نیویورک تایمز گزارش داد اطلاعات تازه درباره طرح‌های احتمالی جمهوری اسلامی برای حمله به آمریکایی‌ها و بررسی حملات گسترده‌تر در دولت ترامپ، خطر بازگشت به جنگ تمام‌عیار را افزایش داده است. این روزنامه هشدار داد که محاسبات انتخاباتی و برداشت‌های نادرست می‌تواند بحران را تشدید کند.
بر اساس این گزارش، مقام‌های دولت آمریکا نگران‌اند حکومت ایران در «مراحل پیشرفته» برنامه‌ریزی برای حمله به مقام‌های آمریکایی باشد. در مقابل، مقام‌های ایرانی ظاهرا معتقدند آمریکا و اسرائیل برای سومین حمله بزرگ خود در ۱۶ ماه گذشته آماده می‌شوند تا تهران را به پذیرش خواسته‌های واشینگتن وادار کنند.
نیویورک تایمز به نقل از دیپلمات‌ها و کارشناسان هشدار داده است که در چنین فضایی، حتی یک تیراندازی علیه یک مقام آمریکایی یا انفجاری در نزدیکی محل استقرار رهبران حکومت ایران می‌تواند به درگیری گسترده‌تری منجر شود.
اطلاعات آمریکا از پیشرفت طرح‌های احتمالی حکومت ایران حکایت دارد
به گفته مقام‌های آمریکایی، اطلاعات تازه شامل طرح‌هایی برای هدف قرار دادن سفیران آمریکا در خاورمیانه و مقام‌های این کشور در خاک آمریکاست. برخی از این طرح‌ها به‌عنوان پاسخ احتمالی به حمله تازه آمریکا یا اسرائیل و برخی دیگر در تلافی حملات پیشین بررسی شده‌اند.
این مقام‌ها می‌گویند چند طرح از مرحله قصد و نیت به سمت اجرا حرکت کرده‌اند. با این حال، اطلاعات مربوط به آنها به‌شدت محرمانه است و شواهد مشخصی برای ارزیابی عمومی منتشر نشده است.
نیویورک تایمز نوشته است پیش از علنی شدن هشدار مدیر اطلاعات ملی آمریکا در جمعه اول آبان، تنها اعضای ارشد کنگره در «گروه هشت‌نفره» در جریان آن قرار گرفته بودند. برخی مقام‌ها نیز درباره علت انتشار هشدار، بدون امکان ارائه شواهد پشتیبان، ابراز تردید کرده‌اند.
در عین حال، مقام‌های آمریکایی و غربی تاکید دارند که قصد حکومت ایران لزوما به معنای توانایی اجرای حمله نیست. به گفته آنها، مسئولان ایرانی گاهی در چارچوب بحث‌های داخلی درباره توان عملیات مخفیانه در خارج اغراق می‌کنند و موفقیت طرح‌های ترور نیز به مهارت عوامل اجیر‌شده وابسته است.
ترامپ به دور تازه‌ای از حملات گسترده تمایل نشان داده است
مقام‌های ارشد آمریکایی به نیویورک تایمز گفته‌اند ترامپ در گفت‌وگوهای خصوصی ظاهرا به دور دیگری از حملات گسترده در داخل ایران تمایل نشان می‌دهد.
یک مقام آگاه از برنامه‌ریزی‌ها گفته است طرح‌های فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، فهرست گسترده‌تری از اهداف را شامل می‌شود؛ از جمله زیرساخت‌های انرژی و دیگر مراکز حیاتی برای اقتصاد ایران.
بر اساس این گزارش، ترامپ گفته بود تا انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا حمله نخواهد کرد، اما تلویحا احتمال اقدام پس از آن را باز گذاشته است. او شنبه دوم آبان نیز گفت به‌زودی درباره ازسرگیری اقدام نظامی تصمیم می‌گیرد.
نیویورک تایمز نوشته است انتخابات پیش روی آمریکا و اسرائیل بر محاسبات رهبران دو کشور اثر می‌گذارد. این روزنامه احتمال داده است نتانیاهو حتی در صورت شکست انتخاباتی به اجرای حمله‌ای نهایی فکر کند و ترامپ نیز بخواهد نشان دهد اقتدارش در مقام فرمانده کل قوا کاهش نیافته است.
تهدید علیه یک پایگاه در بریتانیا نگرانی‌ها را افزایش داد
به گفته مقام‌های آمریکایی و اروپایی، اطلاعات مربوط به حملات احتمالی در هفته‌های اخیر، پس از شناسایی طرحی مشکوک منتسب به حکومت ایران علیه پایگاهی در بریتانیا، افزایش یافته است.
این هشدارها به احتمال حمله به نیروهای آمریکایی و بمب‌افکن‌های مستقر در پایگاه هوایی فرفورد در جنوب انگلستان مربوط بود. به نوشته نیویورک تایمز، دوازده بمب‌افکن بی۱ از این پایگاه خارج شدند و مقام‌های ایرانی هشدار دادند بازگشت آنها را نشانه حمله قریب‌الوقوع خواهند دانست.
یک مقام نیز گفته است شواهدی از حضور عوامل مرتبط با حکومت ایران در داخل آمریکا وجود دارد که «صرفا اتباع ایرانی نیستند». با این حال، توان عملیاتی این افراد روشن نیست.
دو مقام ایرانی هدف قرار دادن آمریکایی‌ها را تایید کردند
نیویورک تایمز گزارش داده است دو مقام ایرانی، از جمله یک عضو سپاه پاسداران، در مصاحبه‌هایی تایید کرده‌اند که گسترش فهرست اهداف حکومت ایران، دیپلمات‌ها و کارکنان آمریکایی را نیز در بر می‌گیرد.
