ویتکاف پس از ۵ ساعت حضور در غزه: هدف، گزارش وضعیت انسانی به ترامپ است
استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه، در سفری به نوار غزه، از عملیات کمکرسانی مورد حمایت آمریکا در شهر رفح بازدید کرد و گفت که بیش از پنج ساعت را در داخل غزه گذرانده است.
او افزود هدف از این بازدید، «ارائه تصویری روشن از وضعیت انسانی به ترامپ» و «کمک به تدوین برنامهای برای رساندن غذا و کمکهای پزشکی به مردم غزه» بوده است.
ویتکاف که از سوی ترامپ مامور بررسی وضعیت انسانی در غزه شده، نخستین مقام بلندپایه آمریکایی است که از زمان آغاز جنگ وارد این منطقه شده است.
بیش از دو هزار نفر از مدرسان حوزه علمیه قم با صدور بیانیهای، با اشاره به کشته شدن قاسم سلیمانی با دستور دونالد ترامپ، در دوره اول ریاستجمهوریاش اعلام کردند که «خون و مال ترامپ» حلال است.
در این بیانیه که جمعه ۱۰ مرداد منتشر شد، آمده است: «دوران خویشتنداری و صبر انقلابی به پایان رسیده و زین پس، خون و مال ترامپ، حلال بوده و انتقام خون سلیمانی بر هر زن و مرد مسلمان و آزادیخواه واجب است.»
پیش از این نیز ترامپ بهدلیل صدور دستور حملهای که به کشته شدن قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه پاسداران، انجامید، از سوی مقامهای جمهوری اسلامی، از جمله فرماندهان سپاه، تهدید به مرگ شده بود.
در بخش دیگری از این بیانیه همچنین به اظهارات ترامپ علیه خامنهای اشاره شده و آمده است که این اظهارات ترامپ «هرگز نمیتواند بیپاسخ بماند. او باید بداند که ملتهای مسلمان و غیرتمند، دهانی را که به تهدید مقام رفیع ولایت و رهبری جهان اسلام باز شود، با مشتهای پولادین خود خرد خواهند کرد.»
کسانی همچون احمد خاتمی، علیرضا اعرافی، عباس کعبی و جواد فاضل لنکرانی از امضاکنندگان این بیانیه هستند.
پیشتر ناصر مکارم شیرازی و حسین نوری همدانی، دو مرجع تقلید شیعه در قم، بدون اشاره مستقیم به دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، تهدیدکنندگان علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، را «محارب» خواندند.
مکارم شیرازی مسلمانان را به قتل ترامپ و نتانیاهو فراخواند و افزود: «لازم است عموم مسلمانان در سراسر جهان این دشمنان را از حرف و خطای خود پشیمان نمایند و اگر متحمل مشقت یا خسارتی شوند، اجر مجاهد فی سبیلالله را دارند.»
رییسجمهوری ایالات متحده ششم تیر در پستی در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت در جریان جنگ اخیر جمهوری اسلامی و اسرائیل، او خامنهای را از مرگی «بسیار زشت و خفتبار» نجات داده است.
ترامپ اضافه کرد: «من دقیقا میدانستم او در کجا پنهان شده بود و اجازه ندادم که اسرائیل یا نیروهای مسلح ایالات متحده، که بیهیچ شکی بزرگترین و قدرتمندترین ارتش جهان هستند، جان او را بگیرند.»
ترامپ همچنین به طعنه نوشت: «من او را از مرگی بسیار زشت و خفتبار نجات دادم، آیا نباید بگوید: متشکرم، رییسجمهوری ترامپ؟»
این نخستین بار نیست که مراجع تقلید شیعه علیه شهروندان خارجی حکم «محاربه» صادر میکنند.
فتوای قتل سلمان رشدی که در سال ۱۳۶۷ از سوی روحالله خمینی، رهبر پیشین جمهوری اسلامی، صادر شد، با حمایت چهرههای شاخص هر دو جناح اصلاحطلب و اصولگرای حکومت همراه بوده و با گذشت بیش از سه دهه از صدور آن، هیچیک از آنها از موضع خود عقبنشینی نکردهاند.
با این حال، اواسط تیرماه، علی مرادخانی، مدیر روابط عمومی سازمان تبلیغات اسلامی در شبکه ایکس نوشت: «برنامهای برای تعیین جایزه برای سر ترامپ و چیزهایی از این دست که در فضای مجازی دست به دست میشود، نداریم»
پیشتر وزارت امور خارجه آمریکا اعلام کرد که این کشور و ۱۳ متحدش در بیانیه مشترکی افزایش تهدیدات از سوی سرویسهای اطلاعاتی جمهوری اسلامی را محکوم کردند و این تهدیدات را «نقض آشکار حاکمیت ملی» خود دانستند.
