با مرگ اسماعیل هنیه و محافظش، فهرست افرادی که در حملات اسرائیل و منتسب به اسرائیل در ایران کشته شدند، به ۳۳ نفر رسید. هنیه دومین هدف خارجی این لیست شد. او و محافظش، سومین و چهارمین مهمانان جمهوری اسلامی بودند که در ایران کشته شدند.
علاوه بر هنیه، حیثیت دستگاه امنیتی جمهوری اسلامی هدف قرار گرفت.
بامداد چهارشنبه ۱۰ مرداد ۱۴۰۳، اسماعیل هنیه، رییس دفتر سیاسی حماس که مهمان جمهوری اسلامی بود، در قلب پایتخت با چیزی که سپاه پاسداران آن را «پرتابه از هوا» توصیف کرد، کشته شد.
این عملیات از جهاتی منحصر به فرد به شمار میرود. اسرائیل با این عملیات کمسابقه یا شاید بیسابقه، حیثیت دستگاه امنیتی جمهوری اسلامی را نشانه رفت.
آغوش مرگ جمهوری اسلامی برای مهمانان خارجی
مرداد ماه خوبی برای مهمانان جمهوری اسلامی نیست. چهار سال قبل و در روز جمعه ۱۷ مرداد ۱۳۹۹، عبدالله احمد عبدالله، مشهور به ابومحمد المصری، مرد شماره دو القاعده، در خیابان پاسداران تهران همراه دخترش ترور شد.
این ترور به درخواست ایالات متحده و به دست ماموران اسرائیل در تهران انجام شد.
ترور هنیه و محافظش در تهران، دومین شکار غیرایرانی نیروهای اسرائیل در خاک ایران است که با ترور المصری تفاوتهایی دارد. این عملیات در شب بعد از تحلیف مسعود پزشکیان، رییسجمهوری انجام شد و در منطقه سعدآباد تهران که گفته میشود بالاترین سطح پدافند را دارد.
پیش از این اخباری از احتمال نقل مکان سران حماس از قطر به ایران منتشر شده بود که با این عملیات دیگر ایران نه تنها برای رهبران حماس، بلکه برای رهبران جریان مقاومت و چه بسا سران جمهوری اسلامی، دیگر اصلا امن نیست.
کارنامه نقطهزنی اسرائیل در ایران
سال ۱۳۸۸- از زمستان ۱۳۸۸، ترورهای هدفمند منتسب به اسرائیل در ایران آغاز شد. در دی ماه ۱۳۸۸ مسعود علیمحمدی، از دانشمندان برنامه هستهای جمهوری اسلامی هنگام خروج از منزل ترور شد.
سال ۱۳۸۹- آذر ۱۳۸۹، مجید شهریاری، دیگر دانشمند برنامه هستهای در مقابل دانشگاه بهشتی تهران کشته شد. فریدون عباسی از همکاران شهریاری هم هدف قرار گرفت اما جان به در برد.
سال ۱۳۹۰- در مرداد ماه این سال، داریوش رضایینژاد که روی سوییچهای ولتاژ بالای مورد استفاده در تسلیحات هستهای کار میکرد، ترور شد. این ترور به اسرائیل منتسب شد.
دی ماه ۱۳۹۰، مصطفی احمدیروشن، از عناصر رده بالای برنامه هستهای جمهوری اسلامی هدف قرار گرفت اما بزرگترین عملیات اسرائیل در آبان ۱۳۹۰ رخ داد: در انفجار زاغه مهمات سپاه پاسداران در کرج، ۱۷ نیروی سپاه پاسداران از جمله حسن تهرانی مقدم، یکی از پدران برنامه موشکی سپاه پاسداران، کشته شدند.
سال ۱۳۹۹- علاوه بر المصری، در آذر ماه ۱۳۹۹، اسرائیل یک عملیات پیچیده در خاک ایران انجام داد و محسن فخریزاده که او را پدر برنامه هستهای جمهوری اسلامی مینامند و علاوه بر آن لقب پدر برنامه موشکی را هم دارد، کشته شد.
تا مدتی پس از این عملیات، مقامات نظامی و امنیتی درباره جزییات آن اظهارات متناقضی داشتند.
سال ۱۴۰۱- خرداد سال ۱۴۰۱، حسن صیاد خدایی، سرهنگ نیروی قدس سپاه و از نیروهای موسوم به مدافع حرم در مقابل منزلش در تهران هدف قرار گرفت.
چهارم خرداد در عملیاتی که جمهوری اسلامی آن را سانحه خواند، احسان قدبیگی در سایت پارچین وزارت دفاع کشته شد.
۱۴ خرداد ایوب انتظاری، از متخصصان برنامه موشکی و پهپادی بر اثر مسمومیت غذایی در یزد کشته شد. جمهوری اسلامی مرگ او را شهادت اعلام کرد.