این افراد که نامشان فاش نشده، با اشاره به کشته شدن مقام‌های ایرانی و برخی اعضای خانواده‌هایشان در حملات آمریکا و اسرائیل، از این برنامه دفاع کرده‌اند. روزنامه تاکید کرده است که توان حکومت ایران برای دسترسی به این اهداف مشخص نیست.
بر اساس این گزارش، مقام‌های ایرانی همچنین به‌طور آشکار تهدید کرده‌اند در صورت آغاز دور تازه جنگ، زیرساخت‌های غیرنظامی، تاسیسات انرژی و کابل‌های زیردریایی انتقال اینترنت و ارتباطات را هدف خواهند گرفت.
مهدی محمدی، مشاور ارشد محمدباقر قالیباف، نیز در شبکه‌های اجتماعی مرحله پیش روی جنگ را نبردی بر سر «موجودیت ایران» توصیف کرده و گفته است: «این جنگی نامتقارن، شدید و تعیین‌کننده خواهد بود که نقاط قوت و ضعف دشمن را هدف قرار می‌دهد.»
تجربه تهدیدهای سال ۲۰۲۴ بر ارزیابی‌های واشینگتن سایه انداخته است
این گزارش یادآور شده است که تهدیدهای منتسب به حکومت ایران علیه ترامپ و مشاورانش در کارزار انتخاباتی ۲۰۲۴ نیز فضایی از نگرانی شدید ایجاد کرده بود. بخشی از این تهدیدها به دستور ترامپ برای کشتن قاسم سلیمانی در ژانویه ۲۰۲۰ ارتباط داشت.
نیویورک تایمز به بازداشت یک تبعه پاکستانی در ژوئیه ۲۰۲۴ اشاره کرده که به مشارکت در طرح ترور ترامپ با هدایت سپاه پاسداران متهم شد.
روزنامه در عین حال تاکید کرده است که سوءقصد توماس متیو کروکس به ترامپ در باتلر پنسیلوانیا، پرونده‌ای جداگانه بود و به گفته مقام‌ها، ارتباطی با طرح خارجی نداشت.
ارزیابی محوری گزارش این است که ترکیب تهدیدهای واقعی، اطلاعات ناقص و احتمال سوءبرداشت از انگیزه‌های طرف مقابل، خطر تشدید ناخواسته جنگ را بالا برده است. نیویورک تایمز همچنین با اشاره به تجربه جنگ عراق هشدار داده است که اطلاعات گزینشی می‌تواند به بهانه‌ای برای اقدام نظامی تبدیل شود.
نشریه هیل به نقل از منابع آگاه گزارش داد ارتش آمریکا چند گزینه برای حمله دوباره به اهداف حکومت ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر آماده کرده است. اجرای این طرح‌ها به تایید دونالد ترامپ بستگی دارد و هنوز تصمیم نهایی اعلام نشده است.
بر اساس این گزارش که شنبه ۲ آبان منتشر شد، فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، طرح‌هایی برای حملات بیشتر به اهدافی در ایران تهیه کرده است. یک منبع گفته این طرح‌ها در صورت صدور مجوز رییس‌جمهوری قابل اجرا خواهند بود.
منبع دیگری نیز تایید کرده است که چند عملیات احتمالی برای بررسی پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، آماده شده است. به گفته این منبع، ترامپ می‌خواهد آزادی عمل خود را حفظ کند و پیش از تصمیم‌گیری نهایی، هیچ گزینه‌ای را کنار نمی‌گذارد.
پنتاگون از اظهارنظر درباره عملیات احتمالی خودداری کرد
یک مقام پنتاگون در پاسخ به پرسش هیل گفت وظیفه وزارت جنگ «تدوین گزینه‌های نظامی و ارائه آنها به رییس‌جمهوری» است. او افزود: «ما درباره موقعیت‌های فرضی یا عملیات آینده گمانه‌زنی نمی‌کنیم.»
سنتکام نیز به درخواست هیل برای اظهارنظر پاسخ نداد. کاخ سفید نیز این نشریه را به سخنان جمعه ترامپ در جمع خبرنگاران ارجاع داد.
آماده‌سازی گزینه‌های نظامی به‌خودی‌خود به معنای صدور دستور حمله نیست و منابع این گزارش نیز از تصویب نهایی عملیات خبر نداده‌اند.
آتلانتیک از بررسی حمله به تاسیسات هسته‌ای و زیرساخت‌های انرژی خبر داد
گزارش هیل پس از آن منتشر شد که نشریه آتلانتیک پنج‌شنبه ۳۰ مهر از بررسی یک کارزار نظامی دیگر علیه جمهوری اسلامی، اندکی پس از انتخابات کنگره آمریکا، خبر داده بود.
مقام‌های آگاه از این گفت‌وگوها به آتلانتیک گفته‌اند عملیات احتمالی می‌تواند شامل چند روز حمله به تاسیسات هسته‌ای، توانمندی‌های موشکی و پهپادی و زیرساخت‌های انرژی ایران باشد.
این گزارش‌ها در پی سفر پیت هگست به اسرائیل منتشر شده‌اند. او دوشنبه با بنیامین نتانیاهو دیدار کرد؛ ملاقاتی که از پیش اعلام نشده بود و جزئیات موضوعات آن نیز منتشر نشد.
