میعاد ملکی، رییس پیشین دفتر هدفگذاری تحریمهای وزارت خزانهداری آمریکا، گفت: «آثار محاصره دریایی آمریکا بر درآمدهای نفتی ایران بهتدریج نمایان میشود، اما اقتصاد ایران در کوتاهمدت بیشترین فشار را در بخش واردات احساس خواهد کرد.»
او افزود: «واردات بنزین مهمترین نقطه آسیبپذیر است، زیرا جمهوری اسلامی همچنان برای تامین نیاز داخلی به واردات بنزین وابسته است.»






در حالی که حملات آمریکا به نقاط مختلف جنوب ایران ادامه دارد، حکومت همچنان از به رسمیت شناختن شرایط جنگی خودداری میکند؛ موضوعی که به گفته برخی ناظران، در لغو دیرهنگام امتحانهای مدارس و تعطیل نشدن ادارهها در مناطق درگیر نیز دیده میشود.
حسین قاضیان، جامعهشناس، میگوید جمهوری اسلامی پس از آغاز درگیریها تلاش کرده تصویری از خود به نمایش بگذارد که همچنان در آن دست بالا را دارد؛ تصویری که به گفته او، برای حامیان حکومت، مخالفان و افکار عمومی خارج از کشور اهمیت دارد.
محاصره دریایی ایران از ساعت ۱۱:۳۰ پنجشنبهشب به وقت ایران آغاز شد و سنتکام اعلام کرد در ۱۷ ساعت نخست، دو کشتی را وادار به تغییر مسیر کرده است. همزمان با افزایش حملات سپاه پاسداران به کشتیهای تجاری و کشورهای منطقه، نگرانیها درباره گسترش درگیری و التهاب در بازار انرژی افزایش یافته است.
جولین ماتونییر، اقتصاددان بازارهای انرژی در موسسه انرژی اینتلیجنس، میگوید محاصره دریایی، برخلاف تحریمها، یک اقدام فیزیکی است و اثرگذاری بسیار بیشتری بر بازار دارد. به گفته او، بسته شدن مسیرهای دریایی میتواند صادرات نفت از خلیج فارس را با اختلال جدی روبهرو کند.
اکسیوس گزارش داد دونالد ترامپ در اتاق وضعیت کاخ سفید جلسهای درباره گسترش عملیات نظامی علیه ایران برگزار کرد؛ عملیاتی که به نوشته این رسانه، دامنهای فراتر از حملات کنونی در اطراف تنگه هرمز دارد. ترامپ همچنین در گفتوگو با فاکسنیوز، بهطور مبهم احتمال عملیات زمینی را مطرح کرد.
فرزین ندیمی، پژوهشگر ارشد امور دفاعی و امنیتی، میگوید تامین امنیت کامل تنگه هرمز مستلزم کنترل جزایر و مناطق جنوبی ایران است و به همین دلیل، ترامپ بهطور جدی گزینه استفاده از نیروی زمینی را بررسی میکند یا حتی ممکن است درباره آن تصمیم گرفته باشد.
نظام ولایت فقیهی در ظاهر و با جانشینی مجتبی خامنهای به جای پدرش کشته شدهاش ادامه دارد، اما شکاف فاحش میان جمهوری اسلامی پس از کشته شدن علی خامنهای با پیش از حذف او، با معرفی یک نام، پرشدنی و قابل ترمیم نیست.
صرفنظر از داوری درباره وضع جسمی و سلامت مجتبی خامنهای، او برخلاف پدرش، فاقد تجربه حکمرانی است.
علی خامنهای پیش از نشستن بر کرسی رهبری رژیم سیاسی، دو دوره ریاست قوه مجریه، آن هم در دوران جنگ با عراق را برعهده داشت.
علی خامنهای نه فقط رهبری خود را به پشتوانه همراهی اکبر هاشمی رفسنجانی آغاز کرد، بلکه در حلقهای از مناسبات قدیمی سیاسی و ایدئولوژیک و شبکه مقامهای حکومتی قرار داشت.
او بهویژه پس از یک دهه، شبکهای از ارتباطات و زیرمجموعههای معتمد امنیتی، سازمان داد که تابع اوامر و موید سوگیریها و مجری ایدههایش بودند. شرایطی که مجتبی خامنهای تا اطلاع ثانوی و بهدلایل مختلف، بهویژه شرایط جنگی و امنیتی کشور، فاقد آن است.
مجتبی خامنهای همچنین برخلاف پدرش از پیشینه و تصویری برآمده از سخنرانیهای پرشور و پرشمار و جلوهگری در مراسم حکومتی و مناسبات قدرت، محروم است.
او همچنین ناچار است با واقعیتِ رقابت و بلکه نزاع باندهای قدرت در جمهوری اسلامی روبهرو شود. شرایطی که حتی مسعود پزشکیان به صراحت و پس از جنگ ۱۲ روزه به آن اذعان، و درباره درگیری جناحهای شریک قدرت ابراز نگرانی کرده بود.
صرفنظر از اینها، مجتبی خامنهای میراثدار وضعی در ایران قلمداد میشود که جلوه بارز آن، شکاف بیسابقه جامعه و حکومت، و تشدید نارضایتی و خشم اکثریت مردم از رژیم سیاسی بهویژه پس از کشتار دیماه است.
شرایط منحصر به فرد و امنیتی مجتبی خامنهای در فضای ویژه پس از دو جنگ ۱۲ روزه و ۴۰ روزه که پدر او را هم در فهرست کشتهشدگان قرار داد، نظارت، اشراف و مدیریت اوضاع را برای رهبر جدید جمهوری اسلامی دشوارتر هم خواهد کرد.
او تا اطلاع ثانوی در صدر فهرست اهداف ترور اسرائیل است.
تمام آنچه که ذکر شد، مستقل از تداوم بحران در مناسبات با آمریکا و نیز ابربحران اقتصادی است که متاثر از تحریمها و فشار حداکثری دولت ترامپ، مدیریت شرایط اجتماعی و سیاسی در ایران را دشوارتر کرده است.
وضع بحرانی که گریبانگیر مجتبی خامنهای شده، و با فقدان پدر دیکتاتورش گره خورده، شرایط کمسابقه و ای بسا بیسابقهای برای اکثریت شهروندان ناراضی و نیز گذار از جمهوری اسلامی به دموکراسی فراهم کرده است.
ترامپ در دیدار با نخستوزیر عراق گفت با تضعیف توان نظامی جمهوری اسلامی، این حکومت دیگر بار سنگینی بر دوش عراق نخواهد بود.
گزارش اردوان روزبه، خبرنگار ایراناینترنشنال