این بیانیه پنجشنبه ۹ مرداد از سوی دولتهای ایالات متحده، بریتانیا، آلبانی، اتریش، بلژیک، کانادا، جمهوری چک، دانمارک، فنلاند، فرانسه، آلمان، هلند، اسپانیا و سوئد منتشر شد.
در پی اعمال موج تازهای از تعرفههای سنگین تجاری از سوی دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بر صادرات دهها کشور از جمله کانادا، برزیل، هند و تایوان، بازارهای سهام جهانی با افت شدید مواجه شد. برخی کشورها اعلام کردند برای کاهش این تعرفهها وارد مذاکره خواهند شد.
خبرگزاری رویترز جمعه ۱۰ مرداد در گزارشی نوشت دولت ترامپ تعرفههایی بین ۱۰ تا ۴۱ درصد بر کالاهای وارداتی از ۶۹ شریک تجاری جدید وضع کرده که طبق تحلیل موسسه «کپیتال اکونومیکس»، نرخ مؤثر تعرفه واردات آمریکا را از ۲/۳ درصد در سال گذشته به حدود ۱۸ درصد افزایش میدهد.
بر اساس این تصمیم، تعرفه واردات کالاهای کانادایی به ۳۵ درصد، برزیل به ۵۰ درصد، هند به ۲۵ درصد، تایوان به ۲۰ درصد و سوئیس به ۳۹ درصد افزایش یافته است.
تعرفه عمومی ۱۰ درصدی برای کشورهایی که نامشان در فهرست نیست، اعمال خواهد شد.
این اقدام باعث افت شاخصهای بازار در اروپا و آمریکا شد؛ شاخص استوکس ایکس-۶۰۰ اروپا ۱/۳ درصد افت کرد و معاملات آتی بازار والاستریت نیز کاهش یافت.
بازار سهام کانادا و بسیاری از کشورهای آسیایی نیز واکنش منفی نشان دادند.
وزارت بازرگانی آمریکا اعلام کرد که در پی اعمال تعرفهها، قیمت کالاهایی مانند لوازم خانگی در ماه ژوئن ۱/۳ درصد افزایش یافته است که بالاترین نرخ از مارس ۲۰۲۲ است.
در واکنش به این تصمیم، کشورهای متعددی از آمادگی برای مذاکره با آمریکا خبر دادند.
تایوان اعلام کرد که تعرفه ۲۰ درصدی «موقتی» است و تلاش خواهد کرد تا نرخ کمتری اعمال شود.
وزیر بازرگانی آفریقای جنوبی گفت بهدنبال «اقدامات عملی برای محافظت از مشاغل» در برابر تعرفه ۳۰ درصدی آمریکا است.
سوئیس نیز خواستار «راهحل مذاکرهای» شد. ژانفیلیپ کول، معاون مدیر فدراسیون صنایع مکانیکی و الکترونیکی سوئیس گفت: «این یک شوک عظیم برای صنعت صادراتی و کل کشور است.»
وزیر دارایی تایلند هم گفت کاهش تعرفه از ۳۶ درصد به ۱۹ درصد میتواند به رقابتپذیری اقتصادی کشورش کمک کند.
در سوی دیگر، استرالیا از آنکه نرخ حداقل ۱۰ درصدی برای صادراتش حفظ شده ابراز خرسندی کرد.
اما کارشناسان میگویند این تعرفهها اثر کلی منفی بر رشد اقتصادی خواهند داشت. توماس روپف، مدیر بانک ویپی در سنگاپور گفت: «در جنگ تجاری، هیچ برندهای وجود ندارد.»
یوهانس زلباخ، تولیدکننده شراب در دره موسل آلمان، نیز گفت: «این تعرفهها هم به ما لطمه میزند، هم به آمریکاییها.»
در مورد کانادا، ترامپ تعرفههای مرتبط با مواد مخدر را از ۲۵ درصد به ۳۵ درصد افزایش داد و گفت کانادا در مهار جریان غیرقانونی فنتانیل با آمریکا همکاری نکرده است.
در مقابل، مکزیک از تعرفه ۳۰ درصدی به مدت ۹۰ روز معاف شد تا فرصت مذاکره برای توافق تجاری جدید فراهم شود.
