نیروهای هوایی و دریایی ارتش جمهوری اسلامی در میان کشتهشدگان حملات آمریکا
رسانههای ایران تصاویر و اطلاعات مربوط به هویت و سمت شماری از هفت نیروی نظامی کشتهشده در حملات آمریکا را منتشر کردند.
بر اساس اطلاعات تازه منتشرشده، مجتبی باقری و حامد اوکاتی، خلبانان نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی، و حسین مهدویان، خلبان نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی، از جمله کشتهشدگان این حملات بودند.
همچنین ناوبانیکم مالک موسویتبار، ناواستواریکم محمدرضا بادران و ناوسروان امیرحسین سلیمزاده از دیگر کشتهشدگان نیروهای هوایی ارتش جمهوری اسلامی معرفی شدهاند.
روابط عمومی ادارهکل بنیاد شهید و امور ایثارگران استان خوزستان پنجشنبه اعلام کرده بود که این افراد شامگاه سهشنبه در حملات آمریکا به اهدافی در اهواز و آغاجاری کشته شدند.
هیات مستقل حقیقتیاب سازمان ملل درباره ایران از مقامات جمهوری اسلامی خواست طرح «مقابله با نفوذ بیگانگان» را فورا پس بگیرند و هشدار داد این طرح میتواند روزنامهنگاران، دانشگاهیان و فعالان مدنی را صرفا بهدلیل ارتباط با افراد و نهادهای خارجی، به حبس تا ۳۰ سال محکوم کند.
این هیات پنجشنبه ۱۲ شهریور در بیانیهای اعلام کرد دامنه گسترده و عبارات مبهم طرح «مقابله با نفوذ بیگانگان» تشدید خطرناکی در سرکوب آزادیهای بنیادین و انزوای ایرانیان از جامعه بینالمللی است.
بر اساس این بیانیه، همکاری یا ارتباط با دولتهای خارجی مشخصشده، رسانهها، موسسات دانشگاهی، مدافعان حقوق بشر و گروههای جامعه مدنی میتواند در ردیف جرایم سنگین امنیتی قرار گیرد.
هیات حقیقتیاب همچنین گفت این طرح ایرانیان را ملزم میکند «فعالیت با عوامل خارجی یا اتباع خارجی» را ثبت کنند و برای آن از طریق سامانهای اینترنتی مجوز بگیرند که ملاحظات امنیتی وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه پاسداران را در اولویت قرار میدهد.
بر اساس این طرح، انتشار کتاب و مقاله، به اشتراک گذاشتن داده و تحلیل، همکاری علمی و دانشگاهی، ارتباط با رسانههای خارجی یا «متخاصم» و اداره روزنامه و وبسایت بدون مجوز قبلی، میتواند به پیگرد کیفری منجر شود.
محمدرضا عارف، معاون اول مسعود پزشکیان، دوم شهریور از طرح «مقابله با نفوذ» انتقاد کرد و گفت: «رییس مجلس قول داده این طرح را از دستور کار مجلس خارج کند.»
هیات وزیران نیز اول شهریور با گزارش کمیسیون امنیت ملی مجلس درباره طرح «مقابله با نفوذ بیگانگان» مخالفت کرد. دلیل این مخالفت، ایجاد محدودیتهای علمی، تشدید و تسریع مهاجرت نخبگان و بازتاب ناخوشایند طرح در سطح ملی و بینالمللی اعلام شد.
نمایندگان مجلس ۲۵ مرداد کلیات این طرح را با ۱۸۳ رای موافق، چهار رای مخالف و پنج رای ممتنع از مجموع ۲۵۸ نماینده حاضر تصویب کردند.
فعالیتهای فرهنگی، علمی و اقتصادی نیز مشمول مجوز میشوند
هیات حقیقتیاب افزود بر اساس این طرح، فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی نیز به مجوز نیاز دارند؛ از جمله شرکت در دورهها و کارگاههای آموزشی، کنفرانسهای علمی و جشنوارههای هنری، دریافت گواهینامه و همچنین تولید، اجرا و نمایش فیلم، موسیقی و هنرهای تجسمی.
فعالیتهای اقتصادی، تجاری و مالی، از جمله انتقال پول و ارائه کالا یا خدمات، نیز مشمول دریافت مجوز میشوند.
