فلاویو بولسونارو پس از تایید پیروزی لولا در انتخابات ریاست‌جمهوری برزیل، شکست را نپذیرفت و اعلام کرد خواستار ابطال دور دوم رای‌گیری خواهد شد. لولا در سخنرانی پیروزی، وعده همکاری با کنگره محافظه‌کار و اداره کشور برای همه ۲۱۵ میلیون برزیلی را داد.
به گزارش رویترز، بولسونارو، سناتور راست‌گرا و پسر ارشد ژائیر بولسونارو، رییس‌جمهوری پیشینِ زندانی، یکشنبه شب، ۲۵ اکتبر، حکم کریستیانو زانین، قاضی دیوان عالی، برای تمدید دو ساعته رای‌گیری را «غیرقابل قبول» خواند و گفت برای ابطال انتخابات اقدام خواهد کرد.
دادگاه انتخاباتی برزیل پیش‌تر پیروزی لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا را تایید کرده بود.
لولا خواستار عبور از رقابت انتخاباتی شد
لولا پس از اعلام پیروزی، در سائوپائولو گفت: «برای ۲۱۵ میلیون برزیلی حکومت خواهم کرد؛ دیگر رقیب انتخاباتی نداریم.»
او با تاکید بر اینکه با کنگره محافظه‌کار منتخب مردم همکاری خواهد کرد، گفت دو ماه آینده را به گفت‌وگو درباره دولت اختصاص می‌دهد و قصد دارد با رهبران کسب‌وکارها دیدار کند.
رییس‌جمهوری برزیل همچنین وعده داد شیوه اداره کشور را تغییر دهد و مشارکت مردم در تصمیم‌گیری‌ها را افزایش دهد.
لولا در بخش دیگری از سخنانش گفت: «برزیل حیاط خلوت هیچ‌کس نیست.» او با تاکید بر ضرورت وضع مقررات برای پلتفرم‌های دیجیتال، گفت که «مداخله خارجی از طریق پلتفرم‌های دیجیتال» شکست خورده است. او افزود که کارزارش توانسته مردم را درباره اهمیت رای دادن برای پاسداری از دموکراسی متقاعد کند.
نتیجه دور دوم، پیشتازی بولسونارو را معکوس کرد
پیروزی لولا، چهارمین دوره غیرمتوالی ریاست‌جمهوری را برای این سیاستمدار ۸۰ساله رقم زد. او نخستین نامزد از زمان بازگشت برزیل به دموکراسی در دهه ۱۹۸۰ است که پس از کسب رتبه دوم در دور نخست، در دور نهایی پیروز می‌شود.
فلاویو بولسونارو در دور نخست بیشترین رای را کسب کرده بود و امیدوار بود جنبش راست افراطی پدرش را به قدرت بازگرداند. با این حال، به گفته مسئولان موسسات نظرسنجی، مشارکت بالاتر از انتظار به سود لولا تمام شد.
پیش از اعلام رسمی نتیجه، موسسه «داتا فولیا» پیروزی لولا را پیش‌بینی کرده بود. هنگام شمارش اندکی بیش از ۷۸ درصد آرا، او با ۵۱.۲۱ درصد در برابر ۴۸.۷۹ درصد بولسونارو پیشتاز بود.
با رسیدن آرای ایالت‌های فقیرتر و پرجمعیت شمال‌شرق، موقعیت لولا تقویت شد. او که در بخشی از شمارش از رقیبش عقب افتاده بود، پس از شمارش حدود نیمی از آرا دوباره پیشتاز شد.
با شمارش تمامی آرا، دادگاه انتخاباتی برزیل اعلام کرد لولا، که به‌زودی ۸۱ساله می‌شود، با کسب ۵۱.۸ درصد آرا، نزدیک به ۴.۴ میلیون رای از رقیبش، بولسونارو، پیش افتاده است. این اعلام نتیجه در پایان شبی پرآشوب در شعب رای‌گیری سراسر برزیل صورت گرفت؛ آشفتگی‌ای که در پی تصمیمی در آخرین لحظات برای تمدید دو ساعته زمان رای‌گیری رخ داد.
رهبران منطقه پیروزی لولا را تبریک گفتند
شماری از رهبران آمریکای لاتین پس از اعلام نتیجه، به لولا تبریک گفتند. خوزه آنتونیو کاست، رییس‌جمهوری شیلی، اعلام کرد در تماس تلفنی با او بر ادامه همکاری در زمینه همگرایی اقتصادی و مبارزه با جرایم سازمان‌یافته تاکید کرده است.
کلائودیا شینباوم، رییس‌جمهوری مکزیک، نوشت: «زنده‌باد دموکراسی؛ مردم برزیل پیروز شدند. تبریک، رییس‌جمهوری لولا!»
