و استفاده از ابزارهای آموزشی و انضباطی برای تحمیل مشارکت سیاسی به آنان را بازتاب می‌دهد.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، ارزیابی معاونش، جی‌دی ونس، درباره نقش جنگ ایران در شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای را تا حد زیادی درست دانست، اما از تصمیم خود برای جنگ دفاع کرد و گفت: «در مورد ایران، باید این کار را می‌کردیم و همچنان به آن ادامه می‌دهیم.»
ترامپ چهارشنبه ۱۳ آبان در نخستین حضور عمومی خود پس از شکست سنگین جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره پیام ونس گفت: «فکر می‌کنم این حرف تا حد زیادی درست است، چون جنگ در کوتاه‌مدت قیمت بنزین را کمی بالا برد.»
او که در جمع خبرنگاران و کارگران از فرآیند ساخت تالار پذیرایی کاخ سفید بازدید می‌کرد، با دفاع از تصمیم خود برای جنگ افزود: «اگر دوباره در همان موقعیت قرار می‌گرفتم، باز هم ناچار بودم همین کار را بکنم، چون در بلندمدت تنها راه‌حل همین است.»
رییس‌جمهوری آمریکا گفت اقدام علیه ایران ضروری بوده و همچنان ادامه دارد. او همچنین گفت انتظار داشت قیمت نفت بسیار بیشتر افزایش یابد و تاکید کرد: «نمی‌توان اجازه داد ایران به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند.»
ساعتی پیش از این اظهار نظر ترامپ، ونس، با انتشار پیامی مفصل در ایکس، جنگ ایران را دلیل اصلی شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای دانست و گفت بسیاری از حامیان ترامپ در سال ۲۰۲۴، این بار به دموکرات‌ها رای دادند.
او چهارشنبه ۱۳ آبان در پیامی مفصل در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «دلیل شکست ما جنگ است. خود رییس‌جمهوری هم دیشب این را گفت.»
ونس تاکید کرد مشکل اصلی جمهوری‌خواهان، پایین بودن مشارکت هواداران نبود، بلکه روی‌گردانی بخشی از رای‌دهندگانی بود که در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۴ از ترامپ و ونس حمایت کرده بودند.
معاون رییس‌جمهوری آمریکا به یافته‌های یک نظرسنجی استناد کرد که به گفته او، نتیجه انتخابات را درست پیش‌بینی کرده بود. این نظرسنجی از حامیان پیشین ترامپ پرسیده بود چه چیزی باعث می‌شود دوباره از جمهوری‌خواهان حمایت کنند.
به گفته ونس، چهار پاسخ اصلی عبارت بود از پایان دادن به جنگ، تمرکز بر هزینه‌های زندگی و تورم، در اولویت قرار دادن منافع آمریکا و تغییر روابط آمریکا با اسرائیل.
ونس افزود کسانی که جنگ را ارزشمند می‌دانند، باید به روشنی بگویند از دست دادن کنترل سنا برای شش سال آینده، بهایی بوده که ارزش پرداخت کردن داشته است. او تاکید کرد هر گفت‌وگوی صادقانه درباره مسیر آینده جمهوری‌خواهان باید با پذیرش نقش جنگ در شکست انتخاباتی آغاز شود.
دونالد ترامپ جونیور، پسر دونالد ترامپ، پیام ونس را بازنشر کرد و با یادداشتی کوتاه، تک‌تک کلمات آن را تایید کرد.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، پس از اعلام نتایج در شامگاه سه‌شنبه ۱۲ آبان در گفت‌وگو با فاکس‌نیوز پذیرفته بود که جنگ ایران «تا حدی» در شکست جمهوری‌خواهان نقش داشته است، اما در آن گفت‌وگو هم از تصمیم خود برای جنگ دفاع کرد.
او گفت: «مردم احتمالا نتوانستند پیامدهای کوتاه‌مدت جنگ بر قیمت بنزین را بپذیرند.»
ترامپ در توضیح نقش جنگ در شکست انتخاباتی بر هزینه سوخت تمرکز کرد، در حالی که ونس پایان جنگ و تغییر روابط با اسرائیل را نیز از خواسته‌های حامیان ناراضی جمهوری‌خواهان برشمرد.
ترامپ همچنین گفت قصد تغییر ترکیب کابینه را ندارد. او افزود دموکرات‌ها طرح‌هایی «دیوانه‌وار» برای امضا به کاخ سفید خواهند فرستاد که وتو خواهد کرد.
مقام‌های جمهوری اسلامی از «نه به جنگ» و «شکست سیاسی» ترامپ گفتند
بسیار از مقام‌های جمهوری اسلامی از شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره و واگذار کردن هر دو مجلس سنا و نمایندگان به دموکرات‌ها، استقبال کردند و آن را نشانه‌ای از قدرت اثربخشی جمهوری اسلامی بر مناسبات سیاسی جهان دانستند.
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، چهارشنبه ۱۳ آبان نتیجه انتخابات را نشانه مخالفت مردم آمریکا با جنگ دانست. او نوشت: «اگر دولت آمریکا خواست مردمش را نادیده بگیرد و به خواسته‌های حامیان مالی و باج‌گیران بین‌المللی تن دهد، پاسخ منفی ما به جنگ برای آمریکا به کابوس تبدیل خواهد شد.»
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، نیز در ایکس خطاب به مقام‌های آمریکایی گفت محاسبات واشینگتن درباره جمهوری اسلامی شکست خورده و مردم آمریکا پیام روشنی داده‌اند.
بقایی بدون توضیح جزییات این محاسبات، هشدار داد ادامه سیاست کنونی آمریکا پیامدهایی فراتر از گذشته خواهد داشت و تاکید کرد حمله به ایران به پیروزی منجر نمی‌شود، بلکه شکست به دنبال دارد.
محسن رضایی نیز در پیامی نوشت ملت ایران، ترامپ را در میدان نبرد و تنگه هرمز با شکست راهبردی و در واشینگتن با شکست سیاسی روبه‌رو کرده، در حالی که هزینه جنگ بر دوش مردم آمریکا افتاده است.
او افزود: «هرکس با ایران دربیفتد، از میدان نبرد تا درِ خانه خود هزینه خواهد داد.»
مجتبی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، در پیامی مکتوب به مناسبت ۱۳ آبان، امید بستن به تغییر رفتار آمریکا در پی جابه‌جایی‌های حزبی و جناحی را اشتباه توصیف کرد.
او هدف واشینگتن را «تسلیم بی‌قید و شرط» جمهوری اسلامی دانست و هشدار داد در صورت تکرار حملات آمریکا، اقدامات نظامی جمهوری اسلامی علیه پایگاه‌های این کشور در منطقه «ابعاد بسیار وسیع‌تری» خواهد گرفت.
