تحولات ایران در ۲۴ ساعت گذشته

روزنامه هاآرتص در تحلیلی درباره جنگ حکومت ایران و آمریکا نوشت که دونالد ترامپ در حال حاضر تمایل دارد این جنگ را از طریق یک توافق پایان دهد، اما بن‌بست در مذاکرات می‌تواند به‌سرعت به ازسرگیری درگیری منجر شود. این تحلیل تاکید می‌کند که تمدید آتش‌بس عملاً کوتاه‌مدت است و در صورت ادامه اختلافات، خطر تشدید تنش‌ها در آینده نزدیک همچنان وجود دارد.

به نوشته این تحلیل، اختلاف اصلی میان دو طرف بر سر برنامه هسته‌ای ایران است؛ جایی که واشینگتن خواهان محدودیت‌های بلندمدت بر غنی‌سازی و کنترل اورانیوم است، در حالی که تهران دوره‌ای کوتاه‌تر را می‌پذیرد. در مقابل، پیشنهاد آزادسازی ۲۰ تا ۲۷ میلیارد دلار از دارایی‌های بلوکه‌شده [حکومت] ایران مطرح شده است. هاآرتص هشدار می‌دهد که اصرار [حکومت] ایران برای گرفتن امتیازات بیشتر ممکن است ترامپ را - با وجود خستگی از جنگ - به سمت ازسرگیری آن سوق دهد.

این تحلیل همچنین تاکید می‌کند که تقابل کنونی بیش از آنکه نظامی باشد، با توجه به محاصره دریایی آمریکا در اطراف تنگه هرمز در برابر اقدامات [حکومت] ایران، ماهیتی اقتصادی دارد. به نوشته هاآرتص، هر دو طرف اکنون به پیامدهای گسترده این فشارها بر اقتصاد جهانی پی برده‌اند. در عین حال، این تحلیل می‌گوید احتمال حمله زمینی آمریکا پایین است، اما در صورت شکست مذاکرات، گزینه حملات هوایی گسترده - احتمالاً با حمایت اسرائیل - همچنان مطرح است.

هاآرتص در پایان می‌نویسد که ترامپ با یک چالش دوگانه مواجه است: جنگی که در داخل آمریکا محبوبیت ندارد و در عین حال، طرف ایرانی که بخشی از رهبری آن نسبت به فشارهای اقتصادی و تبعات داخلی بی‌تفاوت توصیف شده است. به این ترتیب، مسیر پیش‌رو میان دستیابی به توافق و بازگشت به درگیری نظامی همچنان نامشخص باقی مانده است.

تام کاتن، سناتور جمهوری‌خواه، پنجشنبه شب در گفت‌وگو با شان هانیتی در شبکه فاکس‌نیوز، با اشاره به روند مذاکرات با حکومت ایران، گفت تهران در حال پیروی از «الگوی همیشگی» خود برای طولانی کردن گفت‌وگوهاست. او با اشاره به اینکه «ایران هیچ‌گاه در جنگی پیروز نشده، اما هیچ‌گاه هم در مذاکره شکست نخورده است» افزود که این کشور «هرگز با کسی پشت میز مذاکره ننشسته که نویسنده کتاب «هنر معامله» باشد.» کاتن با اشاره به رویکرد دونالد ترامپ گفت: «اگر [حکومت] ایران فکر می‌کند می‌تواند با طولانی کردن مذاکرات بر او غلبه کند، سخت در اشتباه است و این اشتباه ممکن است با پاسخ نظامی آمریکا همراه شود.»

کاتن در ادامه با دفاع از سیاست‌های واشینگتن، محاصره اعمال‌شده علیه ایران را «فوق‌العاده موثر» توصیف کرد و گفت: «[حکومت] ایران تهدید کرده بود تنگه هرمز را می‌بندد، اما رییس‌جمهوری ترامپ آن را به روی همه - از جمله خود ایران - بسته است.» به گفته او، این اقدام باعث شده تهران «روزانه صدها میلیون دلار درآمدی را از دست بدهد که توان از دست دادنش را ندارد.» او همچنین هشدار داد که محدودیت ظرفیت ذخیره‌سازی نفت می‌تواند ایران را ناچار به توقف تولید کند: «چاه‌های نفت مثل شیر آب نیستند که به‌سادگی خاموش و روشن شوند… اگر مجبور به بستن آن‌ها شوند، آسیب‌هایی ایجاد می‌شود که قابل بازگشت نیست.»