سانتیاگو پنیا، رییس‌جمهوری پاراگوئه، و رودریگو پاز، رییس‌جمهوری بولیوی، نیز بر ادامه همکاری با برزیل برای توسعه و رفاه مردم تاکید کردند. یاماندو اورسی، رییس‌جمهوری اروگوئه، گفت در تماس با لولا، پیروزی او و برگزاری این «جشن دموکراتیک» را تبریک گفته است.
میگل دیاز کانل، رییس‌جمهوری کوبا، نتیجه انتخابات را «پیروزی تاریخی» خواند که مسیر صلح، حاکمیت ملی و عدالت اجتماعی را تداوم می‌بخشد. خوزه رائول مولینو، رییس‌جمهوری پاناما، نیز به مردم برزیل و لولا تبریک گفت.
کنگره محافظه‌کار و اقتصاد، دولت آینده را به چالش می‌کشند
وعده لولا برای همکاری با کنگره در شرایطی مطرح شده که برزیل محافظه‌کارترین ترکیب قوه مقننه از دهه ۱۹۸۰ را انتخاب کرده است. بر اساس گزارش رویترز، حزب لیبرال بولسونارو و متحدانش ممکن است بیش از ۲۸۰ کرسی مجلس نمایندگان و تا ۵۰ کرسی سنا را در اختیار بگیرند؛ تعدادی که اکثریتی مطمئن در هر دو مجلس فراهم می‌کند.
لولا در کارزار انتخاباتی بر کاهش فقر و نابرابری و گسترش حمایت‌های رفاهی تاکید داشت، اما اجرای برنامه‌هایش با محدودیت‌های اقتصادی نیز روبه‌رو خواهد بود. دولت رشد اقتصادی سال آینده را ۲.۳ درصد پیش‌بینی کرده و بدهی عمومی از ۸۲ درصد تولید ناخالص داخلی فراتر رفته است.
در چنین شرایطی، تلاش کنگره راست‌گرا برای کاهش هزینه‌ها و تعهد لولا به حمایت‌های اجتماعی، زمینه اختلاف بر سر سیاست‌های اقتصادی دوره چهارم او را فراهم می‌کند.
دادگاه انتخاباتی برزیل پیروزی لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا را در دور دوم انتخابات ریاست‌جمهوری تایید کرد. این رهبر چپ‌گرا با شکست فلاویو بولسونارو، چهارمین دوره غیرمتوالی خود را به دست آورد؛ اما با کنگره‌ای محافظه‌کار و فشارهای اقتصادی روبه‌رو خواهد بود.
به گزارش رویترز، پیروزی لولا در انتخابات یکشنبه، ۲۵ اکتبر، بازگشتی کم‌سابقه برای رییس‌جمهوری ۸۰ساله برزیل بود. او نخستین نامزد از زمان بازگشت این کشور به دموکراسی در دهه ۱۹۸۰ است که پس از کسب رتبه دوم در دور نخست، در دور نهایی پیروز می‌شود.
رقیب او، فلاویو بولسونارو، سناتور راست‌گرا و پسر ارشد ژائیر بولسونارو، رییس‌جمهوری پیشینِ زندانی، در دور نخست پیشتاز شده بود و می‌کوشید جنبش راست افراطی پدرش را به قدرت بازگرداند.
مشارکت بالاتر و آرای شمال‌شرق به لولا کمک کرد
پیش از اعلام رسمی نتیجه، موسسه نظرسنجی «داتا فولیا» پیروزی لولا را پیش‌بینی کرده بود. در مرحله‌ای که اندکی بیش از ۷۸ درصد آرا شمارش شده بود، لولا با ۵۱.۲۱ درصد در برابر ۴۸.۷۹ درصد بولسونارو پیشتاز بود. این ارقام مربوط به شمارش میانی است و نتیجه نهایی آرا نیست.
به گفته مسئولان موسسات نظرسنجی، مشارکت فراتر از انتظار به پیروزی لولا کمک کرد. آندری رومان، مدیرعامل «اطلس‌اینتل»، نیز پیش از اعلام رسمی نتیجه به رویترز گفته بود انتظار دارد رییس‌جمهوری بار دیگر انتخاب شود.
روند شمارش آرا با جابه‌جایی پیشتاز همراه بود. لولا ابتدا موقعیت بهتری داشت، سپس بولسونارو از او جلو افتاد و با شمارش حدود نیمی از آرا، لولا دوباره پیشتاز شد.
در انتخابات برزیل، نامزدهای محافظه‌کار معمولا در مراحل ابتدایی شمارش عملکرد بهتری دارند؛ با رسیدن آرای ایالت‌های فقیرتر و پرجمعیت شمال‌شرق در ساعات پایانی شب، موقعیت چپ‌گرایان تقویت می‌شود.
