ترامپ: توافق احتمالی با ایران تکرار «فاجعه برجام» نخواهد بود
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی تروثسوشال، از منتقدان داخلی توافق احتمالی میان تهران و واشینگتن بهشدت انتقاد کرد و گفت مخالفان بدون آگاهی از این توافق، درباره آن اظهارنظر میکنند.
در این پست آمده است: «توافق با ایران یا یک توافق بزرگ و معنادار خواهد بود، یا اصلا توافقی در کار نخواهد بود.»
ترامپ بار دیگر برجام را «فاجعه» خواند و گفت این توافق که در دوران «دولت شکستخورده» باراک اوباما به امضا رسید، «مسیری مستقیم و آشکار» برای دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای فراهم کرد.
او افزود: «این توافق دقیقا برعکس فاجعه فرجام خواهد بود... نه، من چنین توافقهایی انجام نمیدهم.»
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، گفت طرحی محکم برای بازگشایی تنگه هرمز روی میز است و واشینگتن پیش از بررسی «گزینههای دیگر»، به دیپلماسی با تهران فرصت کامل خواهد داد؛ همزمان، وزارت خارجه جمهوری اسلامی اعلام کرد هنوز نمیتوان از توافق قریبالوقوع برای پایان جنگ سهماهه سخن گفت.
روبیو در دهلینو به خبرنگاران گفت آمریکا پیش از بررسی «گزینههای دیگر»، به دیپلماسی فرصت کامل خواهد داد.
این اظهارات پس از آن مطرح شد که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، سوم خرداد اعلام کرد به نمایندگانش گفته است برای رسیدن به توافق با تهران عجله نکنند.
روبیو گفت: «طرح نسبتا محکمی روی میز وجود دارد؛ از جمله درباره توانایی آنها برای بازگشایی تنگه هرمز، باز نگه داشتن آن و ورود به مذاکراتی واقعی، جدی و زماندار درباره موضوع هستهای. امیدواریم بتوانیم آن را به نتیجه برسانیم.»
تهران: مذاکرات فعلا درباره پایان جنگ است، نه پرونده هستهای
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، چهارم خرداد گفت تهران در حال مذاکره برای پایان جنگ است و در حال حاضر گفتوگویی درباره مسائل هستهای انجام نمیشود.
او افزود چارچوبی کلی حاصل شده، اما هنوز نمیتوان گفت توافق میان جمهوری اسلامی و آمریکا قریبالوقوع است.
بقایی همچنین گفت یادداشت تفاهم احتمالی، جزییات مشخصی درباره نحوه مدیریت تنگه هرمز ندارد و تاکید کرد این آبراه به کشورهای ساحلی تعلق دارد.
ترامپ یک روز پیشتر در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشته بود محاصره دریایی کشتیهای ایرانی در تنگه هرمز «تا زمان دستیابی، تایید و امضای توافق، بهطور کامل برقرار خواهد ماند».
او همچنین نوشت: «هر دو طرف باید وقت کافی بگذارند و کار را درست انجام دهند.»
همزمان، قیمت نفت چهارم خرداد حدود پنج درصد کاهش یافت و به پایینترین سطح دو هفته گذشته رسید، زیرا امیدها نسبت به نزدیکتر شدن تهران و واشینگتن به توافق صلح افزایش یافته است.
ترامپ دوم خرداد از احتمال توافق قریبالوقوع سخن گفته و اعلام کرده بود واشینگتن و تهران «تا حد زیادی» درباره یادداشت تفاهم مربوط به توافق صلحی که به بازگشایی تنگه هرمز منجر میشود، مذاکره کردهاند.
بقایی چهارم خرداد گفت جمهوری اسلامی برای عبور از تنگه هرمز عوارض دریافت نخواهد کرد، اما افزود «طبیعی است خدماتی که ارائه میشود، هزینه داشته باشد».
پیش از آغاز جنگ، حدود یکپنجم صادرات جهانی نفت و گاز طبیعی مایع از تنگه هرمز عبور میکرد.