ویویانا کریستیچویچ، عضو هیات حقیقتیاب، گفت: «اگر این طرح اجرا شود، همه تعاملات با جهان خارج را تحت کنترل و مجوز حکومت قرار میدهد و بیش از پیش حقوق شهروندان را محدود میکند؛ با پیامدهایی برای تجارت، آموزش، آزادی بیان و پیگیری عدالت.»
هیات حقیقتیاب هشدار داد تبدیل این طرح به قانون، ارتباط ایرانیان با افراد و نهادهای خارج از کشور و همه جنبههای زندگی، از جمله فعالیتهای تجاری در مقیاس کوچک، را تحت تاثیر قرار خواهد داد.
به گفته این هیات، این قانون، حقوق بشر ایرانیان عادی، از جمله آزادی بیان، حق جستوجو، دریافت و انتقال اطلاعات و افکار و آزادی تشکل را نقض و حقوق مربوط به آموزش، کار، برخورداری از سطح مناسب زندگی و مشارکت در زندگی فرهنگی را تضعیف خواهد کرد.
هیات حقیقتیاب افزود مجازات افراد بر اساس این قانون، حق آزادی و امنیت شخصی آنان را نیز نقض خواهد کرد.
این طرح در هفتههای گذشته با مخالفت و هشدار شماری از نهادهای صنفی، فرهنگی و حقوق بشری و همچنین برخی مقامهای دولت پزشکیان روبهرو شد.
فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران، کانون کارگردانان سینمای ایران، خانه سینما و ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، از جمله نهادهایی هستند که درباره پیامدهای این طرح برای آزادی بیان، فعالیتهای حرفهای، علمی و هنری و گسترش نظارت امنیتی هشدار دادهاند.
هیات حقیقتیاب یادآوری کرد بر اساس قطعنامههای شورای حقوق بشر سازمان ملل، فعالان جامعه مدنی و قربانیان نقض حقوق بشر حق دارند بدون مانع و بدون ترس از ارعاب یا اقدام تلافیجویانه، به این هیات دسترسی داشته باشند و با آن ارتباط برقرار کنند.
این هیات اعلام کرد اطلاعات مربوط به هرگونه اقدام تلافیجویانه علیه افرادی که با آن همکاری کنند، برای درج در گزارشهای سالانه دبیرکل سازمان ملل درباره همکاری با سازوکارهای حقوق بشری این سازمان ارائه خواهد شد.
مکس دو پلسی، عضو هیات حقیقتیاب، گفت مجازات هرگونه ارتباط ایرانیان یا افراد ساکن ایران با این هیات بر اساس طرح «مقابله با نفوذ بیگانگان»، اقدامی تلافیجویانه محسوب میشود و تهدید به جرمانگاری چنین فعالیتی، «نوعی ارعاب و سرکوب» است.
او افزود: «ما وضعیت را زیر نظر خواهیم داشت و بهطور منظم در این زمینه به شورای حقوق بشر گزارش خواهیم داد.»
قانون «تشدید مجازات جاسوسی و همکاری با اسرائیل و کشورهای متخاصم علیه امنیت و منافع ملی» نیز پاییز ۱۴۰۴ با وجود هشدار حقوقدانان درباره تعاریف مبهم و محدود شدن حقوق شهروندی، تصویب و برای اجرا ابلاغ شد.
خبرگزاری رویترز به نقل از منابع آگاه گزارش داد تهران در پیامی به واشینگتن تهدید کرده است هرگونه حمله اسرائیل به محل استقرار نیروهای سپاه پاسداران و حزبالله در ارتفاعات علی الطاهر در جنوب لبنان، با واکنش شدید حکومت ایران روبهرو خواهد شد.
سه مقام منطقهای پنجشنبه ۱۲ شهریور به رویترز گفتند تهران اعلام کرده است در صورت آغاز عملیات گسترده اسرائیل در این ارتفاعات، با «حملهای وسیع» پاسخ خواهد داد.
این مقامها بهدلیل حساسیت موضوع نخواستند نامشان فاش شود.