هند نیز در حال مذاکره با آمریکاست، چرا که تعرفه ۲۵ درصدی ممکن است حدود ۴۰ میلیارد دلار از صادرات آن کشور را تحت تاثیر قرار دهد.
چین تا ۱۲ اوت فرصت دارد تا به توافقی پایدار با دولت ترامپ دست یابد. اتحادیه اروپا اما در پایان ماه ژوئیه با آمریکا به توافقی برای اعمال تعرفه ۱۵ درصدی دست پیدا کرد.
استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه، در سفری به نوار غزه، از عملیات کمکرسانی مورد حمایت آمریکا در شهر رفح بازدید کرده است. ویتکاف که از سوی ترامپ مامور بررسی وضعیت انسانی در غزه شده، نخستین مقام بلندپایه آمریکایی است که از زمان آغاز جنگ وارد این منطقه شده است.
ویتکاف گفت که بیش از پنج ساعت را در داخل غزه گذرانده است و هدف از این بازدید، «ارائه تصویری روشن از وضعیت انسانی به ترامپ» و «کمک به تدوین برنامهای برای رساندن غذا و کمکهای پزشکی به مردم غزه» بوده است.
استیو ویتکاف به همراه سفیر آمریکا در اسرائیل
او در جریان سفر خود از یکی از مراکز «بنیاد انساندوستانه غزه» بازدید کرد. این بنیاد از حمایت مستقیم ایالات متحده برخوردار است.
ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، از ادامه مذاکرات صلح میان مسکو و کییف استقبال کرد، اما در عین حال گفت تغییری در اهداف روسیه در جنگ با اوکراین پدید نیامده است. این نخستین واکنش پوتین به ضربالاجل جدید دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، برای خاتمه مناقشه اوکراین به شمار میرود.
پوتین جمعه ۱۰ مرداد در مصاحبه با خبرنگاران گفت اگر افرادی از نتایج گفتوگوهای صلح میان مسکو و کییف ناامید شدهاند، بهدلیل انتظارات بیش از حد و غیرواقعگرایانه آنهاست.
او تاکید کرد مذاکرات صلح باید «به دور از دوربینها و در فضایی آرام» برگزار شود.
پوتین این اظهارات را در حاشیه دیدار با الکساندر لوکاشنکو، رییسجمهوری بلاروس، در شمال روسیه مطرح کرد.
بلاروس در کنار جمهوری اسلامی، کره شمالی و چین از متحدان اصلی روسیه در کارزار نظامی علیه اوکراین به شمار میروند.
ترامپ ششم مرداد نارضایتی خود را از مواضع پوتین و ادامه درگیریها در اوکراین ابراز و اعلام کرد مهلت ۵۰ روزهای را که پیشتر برای مسکو بهمنظور پایان دادن به این مناقشه در نظر گرفته بود، به ۱۰ روز کاهش میدهد.
تمجید پوتین از پیشروی ارتش روسیه
پوتین در ادامه سخنان خود اعلام کرد نیروهای روسیه در سراسر خط مقدم در حال پیشروی و حمله به مواضع اوکراین هستند و روند نبرد به سود ارتش روسیه جریان دارد.
او در همین زمینه به بیانیه وزارت دفاع روسیه در ۹ مرداد اشاره کرد که از تصرف شهر چاسیف یار در شرق اوکراین پس از ۱۶ ماه درگیری خبر داده بود.
مقامهای اوکراینی سقوط این شهر را که اکنون به ویرانهای تبدیل شده است، تکذیب کردهاند.
خبرگزاری رویترز ۱۰ مرداد نوشت هرچند تنها یک هفته از مهلت ترامپ به مسکو باقی مانده، اما «هیچ نشانهای از تغییر» در مواضع پوتین دیده نمیشود.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، در واکنش به اظهارات همتای روس خود، خواستار دیدار میان رهبران دو کشور شد.
او با اشاره به سخنان پوتین در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «اگر این نشانهها حاکی از ارادهای واقعی برای پایان دادن به جنگ همراه با عزت و دستیابی به صلحی پایدار باشند، اوکراین بار دیگر آمادگی خود را برای برگزاری نشست در سطح رهبران، در هر زمان، اعلام میکند.»
زلنسکی افزود: «اوکراین خواستار آن است که مذاکرات از سطح تبادل بیانیهها و نشستهای فنی فراتر رود و به گفتوگوهای مستقیم در سطح رهبران منتهی شود.»
ابراز تمایل مجدد زلنسکی برای دیدار با پوتین یک روز پس از آن صورت میگیرد که او از متحدان غربی کییف خواست زمینه را برای «تغییر رژیم» در روسیه فراهم کنند.
