روسیه «پهپاد شاهد» جمهوری اسلامی را برای نخستینبار به نمایش گذاشت
روسیه برای نخستین بار پهپادهای مورد استفاده در جنگ اوکراین، از جمله پهپاد «شاهد-۱۳۶» جمهوری اسلامی را در رژه نظامی میدان سرخ مسکو به مناسبت «روز پیروزی» و سالگرد پایان جنگ جهانی دوم به نمایش گذاشت.
در این مراسم سران برخی کشورهای جهان از جمله رییسجمهوری چین حضور داشتند.
به گزارش شبکه یک تلویزیون دولتی روسیه، پهپاد «شاهد-۱۳۶» که در روسیه با نام «گران-۲» شناخته میشود و پهپاد «لنست» از جمله تجهیزات نظامی به نمایش درآمده در این مراسم بودند.
پهپاد انتحاری «گران-۲» که طراحی و ساخت اولیه آن در ایران انجام شده، برای حمله به زیرساختهای انرژی اوکراین مورد استفاده قرار گرفته است.
مقامهای اوکراینی میگویند روسیه با استفاده از این پهپادها، ساختمانهای مسکونی را نیز هدف قرار داده است؛ اتهامی که مسکو آن را رد کرده و میگوید تنها اهداف نظامی یا مرتبط با ارتش را هدف میگیرد.
پهپاد «لَنست» نیز که محصول شرکت زالا است، یک مهمات پرسهزن ویژه عملیاتهای تهاجمی و شناسایی به شمار میرود.
بر اساس گزارشها، این پهپاد تاکنون چندین هدف نظامی اوکراین، از جمله تانکها و یک فروند جنگنده را منهدم کرده است.
ایراناینترنشنال، شبکه خبری ۲۴ ساعته فارسیزبان، موفق به دریافت جایزه برتر «ایایام» شد. جایزهای که هر ساله در ایالات متحده به برترین رسانهها و فعالان حوزه آزادی بیان و جامعه مدنی اهدا میشود.
دوازدهمین دوره این مراسم، پنجشنبه ۱۸ اردیبهشتماه در هتل ویرمونت در واشینگتن دیسی برگزار شد و جایزه برتر به ایراناینترنشنال اهدا شد.
انتقال صدای مردم ایران به مخاطبان جهانی و پایبندی به صداقت در بازتاب اخبار و گزارشگری دقیق و شفاف، از دلایل اهدای این جایزه به ایراناینترنشنال عنوان شده است.
جوایز سالانه ایایام به «رهبران برجستهای» اهدا میشود که کار آنها نشانگر قدرت رسانه در اطلاعرسانی، آموزش و توانمندسازی در محیطهای دشوار است.
این مراسم همچنین فرصتی برای «ترویج گفتوگو، آزادی رسانه و روزنامهنگاری مسئولانه» است و هر سال با حضور سیاستمداران، دیپلماتها و فعالان فرهنگی از کشورهای مختلف در واشینگتن برگزار میشود.
از دیگر دریافتکنندگان جوایز امسال میتوان به دکتر ماتیاس دوفنر، رییس هیاتمدیره و مدیرعامل شرکت آکسل اشپرینگر اسایی، شرکت مادر پولیتیکو و بیزینس اینسایدر و عضو هیاتمدیره نتفلیکس؛ همچنین زیاد دوایری، فیلمساز لبنانی نامزد اسکار و سازنده فیلمهای توهین و حمله؛ و مویرا فوربس، رییس و ناشر بخش زنان در نشریه فوربس، اشاره کرد.
در این مراسم چهرههای برجستهای از جمله سناتور جمهوریخواه دیو مککورمیک، مورگان اورتاگوس (معاون نماینده ویژه رییسجمهور آمریکا در امور خاورمیانه)، لوران بیلی، سفیر فرانسه، یحیی لایتر، سفیر اسرائیل، معتز زهران، سفیر مصر و خضر ابراهیم، سفیر جمهوری آذربایجان نیز حضور داشتند.