رویترز نوشت این پیام که اواخر مردادماه با میانجیگری عمان به واشینگتن منتقل شد، از حضور مستقیم نیروهای جمهوری اسلامی در نبردهای زمینی جنوب لبنان و آمادگی تهران برای تلافی حملات اسرائیل در این منطقه حکایت دارد.
به گفته منابع امنیتی لبنان، گمان میرود حزبالله در ارتفاعات علی الطاهر یک مرکز فرماندهی زیرزمینی و انبارهای تسلیحات احداث کرده باشد.
حزبالله از اظهارنظر درباره حضور نیروهای سپاه پاسداران در ارتفاعات علی الطاهر خودداری کرد. یک مقام کاخ سفید نیز در پاسخ به پرسش رویترز درباره این پیام و احتمال فشار آمریکا بر اسرائیل برای خودداری از حمله به این منطقه، گفت این اطلاعات «دقیق نیست».
ارتفاعات علی الطاهر بر جنوب شرقی لبنان اشراف دارد و به یکی از مهمترین مناطق مورد مناقشه در جنگ اسرائیل و حزبالله تبدیل شده است.
ارتش اسرائیل بخشهای گستردهای از مناطق جنوبی این ارتفاعات را تصرف کرده و آن را یکی از «محورهای اصلی عملیات» خود خوانده است.
در سوی دیگر، حزبالله میگوید کنترل ارتفاعات را در دست دارد و با هرگونه پیشروی نیروهای اسرائیلی مقابله خواهد کرد.
حضور نیروهای سپاه پاسداران در مجموعه زیرزمینی علی الطاهر
رویترز به نقل از دو منبع آگاه گزارش داد بیش از ۱۲ عضو سپاه پاسداران، از جمله دستکم دو افسر ارشد، همراه نیروهای حزبالله در منطقه علی الطاهر حضور دارند.
بر اساس این گزارش، اسرائیل در پی فشار ایالات متحده، حمله زمینی به این ارتفاعات را به تعویق انداخته است.
دفتر رسانهای حزبالله ارسال پیام از سوی حکومت ایران را تایید نکرد، اما گفت: «فشار اسرائیل برای محاصره علی الطاهر با هدف ایجاد وضعیتی در این تاسیسات است که ادامه حضور در آن را ناممکن کند. اتخاذ این رویکرد و خودداری از حملهای گسترده نشان میدهد ممکن است پیامی از طریق چند کشور منتقل شده باشد.»
این نهاد افزود جمهوری اسلامی هرگونه عملیات زمینی اسرائیل در جنوب لبنان، بهویژه گسترش مناطق تحت کنترل آن، را نقض جدی توافق اسلامآباد میداند.
با وجود اعلام آتشبس، ارتش اسرائیل حزبالله را به ادامه فعالیت در اطراف ارتفاعات علی الطاهر متهم کرده و گفته است این گروه طی یک هفته، دو بار پهپادهای انفجاری به سوی نیروهای اسرائیلی مستقر در نزدیکی منطقه پرتاب کرده است.
تهران و واشینگتن ۲۵ خرداد بر سر خاتمه جنگ به تفاهم دست یافتند، اما تنشهای منطقهای پس از آن ادامه یافت.
۱۷ تیر، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، مقامهای جمهوری اسلامی را «متقلب»، «دروغگو» و «بیمار» خواند و با اشاره به حملات سپاه پاسداران به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز، از پایان آتشبس با تهران خبر داد.
ابهام درباره هویت و سرنوشت نظامیان در علی الطاهر
ارتش اسرائیل ماه ژوئیه یکی از نیروهای حزبالله را در نزدیکی ورودی مجموعه زیرزمینی علی الطاهر هدف حمله هوایی قرار داد.
یک مقام ارتش اسرائیل نیز ماه ژوئن به رویترز گفت نیروهای حزبالله بدون آب و غذا در زیر زمین گرفتار شدهاند.
روزنامه معاریو به نقل از یک منبع نظامی نوشت بر اساس برآورد ارتش اسرائیل، هیچ نیرویی از سپاه پاسداران در علی الطاهر حضور ندارد و شماری از نیروهای حزبالله نیز بر اثر بیآبی و گرسنگی جان باختهاند.
