دادگاهی در لاهه یک زن ۴۹ ساله هلندی را به اتهام مشارکت در جذب کودکسرباز برای داعش، همکاری با یک «سازمان تروریستی» و به خطر انداختن فرزندانش، مجرم شناخت. او در سال ۲۰۱۴ فرزندانش را به مناطق تحت کنترل داعش در سوریه برده بود.
خبرگزاری رویترز جمعه ۱۵ خرداد گزارش داد دادگاه منطقهای لاهه این زن را که تنها با نام «آیادا ک.» معرفی شده است، در روز جمعه به هفت سال زندان محکوم کرد.
بر اساس بیانیه دادگاه، او به «ارتکاب جنایت جنگی از طریق کمک و مشارکت در جذب یک کودکسرباز» محکوم شده است، چرا که اجازه داده بود پسر خردسالش به نیروهای داعش بپیوندد و سلاح به دست بگیرد.
دادگاه همچنین او را به اتهام «همکاری و مشارکت در فعالیتهای یک سازمان تروریستی و به خطر انداختن فرزندانش» مجرم شناخت.
بر اساس حکم دادگاه، آیادا ک. در سال ۲۰۱۴ پسر و دختر نوجوان خود را از هلند به مناطق تحت کنترل داعش در سوریه منتقل کرد.
قضات اعلام کردند او سپس اجازه داد پسرش در ۱۴ سالگی به پلیس نظامی داعش بپیوندد.
این نوجوان دو سال بعد، در حالی که در یکی از واحدهای نظامی داعش خدمت میکرد، کشته شد.
آیادا ک. در جریان محاکمه از حق سکوت خود استفاده کرد و حاضر به پاسخگویی درباره اتهامات نشد.
پس از سقوط داعش در سال ۲۰۱۹، او همراه فرزندان باقیماندهاش در سوریه ماند تا اینکه در سال ۲۰۲۴ به هلند بازگردانده شد.
مقامهای هلندی او را بلافاصله پس از ورود به کشور بازداشت کردند و روند رسیدگی قضایی به پروندهاش آغاز شد.
دولت استرالیا ۱۶ اردیبهشت اعلام کرد ۱۳ نفر از اعضای خانوادههای استرالیایی مرتبط با گروه داعش که در اردوگاههای سوریه حضور دارند، قصد بازگشت به این کشور را دارند، اما کانبرا تاکید کرد برای بازگشت آنها هیچ کمکی ارائه نخواهد کرد.
تونی برک، وزیر امور داخلی استرالیا، گفت دولت با «محدودیتهای بسیار جدی» برای جلوگیری از ورود دوباره شهروندان استرالیایی به کشور روبهروست.
به گفته برک، این گروه شامل چهار زن و ۹ کودک است.
او گفت هر فردی که در بازگشت به کشور مظنون به فعالیت مجرمانه باشد، «بدون هیچ استثنایی با تمام قدرت قانون مواجه خواهد شد»؛ هرچند درباره اتهامهای احتمالی، توضیح بیشتری نداد.
چهارم دیماه ۱۴۰۴، دادستانی کل استانبول اعلام کرد نیروهای امنیتی ترکیه ۱۱۵ نفر از مظنونان وابسته به داعش را که قصد داشتند در جریان جشنهای کریسمس و سال نوی میلادی در این کشور دست به حمله بزنند، بازداشت کردهاند.
بر اساس این اطلاعیه، پلیس استانبول اطلاعاتی به دست آورده بود که نشان میداد اعضای داعش قصد دارند بهطور ویژه حملاتی را علیه غیرمسلمانان در ترکیه انجام دهند.
فایننشالتایمز جمعه ۱۵ خرداد نوشت این شیوه نخستین بار در اوکراین ظهور کرد. جایی که نوجوانان از طریق اینترنت برای انجام عملیات خرابکارانه، جاسوسی و انتشار تبلیغات، جذب میشدند.
بر اساس این گزارش، روسیه سپس کوشید دامنه استفاده از نیروهای کمسنوسال را به سایر کشورهای غربی از جمله لهستان، هلند و بریتانیا گسترش دهد.
