نماینده خامنهای: کدام ملت عاقلی ذلت و اهانت جمعآوری سانتریفوژها را میپذیرد؟
حسن عاملی، نماینده خامنهای در استان اردبیل گفت: «وزیر خارجه پیشین آمریکا به نیت راه انداختن جنگ روانی اظهار داشته ایران در گوشه رینگ است و ما باید از این فرصت استفاده کنیم و فشار را زیاد کنیم اما با خواب و خیال و با دروغپردازی شما ایران در گوشه رینگ قرار نمیگیرد.»
او ادامه داد: «چرا آمریکاییها اصرار دارند که ایران نبایدحتی یک درصد غنیسازی داشته باشد؟ کدام ملت عاقلی ذلت و اهانت جمعآوری سانتریفوژها را میپذیرد؟»
او افزود: «اگر آمریکا غنیسازی در سطح خیلی پایین را بپذیرد، مشکل ایران و آمریکا کاملا حل میشود و برگ برندهای برای ترامپ هم هست.»
روسیه بزرگترین رژه نظامی خود را از زمان حمله به اوکراین برگزار کرد. این برنامه با حضور رهبران بیش از ۲۰ کشور جهان، به بهانه هشتادمین سالگرد پیروزی شوروی بر آلمان نازی و «روز پیروزی» انجام شد.
نیویورکتایمز جمعه ۱۹ اردیبهشت نوشت که مراسم ویژه «روز پیروزی» امسال در مسکو در سایه «تلاشهای ناموفق برای پایان دادن به جنگ اوکراین» صورت گرفت.
میهمانانویژهدرمیدانسرخ
بر اساس گزارش این روزنامه، ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه در مراسم امروز میزبان رهبران چین، برزیل و بیش از ۲۰ کشور دیگر بود.
کرملین با دعوت از رهبران کشورهای در حال توسعه تلاش میکند قدرت و نفوذ خود را به نمایش بگذارد و خود را بهعنوان قطبی در برابر قدرتهای غربی معرفی کند.
روسیه در این مراسم برای نخستین بار پهپادهای مورد استفاده در جنگ اوکراین، از جمله پهپاد «شاهد-۱۳۶» جمهوری اسلامی را به نمایش گذاشت.
در رژه امروز، یک گردان از سربازان چینی نیز برای نخستین بار در میدان سرخ مسکو رژه رفتند و جنگندهها بر فراز آسمان شهر به پرواز درآمدند.
اهمیترژهامسال
مراسم امسال بزرگترین رژه نظامی از زمان حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ است. روسیه از بیشترین تعداد مهمانان خارجی از سال ۲۰۱۵ پذیرایی میکند و حضور یا غیبت آنها نشانهای از همراهی یا مخالفت با غرب تلقی میشود.
پوتین در اواخر ماه آوریل به مناسبت این مراسم، آتشبس یکجانبه سه روزهای اعلام کرد که از هشتم ماه مه آغاز شد.
در مقابل، ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، این اقدام روسیه را «نمایشی» خواند و دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا نیز پیشنهاد آتشبس ۳۰ روزهای را مطرح کرد تا زمینه برای گفتوگوهای جدی و معنادار فراهم شود.
از سوی دیگر زلنسکی اعلام کرد که کشورش هیچگونه تضمین امنیتی برای مهمانان شرکتکننده در رژه مسکو ارائه نداده است.
تشدیدحملاتمتقابل
در روزهای منتهی به روز پیروزی، اوکراین حملات خود را به مسکو و مناطق اطراف افزایش داد که گمانهزنیهایی را درباره هدف قرار گرفتن خود رژه را ایجاد کرد.
روسیه نیز شهرهای اوکراین از جمله کییف، پایتخت این کشور را هدف قرار داد.
زلنسکی چهارشنبه گفت: «کاملا منصفانه است که آسمان روسیه، آسمان متجاوز، امروز آرام نباشد.»
اهمیتتاریخیروزپیروزی
این مراسم، هر سال در یادبود رویدادی برگزار میشود که همواره فراتر از اختلافات داخلی در روسیه بوده و به نماد غرور ملی این کشور تبدیل شده است.