همزمان با انتظاری، کامران آقاملایی، دیگر متخصص برنامه نظامی جمهوری اسلامی با مسمومیتی مشابه در تهران جان باخت.
۲۳ خرداد، یک افسر نیروی هوافضای سپاه در خمین به نام علی کمانی و یک کارمند وزارت دفاع به نام محمد عبدوس در سمنان هدف قرار گرفتند.
بازداشت و بازجویی در خاک ایران
علاوه بر موارد بالا، اسرائیل مواردی از انجام عملیات بازجویی هم در خاک جمهوری اسلامی داشته است.
در سال ۱۴۰۰، ویدیویی از بازجویی یکی از نیروهای سپاه پاسداران منتشر شد. فیلم مربوط به بازجویی منصور رسولی در داخل ایران به وسیله نیروهای امنیتی اسرائیل بود. بعدها فاش شد رسولی قرار بوده ترورهایی را برای سپاه در آلمان، ترکیه و فرانسه سازماندهی کند.
جمهوری اسلامی سال ۱۴۰۲ برای رسولی حکم اعدام صادر کرد.
تیر ماه ۱۴۰۲ موساد یوسف شهبازی عباسعلیلو را در داخل خاک ایران بازداشت و بازجویی کرد.
عباسعلیلو قرار بود شهروندان اسرائیل را در قبرس هدف قرار دهد.
امنیتی که دیگر نیست
هشتم تیر سال ۱۴۰۰، علی یونسی، وزیر اطلاعات دولت محمد خاتمی در گفتوگویی با سایت جماران به «اوضاع اسفناک امنیتی جمهوری اسلامی» پرداخت.
در گفتوگوی سه سال قبل، یونسی گفت نفوذ اسرائیل در ایران به حدی رسیده است که حتی مسئولان جمهوری اسلامی باید نگران جان خود باشند.
چهارشنبه سوم مرداد امسال، اسماعیل خطیب، وزیر اطلاعات دولت سیزدهم گفت: «متلاشی کردن شبکه نفوذ موساد نقطه عطف عملکرد وزارت اطلاعات در دولت رئیسی بود.»
یک هفته پس از این ادعای وزیر اطلاعات جمهوری اسلامی، پس از یکی از مهمترین مناسبتهای سیاسی برای حکومت یعنی تحلیف رییسجمهوری و در حالی که تعداد زیادی مهمان خارجی در تهران اقامت داشتند، یکی از رهبران حماس در پایتخت کشور هدف قرار گرفت و حیثیت دستگاه امنیتی جمهوری اسلامی را تحت شعاع قرار داد.
افشین شاهی، استاد روابط بینالملل در دانشگاه کیل در گفتوگو با ایراناینترنشنال به این مساله پرداخت که موضوع کشته شدن اسماعیل هنیه چقدر میتواند در توازن قوا در منطقه موثر باشد.
او گفت با وجود لحن تند مسکو و پکن در محکوم کردن ترور هنیه، ممکن است رضایت مسکو بعد از این اتفاق بیشتر حاصل شده باشد.
شاهی توضیح داد: «ما شاهد هویدا شدن گسلهای عمیقتر امنیتی جمهوری اسلامی هستیم و در این شرایط است که حکومت احساس آسیبپذیری بیشتری میکند.»
به گفته این استاد دانشگاه، جمهوری اسلامی در چنین شرایطی، به ناچار با کشورهای چین و خصوصا روسیه منعطفتر خواهد شد.
حسینعلی حاجی دلیگانی، نماینده شاهینشهر در مصاحبه با سایت دیدهبان ایران درباره احتمال دخیل بودن «نفوذ» در ترور هنیه گفت: «شکی نیست که هنوز هم مساله نفوذ در کشورمان وجود دارد.»
دیدهبان ایران در این مطلب سوالاتی مانند این را مطرح کرد که چطور محل اقامت هنیه در منطقهای حفاظت شده لو رفته و چطور او و محافظش در قلب تهران کشته شدهاند.
دلیگانی، دست داشتن افراد نفوذی در انتشار محل اقامت مهمانان تحلیف مسعود پزشکیان را محتمل خواند و گفت: «لازم است دستگاههای ذیربط حواسشان را درباره اقدامات مذبوحانه نفوذیها جمع کنند.»
آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا گفت از گزارشهای مبتنی بر کشته شدن اسماعیل هنیه آگاه است اما ایالت متحده همچنان بر دستیابی به آتشبس در غزه متمرکز میماند.
او بهطور مستقیم درباره این ماجرا اظهار نظر نکرد اما گفت دستیابی به توافق آتشبس، ضرورتی پایدار است.
بلینکن از گمانهزنی درباره تاثیر احتمالی کشته شدن هنیه بر تشدید تنشها در منطقه خودداری کرد و گفت اطلاعات قطعی و کافی در این زمینه وجود ندارد.