فایننشالتایمز افزود جمهوری اسلامی نیز این الگو را برای تسریع عملیات علیه مخالفان خود در اروپا و نیز ایجاد بیثباتی در اسرائیل به کار گرفت.
دومینیک مورفی، رییس پیشین مبارزه با تروریسم پلیس متروپولیتن لندن، در همین رابطه گفت دولتهای متخاصم بهطور قطع میکوشند نوجوانان را جذب کنند.
او ادامه داد: «از گستردگی این چالش شگفتزده شدم، زیرا به نظر میرسید این مساله واقعا بهطور ناگهانی، حدود ۱۸ ماه پیش، پدیدار شده است. همچنین از شمار زیاد جوانانی که آمادگی و تمایل داشتند بهصورت آنلاین در این موضوع مشارکت کنند، به همان اندازه متعجب شدم.»
مقامهای اطلاعاتی اوکراین در مصاحبه با فایننشالتایمز اعلام کردند ۲۱ درصد از افرادی که در سال ۲۰۲۵ به اتهام همکاری با روسیه بازداشت شدهاند، نوجوان بودهاند.
همچنین بخش قابل توجهی از بازداشتشدگان در ارتباط با حملات یهودستیزانه در نقاط مختلف اروپا که گروه مورد حمایت جمهوری اسلامی موسوم به «حرکت اصحاب الیمین الاسلامیه» مسئولیت آنها را بر عهده گرفته است، از میان نوجوانان زیر ۱۸ سال در کشورهایی از جمله بریتانیا، فرانسه و هلند بودهاند.
مقامهای بریتانیایی بارها هشدار دادهاند جمهوری اسلامی میکوشد از باندهای تبهکار برای پیشبرد اقدامات خصمانه در خاک بریتانیا استفاده کند.
نقش شبکههای اجتماعی و پلتفرمهای بازی ویدیویی
فایننشالتایمز در ادامه گزارش داد جذب نیرو برای انجام فعالیتهای خرابکارانه معمولا از الگوی مشابهی پیروی میکند: نوجوانان و جوانان از طریق شبکههای اجتماعی و بسترهای آنلاین از جمله تلگرام، تیکتاک، اسنپچت، فیسبوک و دیسکورد، شناسایی و جذب میشوند.
به نوشته این روزنامه، این کانالها بهدلیل ماهیت پنهان و دشواری ردیابی کاربران، به ابزاری موثر برای جذب نیرو برای کشورهای متخاصم تبدیل شدهاند.
بر اساس این گزارش، در قبال انجام ماموریتهای مشخص، مبالغی به این افراد پرداخت میشود که بخش عمده این پرداختها در قالب ارزهای دیجیتال صورت میگیرد.
فایننشالتایمز افزود وبسایتها و پلتفرمهای بازیهای ویدیویی، بهعنوان پرمخاطبترین رسانه سرگرمی در میان افراد ۱۳ تا ۲۴ ساله، به یکی از بسترهای اصلی برای شناسایی و جذب نیروهای بالقوه بهمنظور انجام اقدامات خرابکارانه تبدیل شدهاند.
عوامل جذب معمولا با هویت ناشناس فعالیت میکنند و بسیاری از آنها به گروههای تبهکار وابستهاند. گروههایی که اگرچه لزوما تحت کنترل مستقیم دولتها نیستند، اما از سوی نهادهای اطلاعاتی برای اجرای عملیات مخفیانه، به کار گرفته میشوند.
رویارویی جمهوری اسلامی و اسرائیل
فایننشالتایمز در ادامه نوشت تاکتیکی که نخستین بار در جریان جنگ اوکراین مورد استفاده قرار گرفت، اکنون در خاورمیانه نیز به کار گرفته شده و جمهوری اسلامی در تقابل با اسرائیل از همان الگو بهره میبرد.
یک نوجوان ۱۴ ساله ساکن تلآویو در ماه مارس به اتهام ارتباط با یک عامل خارجی و انتقال اطلاعات به دشمن تحت پیگرد قرار گرفت.