با این حال، دو طرف همچنان بر سر چند موضوع حساس اختلاف دارند؛ از جمله برنامه هستهای جمهوری اسلامی، جنگ اسرائیل و حزبالله در لبنان و درخواست تهران برای لغو تحریمها و آزادسازی دهها میلیارد دلار درآمد نفتی بلوکهشده در بانکهای خارجی.
یک مقام ارشد دولت ترامپ که نامش فاش نشده، به خبرگزاری رویترز گفت جمهوری اسلامی «در اصل» با بازگشایی تنگه هرمز در ازای لغو محاصره دریایی آمریکا و همچنین کنار گذاشتن ذخایر اورانیوم با غنای بالا موافقت کرده است.
به گفته این مقام، واشینگتن معتقد است مجتبی خامنهای، رهبر زیرزمینی جمهوری اسلامی، چارچوب کلی این توافق را تایید کرده است.
او همچنین گزارشها را درباره مخالفت تهران با کنار گذاشتن ذخایر اورانیوم غنیشده رد کرد و گفت: «مساله بر سر چگونگی انجام آن است.»
یک مقام ارشد دیگر دولت آمریکا سوم خرداد گفت چارچوب پیشنهادی، ۶۰ روز به مذاکرهکنندگان فرصت میدهد تا به توافق نهایی برسند.
منابع ایرانی نیز به رویترز گفتهاند در مراحل بعدی میتوان «فرمولهای عملی» برای حل اختلاف درباره ذخایر اورانیوم با غنای بالا پیدا کرد؛ از جمله رقیقسازی این مواد تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی.
جمهوری اسلامی سالهاست اتهامهای آمریکا و اسرائیل را درباره تلاش برای دستیابی به سلاح هستهای رد کرده و تاکید دارد غنیسازی اورانیوم برای اهداف غیرنظامی، حق تهران است؛ هرچند سطح غنیسازی در ایران بسیار فراتر از میزان مورد نیاز برای تولید برق است.
رویترز نوشت ترامپ که محبوبیتش تحت تاثیر افزایش قیمت انرژی در آمریکا کاهش یافته و همزمان با فشارهایی در کنگره برای محدود کردن اختیارات جنگی روبهروست، بارها از احتمال توافق برای پایان جنگی سخن گفته که آمریکا و اسرائیل از ۹ اسفند ۱۴۰۴ علیه جمهوری اسلامی آغاز کردند.
از ۱۹ فروردین، آتشبسی شکننده برقرار مانده است.
ترامپ سوم خرداد در واکنش به منتقدان سیاستش درباره ایران نوشت: «اگر با ایران توافق کنم، توافقی خوب و درست خواهد بود ...؛ پس به بازندههایی گوش ندهید که درباره چیزی انتقاد میکنند که از آن سر در نمیآورند.»
هر توافقی که به تقویت آتشبس کنونی منجر شود، میتواند به بازارها آرامش بدهد، اما بحران جهانی انرژی را فورا پایان نخواهد داد. بحرانی که قیمت سوخت، کود و مواد غذایی را افزایش داده است.
غلامحسین محسنی اژهای، رییس قوه قضاییه جمهوری اسلامی، در واکنش به تداوم ریاست محمدباقر قالیباف بر مجلس، از او بهعنوان «مدیری جهادی و نستوه و میداندیده» یاد کرد.
رییس قوه قضاییه نوشت قالیباف در جریان جنگ ۱۲ روزه و جنگ اخیر و پس از آن، «در عرصههای میدان و دیپلماسی جهاد کرد».
محسنی اژهای نوشت: «قوه قضاییه آماده است بیش از گذشته با مجلس شورای اسلامی و نمایندگان محترم آن همکاری و مساعدت داشته باشد.»
نتبلاکس، نهاد مستقل پایش وضعیت اینترنت در جهان، دوشنبه چهارم خرداد اعلام کرد قطع اینترنت در ایران اکنون به هشتاد و هفتمین روز خود رسیده و از مرز ۲۰۶۴ ساعت فراتر رفته است.
این نهاد افزود: «این اقدام هرگونه شفافیت درباره اعدامها را از بین برده و به شرایط غیرانسانی و بلاتکلیفی روزانهای که منتقدان، مخالفان و گردشگران زندانی با آن روبهرو هستند، دامن زده است.»