با این حال، رویترز به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد ارتش اسرائیل میکوشد با ادامه محاصره، نیروهای سپاه پاسداران و حزبالله را از پناهگاههای زیرزمینی بیرون بکشد و پهپادهای حامل آب و غذا برای افراد مستقر در ارتفاعات را سرنگون میکند.
دو منبع لبنانی، از جمله یک مقام ارشد امنیتی، گفتند با وجود تهدید جمهوری اسلامی، همچنان احتمال دارد ارتش اسرائیل در هفتههای آینده عملیاتی را برای تصرف ارتفاعات علی الطاهر آغاز کند.
حزبالله هشدار داده است هرگونه حمله گسترده به این ارتفاعات به معنای ازسرگیری جنگی تمامعیار خواهد بود و ممکن است با شلیک موشک به مناطق مسکونی شمال اسرائیل پاسخ داده شود.
در روزهای اخیر، تشدید تنشها در تنگه هرمز و حملات متقابل آمریکا و جمهوری اسلامی، گمانهزنیها را درباره آغاز دوباره جنگی تمامعیار و گسترش دامنه آن به دیگر نقاط منطقه، افزایش داده است.
لادن عباسیان، رییس مرکز تحقیقات ایدز ایران، گفت حدود ۶۵ درصد موارد جدید شناساییشده اچآیوی در کشور در سال ۱۴۰۴ از طریق رابطه جنسی منتقل شدهاند. به گفته او، بروز اچآیوی در میان مصرفکنندگان تزریقی مواد مخدر کاهش یافته، اما روند ابتلا در زنان طی سالهای اخیر افزایشی بوده است.
عباسیان پنجشنبه ۱۲ شهریور به خبرگزاری ایلنا گفت در آمار کلی مبتلایان به اچآیوی، بیش از ۵۰ درصد افراد سابقه اعتیاد تزریقی داشتهاند، اما اجرای برنامههای کاهش آسیب در سالهای گذشته باعث کاهش بروز اچآیوی در میان مصرفکنندگان تزریقی مواد مخدر شده است.
او افزود توزیع سرنگهای یکبار مصرف، هدایت مصرفکنندگان تزریقی به درمان نگهدارنده با متادون و راهاندازی مراکز کاهش آسیب و درمان با متادون، از جمله اقداماتی بوده که در کنترل انتقال اچآیوی در این گروه موثر بوده است.
عباسیان گفت با وجود سهم بالای اعتیاد تزریقی در آمار کلی مبتلایان، الگوی موارد جدید تغییر کرده و در سالهای اخیر عمده موارد جدید از طریق انتقال جنسی رخ داده است.
او افزود بخشی از موارد در گروه «انتقال ناشناخته» ثبت میشوند و احتمال دارد شماری از آنها نیز ناشی از انتقال جنسی باشند.
لوگوی برنامه مشترک سازمان ملل متحد در زمینه اچآیوی/ایدز (UNAIDS) در ژنو، سوئیس
آمار منتشرشده در آذر ۱۴۰۴ نیز نشان میداد حدود ۶۴ درصد موارد ابتلا به اچآیوی در شش ماه نخست آن سال از طریق روابط جنسی بوده و در ۲۸ درصد موارد، راه انتقال گزارش نشده بود.
در همان مقطع، شمار مبتلایان شناساییشده ۲۵ هزار و ۸۷۰ نفر اعلام شد، در حالی که تعداد واقعی مبتلایان حدود ۴۱ هزار و ۵۰۰ نفر برآورد میشد.
عباسیان در ادامه گفت در بسیاری از موارد مسیر دقیق انتقال مشخص نمیشود، زیرا افراد معمولا جزییات کامل را بیان نمیکنند.
به گفته او، بخش قابل توجهی از موارد انتقال اچآیوی از طریق روابط جنسی مرد با مرد رخ داده و داشتن شرکای جنسی متعدد نیز خطر انتقال را افزایش میدهد.
او با اشاره به پایین بودن سطح آگاهی عمومی درباره اچآیوی گفت شناخت جامعه از میزان شیوع، راههای انتقال و روشهای پیشگیری همچنان کافی نیست.
ناظران میگویند بخش عمده ترس از این بیماری که در اقدام نکردن برای آزمایش نقش دارد، بهدلیل رفتار حکومت و جامعه با مبتلایان است.
