واکنش شهروندان به قطع برق: ضدجنگهای نگران زیرساخت کجا هستند؟
در خلال جنگ دوم، زمانی که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا جمهوری اسلامی را تهدید کرد که ممکن است زیرساختها را هدف قرار دهد، برخی نسبت به آسیب خوردن زیرساختهای کشور، اظهار دلواپسی کردند.
این درحالی است که در پی سالها ناکارآمدی جمهوری اسلامی، به دلیل عدم سرمایهگذاری مناسب در بخشهای مختلف انرژی، به ویژه انتقال برق، از چند سال پیش برقرسانی به شهروندان مختل شده است.
اکنون که با برقراری آتشبس، تهدید هدف قرار گرفته شدن زیرساختها پایان یافته، برق شهروندان توسط جمهوری اسلامی قطع شده است.
گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال، حاکی از افزایش قیمت و همچنین کمبود داروهای اعصاب در هفتههای اخیر است؛ وضعیتی که به گفته شهروندان و کارکنان داروخانهها، بسیاری از بیماران را ناچار به حذف یا تغییر روند درمان کرده است.
بر اساس این گزارشها، از نیمه فروردین به بعد قیمت برخی داروهای رایج بین ۳۰ تا ۱۰۰ درصد افزایش یافته و همزمان، دسترسی به داروهایی مانند کلونازپام و آسنترا با اختلال جدی مواجه شده است.
پیشتر اطلاعاتی به ایراناینترنشنال رسیده بود که نشان میداد قیمت برخی داروها، از جمله داروهای بیماران مبتلا به سرطان و انسولین یا مکملهای دارویی، تا ۳۸۰ درصد افزایش یافته است.
گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال، حاکی از افزایش قیمت و همچنین کمبود داروهای اعصاب در هفتههای اخیر است؛ وضعیتی که به گفته شهروندان و کارکنان داروخانهها، بسیاری از بیماران را ناچار به حذف یا تغییر روند درمان کرده است.
بر اساس این گزارشها، از نیمه فروردین به بعد قیمت برخی داروهای رایج بین ۳۰ تا ۱۰۰ درصد افزایش یافته و همزمان، دسترسی به داروهایی مانند کلونازپام و آسنترا با اختلال جدی مواجه شده است.
پیشتر اطلاعاتی به ایراناینترنشنال رسیده بود که نشان میداد قیمت برخی داروها، از جمله داروهای بیماران مبتلا به سرطان و انسولین یا مکملهای دارویی، تا ۳۸۰ درصد افزایش یافته است.
پیامهای رسیده نشان میدهند افزایش هزینه نسخهها و کاهش دسترسی به دارو، باعث شده بخشی از بیماران، درمان خود را متوقف کنند.
یک داروساز به ایراناینترنشنال گفت: «بعضی بیماران وقتی قیمت نسخه را میشنوند، دارو را برنمیدارند و میروند.»
به گفته او، در هفتههای اخیر موارد متعددی از بیمارانی مشاهده شده که بهدلیل ناتوانی مالی، داروهای خود را حذف کرده یا مصرف آن را کاهش دادهاند.
یک شهروند مبتلا به افسردگی شدید که خود را «مستمریبگیر» معرفی کرد، به ایراناینترنشنال گفت با حقوق ماهانه هفت میلیون تومان، در هر نوبت دریافت نسخه باید حدود چهار میلیون تومان هزینه کند.
او افزود: «من باید ویتامین ب و داروی خواب برای کنترل چرخه خوابم مصرف کنم. این ویتامینها تحت پوشش بیمه نیستند و فقط دو قلم داروی ارزان شامل بیمه میشود. ترجیح دادهام این روزها کلا دارو و دکتر را کنار بگذارم.»
بر اساس گزارش شهروندان، قیمت یک بسته آسنترا ۵۰ در اواسط اردیبهشت به حدود یک میلیون و ۷۰۰ هزار تومان رسیده و دوز ۱۰۰ آن در بازار کمیاب است.
یک بیمار گفت با توجه به دوز مصرفی، مجبور است ماهانه حدود شش میلیون و ۸۰۰ هزار تومان برای این دارو هزینه کند.
بر اساس پیامهای شهروندان، کمبود داروهای اعصاب دیگر محدود به داروهای خاص یا بیماران بستری نیست و اکنون داروهای رایج نیز با اختلال در تامین مواجه شدهاند.
یک مخاطب گفت قرص سرترالین، که از رایجترین داروهای درمان افسردگی، اضطراب و وسواس است، در هفتههای اخیر کمیاب شده است.
به گفته او، نوع خارجی این دارو در بازار موجود نیست و نمونههای داخلی نیز بهصورت سهمیهای عرضه میشوند.
این شهروند توضیح داد: «برای نسخه ۱۰۰ عددی که مصرف یک ماهم بود، داروخانه فقط ۵۰ عدد به من تحویل داد. آن هم از نوع ایرانی که اثر نمونههای خارجی را ندارد.»
شمار دیگری از پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال نیز نشان میدهد کمبود داروهای مرتبط با اعصاب و روان باعث شده بیماران ناچار به تغییر برند دارویی شوند؛ اقدامی که به گفته بیماران، میتواند اثربخشی درمان را کاهش دهد.
