همزمان با رسیدن ناو یواِساِس تریپولی حامل یگان ۳۱ تفنگداران آمریکایی به خاورمیانه، گمانهزنیها درباره ماموریت آنها و احتمال تصرف جزایر جنوبی ایران افزایش یافته است. سیانان در تحلیلی نوشت که هفت جزیره موسوم به «قوس دفاعی» نقشی کلیدی در کنترل تنگه هرمز دارند.
شبکه خبری سیانان شنبه هشتم فروردین در تحلیلی درباره میزان اهمیت دهها جزیره در جنوب ایران نوشت که هرچند جزیره خارک مرکز کلیدی سوخت به شمار میرود و ۹۰ درصد صادرات نفت از آن انجام میشود، اما برخی دیگر از جزیرهها برای تضمین عبور امن کشتیها و شناورهای نظامی اهمیتی ایبسا بیش از خارک دارند.
این رسانه به نقل پژوهشگران دانشگاه سون یات-سن در چین نوشت که در میان این جزایر، ابوموسی، تنب بزرگ و کوچک، هنگام، قشم، لارک و هرمز یک محور دفاعی حیاتی را تشکیل میدهد که این پژوهشگران آن را «قوس دفاعی» ایران میخوانند.
عنایتالله یزدانی، پژوهشگر ایرانی، و ما یانژه، پژوهشگر چینی، در مقالهای در سال ۲۰۲۲ برای مرکز علوم و آموزش کانادا درباره این هفت جزیره نوشتند: «ترسیم یک منحنی فرضی که این جزایر را به هم متصل کند، درک برتری راهبردی ایران در کنترل امنیت تنگه هرمز را تسهیل میکند.»
به نوشته آنها نقش ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک، که کوچکترین جزایر در این ترکیب هفتتایی هستند و در انتهای غربی این قوس قرار دارند، برای کنترل تنگه هرمز حیاتی است.
بر اساس این مقاله فاصله کم میان این جزیرهها و عمق کم آب در آن محدوده سبب میشود کشتیهای جنگی بزرگ و نفتکشها چارهای جز گذر از کنار این جزیرهها نداشته باشند؛ اجباری که موجب میشود این شناورها به اهدافی آسان برای قایقهای تندرو، واحدهای مینگذار یا پهپادهای سپاه تبدیل شوند.
چرا جزایر هفتگانه مهماند؟
آذر ماه سال گذشته شورای همکاری خلیج فارس در بیانیه پایانی نشست سالانه خود در بحرین بار دیگر موضع پیشین این شورا در رابطه با جزایر سهگانه تنب کوچک، تنب بزرگ و ابوموسی در خلیج فارس را تکرار و آنچه را «تداوم اشغال» این جزایر از سوی ایران مینامند، محکوم کردند.
همان زمان سپاه پاسداران از تقویت حضور و مواضع نظامی خود در این جزایر خبر داد و علیرضا تنگسیری، فرمانده وقت نیروی دریایی سپاه اعلام کرد که این مجموعه جزایر «مسلح و عملیاتی» میشوند تا «توانایی هدف قرار دادن پایگاههای دشمن، ناوهای جنگی و داراییهای آنها» در منطقه عملی شود.
هرچند تاکنون هیچ اظهار نظر رسمی یا زمانبندی مشخصی برای حملات آبی-خاکی احتمالی آمریکا به جزایر ایرانی منتشر نشده است، اما سیانان به نقل از کارل شوستر، مدیر پیشین مرکز اطلاعات مشترک فرماندهی اقیانوس آرام ارتش آمریکا نوشت که این جزایر «در موقعیتی راهبردی برای کنترل هر شناوری قرار دارند که قصد ورود به خلیج فارس یا خروج از آن را داشته باشد» بنابراین اگر من میخواستم جزایر کلیدی ایران را تصرف کنم، از دو واحد اعزامی استفاده میکردم تا برتری قاطع نیرو را تضمین کنم.»