دادستانهای اسرائیلی اعلام کردند ارتباط این نوجوان با یکی از عوامل حکومت ایران حدود ۱۱ ماه پیش و از طریق پیامرسان تلگرام آغاز شد.
مامور جمهوری اسلامی به این نوجوان پیشنهاد کرده بود در ازای انجام مجموعهای از فعالیتهای خرابکارانه، مبالغی را بهصورت ارز دیجیتال دریافت کند.
به گفته مقامهای قضایی اسرائیل، این نوجوان از پایگاه نظامی «کیریا» در تلآویو فیلمبرداری و تصاویر خسارتهای ناشی از حملات موشکی جمهوری اسلامی به دو نقطه را ثبت کرد و همچنین پیامهایی را به شکل گرافیتی در نقاطی از شهر نوشت.
او در مجموع بابت این فعالیتها بیش از ۱۱۷۰ دلار از طریق چهار کیف پول دیجیتال مجزا دریافت کرد.
آژانس امنیت اسرائیل (شینبت) پیشتر نسبت به این تهدید فزاینده هشدار داده بود.
این نهاد تابستان گذشته با انتشار اطلاعیهای خطاب به والدین اعلام کرد برخی کودکان و نوجوانان اسرائیلی در فضای مجازی پیامهایی «به ظاهر بیخطر» دریافت کردهاند.
بر اساس هشدار شینبت، در این پیامها از مخاطبان خواسته میشد از ساختمانها و تاسیسات مختلف عکسبرداری کنند، دست به جمعآوری اطلاعات بزنند، شعارهای نفرتپراکنانه روی دیوارها بنویسند و مکانهای حساس را شناسایی کنند.
شینبت افزود این درخواستها از سوی «عناصر متخاصم وابسته به ایران» در شبکههای اجتماعی از جمله فیسبوک، تلگرام، اینستاگرام و تیکتاک منتشر میشدند و هدف آنها جذب افراد زیر سن قانونی در اسرائیل برای فعالیتهای جاسوسی بوده است.
امکان انکار برای دولتهای متخاصم
فایننشالتایمز گزارش داد دولتهایی که از نوجوانان برای پیشبرد عملیاتهای مخفیانه و خرابکارانه استفاده میکنند، آنها را نیروهایی قابل جایگزینی میدانند.
به گزارش این روزنامه، در صورت شکست چنین عملیاتهایی، هزینه چندانی متوجه دولتهای پشتیبان نیست و در صورت موفقیت نیز از منافع آن بهرهمند میشوند.
اثبات ارتباط مستقیم چنین عملیاتهایی با روسیه یا جمهوری اسلامی برای نهادهای اطلاعاتی اروپا دشوار است و دولتهای متهم نیز بهراحتی میتوانند هرگونه دخالت را انکار کنند.
در مقابل، بیشترین خطر متوجه افرادی است که جذب این شبکهها میشوند. نوجوانانی که در صورت پذیرش پیشنهادات و انجام ماموریتها، ممکن است زندگیشان برای همیشه دستخوش تغییر شود.
فایننشالتایمز افزود تهران و مسکو با بهرهگیری از نسلی که در فضای دیجیتال رشد کردهاند، اهداف خود را در چارچوب «جنگ ترکیبی» پیش میبرند. نوعی رویارویی که در مرز میان صلح و درگیری نظامی قرار دارد.
۱۳ خرداد، دادستانهای بریتانیا از رسیدگی به پرونده یک نوجوان نروژی خبر دادند که از سوی گروه تبهکاری «فاکستروت»، وابسته به جمهوری اسلامی، برای قتل یک نفر در بریتانیا به کار گرفته شده بود.
او که اکنون ۱۹ سال دارد، اسفند سال ۱۴۰۳ در هادرسفیلد در شمال انگلستان بازداشت شد.