این سناتور جمهوری‌خواه با اشاره به فشارهای اقتصادی و نظامی بر حکومت ایران افزود: «زمان اکنون به نفع ایران نیست.» او در پاسخ به این پرسش که این وضعیت چه زمانی پایان می‌یابد، گفت: «فکر نمی‌کنم رهبری [حکومت] ایران بتواند زیر فشار ترامپ دوام بیاورد.» او تاکید کرد: «ما پیش‌تر توان نظامی آن‌ها را نابود کرده‌ایم و اکنون آن‌ها را در یک فشار اقتصادی قرار داده‌ایم که هر روز شدیدتر می‌شود… این رییس‌جمهوری اوباما یا بایدن نیست؛ ترامپ از جنس دیگری است.»

این گزارش به نقل از چند منبع آگاه نوشت در صورتی که آتش‌بس کنونی با تهران فروبپاشد، مقام‌های نظامی آمریکا در حال تدوین طرح‌های جدیدی برای هدف قرار دادن توانمندی‌های جمهوری اسلامی در تنگه هرمز هستند.

به گفته این منابع، این گزینه‌ها که بخشی از چند مجموعه اهداف در دست بررسی است، شامل حملاتی با تمرکز ویژه بر «هدف‌گیری پویا» علیه توانمندی‌های حکومت ایران در اطراف تنگه هرمز، بخش جنوبی خلیج فارس و دریای عمان می‌شود.

این منابع با اشاره به حملات احتمالی علیه قایق‌های تندرو کوچک، شناورهای مین‌گذار و دیگر دارایی‌های نامتقارن گفتند این توانمندی‌ها به تهران کمک کرده است این آبراه‌های کلیدی را به‌طور موثر مسدود کند و از آن‌ها به‌عنوان اهرمی علیه آمریکا استفاده کند.

این منابع به سی‌ان‌ان گفتند ارتش آمریکا همچنین ممکن است تهدید پیشین ترامپ برای حمله به اهداف دوگانه و زیرساختی، از جمله تاسیسات انرژی، را عملی کند تا حکومت ایران را به پای میز مذاکره وادار کند.

به گزارش رویترز، توقف مذاکرات میان آمریکا و جمهوری اسلامی و تداوم تنش‌ها در خاورمیانه، بازارهای جهانی را در وضعیت ناپایدار قرار داده است؛ به‌طوری که بورس‌های آسیایی عملکردی نوسانی داشتند و قیمت نفت با ادامه اختلال در تنگه هرمز افزایش یافت.

قیمت نفت برنت با رشد بیش از یک درصدی به بالای ۱۰۶ دلار در هر بشکه رسید و تحلیلگران می‌گویند نااطمینانی درباره آینده درگیری‌ها و مسیرهای انرژی، عامل اصلی فشار بر بازارهاست. در همین حال، دلار آمریکا به‌عنوان دارایی امن تقویت شده و ین ژاپن به آستانه حساس ۱۶۰ در برابر دلار نزدیک شده است؛ سطحی که می‌تواند موجب مداخله دولت ژاپن در بازار ارز شود.

به نوشته رویترز، کارشناسان معتقدند با تداوم بن‌بست دیپلماتیک و شکننده بودن آتش‌بس‌ها، نوسانات بازار و قیمت انرژی در کوتاه‌مدت ادامه خواهد داشت.

به گزارش رویترز، دلار آمریکا در آستانه ثبت نخستین رشد هفتگی خود در سه هفته اخیر قرار گرفته است؛ موضوعی که تحلیلگران آن را ناشی از توقف مذاکرات میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی و تداوم تردید در مورد وضعیت خاورمیانه می‌دانند.

در حالی که لبنان و اسرائیل آتش‌بس خود را برای سه هفته تمدید کرده‌اند، حکومت ایران با انتشار تصاویری از عملیات نیروهایش در یک کشتی باری، کنترل خود بر تنگه هرمز را به نمایش گذاشته است؛ مساله‌ای که زمان بازگشایی این مسیر حیاتی انرژی را نامشخص کرده است. به گفته آکیهیکو یوکو، تحلیلگر بانک میتسوبیشی تواف‌جی، «پیشرفت نکردن مذاکرات باعث شده قیمت نفت در سطوح بالا باقی بماند و این موضوع از دلار حمایت کرده است.»

شاخص دلار در سطح ۹۸.۸۱ تقریباً بدون تغییر باقی مانده، اما در مسیر ثبت رشد هفتگی حدود ۰.۵۹ درصدی قرار دارد. در همین حال، دلار به‌عنوان دارایی امن در شرایط نااطمینانی تقویت شده، در حالی که ین ژاپن برای پنجمین روز متوالی تضعیف شده است. هم‌زمان، بانک‌های مرکزی از جمله بانک ژاپن و بانک اروپای مرکزی احتمالاً در کوتاه‌مدت نرخ بهره را ثابت نگه می‌دارند، هرچند انتظار می‌رود در ماه‌های آینده برای مهار فشارهای تورمی اقدام به افزایش نرخ‌ها کنند.