وعده‌های رفاهی در برابر نارضایتی رای‌دهندگان قرار گرفت
لولا در شرایطی پیروز شد که افزایش قیمت‌ها و سابقه رسوایی‌های فساد، بخشی از رای‌دهندگان را از او و حزب کارگران دلسرد کرده بود. تغییر ساختار بازار کار و گسترش مشاغل غیررسمی و مبتنی بر اپلیکیشن نیز ارتباط این رهبر پیشین اتحادیه‌های کارگری با نسل تازه شاغلان را به چالش کشیده بود.
او در کارزار انتخاباتی، کاهش فقر و نابرابری را برجسته کرد و به پایین آمدن بیکاری، بی‌سوادی و جنگل‌زدایی در سومین دوره ریاست‌جمهوری‌اش استناد کرد.
افزایش ۱۵درصدی کمک‌های برنامه رفاهی شاخص دولت و وعده حمل‌ونقل عمومی رایگان در روزهای آخر هفته، از محورهای تلاش او برای جلب رای بود. اجرای افزایش کمک‌های رفاهی آغاز شده، اما پیشنهاد حمل‌ونقل رایگان هنوز باید به‌طور رسمی به کنگره ارائه شود.
این پیروزی فصل دیگری از بازگشت‌های سیاسی لولاست. او در سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ به اتهام فساد زندانی بود، اما پس از لغو احکام محکومیتش توانست در انتخابات ۲۰۲۲ ژائیر بولسونارو را شکست دهد.
پیروزی لولا گسترش نفوذ متحدان ترامپ را محدود می‌کند
رویترز پیروزی لولا را مانعی در برابر موج پیروزی‌های انتخاباتی راست‌گرایان در آمریکای لاتین توصیف کرد. این نتیجه همچنین آمریکا را از همراهی یک دولت مهم دیگر با مجموعه دولت‌های راست‌گرای منطقه که با سیاست‌های امنیتی و مهاجرتی واشینگتن همسو شده‌اند، محروم می‌کند.
لولا در کارزار خود هشدار داده بود که پیروزی بولسونارو، علاوه بر کاهش حمایت‌های رفاهی و عقب‌گرد اجتماعی، استقلال برزیل در برابر دولت دونالد ترامپ را تضعیف خواهد کرد.
سلسو آموریم، وزیر خارجه پیشین برزیل، به رویترز گفت حضور لولا برای ایجاد تعادل در آمریکای لاتین اهمیت خواهد داشت.
کنگره و اقتصاد، پیروزی را به آزمونی دشوار تبدیل می‌کنند
پیروزی انتخاباتی به معنای هموار بودن مسیر دولت تازه نیست. برزیل همزمان محافظه‌کارترین کنگره خود از دهه ۱۹۸۰ را انتخاب کرده و حزب لیبرال بولسونارو و متحدانش ممکن است در هر دو مجلس اکثریتی مطمئن داشته باشند.
الیور استونکل، استاد روابط بین‌الملل، پیش‌بینی کرد که لولا از آغاز با قدرت عمل محدود، ائتلاف‌های دشوار و حتی تهدید استیضاح روبه‌رو شود.
در عرصه اقتصادی نیز دولت رشد سال آینده را تنها ۲.۳ درصد پیش‌بینی کرده است. بدهی عمومی از ۸۲ درصد تولید ناخالص داخلی فراتر رفته و نرخ‌های بهره بالا و افزایش بدهی خانوارها بر فشارها افزوده‌اند.
در چنین شرایطی، تلاش کنگره راست‌گرا برای کاهش هزینه‌ها و تصویب اصلاحات به سود کسب‌وکارها می‌تواند با تعهد لولا به حمایت‌های اجتماعی و رشد اقتصادی با هدایت دولت در تعارض قرار گیرد؛ تقابلی که از چالش‌های اصلی چهارمین دوره ریاست‌جمهوری او خواهد بود.
شبکه ۱۲ اسرائیل از اختلافی «بی‌سابقه» میان بنیامین نتانیاهو و رییس ستاد کل ارتش بر سر دستوری نظامی خبر داد که ممکن است پیش از انتخابات به درگیری با حکومت ایران بینجامد. نتانیاهو این گزارش را «بی‌اساس» خواند و اختلاف با فرمانده ارتش را رد کرد.
این شبکه یکشنبه، ۲۵ اکتبر، برابر با سوم آبان، به نقل از منابع ناشناس گزارش داد که ایال زامیر، رییس ستاد کل ارتش اسرائیل، در برابر اجرای دستور نخست‌وزیر برای یک اقدام نظامی نامشخص مقاومت کرده و خواستار بررسی‌های بیشتر و ارائه اسنادی با امضای نتانیاهو درباره مجوز قانونی آن شده است.