هگست سه‌شنبه در ویسکانسین بر همکاری نظامی دیرینه آمریکا و اسرائیل تاکید کرد و گفت واشینگتن از نقش اسرائیل در جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای قدردانی می‌کند.
تام باراک احتمال اقدام نظامی زودتر را مطرح کرد
در حالی که گزارش‌های هیل و آتلانتیک به گزینه حمله پس از انتخابات اشاره دارند، تام باراک، سفیر آمریکا در ترکیه و فرستاده ویژه ترامپ در امور سوریه و عراق، جمعه اول آبان احتمال اقدام نظامی در زمانی زودتر را مطرح کرد.
او در گفت‌وگو با ماریو نوفل، کارآفرین و پادکست‌ساز، در پاسخ به این پرسش که آیا ممکن است همان آخر هفته حمله‌ای صورت بگیرد، گفت: «قطعا.»
باراک در عین حال تاکید کرد که ترامپ همچنان پذیرای توافق است و آمریکا ماه‌هاست در مذاکرات حضور دارد.
ترامپ در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره این اظهارات گفت: «فکر می‌کنم باراک آدم خیلی قدرتمندی است. اگر قرار است چنین اتفاقی بیفتد، من چیزی درباره‌اش نمی‌دانم.»
ترامپ بار دیگر حمله و توافق را دو گزینه پیش رو دانست
ترامپ ساعاتی بعد در یک گردهمایی انتخاباتی در فلوریدا، بار دیگر احتمال اقدام نظامی را مطرح کرد و گفت: «ممکن است یک عملیات کوچک دیگر از نوع “خشم حماسی” انجام بدهیم، یا آنها توافق خواهند کرد.»
او افزود که اگر مقام‌های حکومت ایران «عاقل باشند»، وارد گفت‌وگوی جدی برای توافق می‌شوند، اما نسبت به چنین تصمیمی ابراز تردید کرد.
با وجود این اظهارات و گزارش‌ها درباره برنامه‌ریزی نظامی، زمان و دامنه هیچ حمله تازه‌ای رسما اعلام نشده است.
دیوید بارنیا، رییس پیشین موساد، می‌گوید این سازمان با علنی کردن حضور مامورانش در ایران، به دنبال بازداشت‌های گسترده و دشوار کردن شناسایی آنها بود. او همچنین جزئیات تازه‌ای از طراحی و اجرای عملیات انفجار پیجرهای حزب‌الله بیان کرد.
به گزارش وب‌سایت وای‌نت، بارنیا پنج‌شنبه ۳۰ مهر در نشست «پرایوریتی» گفت انتشار ویدئوی رسمی موساد در صبح آغاز عملیات «طلوع شیران» در ژوئن ۲۰۲۵، برابر با خرداد ۱۴۰۴، بخشی از برنامه حفاظت از ماموران این سازمان در داخل ایران بود. این عملیات اهداف هسته‌ای و نظامی حکومت ایران را هدف قرار داد.
به گفته او، موساد با انتشار تصاویری از فعالیت مامورانش همراه با نشان این سازمان، می‌خواست دستگاه‌های امنیتی حکومت ایران را با شمار زیادی از مظنونان روبه‌رو کند تا تشخیص ماموران واقعی دشوار شود.
بارنیا گفت: «می‌خواستیم مطمئن شویم آن‌قدر آدم در ایران بازداشت می‌کنند که دیگر نتوانند سره را از ناسره تشخیص دهند و در نهایت همه را آزاد کنند.»
بارنیا مدعی شد بازداشت‌های گسترده به پنهان ماندن ماموران کمک کرد
رییس پیشین موساد مدعی شد مقام‌های ایرانی در دومین روز درگیری‌ها ۲۱ هزار نفر را بازداشت کردند و سرانجام همه آنها آزاد شدند. او استدلال کرد که در میان چنین جمعیتی، حتی اگر یک یا دو مامور نیز بازداشت شده باشند، تشخیص آنها از دیگران دشوار خواهد بود.
وای‌نت تصریح کرده است که این آمار و روایت مربوط به آزادی بازداشت‌شدگان به‌طور مستقل قابل تایید نیست.
بارنیا همچنین گفت برخی از افرادی که در ایران به اتهام همکاری با موساد بازداشت یا اعدام شده‌اند، هیچ ارتباطی با این سازمان نداشته‌اند. او افزود که هنگام پرس‌وجو درباره هویت بعضی از اعدام‌شدگان، همکارانش نیز گفته‌اند آنها را نمی‌شناسند.
او این افراد را بی‌گناه توصیف کرد و گفت مقام‌های حکومت ایران به‌اشتباه آنها را مامور اسرائیل دانسته‌اند.
بارنیا در ادامه گفت هویت ۹۹.۹ درصد از ماموران موساد هرگز افشا نشده است و ماموران مشارکت‌کننده در عملیات علیه حکومت ایران همچنان در تهران زندگی می‌کنند.
ماموران موساد پیش از خلبانان از عملیات خبر داشتند
بارنیا گفت تدارکات عملیات طلوع شیران چنان محرمانه بود که حتی خلبانان اسرائیلی هنگام فراخوانده شدن به اسکادران‌هایشان نمی‌دانستند قرار است به ایران حمله کنند.
در مقابل، به گفته او، ده‌ها مامور موساد از هفته‌ها پیش با اطلاع از ماموریت خود و حمله قریب‌الوقوع به داخل ایران اعزام شده بودند.
بارنیا گفت شخصا صلاحیت تک‌تک این ماموران را تایید کرده و مسئولیت قابل اعتماد بودن و توانایی آنها در حفظ محرمانگی را پذیرفته بود. او افزود: «وقتی می‌گویم تک‌تک آنها را تایید می‌کنم، یعنی سر خودم را گرو می‌گذارم.»