از سوی دیگر، بسیاری از کارشناسان هشدار دادهاند محدودیتهای حکومتی برای استفاده از روشهای پیشگیری از بارداری و جلوگیری از توزیع رایگان وسایل پیشگیری از بارداری در مراکز بهداشت برخی نقاط، باعث افزایش ابتلا به ایدز خواهد شد.
عباسیان گفت علاوه بر استفاده از کاندوم، داروهای پیشگیری پیش از مواجهه، موسوم به PrEP، و پیشگیری پس از مواجهه، موسوم به PEP، نیز برای کاهش خطر ابتلا وجود دارند، اما بسیاری از افراد از این روشها اطلاع ندارند.
او افزود افراد برای دریافت اطلاعات، مشاوره و خدمات پیشگیری میتوانند به کلینیکهای تخصصی اچآیوی و مراکز مشاوره بیماریهای رفتاری مراجعه کنند.
رییس مرکز تحقیقات ایدز ایران تاکید کرد اچآیوی امروز بیماری قابل کنترلی است، اما کنترل به معنای حذف کامل ویروس از بدن نیست و در صورت قطع درمان، بیماری دوباره فعال میشود.
او افزود داروهای تزریقی جدیدی نیز عرضه شدهاند که بیمار میتواند هر دو ماه یا حتی هر شش ماه یکبار تزریق انجام دهد و بیماری خود را تحت کنترل نگه دارد.
عباسیان از افرادی که رفتار پرخطر داشتهاند یا احتمال میدهند در معرض ویروس قرار گرفته باشند خواست برای انجام آزمایش اقدام کنند و گفت مراجعه به مراکز مشاوره بیماریهای رفتاری، «داوطلبانه و محرمانه» است.
او همچنین گفت در صورت مثبت بودن آزمایش، داروهای اچآیوی رایگان در اختیار بیماران قرار میگیرد.
پایگاه خبری رویداد۲۴ به نقل از هادی احمدی، سخنگوی انجمن داروسازان ایران، وضعیت دارو در کشور را نگرانکننده توصیف کرد و گزارش داد استفاده از مسیرهای جایگزین برای تامین مواد اولیه و واردات، ممکن است قیمت دارو را تا سه برابر افزایش دهد.
این رسانه پنجشنبه ۱۲ شهریور نوشت مجموعهای از مشکلات شامل کمبود ارز و مواد اولیه، بدهی بیمهها، دشواری انتقال پول، اختلال در واردات و افزایش هزینههای تولید، به نگرانیها درباره آینده بازار دارو دامن زده است.
بر اساس این گزارش، حدود ۸۰۰ قلم دارو در فهرست کمبود قرار دارند که «دهها قلم داروی حیاتی» در میان آنها دیده میشود.
احمدی اعلام کرد کمبود مواد اولیه، تولید دارو در داخل را با مشکل مواجه کرده و همزمان روند واردات نیز مختل شده است.
به گفته او، مسیرهای جایگزین تامین مواد اولیه و واردات زمانبر هستند و میتوانند هزینه دارو را تا سه برابر افزایش دهند.
رویداد۲۴ بحران کنونی را محدود به یک دارو یا داروخانه ندانست و نوشت اختلال سراسر زنجیره تامین را در بر گرفته و در نهایت، بیمار باید هزینه آن را بپردازد.
در ماههای اخیر، شماری از شهروندان در پیامهایی به ایراناینترنشنال از کمبود و افزایش قیمت دارو خبر داده و گفتهاند این وضعیت روند درمان بسیاری از بیماران را با اختلال جدی مواجه کرده است.
بر پایه تعدادی از این پیامها، بحران دارو در ایران موجب شده برخی شهروندان از علم پزشکی به طب سنتی روی بیاورند.
رویداد۲۴ در ادامه نوشت «خودکفایی» در تولید دارو به معنای «بینیازی» از واردات نیست. طبق آمارها، نزدیک به ۹۹ درصد داروها از نظر تعداد در داخل تولید میشوند، اما سهم واردات از ارزش ریالی بازار حدود ۱۳.۸۶ درصد است.
این ارقام نشان میدهد تولید داروهای داخلی به واردات مواد اولیه، تجهیزات و برخی اقلام تخصصی وابسته است.