تصرف جزیرهها از چه روشهایی ممکن است؟
فرماندهی مرکزی ایالات متحده، سنتکام، شامگاه شنبه اعلام کرد که ناو تریپولی همراه با حدود ۳۵۰۰ ملوان و تفنگدار آمریکایی مستقر در آن جمعه هفتم فروردین وارد منطقه مسئولیت این فرماندهی در خاورمیانه شد. در این پیام تاکید شده است که این ناوگروه، هواپیماهای ترابری و جنگنده، و همچنین تجهیزات تهاجمی آبی-خاکی و تاکتیکی در اختیار دارد.
علاوه بر این، حدود هزار نیروی لشکر ۸۲ هوابرد ارتش آمریکا نیز برای اعزام در حال آمادهباش هستند.
در گزارش تحلیلی سیانان، سه روش نظامی برای ورود نیروهای آمریکا به جزایر جنوب ایران بررسی شده است؛ مسیر دریایی با استفاده از هاورکرافتها، مسیر هوایی با استفاده از هلیکوپتر و هواگردهای سیوی۲۲ و ورود چتربازان.
بر این اساس، کشتیهای نیروی دریایی آمریکا دارای شناورهای هاورکرافت هستند که روی ساحل سُر میخورند و نیروها و تجهیزات را پیاده میکنند اما ورود آنها به خلیج فارس مادامی که کنترل جزایر ابتدایی قوس دفاعی در اختیار سپاه است خطرناک است.
از سوی دیگر کشتیهای نیروی دریایی حامل هواپیماهای سیوی-۲۲ هستند که میتوانند بهطور عمودی فرود بیایند. نقطه ضعف این هواپیماها این است که کُند هستند و در برابر پدافند هوایی سپاه که ممکن است در حملات قبلی از میان نرفته باشند، آسیبپذیرند.
در روش سوم، نیروهای لشکر ۸۲ هوابرد میتوانند از هواپیماهایی که در ارتفاع بالاتر پرواز میکنند با چتر روی جزایر فرود بیایند، اما به گفته سیانان چنین حملهای نسبت به حملونقل دریایی با تجهیزات کمتری همراه خواهد بود.
با این حال، تحلیل سیانان نشان میدهد که چالشهای این سناریو به مرحله ورود نیروها محدود نمیشود و حتی در صورت موفقیت اولیه، حفظ کنترل این جزایر با مخاطرات جدی همراه است.
هیچ راهی بیخطر نیست
سدریک لیتون، تحلیلگر نظامی سیانان، پنجشنبه گفت که جمهوری اسلامی با شلیک موشکها یا قایقهای تهاجمی کوچک از جزیره لارک میتواند هر چیزی را که از تنگه عبور میکند قطع کند و به همین دلیل، لارک یک هدف نظامی حیاتی است.
از سوی دیگر شوستر درباره مدت زمان لازم برای تصرف جزایر هشدار داد و گفت که در مجموع، حمله به این جزایر میتواند از دو روز تا دو هفته طول بکشد، اما در صورت موفقیت، نتایج مهمی بههمراه خواهد داشت.
او درباره ابوموسی گفت: «اگر ارتش آمریکا آن را تصرف و یک رادار و تعدادی نیرو در آن مستقر کند، میتواند فعالیتها در تنگه را زیر نظر بگیرد و در عین حال ایران را از استفاده از آن بهعنوان پایگاه پهپادی و موارد مشابه محروم کند.»
در همین رابطه، یک گزارش تازه از «مرکز سوفان» هشدار داده است که کنترل این مناطق ممکن است آمریکا را درگیر یک درگیری بلندمدت و پرهزینه در خاک ایران کند که با افزایش تلفات همراه خواهد بود.
کارل شوستر نیز با تاکید بر همین موضوع گفته است که دفاع در برابر پهپادها و موشکها برای هر نیروی مستقر در این جزایر حیاتی خواهد بود و در صورت در اختیار داشتن این تسلیحات، ایران میتواند هر نیروی متخاصمی را بهشدت هدف قرار دهد.