آپوستولوس تزیتزیکوستاس، کمیسر حملونقل اتحادیه اروپا، جمعه ۱۵ خرداد در مصاحبه با خبرگزاری رویترز گفت: «در حال حاضر هیچ کمبودی در سوخت جت در اروپا وجود ندارد و هیچ نشانهای نیز از بروز کمبود در دوره پیش رو مشاهده نمیکنیم.»
او با اشاره به آسیبپذیری بیشتر فرودگاههای منطقهای افزود برخی شرکتهای هواپیمایی بهدلیل افزایش هزینهها، پروازهایی را که از نظر اقتصادی توجیه نداشتند، از برنامه خود حذف کردهاند.
رویترز نوشت نگرانی اصلی صنعت هوانوردی اروپا نه کمبود سوخت، بلکه افزایش شدید قیمت آن است.
برآوردهای انجمن بینالمللی حملونقل هوایی (یاتا) نشان میدهد هزینه سوخت جت حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد از هزینههای عملیاتی شرکتهای هواپیمایی را تشکیل میدهد.
به گزارش رویترز، تاثیر کامل افزایش هزینههای سوخت احتمالا در اواخر سال جاری میلادی یا حتی سال آینده در قیمت بلیتها منعکس خواهد شد، زیرا بسیاری از شرکتهای هواپیمایی همچنان از قراردادهای پوشش ریسک (هجینگ) استفاده میکنند و این قراردادها بهتدریج به پایان میرسند.
با این حال، کمیسر حملونقل اتحادیه اروپا تاکید کرد شرایط و میزان آسیبپذیری در میان شرکتهای هواپیمایی متفاوت است.
تنگه هرمز که یکی از مسیرهای کلیدی کشتیرانی برای انتقال نفت از خلیج فارس به بازارهای جهانی به شمار میرود، طی سه ماه گذشته تا حد زیادی مسدود بوده و این امر عرضه نفت را حدود ۱۴ میلیون بشکه در روز کاهش داده. رقمی که معادل حدود ۱۴ درصد تقاضای جهانی نفت است.
با وجود این اختلال، اتحادیه اروپا تاکنون توانسته است بازار سوخت جت را مدیریت کند.
خاورمیانه تنها حدود ۲۰ درصد از واردات سوخت جت اروپا را تامین میکند و بخش قابل توجهی از کمبودهای ناشی از جنگ ایران در اروپا، از طریق افزایش واردات از آمریکا و نیجریه، جبران شده است.
هشدار نسبت به تداوم بحران انرژی
کمیسر حملونقل اتحادیه اروپا در ادامه هشدار داد تداوم اختلالات عرضه نفت از خاورمیانه میتواند در ماههای پایانی سال، بازارهای جهانی انرژی را با شرایطی «بسیار دشوار» مواجه کند.
تزیتزیکوستاس با تاکید بر ضرورت توقف درگیریها و بازگشایی تنگه هرمز گفت اروپا برای مقابله با بحران احتمالی آماده است و کشورهای عضو از ذخایر اضطراری انرژی برخوردارند.
او افزود هرگونه تصمیم برای آزادسازی ذخایر راهبردی انرژی با هماهنگی کمیسیون اروپا انجام خواهد شد و در مقطع کنونی، نیازی به طرح موضوع بازتوزیع این ذخایر میان کشورهای عضو وجود ندارد.
تحلیلگران بازار انرژی پیشبینی میکنند میانگین قیمت نفت در سال جاری به حدود ۹۰ دلار در هر بشکه برسد. رقمی که در مقایسه با پیش از آغاز حمله آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی در ۹ اسفند ۱۴۰۴، افزایش ۴۰ درصدی نشان میدهد.
تزیتزیکوستاس در پایان هشدار داد: «موضوع فقط سوخت جت یا سایر سوختها نیست؛ حتی ممکن است با رکود جهانی اقتصاد روبهرو شویم.»
رویترز هم نوشت پیامدهای ادامه درگیریها تنها به صنعت هوانوردی محدود نمیشود و میتواند اقتصاد جهانی را نیز تحت تاثیر قرار دهد.