ابتکار ایایام از افرادی تقدیر میکند که در حوزه آموزش رسانهای، توانمندسازی و روایت داستانهای تأثیرگذار بهویژه در محیطهای دشوار نقشآفرینی میکنند. این مراسم محفلی برای گردهمایی دیپلماتها، سیاستمداران و چهرههای فرهنگی از سراسر جهان است تا بر اهمیت گفتوگو و آزادی مطبوعات تأکید شود.
افراد حاضر در این تصویر از راست: رکسانا خیرکار، سمیرا قرائی، ژاکی هاینریش، گلاره هان و زوبین ناوی
مهدی پرپنچی، سردبیر اجرایی ایراناینترنشنال در دفتر واشینگتن، این جایزه را به مخاطبان ایراناینترنشنال تقدیم و تاکید کرد بخش بزرگی از محتوای این شبکه، حاصل دریافتها و روایتهایی است که از شهرهای ایران به این رسانه میرسد.
او هنگام دریافت این جایزه گفت: «امروز ایراناینترنشنال پرمخاطبترین رسانه در میان مردم ایران و جامعه ایرانیان در تبعید است. ما تنها رسانه ۲۴ ساعته فارسیزبان هستیم که بهطور کامل در خدمت جامعه ایرانی قرار دارد.»
پرپنچی تاکید کرد: «این فقط یک چینش فنی نیست بلکه یک خط ارتباطی در تاریکی است.»
پیش از این و در اردیبهشت ۱۴۰۳، نشان شجاعت سال ۲۰۲۴ نشست ژنو برای حقوق بشر و دموکراسی به ایراناینترنشنال اهدا شد.
در آن مراسم به فشار و تهدید علیه روزنامهنگاران ایراناینترنشنال و شجاعت کارکنان این مجموعه اشاره و گفته شد وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی به دلیل خبررسانی این شبکه، آن را «سازمانی تروریستی» خوانده است.
علیاصغر رمضانپور، سردبیر اجرایی خبر ایراناینترنشنال در مصاحبهای در آن مراسم تاکید کرد این رسانه خود را بخشی از خانواده خبرنگاران داخل ایران میداند و دلیل عصبانیت حکومت ایران از این شبکه، نگرانی آنان از خبرنگاران ایرانی است که در چهار دهه گذشته سرکوب شدهاند.
شبکه خبری روداو خبر داد حزب پکک درباره انحلال خود کنگرهای برگزار کرده و نتایج آن را در ساعات آینده اعلام خواهد کرد. هنوز جزییات نتیجه مشخص نیست اما پکک اعلام کرد برای حل مناقشه با دولت ترکیه «تصمیمی تاریخی» گرفته است.
پکک پس از درخواست تاریخی اوجالان که ۲۶ سال است در زندان به سر میبرد، آتشبس اعلام کرد.
درخواست اوجالان برای کنار گذاشتن سلاح و انحلال این گروه اقدامی است که میتواند راه را برای پایان دادن به ۴۰ سال درگیری میان شبهنظامیان کرد و دولت ترکیه هموار کند.
خبرگزاری رویترز نوشت که آیسگول دوغان، سخنگوی حزب دموکراسی و برابری خلقها، جمعه ۱۹ اردیبهشت و پس از نشست هیات اجرایی این حزب به خبرنگاران گفت: «ما همگی با جدیت و اهمیت بسیار در انتظار این تصمیم تاریخی هستیم.»
دوغان با اشاره به موافقت پکک با درخواست اوجالان از طریق انتشار بیانیه، تاکید کرد این فرصت تاریخی باید به یک وضعیت دائمی تبدیل شود: «سلاحها باید جای خود را به گفتوگو بدهند.»
دوغان همچنین اظهار داشت که حزب متبوعش امیدوار است گامهای متقابلی برای دستیابی به صلح پایدار برداشته شود.