روسیه عملیات نظامی خود را علیه اوکراین اسفند ۱۴۰۰ کلید زد و از آن زمان تاکنون، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است. از زمان آغاز جنگ کنونی، روسیه حدود یک پنجم از خاک اوکراین را به تصرف خود درآورده است.
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، در واکنش به بیانیه مشترک آمریکا، کانادا و ۱۲ کشور اروپایی درباره افزایش تهدیدهای دستگاههای اطلاعاتی حکومت ایران، هدف از این اقدامات را «فشار بر ملت ایران» و «منحرف کردن افکار عمومی از موضوع غزه» دانست و آن را «بیاساس و مضحک» خواند.
اسماعیل بقائی جمعه ۱۰ مرداد گفت اتهامهای مطرحشده از سوی آمریکا، فرانسه و چند کشور غربی علیه ایران «بیاساس»، «مضحک» و در راستای «کارزار ایرانهراسی» است.
بقائی این اتهامها را تلاش برای «انحراف افکار عمومی از موضوع نسلکشی در فلسطین اشغالی» دانست و گفت کشورهای امضاکننده بیانیه ضدایرانی باید به دلیل «حمایت از گروههای تروریستی و خشونتطلب» پاسخگو باشند.
آمریکا و ۱۳ متحدش در بیانیه مشترکی پنجشنبه ۹ مرداد افزایش تهدیدات از سوی سرویسهای اطلاعاتی جمهوری اسلامی را محکوم کردند و این تهدیدات را «نقض آشکار حاکمیت ملی» خود دانستند.
این بیانیه به امضای بریتانیا، آلبانی، اتریش، بلژیک، کانادا، جمهوری چک، دانمارک، فنلاند، فرانسه، آلمان، هلند، اسپانیا و سوئد نیز رسیده است.
در این بیانیه آمده است: «ما در مخالفت با تلاشهای سرویسهای اطلاعاتی جمهوری اسلامی برای کشتن، آدمربایی و آزار و اذیت مردم در اروپا و آمریکای شمالی که نقض آشکار حاکمیت ماست، متحد هستیم.»
بقایی در پاسخ به این بیانیه گفت: «اتهامزنی این کشورها علیه جمهوری اسلامی ایران دروغپردازی آشکار و فرار رو به جلو است که با هدف اعمال فشار علیه ملت بزرگ ایران طراحی شده است.»
بقائی همچنین با اشاره به آنچه «تجاوز نظامی اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی» خواند، کشورهای غربی را به «حمایت فعال یا سکوت در قبال نسلکشی در غزه» متهم کرد.
برخی از کشورهای امضا کننده این بیانیه پیشتر به طور جداگانه از وجود شبکههای نفوذ جمهوری اسلامی در خاک خود خبر داده بودند.
کمیته مشترک حقوق بشر پارلمان بریتانیا (JCHR) در گزارشی هشدار داد دولتهای خارجی از جمله جمهوری اسلامی، بهطور فزایندهای در تلاش خود برای ساکت کردن و ارعاب افراد و گروههای مختلف در بریتانیا، جسورتر شدهاند.
این کمیته هشتم مرداد با انتشار گزارشی خواستار اقدام قویتر دولت برای حمایت از قربانیان و جلوگیری از سوءاستفاده از سازوکارهای عدالت کیفری برای خاموش کردن مخالفتها شد.
بر اساس این گزارش، حمایت موجود از افراد و گروههای در معرض خطر، «ناکافی است» و قربانیان را در وضعیت نامشخصی قرار میدهد.
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی در پایان تاکید کرد که این اقدامات «ناقض حقوق بینالملل و منشور سازمان ملل» است و کشورهای امضاکننده بیانیه باید «پاسخگوی رفتار غیرمسئولانه خود» باشند.
پیشتر چندین دیپلمات پیشین جمهوری اسلامی و کارکنان سابق سفارتخانههای ایران به ایراناینترنشنال گفتند که تهران از ماموریتهای دیپلماتیک خود در خارج از کشور برای رصد پنهانی مخالفان و تامین مالی عملیات نفوذ از طریق ابتکارات فرهنگی مورد حمایت دولت استفاده میکند.
قبل از آن نیز ایراناینترنشنال پیشتر گزارشهای متعددی از شبکه نفوذ وسیع و فرامرزی جمهوری اسلامی منتشر کرده است که تحت دستورات مستقیم دفتر علی خامنهای و بخش اطلاعاتی سپاه پاسداران فعالیت میکند.