از همین رو، اختلال در انتقال ارز یا ورود مواد اولیه ممکن است ابتدا فعالیت کارخانههای داخلی را مختل کند و آثار آن چند هفته یا چند ماه بعد در داروخانهها نمایان شود.
سازمان غذا و دارو اعلام کرده بهدلیل شرایط جنگی و اختلال در حملونقل، تامین مواد اولیه و انتقال دارو از «مسیرهای جایگزین» انجام میشود.
با این حال، سخنگوی انجمن داروسازان تاکید کرد این راهها علاوه بر طولانی بودن، هزینه بیشتری دارند.
پنجم مرداد، پایگاه خبری اقتصادنیوز نوشت در پی شدت گرفتن بحران اقتصادی، پرداختهای اقساطی در بازار سلامت کشور بهتدریج رواج یافته و خدماتی مانند دندانپزشکی و حتی دارو بهصورت قسطی عرضه میشوند.
تامین تنها نیمی از ارز مورد نیاز دارو
احمدی خبر داد نیاز ارزی دارو و مواد اولیه در سال جاری حدود ۲.۲ میلیارد دلار اعلام شده، اما تاکنون تنها نیمی از این مبلغ تامین شده است.
همزمان، تغییر سیاست ارزی و تناقض در روایتهای رسمی بر نگرانیها افزوده است.
سازمان غذا و دارو میگوید حذف کامل ارز ترجیحی دارو در سال جاری در دستور کار نیست، هرچند ارز ترجیحی اختصاصیافته به برخی داروها، از جمله انسولین، کاهش یافته است.
این سازمان تاکید کرده تغییرات اخیر به معنای حذف ارز ترجیحی همه داروها یا آغاز موج تازهای از گرانی نیست.
در مقابل، احمدی گفت حذف این ارز برای برخی گروههای دارویی، قیمت مواد اولیه آنها را ظرف چند ماه بیش از پنج برابر کرده است.
ایراناینترنشنال تیرماه گزارش داد هزینه پرداختی بیماران برای خرید انسولین طی حدود ۵۰ روز بیش از ۲۴ برابر شده است.
رویداد۲۴ در ادامه نوشت: «اگر دارو در بازار موجود باشد، اما قیمت آن چند برابر شود، برای بیماری که مصرف دارویش ماهانه و دائمی است، افزایش قیمت میتواند عملا به همان اندازه کمبود مشکلساز باشد. اگر بیمه نتواند متناسب با افزایش قیمتها سهم خود را افزایش دهد، بخشی از هزینه از جیب بیمار پرداخت خواهد شد.»
بر اساس این گزارش، ترکیب گرانی، کمبود برخی اقلام و پوشش ناکافی بیمه، بهویژه بیماران مزمن، سالمندان، بیماران خاص و مصرفکنندگان داروهای گرانقیمت یا وارداتی را تحت فشار قرار میدهد.
این رسانه همچنین از شکلگیری بازار سیاه برخی داروهای کمیاب و فروش آنها با قیمتهای گزاف خبر داد و افزود بازار غیررسمی ممکن است از خود گرانی خطرناکتر باشد، زیرا در آن، اصالت، شیوه نگهداری و سلامت دارو نیز محل تردید است.
بحران اقتصادی ناشی از ناکارآمدی جمهوری اسلامی بهویژه در سالهای اخیر آینده سلامت و درمان کشور را با تهدید جدی روبهرو کرده است.
سعید فتاحی، مشاور کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران ایران، پیشتر اعلام کرد در سالهای گذشته و بهویژه پس از جنگ اخیر، هزینههای دارو و درمان بهطور چشمگیری افزایش یافته است، به گونهای که حتی با وجود پوشش بیمه تکمیلی، بازنشستگان ناچار هستند بخش قابل توجهی از هزینههای درمانی را شخصا پرداخت کنند.
مشکلات مالی مداوم در جوانی و میانسالی میتواند با کاهش تواناییهای شناختی در دهه ششم زندگی و بروز نشانههای بیشتر پیری مغز در سالهای بعد همراه باشد. پژوهشگران احتمال میدهند استرس مزمن و نگرانیهای مالی بهتدریج به سلامت مغز آسیب بزنند.