نتانیاهو ۱۰ دقیقه پیش از انفجار پیجرها درباره شکست عملیات پرسید
بارنیا در بخش دیگری از سخنانش، دقایق پایانی پیش از عملیات انفجار پیجرهای حزب‌الله در سپتامبر ۲۰۲۴ را شرح داد؛ عملیاتی که طی آن هزاران پیجر تقریبا همزمان منفجر شدند و یک روز بعد، انفجار بی‌سیم‌های این گروه را در پی داشت.
این حملات در نقاط مختلف لبنان کشته و زخمی بر جا گذاشت و شبکه ارتباطی حزب‌الله را به‌شدت مختل کرد.
بارنیا گفت ساعت ۳:۲۰ بعدازظهر، همراه با بنیامین نتانیاهو، وزیر دفاع، رییس ستاد ارتش و رییس اطلاعات نظامی اسرائیل در مرکز فرماندهی زیرزمینی حضور داشت. قرار بود عملیات ۱۰ دقیقه بعد آغاز شود.
به گفته او، نتانیاهو پرسید: «اگر عمل نکند چه می‌شود؟»
بارنیا گفت با وجود تپش قلب، پاسخ داده بود: «چنین احتمالی وجود ندارد. همه‌چیز روبه‌راه است.» او افزود که پس از این پاسخ، تا زمان آغاز عملیات با خود فکر می‌کرد چه حرف نسنجیده‌ای زده است.
با رسیدن زمان تعیین‌شده، حاضران منتظر تایید فوری انفجارها بودند، اما به گفته بارنیا، چنین امکانی وجود نداشت. نخستین گزارش‌ها سرانجام از منابع اطلاعاتی موساد رسید و سپس پوشش رسانه‌ای آغاز شد؛ تنها در آن زمان بود که او از موفقیت عملیات مطمئن شد.
بارنیا گفت برای کاهش آسیب به اطرافیان، مواد منفجره کمتر شد
به گفته بارنیا، موساد پیش از اجرای عملیات پیجرها صدها آزمایش با آدمک‌هایی انجام داد که با مواد شبیه‌ساز بدن انسان پر شده بودند.
او گفت بارها خواسته بود مقدار مواد منفجره داخل دستگاه‌ها کاهش یابد تا احتمال آسیب دیدن افراد نزدیک به هدف، از جمله همسر و فرزندان اعضای حزب‌الله، کمتر شود.
بارنیا افزود که طراحان عملیات هشدار می‌دادند این محدودیت‌ها اثربخشی دستگاه‌ها را کاهش می‌دهد، اما پاسخ او این بود: «ما خط قرمز داریم.»
او شمار بالای زخمی‌ها در مقایسه با کشته‌شدگان را با اهداف عملیات همخوان دانست و گفت: «درست است که همه آنها نمی‌میرند و این مزیت بسیار مهمی دارد.»
بارنیا همچنین گفت اکنون ۴۵۰۰ نفر با قطع عضو در ضاحیه، پایگاه اصلی حزب‌الله در حومه جنوبی بیروت، زندگی می‌کنند. او این افراد را یادآوری مداوم پیامدهای حمله به شهروندان اسرائیل توصیف کرد. در گزارش، شواهد مستقلی برای تایید این رقم ارائه نشده است.
انفجار بی‌سیم‌ها به ترس از عملیات بعدی دامن زد
بارنیا سه پیامد اصلی عملیات را آسیب جسمی به نیروهای حزب‌الله، تضعیف روحیه و توان رزمی این گروه، و ایجاد ترس و بلاتکلیفی دانست.
به گفته او، انفجار بی‌سیم‌ها در روز دوم این نگرانی را تشدید کرد که شاید دستگاه‌های دیگری نیز دستکاری شده باشند. او از پاسخ به این پرسش که آیا عملیات سومی آماده شده بود، خودداری کرد و گفت همین ابهام ارزش راهبردی دارد.
بارنیا گفت: «همین پرسشی که الان در ذهن شما می‌گذرد، هنوز در ذهن آنها هم می‌گذرد.»
او این تاثیر روانی را با نگرانی رهبران ژاپن از احتمال وجود بمب‌های اتمی بیشتر پس از بمباران هیروشیما و ناگازاکی مقایسه کرد و گفت پس از حمله دوم، دیگر نمی‌توان مطمئن بود که حمله سومی در کار نیست.
بارنیا اذعان کرد توان نظامی حکومت ایران برای اسرائیل بازدارنده بود
رییس پیشین موساد همچنین گفت پیش از حملات مستقیم حکومت ایران به اسرائیل در آوریل و اکتبر ۲۰۲۴، توان نظامی تهران بر محاسبات اسرائیل اثر بازدارنده داشت.
او توضیح داد که مقام‌های اسرائیلی درباره کارایی موشک‌های دوربرد و دقیق جمهوری اسلامی و توان سامانه‌های پدافندی اسرائیل و آمریکا برای مقابله با یک حمله گسترده اطمینان نداشتند.
بارنیا دو حمله جمهوری اسلامی را «دو اشتباه راهبردی تاریخی» خواند و استدلال کرد که این حملات بخشی از ابهام‌ها درباره توان نظامی تهران را برطرف کرد و ارزیابی اسرائیل از تهدید حکومت ایران را تغییر داد.