در عین حال، این تحلیل به تفاوت اهمیت اهداف نیز اشاره میکند. به گفته شوستر، تمرکز بر جزایر جنوبی خلیج فارس، از جمله ابوموسی و تنبها، نسبت به جزیره خارک ریسک اقتصادی کمتری دارد، چرا که آسیب به زیرساختهای نفتی خارک میتواند روند بازسازی اقتصاد ایران پس از جنگ را برای سالها به تاخیر بیندازد.
این گزارش یادآور میشود که تصرف این جزایر بهدلیل پیشینه دعاوی مالکیتی میان کشورهای منطقه درباره آنها میتواند پیامدهای سیاسی قابل توجهی تیز به دنبال داشته باشد و هرگونه تغییر در وضعیت آنها میتواند به تنشهای تازه در دوران پس از جنگ منجر شود.
شوستر این وضعیت را یک «معضل سیاسی» برای واشینگتن توصیف کرده و گفته است که بازگرداندن این جزایر به یک حکومت تازه در ایران ممکن است نارضایتی امارات را به همراه داشته باشد، در حالی که واگذاری آنها به امارات نیز میتواند مشروعیت هر حکومت جدید در ایران را زیر سوال ببرد.
در پایان این تحلیلگر تاکید میکند: «هر گزینهای پیامد منفی دارد و هیچ طرح یا راهحلی کامل نیست. آنچه اهمیت دارد ایجاد توازن میان هزینهها، ریسکها و پیامدهاست؛ چه پیامدهای حسابشده و مورد انتظار و چه پیامدهای ناخواسته.»
او شنبه هشتم فروردین در چهارمین روز کنفرانس موسوم به سیپَک گفت: «تنها راه صلح و ثبات پایدار از جدایی کامل از این رژیم میگذرد. این رژیم، در تمامیت خود، باید برود. اگر کار را تمام نکنیم و بقایای رژیم را باقی بگذاریم تهدید در جهان ادامه خواهد یافت.»
شاهزاده رضا پهلوی در بخش دیگری از صحبتهایش با تاکید بر ضرورت ایجاد یک حکومت دموکراتیک در ایران برای غرب، ایران را یک «فرصت اقتصادی استفادهنشده» خواند و تلاش کرد نگاه محافظهکاران آمریکایی را به آثار اقتصادی تغییر حکومت جلب کند.
او همزمان از نقش مردم ایران در «وارد کردن ضربه نهایی» به جمهوری اسلامی سخن گفت و تاکید کرد آینده ایران باید بر پایه یک گذار «منظم» و بدون خلاء قدرت شکل بگیرد.
چشمانداز «تولد دوباره ایران»
شاهزاده پهلوی سخنانش را با یاد کردن جانباختگان انقلاب ملی ایرانیان در دیماه سال گذشته آغاز کرد و گفت آنها نه فقط برای آزادی خود، بلکه برای «آزادی، صلح و امنیت جهان» جنگیدند.
او با دعوت از مخاطبان برای تصور کردن یک ایران آزاد گفت: «در ایران آزاد دیگر خبری از تهدید هستهای، تروریسم، گروگانگیری، بستن تنگه هرمز و باجگیری از اقتصاد جهانی نیست.»
او سپس این تصویر را از ایران آینده ترسیم کرد: کشوری که بهجای «صدور تروریسم»، آزادی، ثبات و فرصت اقتصادی عرضه میکند.
ایران، بزرگترین فرصت اقتصادی استفادهنشده
شاهزاده پهلوی در بخش دیگری از سخنانش، ایران آزاد را «بزرگترین فرصت اقتصادی استفادهنشده قرن ۲۱» توصیف کرد و گفت یک شراکت راهبردی میان آمریکا و ایران میتواند «بیش از یک تریلیون دلار» برای اقتصاد آمریکا ایجاد کند.
او همچنین از خاورمیانهای سخن گفت که در آن ایران بهجای «منبع آشوب»، به «لنگر ثبات» تبدیل شود و حتی از گسترش «پیمانهای ابراهیم» به «پیمانهای کوروش» نام برد.