جزئیات این دستور منتشر نشده است. شبکه ۱۲ تاکید کرد که گزارش خود را در چارچوب محدودیت‌های سانسور نظامی اسرائیل پخش می‌کند و به گفته منابعش، اختلاف در ۲۴ ساعت گذشته به اوج رسیده است.
فرماندهان درباره پیامدهای اقدام نظامی هشدار می‌دهند
یک منبع نظامی به شبکه ۱۲ گفت اقدام مورد بحث می‌تواند در مقطعی حساس، به رویارویی سریع با حکومت ایران منجر شود و خطر خطای محاسباتی را افزایش دهد. منابع آگاه نیز از نگرانی فرماندهان ارتش درباره احتمال استفاده رهبران سیاسی از موضوع ایران برای کسب منفعت انتخاباتی سخن گفتند.
شبکه ۱۳ پیش‌تر گزارش داده بود که زامیر در نشستی خصوصی، ضرورت عملیاتی برای حمله به ایران پیش از انتخابات نمی‌بیند. به نقل از او آمده است: «هیچ نشانه‌ای نمی‌بینیم که حاکی از ضرورت حمله به ایران پیش از انتخابات باشد. اگر تشخیص دهیم حمله به ایران ضروری است، آن را انجام خواهیم داد.»
نتانیاهو در مصاحبه با شبکه ۱۴، گزارش اختلاف با زامیر را رد کرد و گفت «هیچ دعوایی» میان آن‌ها رخ نداده است. او در همین مصاحبه گفت به‌تازگی به ارتش و موساد دستور داده است حکومت ایران را سرنگون کنند؛ با این حال، در گزارش اصلی ارتباطی میان این اظهارات و دستور مشخص مورد اشاره شبکه ۱۲ تایید نشده است.
مخالفان، نتانیاهو را به بهره‌برداری انتخاباتی متهم می‌کنند
انتشار این گزارش در آستانه انتخابات ۲۷ اکتبر اسرائیل، واکنش تند رهبران مخالف دولت را در پی داشت. آن‌ها نتانیاهو را متهم کردند که برای تقویت موقعیت سیاسی خود یا به تعویق انداختن رای‌گیری، به دنبال تشدید درگیری با حکومت ایران است؛ اتهامی که نخست‌وزیر قاطعانه رد کرده است.
گادی آیزنکوت، چهره پیشتاز مخالفان، با حمایت از زامیر گفت اجازه نخواهد داد ارتش به ابزاری برای بقای سیاسی نتانیاهو تبدیل شود. یائیر لاپید، رهبر اپوزیسیون، نیز مدعی شد نخست‌وزیر می‌خواهد با ایجاد درگیری با ایران، انتخابات را به تعویق بیندازد.
یائیر گولان، معاون پیشین رییس ستاد کل ارتش و رهبر حزب دموکرات‌ها، خواستار جلوگیری از هر اقدام نظامی فاقد توجیه امنیتی روشن، هدف راهبردی و برنامه مسئولانه شد. آویگدور لیبرمن، رهبر حزب «اسرائیل خانه ما»، نیز از زامیر خواست نیروهای ارتش را به دلیل نگرانی نخست‌وزیر از شکست انتخاباتی به خطر نیندازد.
نتانیاهو تهدیدها علیه حکومت ایران را تشدید می‌کند
همزمان، نتانیاهو یکشنبه هشدار داد که [حکومت] ایران یا نیروهای هم‌پیمانش ممکن است در روزهای آینده برای مختل کردن انتخابات به اسرائیل حمله کنند. او بدون ارائه جزئیات، از وجود «نشانه‌های اطلاعاتی» در این زمینه سخن گفت و تاکید کرد ارتش در دو حوزه دفاع و حمله آماده است.
نخست‌وزیر اسرائیل خطاب به تهران گفت: «ما را نیازمایید» و تهدید کرد که پاسخ اسرائیل فراتر از تناسب با حمله خواهد بود.
این اظهارات چند ساعت پس از انتشار تصویری ساخته‌شده با هوش مصنوعی در حساب نتانیاهو مطرح شد که انفجار هسته‌ای بر فراز تل‌آویو را نشان می‌داد. متن همراه تصویر القا می‌کرد که در صورت انتخاب نشدن دوباره او، اسرائیل ممکن است با هولوکاستی دیگر روبه‌رو شود.
باراک راوید، خبرنگار اکسیوس، گزارش داد که این پست مقام‌های کاخ سفید را نگران کرده است؛ به گفته او، آن‌ها بیم داشتند چنین پیامی موجب خطای محاسباتی تهران و ازسرگیری جنگ شود.
راوید همچنین احتمال داد اعلام دونالد ترامپ مبنی بر اینکه روز یکشنبه حمله‌ای به ایران انجام نخواهد شد، با هدف آرام کردن مقام‌های ایرانی و در واکنش به پیام نتانیاهو صورت گرفته باشد. این ارزیابی به‌عنوان موضع رسمی کاخ سفید تایید نشده است.