در جریان جنگ جهانی دوم، اتحاد جماهیر شوروی بیش از ۲۶ میلیون نفر از شهروندان خود را از دست داد؛ تلفاتی چنان گسترده که کمتر خانوادهای را در روسیه میتوان یافت که از این فاجعه آسیب ندیده باشد.
پس از حمله گسترده روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، مراسم روز پیروزی و جشنهای باشکوه آن به موضوعی اختلافبرانگیز در داخل روسیه و در سطح بینالمللی تبدیل شد.
کرملین برای توجیه تهاجم به اوکراین، تاکید دارد که دولت کییف به وسیله گروهی با گرایشهای نازی اداره میشود. این در حالی است که سران اوکراین این موضع را رد میکنند و آن را بهانهجویی مسکو میخوانند.
زلنسکی خود یهودیتبار است، پدربزرگش در جنگ جهانی دوم علیه آلمان نازی جنگیده و تعدادی از اعضای خانواده بزرگش جان خود را در هولوکاست از دست دادهاند.
دیدگاههایمتفاوتشرقوغرب
کشورهای غربی مراسم روز پیروزی در اروپا را روز هشتم می برگزار کردند، در حالی که روسیه این رویداد را نهم می جشن میگیرد. این تفاوت یک روزه ریشه در اختلاف زمانی بین مسکو و برلین دارد. زمانی که آلمان نازی سند تسلیم بیقید و شرط خود را امضا کرد، در مسکو ساعت از نیمهشب گذشته بود.
این اختلاف تقویمی اکنون به تفاوتی نمادین تبدیل شده که متحدان سابق و جشنهای آنها را به دو اردوگاه متمایز تقسیم میکند.
اوکراین نیز در تحولی معنادار، از سال ۲۰۲۳ تصمیم گرفته روز پیروزی را همانند کشورهای غربی در هشتم ماه می گرامی بدارد.
این تغییر تقویم ملی، نمادی آشکار از گسست کییف از روسیه و میراث شوروی سابق تلقی میشود.
اهمیتروزپیروزیبرایپوتین
پوتین پیوند عمیق شخصی با پیروزی شوروی بر آلمان نازی دارد.
برادرش، ویکتور، در جریان محاصره لنینگراد از سوی آلمان در جنگ جهانی دوم، در یک پرورشگاه بهدلیل ابتلا به دیفتری جان باخت و در یک گور دستهجمعی دفن شد.
پدر پوتین به شدت مجروح شد و مادرش نیز از گرسنگی تا مرز مرگ پیش رفت.
تاریخچهرژههایروزپیروزیدرروسیه
نخستین رژه روز پیروزی در سال ۱۹۴۵، اندکی پس از تسلیم آلمان برگزار و نهم می به عنوان تعطیلی عمومی اعلام شد.
استالین که در آن زمان بر اتحاد جماهیر شوروی حکومت میکرد، میخواست از اهمیت پیروزی در جنگ جهانی دوم بکاهد زیرا ژنرالهای شوروی را که به شکست آلمان کمک کرده بودند، رقبای سیاسی بالقوه میدید و به همین دلیل به این رژهها پایان داد.
پس از سال ۱۹۶۵، پیروزی بر نازیسم به تدریج به سنگ بنای آیینهای میهنپرستانه شوروی و روسیه تبدیل شد. با وجود این، برگزاری رژههای نظامی در این روز تا سالها بهصورت نامنظم و گاهبهگاه انجام میشد تا اینکه از سال ۲۰۰۸ به بعد، این رژهها به مراسمی سالانه و باشکوه تبدیل شدند که هدف اصلی آنها نمایش توان نظامی روسیه است.
رژه امروز همچنین نشاندهنده تغییر مسیر روسیه طی دو دهه گذشته است. در سال ۲۰۰۵، بسیاری از رهبران غربی از جمله جرج دبلیو بوش، رییسجمهوری آمریکا، در این مراسم حضور داشتند که نشاندهنده اتحاد روسیه و آمریکا در دوران جنگ بود اما امروز، شی جینپینگ، رهبر چین، میهمان اصلی این مراسم بود.