جمهوری اسلامی در تمامیت خود باید برود
او همچنین با رد هرگونه راهحل مبتنی بر سر قدرت ماندنِ بخشی از رهبران کنونی جمهوری اسلامی گفت: «تنها مسیر دستیابی به صلح و ثبات پایدار، از یک گسست کامل از این رژیم میگذرد.»
به گفته او، اگر «بقایای این رژیم» در قدرت باقی بماند، جمهوری اسلامی فرصت خواهد یافت زمان بخرد، وانمود کند در حال مذاکره است و سپس به همان رویه پیشین بازگردد.
شاهزاده رضا پهلوی گفت: «آنها عملگرا نیستند؛ آنها اوباشاند. آنها اهل معامله نیستند؛ آنها عاملان آشوباند.»
او از سیاست دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده در قبال جمهوری اسلامی تمجید کرد و گفت که برای نخستین بار در طول حیات این حکومت، رویکرد آمریکا «فرصتی واقعی» برای پایان دادن به جمهوری اسلامی ایجاد کرده است.
او از کشته شدن قاسم سلیمانی، حملات نظامی اخیر، تضعیف ماشین سرکوب حکومت و از بین رفتن بخش بزرگی از توان موشکی و هستهای جمهوری اسلامی بهعنوان تحولاتی یاد کرد که به گفته او «زمین بازی را همسطح کردهاند».
ضربه نهایی را مردم وارد خواهند کرد
شاهزاده رضا پهلوی در عین حال تاکید کرد که «ضربه نهایی» را مردم ایران وارد خواهند کرد و افزود که مردم ایران آمادهاند «این فصل تاریک جمهوری اسلامی» را برای همیشه پایان دهند.
او در بخش پایانی سخنانش گفت میلیونها ایرانی در داخل و خارج کشور از او خواستهاند رهبری دوره گذار به دموکراسی را بپذیرد و او نیز این درخواست را قبول کرده است.
او همچنین از ایجاد ائتلافی از مخالفان جمهوری اسلامی و نیز آمادگی بخشی از نیروهای نظامی و اداری برای همراهی با این گذار سخن گفت.
ایران، عراق نیست و اشتباه فاجعهبار بعثیزدایی تکرار نخواهد شد
شاهزاده پهلوی تاکید کرد: «ایران، عراق نیست. ما اشتباه فاجعهبار بعثیزدایی را تکرار نخواهیم کرد. هیچ انحلالی در نهادهای بروکراتیک رخ نخواهد داد، هیچ خلاء قدرتی ایجاد نخواهد شد و هیچ هرجومرجی بهوجود نخواهد آمد.»
او در پایان، از آمریکا خواست «بر همین مسیر باقی بماند» و به جمهوری اسلامی «طناب نجات» ندهد تا به گفته او مردم ایران بتوانند «کار را تمام کنند».
شاهزاده پهلوی همچنین ابراز امیدواری کرد که سال ۲۰۲۶، همزمان با دویستوپنجاهمین سال تاسیس آمریکا، بهعنوان سال «تولد دوباره ایران» نیز ثبت شود و گفت: «وقتی این کار به پایان برسد، یک ایران آزاد و دموکراتیک بهعنوان شریک، متحد و دوست در کنار ایالات متحده خواهد ایستاد.»
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، شنبه هشتم فروردین از دیدار خود با محمد بن زاید آل نهیان، رییس امارات متحده عربی، خبر داد و اعلام کرد دو طرف برای همکاری در حوزههای امنیتی و دفاعی به توافق رسیدند.
زلنسکی در پیامرسان تلگرام با اشاره به این توافق نوشت: «تیمهای ما جزییات همکاری را نهایی خواهند کرد.»
خبرگزاری دولتی امارات نیز گزارش داد بن زاید و زلنسکی درباره «فرصتهای توسعه همکاریهای دوجانبه» در چارچوب توافق جامع اقتصادی میان دو کشور گفتوگو کردند.
بر اساس این گزارش، بررسی «تحولات امنیتی، افزایش تنشهای نظامی در منطقه و پیامدهای آن بر کشتیرانی بینالمللی و اقتصاد جهانی» از دیگر محورهای دیدار رهبران اوکراین و امارات متحده عربی بود.