ترامپ پیش از آن، در مصاحبه با فاکس‌نیوز گفته بود درباره ایران با این پرسش روبه‌رو است: «با آن‌ها توافق کنم یا کارشان را تمام کنم؟»
تهران می‌گوید جنگ تازه مواضعش را تغییر نمی‌دهد
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه حکومت ایران، در واکنش به تهدیدهای مکرر آمریکا و اسرائیل گفت ازسرگیری جنگ تغییری در سیاست‌های تهران ایجاد نخواهد کرد.
او یکشنبه در تهران گفت: «چه جنگ بشود و چه نشود، سیاست‌های ما همان است.» عراقچی افزود که آمریکا و اسرائیل پیش‌تر دو بار حمله کرده‌اند و در صورت تکرار آن، به نتیجه متفاوتی نخواهند رسید.
آتش‌بس ۱۹ فروردین میان جمهوری اسلامی و آمریکا به شدیدترین مرحله نبرد پایان داد، اما درگیری‌های پراکنده در تنگه هرمز و اطراف آن ادامه یافت. این درگیری‌ها در هفته‌های اخیر فروکش کرده است.
حکومت ایران همچنان مدعی کنترل تنگه هرمز است و آمریکا نیز محاصره دریایی بنادر ایران را ادامه می‌دهد. تفاهم‌نامه ماه ژوئن دو کشور برای ترسیم مسیر پایان دائمی درگیری نیز پس از اتهام‌های متقابل درباره نقض آن، به‌سرعت از هم پاشید.
در کنار تهدیدهای نظامی، تلاش‌های میانجی‌گری ادامه دارد. به گفته منابع مورد استناد گزارش، میانجی‌های قطری یکشنبه در چارچوب تلاشی هماهنگ با آمریکا برای کاهش تنش‌های منطقه‌ای، در تهران حضور داشتند؛ جزئیات مذاکرات آن‌ها منتشر نشده است.
اوکراین اتهام ایلان ماسک درباره نقض شرایط استفاده از استارلینک برای حملات پهپادی را رد کرد و گفت محدودیت‌های فنی این سرویس غیرنظامی، چنین استفاده‌ای را ناممکن کرده است. این اختلاف پس از اعلام بازگشت خدمات ارتباطات ماهواره‌ای ارتش اوکراین به وضعیت عادی مطرح شد.
سرهی بسکرستنوف، مشاور فناوری‌های دفاعی ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهوری اوکراین، یکشنبه سوم آبان در تلگرام نوشت پهپادهای متصل به استارلینک تجاری در خاک اوکراین با محدودیت سرعت ۷۰ تا ۹۰ کیلومتر در ساعت مواجه‌اند و این سامانه در خاک روسیه نیز کار نمی‌کند.
او افزود: «بنابراین، ما عملا نمی‌توانیم از استارلینک تجاری برای حملات عمقی یا حملات با برد متوسط استفاده کنیم.»
این مقام اوکراینی با اشاره به سابقه اعمال این محدودیت‌ها نوشت: «بسیار عجیب است که ایلان ماسک از محدودیت‌های فعالیت استارلینک در اوکراین اطلاع ندارد.»
استارلینک، شبکه اینترنت ماهواره‌ای شرکت اسپیس‌ایکس، و استارشیلد، سرویس این شرکت برای کاربردهای نظامی، نقش مهمی در ارتباطات ارتش اوکراین دارند. اختلال اخیر در اتصال پهپادهای مجهز به استارشیلد هنگام پرواز با سرعت بالا، عملیات تهاجمی و رهگیری پهپادهای روسی را با مشکل مواجه کرده بود.
مقام‌های اوکراینی شنبه دوم آبان اعلام کردند محدودیت‌های اخیر برداشته شده و خدمات به وضعیت عادی بازگشته است.
ماسک از محدودیت استارلینک دفاع کرد
ماسک، مدیرعامل اسپیس‌ایکس، شنبه دوم آبان ارتش اوکراین را متهم کرد که با استفاده از استارلینک تجاری برای حملات تهاجمی پهپادی، شرایط استفاده از این سرویس را نقض کرده است.
او در ایکس نوشت: «استفاده از استارلینک، به‌عنوان یک سرویس تجاری غیرنظامی، برای انجام حملات تهاجمی پهپادی با هدف کشتن انسان‌ها هرگز مجاز نبوده و نباید هم باشد.»
ماسک گفت اسپیس‌ایکس راه چنین استفاده‌ای را در هفته گذشته بسته است. با این حال، او مسئولیت تصمیم‌گیری درباره تغییر عملکرد استارشیلد را متوجه دولت آمریکا دانست.