او تاکید کرد ایجاد زیرساختهای سیاسی و حقوقی برای تحقق این هدف ضروری است.
اوجالان از سال ۱۹۹۹ میلادی در زندانی جزیرهای محکوم به حبس ابد است.
او دوم آبان ۱۴۰۳ و در روز حمله اعضای پکک به صنایع هوایی ترکیه در آنکارا نخستین ملاقات خود را پس از ۴۰ سال زندان انجام داد و گفت قادر است دستور پایان دادن به مبارزه مسلحانه را صادر و به جای آن یک مسیر قانونی و سیاسی را پیگیری کند.
در تاریخ هشت اسفند ۱۴۰۳، اوجالان از طریق وکلایش بیانیهای صادر کرد و خواستار احیای تلاشها برای صلح شد.
به نوشته نیویورک تایمز، با توجه به نفوذ عمیق اوجالان بر اعضای پکک در ترکیه و عراق و همینطور احزاب کرد نزدیک به آن در سوریه و ایران، این پیام ممکن است در آن سوی مرزهای ترکیه نیز بازتاب داشته باشد.
پکک که از سوی ترکیه، ایالات متحده و اتحادیه اروپا به عنوان «یک سازمان تروریستی» شناخته میشود، از سال ۱۹۸۴ میلادی شورشی مسلحانه را علیه دولت ترکیه آغاز کرد که در جریان این درگیری تاکنون بیش از ۴۰ هزار نفر کشته شدهاند.
در طول این سالها تلاشهای پراکندهای برای صلح انجام شده است؛ از جمله آتشبسی بین سالهای ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۵ میلادی که در نهایت فروپاشید.
حسن عاملی، نماینده خامنهای در استان اردبیل گفت: «وزیر خارجه پیشین آمریکا به نیت راه انداختن جنگ روانی اظهار داشته ایران در گوشه رینگ است و ما باید از این فرصت استفاده کنیم و فشار را زیاد کنیم اما با خواب و خیال و با دروغپردازی شما ایران در گوشه رینگ قرار نمیگیرد.»
او ادامه داد: «چرا آمریکاییها اصرار دارند که ایران نبایدحتی یک درصد غنیسازی داشته باشد؟ کدام ملت عاقلی ذلت و اهانت جمعآوری سانتریفوژها را میپذیرد؟»
او افزود: «اگر آمریکا غنیسازی در سطح خیلی پایین را بپذیرد، مشکل ایران و آمریکا کاملا حل میشود و برگ برندهای برای ترامپ هم هست.»
روسیه بزرگترین رژه نظامی خود را از زمان حمله به اوکراین برگزار کرد. این برنامه با حضور رهبران بیش از ۲۰ کشور جهان، به بهانه هشتادمین سالگرد پیروزی شوروی بر آلمان نازی و «روز پیروزی» انجام شد.
نیویورکتایمز جمعه ۱۹ اردیبهشت نوشت که مراسم ویژه «روز پیروزی» امسال در مسکو در سایه «تلاشهای ناموفق برای پایان دادن به جنگ اوکراین» صورت گرفت.
میهمانانویژهدرمیدانسرخ
بر اساس گزارش این روزنامه، ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه در مراسم امروز میزبان رهبران چین، برزیل و بیش از ۲۰ کشور دیگر بود.
کرملین با دعوت از رهبران کشورهای در حال توسعه تلاش میکند قدرت و نفوذ خود را به نمایش بگذارد و خود را بهعنوان قطبی در برابر قدرتهای غربی معرفی کند.
روسیه در این مراسم برای نخستین بار پهپادهای مورد استفاده در جنگ اوکراین، از جمله پهپاد «شاهد-۱۳۶» جمهوری اسلامی را به نمایش گذاشت.