خبرگزاری دولتی امارات جزییات بیشتری درباره این ملاقات و ابعاد همکاریهای جدید میان کییف و ابوظبی منتشر نکرد.
در تحولی دیگر، سخنگوی «قرارگاه خاتم الانبیا» اعلام کرد سپاه پاسداران انبار سامانههای ضدپهپادی اوکراین را در دبی هدف قرار داده است.
وزارت خارجه اوکراین این خبر را تکذیب کرد.
زلنسکی ۲۴ اسفند خبر داده بود واشینگتن چند بار با کییف درباره کمک به کشورهای خاورمیانه برای مقابله با حملات پهپادی جمهوری اسلامی تماس گرفته است.
او گفته بود هر یک از تیمهای اعزامی اوکراین به کشورهای حوزه خلیج فارس برای تقویت توان دفاعی در برابر پهپادهای حکومت ایران، از دهها متخصص تشکیل شدهاند.
سفر زلنسکی به قطر و عربستان سعودی
رییسجمهوری اوکراین هشتم فروردین در ادامه سفرهای منطقهای خود وارد قطر شد.
کمی بعد، وزارت دفاع قطر از انعقاد توافقنامه همکاریهای دفاعی میان دوحه و کییف خبر داد و اعلام کرد این توافق شامل «تبادل دانش در زمینه مقابله با موشکها و پهپادها» است.
زلنسکی پیش از این نیز به عربستان سعودی سفر کرده بود.
هفتم فروردین، آندری سیبیها، وزیر امور خارجه اوکراین، اعلام کرده بود کییف در آستانه امضای چند توافق امنیتی با کشورهای منطقه، از جمله با امارات و قطر، برای مقابله با حملات جمهوری اسلامی قرار دارد.
خبرگزاری رسمی عربستان سعودی هفتم فروردین گزارش داد یادداشت تفاهمی میان وزارتخانههای دفاع عربستان و اوکراین در جده به امضا رسیده است.
هدف از این توافق، ساماندهی «ترتیبات مرتبط با تامین تجهیزات دفاعی» عنوان شده است.
از زمان آغاز مناقشه کنونی، جمهوری اسلامی علاوه بر حملات موشکی به اسرائیل و پایگاههای آمریکا در منطقه، ۱۲ کشور از جمله عربستان سعودی، امارات، بحرین، کویت، اردن، قطر، عراق، عمان و جمهوری آذربایجان را هدف قرار داده است.
تهران اغلب این حملات را با استناد به فعالیت پایگاههای نظامی ایالات متحده در این کشورها توجیه میکند.
این در حالی است که تاسیسات غیرنظامی مانند فرودگاهها و هتلها، از جمله اهداف حملات حکومت ایران بودهاند.
مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، هشتم فروردین با انتشار پیامی تهدیدآمیز در ایکس، خطاب به کشورهای منطقه نوشت: «اگر بهدنبال توسعه و امنیت هستید، اجازه ندهید دشمنان ما جنگ را از کشورهای شما اداره کنند.»
دارل ایسا، عضو جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا، هفتم فروردین در مصاحبه با ایراناینترنشنال، بر تعهد واشینگتن به متحدانش در منطقه خلیج فارس تاکید کرد.
او افزود کشورهایی مانند امارات متحده عربی، قطر و عربستان سعودی از ایالات متحده درخواست تجهیزات دفاعی بیشتر، بهویژه سامانههای ضد موشکی، کردهاند و واشینگتن در تلاش برای پاسخ به این نیازهاست.
به گزارش پایگاه خبری تایمز اسرائیل، حوثیها بامداد شنبه هشتم فروردین یک موشک بالستیک به سوی جنوب اسرائیل شلیک کردند که در پی آن، آژیر هشدار در بئرشبع و مناطق اطراف به صدا درآمد.
این نخستین بار از زمان آغاز جنگ ایران است که حوثیها اسرائیل را هدف قرار میدهند.