مسئولیت محدودیت‌های نظامی روشن نیست
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، صدور دستور برای برقراری محدودیت‌ها را رد کرده است. او ۳۰ مهر از بازگشت دسترسی اوکراین به این سرویس خبر داد، اما در آن زمان مقام‌های اوکراینی هنوز رفع کامل اختلال را تایید نکرده بودند.
روایت‌ها درباره نقش کاخ سفید نیز متفاوت است. رویترز پیش‌تر گزارش داد دستور محدود کردن استارشیلد از داخل کاخ سفید صادر شده بود. در مقابل، دولت ترامپ کاهش عملکرد خدمات را پذیرفت، اما مسئولیت صدور دستور را تایید نکرد.
وال‌استریت ژورنال نیز به نقل از مقام‌های آمریکایی گزارش داده بود ترامپ ۲۹ مهر در تماس با ماسک خواستار برداشتن محدودیت‌ها شد. جی‌دی ونس، معاون رییس‌جمهوری آمریکا، گفته بود قابل درک است که ماسک نخواهد بدون راهنمایی دولت آمریکا وارد میانه جنگ شود.
بازگشت خدمات در شرایطی اعلام شد که اوکراین همچنان با حملات گسترده هوایی روسیه مواجه است. زلنسکی سوم آبان گفت روسیه در طول یک هفته نزدیک به ۲۳۰۰ پهپاد تهاجمی، حدود ۱۶۰۰ بمب هدایت‌شونده و ۴۸ موشک به سوی اوکراین پرتاب کرده است. او از متحدان غربی خواست ارسال تجهیزات رهگیری و مقابله با حملات هوایی را تسریع کنند.
ماریا کورینا ماچادو، رهبر مخالفان ونزوئلا و برنده جایزه صلح نوبل، پس از نزدیک به یک سال دوری به کشورش بازگشت. او قصد دارد با آسیب‌دیدگان زمین‌لرزه و خانواده‌های زندانیان سیاسی دیدار و برای برگزاری انتخابات آزاد تلاش کند.
ماچادو یکشنبه سوم آبان با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، بازگشت خود به ونزوئلا را اعلام کرد و نوشت: «من اینجا هستم. کنار شما.»
تیم رسانه‌ای ماچادو تصاویری از حضور او در ایالت لارا در غرب مرکزی ونزوئلا منتشر کرد. در این تصاویر، او در کلیسایی واقع در میدان مردم سانتا روزا دیده می‌شود.
ماچادو جزییات بیشتری درباره محل حضور کنونی یا چگونگی بازگشت خود به ونزوئلا منتشر نکرده است.
بازگشت ماچادو در حالی صورت گرفته که اختلاف بر سر زمان بازگشت او به ونزوئلا، روابطش با دولت دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، را تحت تاثیر قرار داده است.
ماچادو از مدت‌ها پیش از آنکه آمریکا در ژانویه ۲۰۲۶ نیکلاس مادورو، رییس‌جمهوری وقت ونزوئلا، را از قدرت برکنار کند، تلاش داشت دولت ترامپ را به متحد خود تبدیل کند.
با این حال، ترامپ بارها از دلسی رودریگز، معاون سابق مادورو و رییس‌جمهوری موقت ونزوئلا، حمایت کرده و از توافق‌های مربوط به تولید نفت و دیگر طرح‌های تجاری شرکت‌های آمریکایی در این کشور استقبال کرده است.
ترامپ همچنین در ماه سپتامبر اعلام کرد هنوز برای بررسی برگزاری انتخابات دموکراتیک در ونزوئلا زود است.
ماچادو ۱۷ مهر در گفت‌وگو با فایننشال‌تایمز خواستار برگزاری انتخابات در ونزوئلا تا ژوئیه ۲۰۲۷ (تیر ۱۴۰۶) شد و گفت برای فراهم کردن زمینه برگزاری انتخابات تا آن زمان، فرصت کافی وجود دارد.
رودریگز نیز دوم مهر وعده برگزاری انتخابات در ونزوئلا را داد، اما تاریخ مشخصی اعلام نکرد. او همچنین از آغاز گفت‌وگوهای دولت با مخالفان خبر داد.
ترامپ اول مهر در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک، برای نخستین بار پس از بازداشت مادورو با رودریگز دیدار کرد. این دیدار همزمان با نخستین سفر رودریگز به آمریکا پس از به دست گرفتن قدرت انجام شد.
ترامپ: آمریکا کنترل کامل ونزوئلا را در اختیار دارد
ترامپ یکشنبه در کاخ سفید گفت از بازگشت ماچادو به ونزوئلا اطلاعی ندارد و به‌طور ضمنی نشان داد آمریکا به حمایت از دولت رودریگز ادامه خواهد داد.
او درباره ماچادو گفت: «او زن بسیار خوبی است، اما ما در ونزوئلا خیلی خوب پیش می‌رویم.»