روزنامه الشرق‌الاوسط به نقل از منابع عراقی گزارش داد که مقام‌های این کشور به نقش اسرائیل در حملات احتمالی به دو انبار تسلیحاتی گروه‌های مورد حمایت حکومت ایران مظنون‌اند. این ادعاها به‌طور مستقل تایید نشده و ماهیت حوادث همچنان در دست بررسی است.
بر اساس این گزارش، دو محل یادشده برای نگهداری سامانه‌های پدافند هوایی دوش‌پرتاب ساخت چین استفاده می‌شدند که گفته می‌شود حکومت ایران در اختیار شبه‌نظامیان عراقی گذاشته بود. نوع دقیق این سامانه‌ها مشخص نشده است.
یکی از منابع به الشرق‌الاوسط گفته است گروه مسلح مسئول نگهداری این تسلیحات تصور می‌کرد شناسایی یا دسترسی به محل انبار بسیار دشوار است. به گفته این منبع، حملات احتمالی اندکی پس از رسیدن محموله‌ها به دو محل رخ داده‌اند.
الشرق‌الاوسط شواهدی برای اثبات این ادعاها ارائه نکرده و تصریح کرده است که بخشی از اطلاعات قابل تایید نیست.
حشد شعبی انفجار را غیرعمدی اعلام کرده بود
حشد شعبی پیش‌تر اعلام کرده بود که روز ۱۷ اکتبر، برابر با ۲۵ مهر، انفجاری در یکی از مقرهایش در منطقه کانال شرقی بغداد رخ داده است. به گزارش الشرق‌الاوسط، انفجار در انبار مهمات فرسوده این مقر پنج زخمی بر جا گذاشت.
حشد شعبی در آن زمان حادثه را «غیرعمدی» توصیف کرد و دولت عراق وعده داد درباره آن تحقیق کند. یک مقام دولتی عراق که نامش فاش نشده، به الشرق‌الاوسط گفته است بررسی شرایط وقوع انفجار همچنان ادامه دارد.
در مقابل، یک مقام امنیتی به این روزنامه گفته است مقام‌های عراقی، با وجود مشخص نشدن ماهیت حوادث، شواهد کافی برای ظن به نقش اسرائیل در اختیار دارند. جزئیات این شواهد در گزارش منتشر نشده است.
منابع از حادثه‌ای دیگر در اوایل اکتبر خبر می‌دهند
منابع دیگری به الشرق‌الاوسط گفته‌اند انفجار ۱۷ اکتبر پس از حادثه‌ای در اول همین ماه رخ داده است که انبارهای گروه‌های مورد حمایت حکومت ایران در بغداد و اطراف آن را تحت تاثیر قرار داد.
به گفته این منابع، برخی از انبارها محل نگهداری پهپادهای انتحاری و شناسایی بوده‌اند. این روایت نیز به‌طور مستقل تایید نشده است.
الشرق‌الاوسط همچنین به گزارش‌های متناقض درباره پرواز جنگنده‌های اسرائیلی در حریم هوایی عراق، نزدیک مرز ایران، با پشتیبانی هواپیماهای سوخت‌رسان اشاره کرده و نوشته است که این عملیات را نمی‌توان به‌طور مستقل تایید کرد.
ارتباط تسلیحات ادعایی با چین تایید نشده است
این روزنامه احتمال ارتباط میان گزارش‌های پیشین درباره ارسال سامانه‌های پدافندی از چین به ایران و انتقال آنها به عراق را مطرح کرده، اما تاکید کرده است که این ارتباط تایید نشده است.
رویترز پیش‌تر به نقل از سه منبع آگاه گزارش داده بود که انتظار می‌رود حکومت ایران نخستین محموله از مجموع حداکثر ۴۰۰ پرتابگر موشک پدافند هوایی دوش‌پرتاب ساخت چین را دریافت کند. بنا بر متن گزارش، وزارت خارجه چین روز ۲۸ ژوئیه، برابر با ۶ مرداد، این گزارش‌ها را تکذیب کرده بود.
نگرانی از گسترش درگیری‌ها مطرح شده است
الشرق‌الاوسط این حوادث را نشانه احتمالی آغاز دور تازه‌ای از درگیری‌ها دانسته است. یک منبع در چارچوب هماهنگی شیعیان، ائتلافی از احزاب شیعه عراق، به این روزنامه گفته است رهبران احزاب حاکم از هفته‌ها پیش احتمال می‌دادند ازسرگیری جنگ میان واشینگتن و تهران با حمله به توان نظامی گروه‌های عراقی آغاز شود.
بسیاری از احزاب عضو این ائتلاف شاخه‌های مسلحی در حشد شعبی دارند؛ مجموعه‌ای که بخشی از ساختار امنیتی دولت عراق است و گروه‌های متعدد مورد حمایت حکومت ایران را در بر می‌گیرد.
با این حال، اطلاعات منتشر‌شده هنوز روشن نمی‌کند که انفجارهای گزارش‌شده ناشی از حمله بوده‌اند یا حادثه؛ موضوعی که تعیین عامل احتمالی و ارزیابی پیامدهای آن به روشن شدنش وابسته است.
دونالد ترامپ بار دیگر از احتمال حمله یا توافق با ایران سخن گفت و هدفش را جلوگیری دائمی از دستیابی تهران به بمب هسته‌ای دانست. او رهبران جمهوری اسلامی را «بسیار بد» خواند و تاکید کرد آنها «۷۵ هزار معترض را کشته‌اند»، سپس به خبرنگاران گفت: «شما هیچ‌وقت درباره‌اش نمی‌نویسید.»