این گروه نیابتی جمهوری اسلامی پس از برقراری آتشبس میان اسرائیل و حماس در مهر ۱۴۰۴، حملات خود علیه اسرائیل را متوقف کرده بود.
ارتش اسرائیل هشتم فروردین در بیانیهای حمله موشکی حوثیها را تایید کرد و از فعال شدن سامانههای دفاعی برای مقابله با آن خبر داد.
ارتش اسرائیل دقایقی بعد اعلام کرد شهروندان میتوانند با امنیت از پناهگاهها خارج شوند. به گزارش رسانههای اسرائیلی، در این حمله به کسی آسیب نرسید.
حوثیها مسئولیت این حمله را بر عهده گرفتند و اعلام کردند این عملیات در پاسخ به حملات اسرائیل به ایران، عراق، لبنان و سرزمینهای فلسطینی انجام گرفته است.
این گروه افزود حملات را تا زمان دستیابی به «اهداف» خود ادامه خواهد داد.
پیش از حوثیها نیز حزبالله لبنان و حشد شعبی عراق در حمایت از جمهوری اسلامی وارد درگیریها شده بودند.
یحیی سریع، سخنگوی حوثیهای یمن، شامگاه هفتم فروردین تهدید کرد: «انگشتان ما برای مداخله نظامی روی ماشه است.»
او گفت اگر طرف دیگری به کارزار نظامی آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی و «محور مقاومت» بپیوندد، یا از دریای سرخ برای انجام عملیات علیه حکومت ایران استفاده شود و روند تشدید تنشها ادامه پیدا کند، حوثیها نیز وارد این مناقشه خواهند شد.
«محور مقاومت» عنوانی است که مقامها و رسانههای جمهوری اسلامی برای گروههای مسلح مورد حمایت تهران در منطقه، نظیر حماس، جهاد اسلامی، حزبالله، حشد شعبی و حوثیها، استفاده میکنند.
سریع حملات اخیر به مواضع جمهوری اسلامی و گروههای نیابتی را «تجاوزی ناعادلانه، ظالمانه و غیرقابل توجیه» خواند و افزود این حملات «به ثبات و امنیت جهانی و منطقهای و اقتصاد جهانی آسیب میرسانند».
در هفتههای اخیر، اختلال در تردد شناورها در تنگه هرمز موجب برهم خوردن جریان انرژی جهانی و افزایش قیمت نفت شده است.
اظهارات سخنگوی حوثیها درباره پیامدهای اقتصادی و امنیتی جنگ ایران در حالی مطرح میشود که این گروه مسلح در جریان جنگ غزه، با ناامنسازی مسیرهای دریایی تاثیری مخرب بر اقتصاد جهانی بر جای گذاشت.
مدت کوتاهی پس از آغاز مناقشه حماس و اسرائیل در مهر ۱۴۰۲، حوثیها حملات خود را به کشتیهای بینالمللی در دریای سرخ، تنگه بابالمندب و خلیج عدن آغاز کردند و امنیت دریانوردی را در منطقه به خطر انداختند.
این گروه مورد حمایت جمهوری اسلامی همچنین در بحبوحه جنگ غزه، دهها موشک و پهپاد به سوی اسرائیل شلیک کرد که این حملات با واکنش تلافیجویانه اسرائیل همراه شد.
در یک نمونه، اسرائیل شهریور سال گذشته، ساختمانی را در صنعا هدف قرار داد که در نتیجه آن، احمد غالب الرهوی، نخستوزیر، و چند وزیر حوثیها کشته شدند.
پس از برقراری آتشبس در جنگ غزه، حوثیها به حملات خود در آبهای منطقه پایان دادند، اما همواره تهدید کرده بودند در صورت لزوم آمادهاند اقدامات بیثباتکننده خود را از سر بگیرند.
به گزارش رویترز، مقامهای ابوظبی بامداد شنبه ۸ فروردین اعلام کردند دو آتشسوزی در نزدیکی منطقه صنعتی «کِیزاد» (Khalifa Economic Zones Abu Dhabi) رخ داده است. این آتشسوزیها در پی سقوط بقایای یک موشک بالستیک که توسط پدافند رهگیری شده بود، ایجاد شدهاند.