رییس‌جمهوری آمریکا همچنین در مصاحبه‌ای با شبکه فاکس‌نیوز در همان روز گفت ایالات متحده «کنترل کامل ونزوئلا» را در اختیار دارد.
ترامپ افزود: «ما بسیار منصفانه رفتار می‌کنیم، اما هر هفته میلیون‌ها بشکه نفت از آنجا خارج می‌کنیم.»
کاخ سفید و وزارت ارتباطات ونزوئلا، که مسئول پاسخ‌گویی به پرسش‌های رسانه‌ها از سوی دولت این کشور است، بلافاصله به درخواست رویترز برای اظهارنظر درباره بازگشت ماچادو پاسخ ندادند.
تلاش ماچادو برای برگزاری انتخابات آزاد
دیوید اسمولانسکی، مشاور ارشد ماچادو در امور خارجی، به رویترز گفت ماچادو قصد دارد با آسیب‌دیدگان زمین‌لرزه‌های مرگبار تیرماه، خانواده‌های زندانیان سیاسی، نمایندگان جامعه بین‌المللی و رهبران مختلف جنبش دموکراسی‌خواه ونزوئلا دیدار کند.
اسمولانسکی افزود: «او فعالانه برای تعیین زمان برگزاری انتخابات آزاد و عادلانه تلاش خواهد کرد.»
ماچادو ۹ تیر اعلام کرد برای بازگشت به ونزوئلا و کمک به بازماندگان زمین‌لرزه‌ها هر اقدامی که لازم باشد انجام خواهد داد.
دو زمین‌لرزه ویرانگر سوم تیر در ونزوئلا دست‌کم شش هزار و ۵۰۰ کشته بر جای گذاشت و هزاران نفر نیز مفقود شدند.
ماچادو در موضع‌گیری دیگری درباره آینده اقتصادی ونزوئلا تاکید کرده است تنها یک «دولت جدی و دموکراتیک» می‌تواند ثبات مورد نیاز سرمایه‌گذاران را در این کشور فراهم کند.
این موضع در حالی مطرح شده که شرکت‌های بین‌المللی انرژی ماه گذشته در مراسمی با حضور رودریگز و کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، متعهد به گسترش پروژه‌های خود در ونزوئلا شدند.
خروج مخفیانه از ونزوئلا و اختلاف با واشینگتن
کمیته نوبل نروژ ۱۸ مهر ۱۴۰۴ اعلام کرد که جایزه صلح نوبل سال ۲۰۲۵ به ماچادو تعلق گرفته است. این کمیته دلیل انتخاب ماچادو را فعالیت برای ترویج حقوق دموکراتیک مردم ونزوئلا و تلاش برای گذار مسالمت‌آمیز به دموکراسی اعلام کرد.
دولت مادورو خروج ماچادو از ونزوئلا را ممنوع کرده بود، اما او در اواخر سال ۱۴۰۴، پس از بیش از یک سال زندگی مخفیانه، کشور را پنهانی ترک کرد تا جایزه صلح نوبل را دریافت کند.
تمایل ماچادو برای بازگشت به ونزوئلا در ماه‌های گذشته به یکی از عوامل اختلاف او با دولت آمریکا تبدیل شده بود.
رویترز خرداد گزارش داد مقام‌های آمریکایی از ماچادو خواسته بودند بازگشت خود به ونزوئلا را به تعویق بیندازد.
در همین حال، بخشی از مخالفان دولت ونزوئلا و دولت موقت این کشور تازه‌ترین دور مذاکرات خود را در ماه مهر برگزار کردند.
این مذاکرات با هدف ایجاد تغییراتی در ساختار دیوان عالی کشور و شورای انتخابات و انجام اصلاحات دیگر پیش از برگزاری احتمالی انتخابات آینده دنبال می‌شود.
با این حال، جنبش سیاسی ماچادو در این مذاکرات حضور ندارد.
ادموندو گونزالس، نامزد سابق انتخابات ریاست‌جمهوری از جنبش سیاسی ماچادو که در اسپانیا زندگی می‌کند، بازگشت او را در پیامی جداگانه تایید کرد و گفت به‌زودی به ماچادو خواهد پیوست.
همزمان با ادامه تنش‌های منطقه‌ای، عربستان سعودی اعلام کرد سامانه‌های پدافند هوایی این کشور شماری از پهپادها و موشک‌ها را بر فراز ریاض و مناطق جنوبی رهگیری کرده‌اند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، سازمان دفاع مدنی عربستان سعودی یکشنبه سوم آبان برای ساکنان ریاض، ابها و خمیس مشیط هشدار اضطراری صادر کرد، اما دقایقی بعد از برطرف شدن خطر خبر داد.
این نهاد همچنین درباره خطر احتمالی در جازان و طائف هشدار داد و اندکی بعد پایان وضعیت اضطراری در این مناطق را اعلام کرد.