ترامپ در جمع خبرنگاران در فلوریدا، در پاسخ به این پرسش که تصمیم‌گیری درباره حمله احتمالی به ایران تا چه مرحله‌ای پیش رفته است، گفت: «داریم به انجامش فکر می‌کنیم، شاید فردا.» او بلافاصله افزود: «واقعا فکر می‌کنید به شما می‌گویم که قرار است این کار را بکنم یا نه؟»
او زمان مشخصی برای اقدام نظامی اعلام نکرد و گفت: «این احتمال وجود دارد که انجامش بدهم. این احتمال هم هست که به یک توافق خوب، بزرگ و زیبا برسیم.»
ترامپ درباره پایبندی حکومت ایران به توافق ابراز تردید کرد
ترامپ گفت مقام‌های حکومت ایران خواهان توافق‌اند، اما افزود: «مشکل این است: آیا به توافق پایبند می‌مانند؟»
او با اشاره به عملیات بمب‌افکن‌های بی۲ گفت می‌توانست یک سال پیش آن عملیات را انجام دهد و به اقدام نظامی پایان دهد، اما تاکید کرد حکومت ایران در فاصله یک تا دو سال راهی برای ساخت بمب هسته‌ای پیدا می‌کرد.
ترامپ گفت: «باید کاری کنم که این مساله برای همیشه حل شود. تنها دلیل اینکه این کار را این‌قدر ادامه داده‌ام، همین است.»
او درباره گزینه‌های پیش رو افزود: «سوال این است: کار را تمام کنیم، که دشوار هم نخواهد بود، یا با آنها توافق کنیم؟ و این به خودشان بستگی دارد.»
تاکید دوباره ترامپ در مورد نابودی جنگنده‌ها و کشتی‌های ایران
ترامپ در توصیف نتایج عملیات نظامی آمریکا بار دیگر تاکید کرد تمامی جنگنده‌ها و کشتی‌های ایران از بین رفته‌اند. او شمار کشتی‌های منهدم‌شده را ۲۵۹ فروند اعلام کرد و گفت همه آنها «در قعر دریا» هستند.
او همچنین گفت سامانه‌های راداری ایران نابود شده‌اند و نیروی دریایی آمریکا عملکردی «فوق‌العاده» داشته است.
ترامپ با اشاره به مطلبی که به گفته او در روزنامه خبرنگار پرسش‌کننده منتشر شده بود، گفت اکنون نفت بیشتری نسبت به پیش از آغاز جنگ از تنگه هرمز عبور داده می‌شود. او همچنین گفت صبح همان روز خوانده است که تورم ایران به ۳۰۱ درصد رسیده است.
ترامپ در واکنش به پرسشی درباره گزارش اطلاعاتی تازه‌ای که از افزایش تلاش‌های حکومت ایران برای هدف قرار دادن نیروها و کارکنان آمریکایی در خاورمیانه حکایت دارد، گفت: «آنها آدم‌های بدی هستند. رهبری بسیار بدی دارند.»
او سپس تاکید کرد مقام‌های حکومت ایران ۷۵ هزار معترض را کشته‌اند و خطاب به خبرنگاران گفت: «شما هیچ‌وقت درباره‌اش نمی‌نویسید.»
او همچنین حکومت ایران را به کشتن شمار زیادی از آمریکایی‌ها متهم کرد.
ترامپ گفت در هر صورت آمریکا برنده خواهد بود
ترامپ حکومت ایران را «بزرگ‌ترین حامی دولتی تروریسم» خواند و گفت این وضعیت مدت‌ها ادامه داشته است. او با انتقاد از رییس‌جمهورهای پیشین آمریکا افزود: «رییس‌جمهورهای دیگر باید کاری را که من کردم، انجام می‌دادند. آن موقع آسان‌تر بود. اما من این کار را بسیار موثر انجام داده‌ام.»
او بار دیگر دو احتمال ادامه اقدام نظامی و دستیابی به توافق را مطرح کرد و گفت: «شاید مجبور شوم کار را تمام کنم، یا شاید آنها توافق کنند. اما مطمئن نیستم. در هر صورت، ما برنده‌ایم.»
سازمان عفو بین‌الملل در گزارش خود درباره‌ی خیزش زن، زندگی، آزادی با بررسی دقیق زنجیره سرکوب جمهوری اسلامی به این نتیجه رسید که مقامات جمهوری اسلامی از رهبر تا مقامات نظامی، امنیتی و سیاسی باید به اتهام جنایات علیه بشریت تحت تحقیقات کیفری قرار گیرند.
کسی که با گلوله می‌کشد قاتل است. بازداشت خودسرانه نقض حقوق مدنی است. شکنجه در سلول انفرادی جنایت است. اما هنگامی که صدها گلوله، در صدها خیابان، در ده‌ها شهر، به فرمان یک زنجیره‌ی واحد شلیک شوند؛ وقتی ده‌ها هزار نفر به یک شیوه بازداشت، به یک شیوه ناپدید و به یک شیوه شکنجه شوند؛ و وقتی همه‌ی این‌ها برای یک هدف، یعنی درهم‌شکستن عزم یک ملت، رخ دهد با یکی از سنگین‌ترین جرائم حقوق بین‌الملل طرف هستیم. جنایات علیه بشریت.
نتیجه‌گیری عفو بین‌الملل صریح است: مقامات جمهوری اسلامی در سرکوب خیزش زن، زندگی، آزادی، هفت جنایت علیه بشریت مرتکب شدند. قتل، شکنجه، حبس، تجاوز، خشونت جنسی، ناپدیدسازی قهری و اذیت و آزار.