مسکودرآستانهرژه،شهریدرمحاصرهتدابیرامنیتی
در روزهای منتهی به برگزاری رژه، زندگی در پایتخت روسیه تقریبا به حالت نیمهتعطیل درآمد و فرودگاههای مسکو به دنبال حملات پهپادی اوکراین، چندین بار ناگزیر به تعطیلی شدند که این امر موجب سردرگمی گسترده مسافران شد.
طبق گزارش انجمن آژانسهای مسافرتی روسیه، برنامه سفر بیش از ۶۰ هزار مسافر به دلیل این اختلالات دچار تغییر شده است.
در سطح شهر هم تردد وسایل نقلیه و حتی عابران پیاده در خیابانهای اصلی ممنوع شد. بسیاری از واحدهای تجاری و اداری نیز ناچار شدهاند هم برای تمرین بزرگ رژه در روز چهارشنبه و هم برای مراسم اصلی در روز جمعه، فعالیت خود را متوقف کنند.
سفارت چین در نپال به شهروندان خود توصیه کرده از حضور در مناطق مرزی با هند خودداری کنند.
سفارت چین در پاکستان و سفارت چین در هند نیز به شهروندان چینی توصیه کرد که اقدامات احتیاطی ایمنی را افزایش دهند.
پیشتر وزارت امور خارجه چین در واکنش به تنش میان هند و پاکستان، از اقدام نظامی هند در ساعات اولیه صبح چهارشنبه ابراز تاسف، و درباره تحولات کنونی ابراز نگرانی کرد.
پکن از هر دو طرف خواست از انجام اقداماتی که وضعیت را پیچیدهتر میکند خودداری کنند.
وزارت امور خارجه چین از هر دو کشور خواست صلح و ثبات را در اولویت قرار دهند، آرامش خود را حفظ کنند، و از خود خویشتنداری نشان دهند.
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان گفت که تصمیم هند برای تعلیق پیمان آب سند هیچ پیامدی برای پاکستان ندارد.
هند در هفتههای گذشته و پس از حمله مرگبار به گردشگران در کشمیر و در چارچوب کاهش سطح روابط دیپلماتیک با پاکستان، «پیمان آبهای سند» را با این کشور به حالت تعلیق درآورد.
این توافق آب مورد نیاز ۸۰ درصد مزارع پاکستان را تامین میکند.
این پیمان که در سپتامبر ۱۹۶۰ با میانجیگری بانک جهانی میان دو کشور همسایه امضا شده بود، از دو جنگ میان این رقبای دیرینه جان سالم بهدر برده و در برابر فراز و نشیبهای متعدد روابط دیپلماتیک نیز پایدار مانده بود.
پیمان یادشده، نحوه استفاده از آب رود سند و شاخههای آن را تنظیم میکرد.
بر اساس این توافق، هند حق بهرهبرداری از سه رودخانه شرقی (سوتلج، بیاس و راوی) را دریافت کرد و پاکستان نیز بهرهبردار اصلی سه رودخانه غربی (سند، جهلم و چناب) شد.
در این پیمان هیچ بندی برای تعلیق یا لغو یکجانبه آن از سوی هر یک از کشورها وجود ندارد و مکانیزمهای مشخصی برای حل اختلاف در آن پیشبینی شده است.
اسلامآباد تهدید کرده که تعلیق این پیمان را از طریق مراجع حقوقی بینالمللی پیگیری خواهد کرد.
بهروز کمالوندی، معاون سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی با اشاره به سخنان وزیر خارجه آمریکا در خصوص موجه نبودن غنیسازی اورانیوم در ایران، گفت: «کشورهایی مانند بلژیک، هلند، کره جنوبی، ژاپن، آرژانتین و آلمان سلاح هستهای ندارند، اما غنیسازی میکنند».
کمالوندی افزود: «کادر وزارت خارجه از سخنان وزیر خارجه آمریکا ناراحت شدهاند زیرا باید گفت ایران تنها کشوری نیست که غنیسازی میکند و در عین حال سلاح هستهای ندارد.»
پیشتر مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در گفتوگو با فاکس نیوز گفت جمهوری اسلامی باید غنیسازی اورانیوم، ساخت موشک دوربرد و حمایت از تروریسم را متوقف کند.