ائتلاف نظامی به رهبری عربستان سعودی نیز اعلام کرد دو پهپاد و یک موشک بالستیک به سوی ریاض و یک موشک کروز به سمت شهر خمیس مشیط در جنوب این کشور شلیک شده‌اند.
این ائتلاف اندکی بعد از رهگیری ۱۰ موشک بالستیک دیگر در مناطق جنوبی عربستان سعودی خبر داد.
حملات تازه در حالی رخ داده‌اند که ۲۹ مهر، حمله به فرودگاه بین‌المللی ملک فهد در دمام و حمله پهپادی به میدان نفتی شیبه، چهار کشته و ۱۰ زخمی بر جای گذاشتند.
در روزهای اخیر، حملات سپاه پاسداران به کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز و حملات حوثی‌های یمن به تاسیسات نفتی عربستان سعودی، به نگرانی‌ها درباره امنیت مسیرهای انتقال انرژی و اختلال در عرضه جهانی نفت دامن زده‌اند.
همزمان، گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال ازسرگیری کارزار نظامی آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی، احتمال گسترش دامنه مناقشه در منطقه را پررنگ‌تر کرده است.
تهدید دوباره حوثی‌ها علیه فرودگاه ریاض
حملات جدید به پایتخت عربستان سعودی در شرایطی انجام شد که فرودگاه بین‌المللی ملک خالد ریاض پس از توقف فعالیت‌های خود به‌دنبال حملات حوثی‌های یمن، از سوم آبان پروازها را در دو پایانه از سر گرفت.
مدیریت این فرودگاه شامگاه دوم آبان اعلام کرد پایانه شماره یک به پروازهای داخلی و پایانه شماره دو به پروازهای بین‌المللی شرکت‌های هواپیمایی سعودی اختصاص خواهد یافت.
در سوی دیگر، حوثی‌ها بار دیگر تهدید کردند فرودگاه ریاض را هدف قرار خواهند داد.
یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثی‌ها، فرودگاه ریاض را همچنان یک «هدف نظامی» خواند و به شرکت‌های هواپیمایی، کارکنان فرودگاه و مسافران هشدار داد از آن استفاده نکنند.
حوثی‌ها دوم آبان نیز از حمله به فرودگاه ریاض و تاسیسات نفتی عربستان سعودی خبر داده بودند. مقام‌های سعودی تاکنون به‌طور مستقیم درباره این روایت‌ها اظهارنظر نکرده‌اند.
فعالیت فرودگاه ملک خالد پس از حمله ۱۸ مهر حوثی‌های مورد حمایت حکومت ایران متوقف شده بود.
این حمله ۱۳ کشته و بیش از ۳۰۰ زخمی بر جای گذاشت و به مرگبارترین حمله در خاک عربستان سعودی طی بیش از یک دهه گذشته تبدیل شد.
ادامه رویارویی حوثی‌ها و ریاض
حملات موشکی و پهپادی حوثی‌ها در حالی ادامه دارد که درگیری‌های این گروه نیابتی جمهوری اسلامی با ائتلاف نظامی به رهبری عربستان سعودی شدت گرفته است.
حوثی‌ها ماه گذشته با تصرف مناطقی راهبردی در سواحل دریای سرخ، به سوی تنگه باب‌المندب پیشروی کردند و امنیت کشتیرانی در این گذرگاه مهم را به خطر انداختند.
ائتلاف به رهبری عربستان سعودی در واکنش، حملات خود علیه مواضع حوثی‌ها را افزایش داد. محمد آل‌جابر، سفیر عربستان سعودی در یمن، ۱۷ مهر اعلام کرد نیروهای حوثی از تنگه باب‌المندب عقب رانده شده‌اند.
باب‌المندب یکی از گذرگاه‌های حیاتی تجارت دریایی جهان و از مسیرهای مهم انتقال نفت کشورهای حاشیه خلیج فارس به بازارهای بین‌المللی است.
این تنگه در جنوب غربی شبه‌جزیره عربستان قرار دارد، در حالی که تنگه هرمز در شمال شرقی این شبه‌جزیره واقع شده است.
تشدید درگیری‌ها در یمن به آتش‌بسی که از سال ۲۰۲۲ با میانجی‌گری سازمان ملل متحد تا حد زیادی پابرجا مانده بود، پایان داد.
در واکنش به افزایش حملات حوثی‌ها، پارلمان اروپا ۳۰ مهر با تصویب قطعنامه‌ای خواستار قرار گرفتن این گروه، از جمله شاخه‌های سیاسی و نظامی آن، در فهرست سازمان‌های تروریستی اتحادیه اروپا شد. تصمیم نهایی در این زمینه بر عهده کشورهای عضو اتحادیه خواهد بود.