پیشتر سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (اوایسیدی) هشدار داد تشدید تنشها ممکن است رشد اقتصاد جهان را تا سطوحی مشابه دوران بحران مالی سالهای ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹ یا همهگیری کرونا کاهش دهد.
چشمانداز مذاکرات تهران و واشینگتن برای پایان دادن به جنگ، بهدلیل تداوم اختلافات بر سر بحران تنگه هرمز، پرونده هستهای جمهوری اسلامی و مناقشه لبنان، با ابهامات جدی روبهرو است.
خبرگزاری رویترز به نقل از دو منبع آگاه گزارش داد انفجار در فاصله میان دو سکوی پهلوگیری شناور تکنقطهای (SBM 1 و SBM 2) رخ داده و ظاهراً ناشی از یک حمله پهپادی بوده است. با این حال، هنوز جزئیات بیشتری درباره عامل حمله یا زمان دقیق وقوع آن منتشر نشده است.
این حادثه باعث توقف عملیات بارگیری نفت در پایانه مینا الفحل شده؛ پایانهای که یکی از مراکز اصلی صادرات نفت عمان به شمار میرود.
دادههای شرکت اطلاعات کشتیرانی LSEG نیز نشان میدهد که روز جمعه چندین نفتکش غولپیکر در آبهای اطراف این بندر لنگر انداخته بودند؛ موضوعی که میتواند نشانهای از اختلال در روند صادرات نفت از این پایانه باشد.
رویترز گزارش داده است که مسئولان پایانه مینا الفحل در خارج از ساعات اداری در دسترس نبودهاند و تاکنون هیچ مقام رسمی عمانی درباره این حادثه اظهار نظر نکرده است.
این انفجار در شرایطی رخ داده که تنشهای نظامی در منطقه دریای عمان و خلیج فارس همچنان ادامه دارد.
رسانههای حکومتی ایران روز چهارشنبه مدعی شده بودند که نیروهای ایرانی یک کشتی نظامی آمریکا را که به گفته آنها دارای «مرکز کنترل و فرماندهی» بوده و در حال نزدیک شدن به آبهای سرزمینی ایران در دریای عمان بوده است، هدف قرار دادهاند.
با این حال، فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) این ادعا را رد کرده و هیچ حملهای به شناورهای آمریکایی را تایید نکرده است.
مشخص نیست که آیا میان ادعای حکومت ایران درباره هدف قرار دادن یک شناور آمریکایی و انفجار رخداده در پایانه نفتی مینا الفحل ارتباطی وجود دارد یا خیر.
توقف فعالیت این پایانه نفتی در حالی رخ میدهد که بازارهای جهانی انرژی به دلیل جنگ ایران، اختلال در مسیرهای صادراتی منطقه و نااطمینانی درباره امنیت کشتیرانی در خلیج فارس و دریای عمان، با حساسیت تحولات منطقه را دنبال میکنند.
مینا الفحل یکی از مهمترین پایانههای صادرات نفت عمان است و هرگونه اختلال در فعالیت آن میتواند بر جریان صادرات نفت این کشور و بازارهای منطقهای انرژی تاثیر بگذارد.
مجلس نمایندگان آمریکا پنجشنبه ۱۴ خرداد با تصویب «قانون حمایت از اوکراین»، از اختصاص کمکهای جدید به کییف و اعمال تحریمهای تازه علیه روسیه حمایت کرد؛ اقدامی که از سوی ناظران به عنوان تازهترین نشانه از افزایش فاصله بخشی از جمهوریخواهان با سیاستهای دونالد ترامپ ارزیابی شده است.
این طرح با ۲۲۶ رای موافق در برابر ۱۹۵ رای مخالف به تصویب رسید. در این رایگیری، ۱۸ نماینده جمهوریخواه و یک نماینده مستقل که معمولاً با جمهوریخواهان همراهی میکند، به دموکراتها پیوستند و از تصویب لایحه حمایت کردند.