اساسنامه رم دیوان کیفری بین‌المللی دقیق‌ترین تعریف حقوقی از جنایات علیه بشریت را ارائه می‌دهد. طبق همین تعریف، یک قتل یا یک شکنجه تنها زمانی جنایت علیه بشریت است که سه شرط محقق شود: بخشی از یک «حمله» علیه جمعیت غیرنظامی باشد؛ «گسترده» یا «سازمان‌یافته» باشد؛ و در اجرای «سیاست یک دولت» انجام شده باشد.
عفو بین‌الملل می‌گوید سرکوب ۱۴۰۱، هر سه شرط را داشت.
شرط نخست: حمله علیه مردم
در حقوق بین‌الملل، «حمله» لزوما عملیات نظامی نیست بلکه رفتاری است که شامل ارتکاب مکرر اعمال ممنوع علیه غیرنظامیان در رویدادهایی غیر تصادفی باشد.
در پاییز ۱۴۰۱، سرکوب معترضان امری اتفاقی نبود، بلکه حاصل یک استراتژی مشخص بود. اهداف دانشجویان و دانش‌آموزان، میلیون‌ها زن و دختری که روسری‌شان را در ملاعام برداشتند، روزنامه‌نگاران، هنرمندان، ورزشکاران، وکلا، فعالان حقوق زنان و کارگران، و فعالان قومی بودند.
معترضان زخمی از تخت بیمارستان بازداشت شدند و درمانشان برخلاف نظر پزشک قطع شد. خانه‌ها و پنجره‌های منازل تمام یک محله به جرم پناه‌دادن به کسانی که از دست ماموران می‌گریختند، هدف قرار گرفتند. گلوله‌ها نه‌تنها معترضان، که رهگذران و ساکنان داخل خانه‌ها را نیز کشت یا زخمی کرد. حتی خانواده‌های کشته‌شدگان، تنها به جرم پیوند خونی با قربانیان، تبدیل به هدف شدند.
شرط دوم: گسترده و سازمان‌یافته
حقوق بین‌الملل تنها گستردگی یا سازمان‌یافته بودن را کافی می‌داند اما عفو بین‌الملل می‌گوید سرکوب ۱۴۰۱ هر دو این‌ها بود. گسترده بود، چون مرزی نمی‌شناخت. این سازمان مرگ دستکم ۳۷۷ معترض و رهگذر را مستند کرده است که تنها بخشی از قربانیان هستند. ده‌ها هزار مرد، زن و کودک، حتی کودکانی ۱۰ ساله، بازداشت شدند. حتی کمیته‌ای که خود حکومت تشکیل داد، اعتراف کرد که «در جریان ناآرامی‌های ۱۴۰۱، برای حدود ۳۴ هزار نفر پرونده تشکیل شد». هزاران نفر در خیابان، هنگام بازداشت و در زندان‌ها شکنجه شدند.
و سازمان‌یافته بود، چون همه‌جا به یک شکل انجام شد. از سقز تا زاهدان، از تهران تا رشت، ماه‌ها همان ابزار، همان روش و همان نتیجه تکرار شد. تفنگ جنگی و ساچمه‌ای برای پراکنده‌کردن، ارعاب و مجازات معترضان. بازداشت‌شدگان در همه‌جا روزها یا هفته‌ها ناپدید می‌شدند و خانواده‌هایشان بی‌خبر می‌ماندند. از لحظه بازداشت، در همه‌جا شکنجه برای مجازات، تحقیر و گرفتن «اعتراف» آغاز می‌شد. این سلسله‌ای از اقدامات تکراری با هدف ایجاد هراس بود. الگویی چنان هماهنگ و قابل‌پیش‌بینی که نمی‌توانست تصادفی باشد.
شرط سوم: سیاست دولتی
این شرط، مرز میان جنایت‌های خودسرانه چند مامور و جنایتی است که یک دولت مرتکب می‌شود. سیاست دولتی سرکوب لازم نیست مکتوب یا اعلام‌شده باشد. می‌توان با مجموعه‌ای از شواهد آن را ثابت کرد.
اما در ایران، شواهد مکتوب هم وجود دارد. اسناد درزکرده نشان می‌دهد حمله زیر نظر کامل مقامات ارشد، از جمله در بالاترین سطوح حکومتی و با مجوز و پشتیبانی مالی کامل آنان انجام شد.
رهبر جمهوری اسلامی، رییس ستاد کل نیروهای مسلح، فرماندهان ارشد سپاه و فراجا، وزیر کشور، استانداران و فرمانداران، و شوراهای امنیتی در سطوح ملی، استانی و شهرستانی در سیاست‌گذاری و اجرا دخیل بودند.
جلسات برنامه‌ریزی با حضور مقامات ارشد سیاسی، امنیتی و قضایی انجام می‌شد. دستورهای مکتوب فرماندهان صادر می‌شد و بودجه‌ای برای جذب، آموزش، تسلیح و تامین مالی هزاران نیرودر نظر گرفته شد. سخنرانی‌هایی در تمام سطوح انجام می‌شد که که حکم سخنرانی‌های انگیزشی برای نیروها را داشت و از آنان می‌خواست معترضان را «درهم بکوبند» و «جارو کنند».