ساعتی بعد خبرگزاری رویترز گزارش داد که پنج نفر در ابوظبی پس از سقوط بقایای موشک رهگیری شده در نزدیکی مناطق اقتصادی خلیفه زخمی شدند.
همزمان، تلویزیون دولتی سوریه گزارش داد که در دمشق و مناطق اطراف آن صدای انفجار شنیده شده است. این انفجارها در حالی رخ داده که سامانههای پدافندی اسرائیل در حال رهگیری موشکهای ایرانی در حریم هوایی سوریه بودند.
در بحرین نیز وزارت کشور این کشور اعلام کرد نیروهای دفاع مدنی موفق شدهاند آتشسوزی در یک تاسیسات را که هدف حمله جمهوری اسلامی قرار گرفته بود، مهار کنند.
در تحولی دیگر، یک مقام آمریکایی به رویترز گفت در حمله نظامی جمهوری اسلامی به پایگاه هوایی «پرنس سلطان» در عربستان سعودی، ۱۲ نظامی آمریکایی زخمی شدهاند که حال دو نفر از آنها وخیم گزارش شده است. با احتساب این موارد، شمار نظامیان آمریکایی زخمیشده از زمان آغاز جنگ در ۹ اسفند به بیش از ۳۰۰ نفر رسیده و ۱۳ نفر نیز جان خود را از دست دادهاند.
در جبهه شمالی اسرائیل، ارتش این کشور اعلام کرد پس از حمله موشکی حکومت ایران، آژیرهای هشدار در مناطق مختلف از جمله بلندیهای جولان به صدا درآمد. با این حال، به گفته مقامهای اسرائیلی، این موشکها رهگیری شده و گزارشی از تلفات یا مجروحان منتشر نشده است.
همچنین در جنوب اسرائیل، یک موشک بالستیک که به سمت شهر بئرشبع و مناطق اطراف آن شلیک شده بود، توسط سامانههای دفاعی رهگیری شد و هیچگونه تلفات جانی گزارش نشد.
موشکپراکنیهای جمهوری اسلامی در ساعات گذشته در حالی روی داد که تهران و دیگر شهرهای ایران نیز هدف حملات هوایی ارتش اسرائیل قرار دارند.
خبرگزاری فرانسه در گزارشی بر اساس گفتوگو با چند شهروند ایرانی، تصویری از زندگی روزمره در بحبوحه جنگ ارائه کرده که در آن، تداوم زندگی در کنار ترس، محدودیت و بیثباتی توصیف شده است.
زندگی در سایه انفجار و شهرهای نیمهخالی
به گفته برخی ساکنان تهران، اگرچه دسترسی به کالاهای اساسی همچنان برقرار است، اما فضای عمومی شهر تغییر کرده است. شایان، یکی از ساکنان پایتخت، به این خبرگزاری گفت: «کافهها باز هستند، بیرون میرویم، سوخت، آب و برق وجود دارد، اما یک حس درماندگی در همه ما هست.» او افزود: «مغازهها و رستورانها تا ساعت ۹ شب باز هستند، اما شهر خالی به نظر میرسد؛ بیشتر مردم رفتهاند.»
یکی دیگر از ساکنان تهران که به دلیل نگرانیهای امنیتی نخواست نامش فاش شود، گفت صداهای انفجار و موشکها به بخشی از زندگی روزمره تبدیل شدهاند: «این وضعیت کمکم برای همه عادیتر میشود.» با این حال، او تاکید کرد که نگرانی اصلی مردم احتمال هدف قرار گرفتن زیرساختهای نفت و گاز است؛ موضوعی که به گفته او «تقریباً همه ایرانیان بر سر آن اتفاق نظر دارند.»
فشار اقتصادی و کاهش شدید درآمدها
در کنار ناامنی، فشار اقتصادی نیز بهشدت افزایش یافته است. گلنار، که از طریق یک فروشگاه آنلاین کسب درآمد میکرد، گفت در دو ماه گذشته هیچ درآمدی نداشته است. او افزود: «ما حتی اجاره هم نمیدهیم، اما دیگر نمیتوانیم به تفریح یا رفتن به رستوران فکر کنیم. فقط از عهده هزینههای ضروری زندگی برمیآییم.»