روبیو گفت: «اگر جمهوری اسلامی بهدنبال یک برنامه صلحآمیز هستهای غیرنظامی است، یعنی قصد دارد مانند بسیاری از کشورهای دیگر نیروگاه هستهای برای تولید برق داشته باشد، راه مشخصی برای آن وجود دارد: ساخت راکتور و واردات اورانیوم غنیشده برای سوخت این راکتورها. دهها کشور در جهان همین مسیر را طی میکنند.»
وزیر خارجه آمریکا گفت: «تنها کشورهایی که خود اورانیوم را غنی میکنند، آنهایی هستند که سلاح هستهای دارند. ایران ادعا میکند که نمیخواهد به سلاح دست یابد، اما در واقع چیزی را مطالبه میکند که بیسابقه است: تنها کشور فاقد سلاح هستهای در جهان باشد که اورانیوم غنی میکند.»
او افزود: «میزان غنیسازی، مثلاً ۳.۶۷ درصد، در اصل چندان مهم نیست، چون اگر کشوری توانایی فنی غنیسازی در این سطح را داشته باشد، از نظر فنی قادر خواهد بود آن را به سطح مورد نیاز برای سلاح نیز برساند.»
وزیر خارجه آمریکا گفت: «جمهوری اسلامی کافی است اعلام کند که دیگر قصد غنیسازی اورانیوم را ندارد، میخواهد راکتور داشته باشد چون به انرژی هستهای نیاز دارد، و اورانیوم غنیشده مورد نیاز را وارد خواهد کرد. این یک فرصت استثنایی برای ایران است؛ اگر از آن استفاده کند، بهترین فرصتی خواهد بود که در اختیارش قرار گرفته است.»
روبیو با تاکید بر اینکه جمهوری اسلامی اجازه دستیابی به سلاح هستهای را ندارد، گفت: «دونالد ترامپ رییسجمهوری صلح است؛ او خواهان جنگ و درگیری نیست.»
وزیر خارجه آمریکا گفت اگر تهران راه کنونی را نپذیرد، ترامپ خیلی روشن گفته است در صورت لزوم از نیروی نظامی برای نابود کردن آن استفاده خواهد کرد.
رسانههای ایران از گفتوگوی تلفنی رافائل گروسی مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی با عباس عراقچی وزیر خارجه جمهوری اسلامی، در مورد مذاکرات هستهای با آمریکا خبر دادند.
بر اساس گزارش این رسانهها، این گفتوگو صبح جمعه انجام شده و طی آن، در مورد همکاریهای ایران و آژانس نیز بحث شده است.
پیشتر دو منبع دیپلماتیک ایرانی به ایراناینترنشنال گفتند با وجود موافقت جمهوری اسلامی با بازرسی گسترده از تاسیسات هستهای ایران از سوی بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اختلاف تهران و واشینگتن بر سر غنیسازی در داخل ایران، از مسائلی است که باعث ابهام در ادامه مذاکرات دو طرف شد.
به گزارش رسانهها، قرار است دور چهارم مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا یکشنبه در عمان برگزار شود.
یک منبع آگاه از گفتوگوهای هستهای گفت: «ایران با موضوع بازرسیهای فشرده و سختگیرانه سایتهای هستهای خود از سوی بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی موافقت کرده و دو طرف درباره مسائل مربوط به راستیآزمایی و کنترل برنامه هستهای ایران هم توافق کردهاند.»
این منبع گفت با وجود این توافقات، برخی اختلافات موجب ابهام در ادامه مذاکرات شد و افزود اختلاف اصلی دو طرف بر سر حق غنیسازی در داخل ایران است که طرف آمریکایی با آن مخالف است.
او در ادامه با اشاره به آنچه «نوعی شلختگی و سردرگمی» در هر دو طرف مذاکره خوانده، گفت همین موجب شده است روند مذاکرات بهسختی پیش برود.
به این معنا که در هر دور از گفتوگوها دستور کار تغییر میکند و گفتوگوها بر اساس یک چهارچوب کلی پیش نمیرود.