پژوهشی تازه به سرپرستی کالج دانشگاهی لندن نشان میدهد تداوم فشارهای مالی ممکن است افت تواناییهای شناختی ناشی از افزایش سن را تسریع کند.
یافتههای این پژوهش که در نشریه «نوآوری در سالمندی» منتشر شده، از بررسی اطلاعات ۲۷۵۹ نفر در بریتانیا به دست آمده است.
این افراد در مطالعه ملی سلامت و رشد شورای پژوهش پزشکی بریتانیا، معروف به مطالعه متولدین سال ۱۹۴۶، شرکت داشتند و طی چند دهه به پرسشنامههای گوناگون پاسخ دادند.
ردپای مشکلات مالی در عملکرد ذهنی و سلامت مغز
به گزارش وبسایت «ساینسدیلی»، افرادی که در جوانی و میانسالی با مشکلات مالی مداوم یا درآمد همواره پایین زندگی کرده بودند، در ۵۳ سالگی عموما عملکرد ضعیفتری در آزمونهای شناختی داشتند.
در میان شرکتکنندگانی که سالها بعد تحت تصویربرداری مغزی قرار گرفتند، پایین بودن مداوم درآمد با نشانههای سلامت ضعیفتر مغز، از جمله تحلیلرفتگی بیشتر آن در ۶۹ تا ۷۱ سالگی، ارتباط داشت.
این ارتباط حتی پس از در نظر گرفتن عواملی مانند توانایی شناختی، سطح تحصیلات و محرومیتهای دوران کودکی همچنان پابرجا بود.
ژاک ولز، نویسنده مسئول پژوهش از واحد سلامت و سالمندی کالج دانشگاهی لندن، گفت دادههای چند دهه نشان میدهد انباشته شدن مشکلات مالی در گذر زمان، نه دورههای کوتاه و پراکنده دشواری، با نامطلوبترین پیامدهای شناختی ارتباط دارد.
ارتباط میان مشکلات مالی و سلامت ضعیفتر مغز در سالهای پایانی زندگی، بهویژه در مردان، افرادی که در دوران کودکی محرومیت را تجربه کرده بودند و حاملان گونه ژنتیکی APOE-ε4 قویتر بود. این گونه ژنتیکی با افزایش خطر ابتلا به آلزایمر مرتبط است.
مردانی که مشکلات مالی مداوم داشتند، در ۵۳ سالگی نسبت به زنان دارای شرایط مشابه، عملکرد شناختی ضعیفتری نشان دادند.
پژوهشگران احتمال میدهند گرایش بیشتر مردان محروم این نسل به رفتارهای ناسالم، از جمله سیگار کشیدن و مصرف زیانبار الکل، در این تفاوت نقش داشته باشد.
فشار ناشی از جایگاه سنتی مردان این نسل بهعنوان نانآور اصلی خانواده نیز یکی دیگر از توضیحهای احتمالی است.
استرس مالی چگونه بر مغز اثر میگذارد؟
چند سازوکار زیستی و روانشناختی ممکن است ارتباط میان مشکلات مالی و پیری شناختی را توضیح دهند.
استرس مزمن میتواند التهاب را افزایش دهد؛ عاملی که با تسریع پیری مغز ارتباط دارد. همچنین نگرانی همیشگی درباره پول و پرداخت صورتحسابها بخشی از توان ذهنی فرد را درگیر میکند و ظرفیت کمتری برای دیگر فعالیتهای شناختی باقی میگذارد.
پژوهشگران حافظه کلامی و سرعت پردازش اطلاعات را سنجیدند و با استفاده از امآرآی، شاخصهایی مانند تحلیلرفتگی مغز و گشاد شدن بطنهای آن را بررسی کردند.
گشاد شدن بطنها به معنای بزرگتر شدن حفرههای مملو از مایع درون مغز است و نشانهای از افت سلامت مغز به شمار میرود.
مطالعه متولدین سال ۱۹۴۶ در بریتانیا طولانیترین مطالعه همگروهی تولد در جهان است که بدون وقفه ادامه دارد.
شرکتکنندگان در این پژوهش اوایل سال جاری میلادی ۸۰ ساله شدند.