این روایتها نشان میدهد که حتی خانوادههایی با درآمد نسبی نیز با محدودیتهای شدید اقتصادی مواجه شدهاند و سطح زندگی به حداقلهای ضروری کاهش یافته است.
زندگی در مناطق دیگر؛ انتظار و بیثباتی
در جزیره قشم، که پیشتر مقصد گردشگران داخلی بود، صادق، یکی از ساکنان، گفت بسیاری از افرادی که به این منطقه آمدهاند، در انتظار روشن شدن وضعیت جنگ ماندهاند. او گفت: «هتلها و کافهها نیمهخالی هستند» و افزود که تامین سوخت در این منطقه گاهی با اختلال همراه است.
در همین حال، برخی شهروندان از کاهش نسبی شدت حملات در روزهای اخیر خبر دادهاند، اما این موضوع لزوماً به افزایش امید منجر نشده است. یکی از ساکنان سنندج گفت: «فهمیدم جمهوری اسلامی آنطور که تصور میکردیم سقوط نخواهد کرد.»
ترس از سرکوب؛ حضور گسترده نیروهای امنیتی
با وجود جنگ، بسیاری از شهروندان تاکید کردهاند که نگرانی اصلی آنها نه فقط حملات نظامی، بلکه تشدید کنترل و سرکوب داخلی است. کاوه، هنرمند ۳۸ ساله در تهران، گفت: «ممکن است در یک روز چندین ایست بازرسی را پشت سر بگذارید. خودروها و تلفنها بررسی میشوند- حتی فایلهای مخفی، عکسها، اپلیکیشنها و حتی یادداشتهای شخصی.»
به گفته او، این سطح از نظارت و کنترل، فضای عمومی را بهشدت امنیتی کرده و نگرانی از بازداشت یا پیگرد را افزایش داده است.
نگرانی از پیامدهای یک توافق احتمالی
برخی شهروندان همچنین نسبت به پیامدهای سیاسی احتمالی جنگ ابراز نگرانی کردهاند. کاوه گفت در دیداری با دیگر مخالفان حکومت، این نگرانی مطرح شده که در صورت توافق میان آمریکا و جمهوری اسلامی، فشارها بر مخالفان افزایش یابد. او افزود: «اگر چنین اتفاقی بیفتد، ما نابود میشویم. مجبور میشویم دو یا سه سال ایران را ترک کنیم، وگرنه به سراغمان خواهند آمد.»
ناامیدی و فرسایش روانی
در کنار فشارهای اقتصادی و امنیتی، برخی شهروندان از فرسایش شدید روانی نیز سخن گفتهاند. آنسیه، دندانپزشک در تهران، گفت: «ما بین سه قدرت دیوانه گیر افتادهایم و جنگ ترسناک است. میدانم دیگر هرگز همان آدم قبلی نخواهم بود.»
کتایون، مربی یوگا که اخیراً ایران را ترک کرده، نیز گفت: «زندگی غیرممکن شده بود.» او به سرکوبهای پیشین و تجربه حملات هوایی اشاره کرد و افزود که سالها در ترس زندگی کرده است.
محدودیت اطلاعات و قطع ارتباط با جهان
در همین حال، محدودیت شدید اینترنت و خودداری مقامها از صدور ویزا برای خبرنگاران خارجی، دسترسی به اطلاعات مستقل از داخل ایران را دشوار کرده است. تصاویر منتشرشده توسط خبرگزاریهای بینالمللی نیز محدود بوده و گزارشها عمدتاً بر اساس روایتهای فردی شهروندان تهیه شدهاند.
این روایتها نشان میدهد که در حالی که زندگی روزمره در ایران بهطور کامل متوقف نشده، اما جنگ، فشار اقتصادی و بهویژه نگرانی از سرکوب، فضای عمومی کشور را بهشدت تحت تاثیر قرار داده است.