در کنار نیروهای امنیتی، دستگاه قضایی ایستاده بود. غلامحسین محسنی اژه‌ای، رییس قوه قضاییه، در همان روزهای نخست به دادستان‌ها و قضات دستور داد علیه «اغتشاشگران» اقدامات «بازدارنده» انجام دهند. اتهاماتی که مجازاتشان در قوانین ایران اعدام است به بازداشت‌شدگان نسبت داده شد و محاکمه و صدور حکم به‌سرعت انجام پیش رفت. بازجوها و ماموران اطلاعاتی در نقش ضابط قضایی آزاد گذاشته شدند تا دست به ناپدیدسازی قهری و شکنجه بزنند. با پذیرش «اعتراف‌های» آلوده به شکنجه به‌عنوان مدرک اصلی، ماشین سرکوب زنده نگه داشته شد.
هدف این سیاست، به‌گفته عفو بین‌الملل، تنها پایان‌دادن به اعتراضات نبود. شیوه و آثار حمله نشان می‌دهد که مقامات می‌خواستند آسیب بزنند و سابقه‌ای بسازند تا هر کسی را که ایدئولوژی جمهوری اسلامی را به چالش بکشد، بازدارند. از جمله حجاب اجباری، که سنگ بنای ایدئولوژی نظام و ابزار کنترل زنان بود. هدف، آسیب روانی به کل جامعه و ایجاد فضای فراگیر ترس بود، تا هیچ‌کس دیگر جرات نکنه به خیابان بیاید.
عفو بین‌الملل هفت جنایت علیه بشریت را شناسایی کرده است.
قتل: دستکم در ۲۳۳ مورد، این سازمان شواهد کافی حقوقی گرد آورده که کشتار غیرقانونی بوده است. گرچه باقی موارد هم به احتمال بسیار زیاد شامل قتل غیرقانونی می‌شوند.
شکنجه: در بازداشتگاه‌ها، شکنجه روال عادی بود. از جمله ضرب‌وشتم با باتوم و زنجیر، شلاق، شوک الکتریکی، فرو کردن سوزن، کشیدن ناخن، اعدام نمایشی، و تهدید به تجاوز به اعضای خانواده.
به‌جز شکنجه‌های در بازداشت، عفو بین‌الملل استدلال می‌کند که شلیک ساچمه به معترضی که در حال فرار است، یا به کسی که در کوچه‌ای بن‌بست گیر افتاده، یا به کسی که بر زمین افتاده، می‌تواند مصداق شکنجه باشد. چرا که قربانی در وضعیت «بی‌دفاعی» کامل است و توان فرار ندارد. بسیاری با نابینایی دائمی، شکستگی جمجمه، آسیب نخاعی و ساچمه‌هایی که هرگز از بدنشان بیرون نیامد، زنده ماندند.
حبس: ده‌ها هزار نفر به جرم شعاردادن، رقصیدن، برداشتن روسری، بوق‌زدن یا نوشتن شعار روی دیوار بازداشت شدند.
تجاوز و خشونت جنسی: عفو بین‌الملل ۱۶ مورد تجاوز را با جزئیات مستند کرده است، از جمله به یک دختر ۱۴ ساله و دو پسر ۱۶ و ۱۷ ساله؛ هشت مورد در بازداشتگاه‌های سپاه، و چند مورد در ون‌های یگان ویژه‌ی فراجا. و ۲۹ نفر دیگر، اشکال دیگری از خشونت جنسی را تجربه کردند.
ناپدیدسازی قهری: بازداشت‌شدگان روزها یا هفته‌ها در انبارها، مدارس و «خانه‌های امن» نگه داشته شدند، در حالی که خانواده‌هایشان میان کلانتری و دادسرا و زندان سرگردان بودند و نمی‌دانستند عزیزشان زنده است یا مرده.
اذیت و آزار: اذیت و آزار یعنی محرومیت شدید از حقوق بنیادین، به‌دلیل هویت یک گروه. عفو بین‌الملل می‌گوید در سرکوب ۱۴۰۱، مردم به دلیل هویتشان هدف قرار گرفتند. به دلایل سیاسی، جنسیتی و قومی، و در بسیاری موارد به چند دلیل درهم‌تنیده.
هدف قراردادن زنان، تنها به دلیل مخالفت سیاسی نبود بلکه برای مجازات سرپیچی از نقش‌هایی بود که حکومت به نام شرع بر آنان تحمیل کرده بود. مامورانی که مرتکب خشونت جنسی شدند، اغلب برداشتن روسری را برهنگی عنوان می‌کردند و به قربانیان می‌گفتند سزاوار این خشونت‌اند.
اقلیت‌های قومی هم در همین شرایط بودند. عفو بین‌الملل می‌گوید شمار نامتناسب قربانیان کرد و بلوچ را نمی‌توان صرفا با حجم بیشتر اعتراضات در مناطق آنان توضیح داد. الگوی کشتار در این مناطق، متمایز و به‌مراتب شدیدتر بود. در سیستان و بلوچستان در یک‌روز حداقل ۸۷ نفر کشته شدند. و در استان‌های کردنشین از همان ابتدا تفنگ‌های تک‌تیرانداز، مسلسل‌های سبک، و وانت‌هایی مجهز به تیربار سنگین دوشکا به‌کار گرفته شدند.
آنچه در پاییز ۱۴۰۱ رخ داد، نه شورش بود و نه درگیری، نه خطای چند مامور و نه حادثه‌ای در هرج‌ومرج خیابان. به گفته‌ی عفو بین‌الملل، حمله گسترده و سازمان‌یافته‌ی یک حکومت بود، علیه مردم آن کشور. و همین است که آن را در شمار جنایات علیه بشریت قرار می‌دهد که مرتکبانش می‌توانند در دادگاه‌های کشورهای دیگر و بر پایه‌ی صلاحیت قضایی جهانی تحت پیگرد قرار گیرند.