در رژه امروز، یک گردان از سربازان چینی نیز برای نخستین بار در میدان سرخ مسکو رژه رفتند و جنگندهها بر فراز آسمان شهر به پرواز درآمدند.
اهمیترژهامسال
مراسم امسال بزرگترین رژه نظامی از زمان حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ است. روسیه از بیشترین تعداد مهمانان خارجی از سال ۲۰۱۵ پذیرایی میکند و حضور یا غیبت آنها نشانهای از همراهی یا مخالفت با غرب تلقی میشود.
پوتین در اواخر ماه آوریل به مناسبت این مراسم، آتشبس یکجانبه سه روزهای اعلام کرد که از هشتم ماه مه آغاز شد.
در مقابل، ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، این اقدام روسیه را «نمایشی» خواند و دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا نیز پیشنهاد آتشبس ۳۰ روزهای را مطرح کرد تا زمینه برای گفتوگوهای جدی و معنادار فراهم شود.
از سوی دیگر زلنسکی اعلام کرد که کشورش هیچگونه تضمین امنیتی برای مهمانان شرکتکننده در رژه مسکو ارائه نداده است.
تشدیدحملاتمتقابل
در روزهای منتهی به روز پیروزی، اوکراین حملات خود را به مسکو و مناطق اطراف افزایش داد که گمانهزنیهایی را درباره هدف قرار گرفتن خود رژه را ایجاد کرد.
روسیه نیز شهرهای اوکراین از جمله کییف، پایتخت این کشور را هدف قرار داد.
زلنسکی چهارشنبه گفت: «کاملا منصفانه است که آسمان روسیه، آسمان متجاوز، امروز آرام نباشد.»
اهمیتتاریخیروزپیروزی
این مراسم، هر سال در یادبود رویدادی برگزار میشود که همواره فراتر از اختلافات داخلی در روسیه بوده و به نماد غرور ملی این کشور تبدیل شده است.
در جریان جنگ جهانی دوم، اتحاد جماهیر شوروی بیش از ۲۶ میلیون نفر از شهروندان خود را از دست داد؛ تلفاتی چنان گسترده که کمتر خانوادهای را در روسیه میتوان یافت که از این فاجعه آسیب ندیده باشد.
پس از حمله گسترده روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، مراسم روز پیروزی و جشنهای باشکوه آن به موضوعی اختلافبرانگیز در داخل روسیه و در سطح بینالمللی تبدیل شد.
کرملین برای توجیه تهاجم به اوکراین، تاکید دارد که دولت کییف به وسیله گروهی با گرایشهای نازی اداره میشود. این در حالی است که سران اوکراین این موضع را رد میکنند و آن را بهانهجویی مسکو میخوانند.
زلنسکی خود یهودیتبار است، پدربزرگش در جنگ جهانی دوم علیه آلمان نازی جنگیده و تعدادی از اعضای خانواده بزرگش جان خود را در هولوکاست از دست دادهاند.
دیدگاههایمتفاوتشرقوغرب
کشورهای غربی مراسم روز پیروزی در اروپا را روز هشتم می برگزار کردند، در حالی که روسیه این رویداد را نهم می جشن میگیرد. این تفاوت یک روزه ریشه در اختلاف زمانی بین مسکو و برلین دارد. زمانی که آلمان نازی سند تسلیم بیقید و شرط خود را امضا کرد، در مسکو ساعت از نیمهشب گذشته بود.
این اختلاف تقویمی اکنون به تفاوتی نمادین تبدیل شده که متحدان سابق و جشنهای آنها را به دو اردوگاه متمایز تقسیم میکند.
اوکراین نیز در تحولی معنادار، از سال ۲۰۲۳ تصمیم گرفته روز پیروزی را همانند کشورهای غربی در هشتم ماه می گرامی بدارد.
این تغییر تقویم ملی، نمادی آشکار از گسست کییف از روسیه و میراث شوروی سابق تلقی میشود.