طرح یادشده پس از ماهها توقف در کنگره و به دنبال امضای یک دادخواست ویژه از سوی شماری از نمایندگان دو حزب، سرانجام به صحن مجلس راه یافت و به رای گذاشته شد.
تصویب این لایحه تنها یک روز پس از آن صورت گرفت که گروهی از جمهوریخواهان مجلس نمایندگان در کنار دموکراتها به قطعنامهای رای دادند که دولت را ملزم میکند در صورت نبود مجوز کنگره یا اعلام رسمی جنگ، نیروهای آمریکایی را از درگیری با ایران خارج کند. این دو رایگیری پیاپی به عنوان نشانهای از افزایش مخالفت برخی جمهوریخواهان با سیاستهای کاخ سفید تلقی شده است.
به گزارش رویترز، با وجود تصویب در مجلس نمایندگان، آینده این طرح همچنان نامشخص است. برای تبدیل شدن به قانون، لایحه باید در مجلس سنا نیز تصویب شود؛ اما رهبران جمهوریخواه سنا تاکنون از برگزاری رایگیری درباره طرحهای تحریمی علیه روسیه خودداری کردهاند و گفتهاند منتظر موضع و تصمیم ترامپ خواهند ماند.
حتی در صورت تصویب در سنا، انتظار میرود ترامپ از اختیار وتوی خود برای جلوگیری از اجرایی شدن آن استفاده کند.
محتوای طرح
«قانون حمایت از اوکراین» شامل مجموعهای از کمکهای مالی، نظامی و اقتصادی برای دولت اوکراین است. بر اساس این طرح، بیش از یک میلیارد دلار کمک مستقیم به کییف اختصاص خواهد یافت و تا سقف هشت میلیارد دلار نیز از طریق وامهای مستقیم در اختیار دولت اوکراین قرار میگیرد.
این قانون همچنین برنامههایی برای کمک به بازسازی اوکراین پس از جنگ در نظر گرفته و در کنار آن، تحریمها و محدودیتهای صادراتی جدیدی را علیه روسیه اعمال میکند.
بر اساس مفاد طرح، بخشهای مالی، نفت و معدن روسیه هدف تحریمهای تازه قرار خواهند گرفت و شماری از مقامهای روس نیز با محدودیتهای جدید مواجه میشوند.
تغییر فضای سیاسی در واشینگتن
در سالهای نخست پس از آغاز تهاجم گسترده روسیه به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲، حمایت از اوکراین در کنگره آمریکا از پشتوانه گسترده هر دو حزب برخوردار بود. اما از زمان بازگشت ترامپ به کاخ سفید در ژانویه ۲۰۲۵، بخشی از جمهوریخواهان بهویژه رهبران این حزب در مجلس نمایندگان و سنا، رویکرد محتاطانهتر و گاه انتقادیتری نسبت به ادامه کمکها به اوکراین اتخاذ کردهاند.
ترامپ نیز از آغاز دوره دوم ریاستجمهوری خود تلاش کرده تصمیمگیری درباره تحریمها و سیاست فشار بر روسیه را در اختیار کاخ سفید نگه دارد و نقش کنگره را در این زمینه محدود کند.
در همین حال، کمکهای آمریکا به اوکراین در ماههای اخیر کاهش یافته است؛ این در حالی است که جنگ میان روسیه و اوکراین همچنان ادامه دارد و دو طرف به حملات موشکی، پهپادی و توپخانهای علیه یکدیگر ادامه میدهند.
مذاکرات صلح نیز همچنان در بنبست قرار دارد. اوکراین درخواست ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، برای واگذاری بخشهایی از سرزمینهایی را که از زمان آغاز جنگ تحت کنترل خود حفظ کرده، رد کرده است.
رای پنجشنبه مجلس نمایندگان در حمایت از اوکراین و اعمال تحریمهای جدید علیه روسیه، علاوه بر تاثیر احتمالی بر روند جنگ، به عنوان یکی از جدیترین نشانههای شکاف در صفوف جمهوریخواهان و کاهش اجماع کامل این حزب پشت سر سیاستهای ترامپ در کنگره ارزیابی میشود.