اهمیتروزپیروزیبرایپوتین
پوتین پیوند عمیق شخصی با پیروزی شوروی بر آلمان نازی دارد.
برادرش، ویکتور، در جریان محاصره لنینگراد از سوی آلمان در جنگ جهانی دوم، در یک پرورشگاه بهدلیل ابتلا به دیفتری جان باخت و در یک گور دستهجمعی دفن شد.
پدر پوتین به شدت مجروح شد و مادرش نیز از گرسنگی تا مرز مرگ پیش رفت.
تاریخچهرژههایروزپیروزیدرروسیه
نخستین رژه روز پیروزی در سال ۱۹۴۵، اندکی پس از تسلیم آلمان برگزار و نهم می به عنوان تعطیلی عمومی اعلام شد.
استالین که در آن زمان بر اتحاد جماهیر شوروی حکومت میکرد، میخواست از اهمیت پیروزی در جنگ جهانی دوم بکاهد زیرا ژنرالهای شوروی را که به شکست آلمان کمک کرده بودند، رقبای سیاسی بالقوه میدید و به همین دلیل به این رژهها پایان داد.
پس از سال ۱۹۶۵، پیروزی بر نازیسم به تدریج به سنگ بنای آیینهای میهنپرستانه شوروی و روسیه تبدیل شد. با وجود این، برگزاری رژههای نظامی در این روز تا سالها بهصورت نامنظم و گاهبهگاه انجام میشد تا اینکه از سال ۲۰۰۸ به بعد، این رژهها به مراسمی سالانه و باشکوه تبدیل شدند که هدف اصلی آنها نمایش توان نظامی روسیه است.
رژه امروز همچنین نشاندهنده تغییر مسیر روسیه طی دو دهه گذشته است. در سال ۲۰۰۵، بسیاری از رهبران غربی از جمله جرج دبلیو بوش، رییسجمهوری آمریکا، در این مراسم حضور داشتند که نشاندهنده اتحاد روسیه و آمریکا در دوران جنگ بود اما امروز، شی جینپینگ، رهبر چین، میهمان اصلی این مراسم بود.
مسکودرآستانهرژه،شهریدرمحاصرهتدابیرامنیتی
در روزهای منتهی به برگزاری رژه، زندگی در پایتخت روسیه تقریبا به حالت نیمهتعطیل درآمد و فرودگاههای مسکو به دنبال حملات پهپادی اوکراین، چندین بار ناگزیر به تعطیلی شدند که این امر موجب سردرگمی گسترده مسافران شد.
طبق گزارش انجمن آژانسهای مسافرتی روسیه، برنامه سفر بیش از ۶۰ هزار مسافر به دلیل این اختلالات دچار تغییر شده است.
در سطح شهر هم تردد وسایل نقلیه و حتی عابران پیاده در خیابانهای اصلی ممنوع شد. بسیاری از واحدهای تجاری و اداری نیز ناچار شدهاند هم برای تمرین بزرگ رژه در روز چهارشنبه و هم برای مراسم اصلی در روز جمعه، فعالیت خود را متوقف کنند.
سفارت چین در نپال به شهروندان خود توصیه کرده از حضور در مناطق مرزی با هند خودداری کنند.
سفارت چین در پاکستان و سفارت چین در هند نیز به شهروندان چینی توصیه کرد که اقدامات احتیاطی ایمنی را افزایش دهند.
پیشتر وزارت امور خارجه چین در واکنش به تنش میان هند و پاکستان، از اقدام نظامی هند در ساعات اولیه صبح چهارشنبه ابراز تاسف، و درباره تحولات کنونی ابراز نگرانی کرد.
پکن از هر دو طرف خواست از انجام اقداماتی که وضعیت را پیچیدهتر میکند خودداری کنند.
وزارت امور خارجه چین از هر دو کشور خواست صلح و ثبات را در اولویت قرار دهند، آرامش خود را حفظ کنند، و از خود خویشتنداری نشان دهند.