یک بیمار در این زمینه گفت در طول درمان نباید برند دارو عوض شود، اما الان خیلیها مجبورند این کار را انجام دهند.
او توضیح داد به توصیه متخصص، حتما باید دارویش را از یک برند خارجی تهیه میکرد اما تاکنون سه ماه است که کپسول خارجیاش پیدا نمیشود و به ناچار، کپسول ایرانی میخرید.
این شهروند ادامه داد: «اما الان یک هفته است که همان هم پیدا نمیشود و فقط شکل قرصش را توانستم پیدا کنم که عوارض بیشتری دارد، اما مجبورم مصرف کنم.»
علی جعفریان، جانشین وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، هشتم اردیبهشت «کمبود جدی» دارو را رد کرده و افزایش قیمت دارو را متاثر از تورم عمومی و نوسان بهای ارز آزاد خوانده بود.
او با اشاره به حذف ارز ترجیحی در سال ۱۴۰۴، گفته بود حدود ۷۰ درصد از قیمت تمامشده دارو به نرخ ارز آزاد وابسته است که اثر مستقیمی بر بازار دارویی دارد.
از تشدید افسردگی تا پیامدهای اجتماعی
گزارشهای رسیده نشان میدهند کمبود داروهای اعصاب علاوه بر اختلال در زندگی فردی، پیامدهای اجتماعی نیز به همراه داشته است.
بهگفته یک شهروند، مردی حدود ۵۰ ساله به دلیل اضطراب شدید توانایی تکلم خود را از دست داده و گفته با این حجم از فشار، تنها انگیزهاش از ادامه زندگی، تامین حداقل نیازهای خانوادهاش است.
در نمونهای دیگر، همکاران یک فرد شاغل در بخش خدماتی گفتند او به دلیل قطع دارو و هزینه بالای درمان، دچار تنشهای شدید رفتاری شده و در محیط کار حتی درگیریهای متعدد فیزیکی با کارکنان و مراجعان داشته است.
به گفته فرد راوی، این شهروند تنها ۱۵ میلیون تومان حقوق میگیرد و با توجه به ویزیت یک میلیون تومانی و هزینه چند میلیونی دارو، دیگر به پزشک هم مراجعه نکرده است.
برخی از گزارشها نیز حاکی از نگرانی درباره وضعیت بیماران با اختلالات شدیدتر است.
یک شهروند با اشاره به نامشخص بودن وضعیت داروهایی مانند رسپریدون و سایر داروهای ضد سایکوز گفت: «ما با افسردگی و اضطراب میسازیم، اما بیمارانی با مشکلات روانی حاد که بستری هستند و ممکن است به خود یا دیگران آسیب بزنند، چه میکنند؟»
شهروندی نیز با اشاره به گسترش افسردگی و اضطراب در کشور، به کنایه گفت: «میدانم که قبلا هم بعضیها به شوخی این را گفتهاند، اما جدی فکر میکنم باید در آب لولهکشی شهرها آسنترا بریزند.»
شهروندان با ارسال پیامهایی به ایراناینترنشنال، از وخامت اوضاع اقتصادی و موج فزاینده اخراج نیروها خبر دادند.
در ادامه، گزیدهای از این پیامها آمده است:
- «من چهار ماهه بیکار شدم. در حوزه تِک کار میکردم. شرکتمون تعدیل نیرو کرد. هیچ درآمدی ندارم. فقط با اندک اندوختهای که داشتم، دارم میگذرونم. ولی همه رو تحمل میکنم، به امید روزهای روشن.»
- «از مس سونگون پیام میدم. این معدن رو کاملا تعدیل نیرو کردن و همه اخراج شدن. افرادی که ۱۵ سال کار میکردند، بیکار شدن.»
- «من در یک شرکت مثلا خصوصی که پهپاد تولید میکرد، کار میکردم. در جریان جنگ، ساختمانها و تجهیزات مرتبط به کار ما رو زدن. الان ۳ ماهه بیکار شدم. گفتن برید بیمه بیکاری بگیرید.»
- «کسبوکارهای بستهبندی و پستی در شیراز میگویند کمبود و جهش قیمت چسب پنج سانتی کاسپین در فروردین، فعالیت روزانهشان را مختل کرده است. فروش چند بسته با قیمت حدود ۶۰ میلیون تومان.»
بر اساس پیامها و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال، شامگاه چهارشنبه ۱۷ اردیبهشت صداهای متعدد انفجار در چند نقطه از استان هرمزگان، از جمله غرب جزیره قشم، بندرعباس، بندر خمیر، بندر کنگ، سیریک و میناب شنیده شده است.
در غرب جزیره قشم، چندین صدای انفجار در فاصله زمانی حدود ساعت ۲۱:۲۵ تا ۲۲:۰۲ گزارش شده و برخی ساکنان از لرزش شیشهها و احساس موج انفجار خبر دادهاند.
در بندرعباس نیز چند مورد صدای انفجار در فاصله زمانی حدود ساعت ۲۱:۳۰ تا ۲۲:۰۴ گزارش شده است. همزمان، گزارشهایی از بندر خمیر درباره شنیده شدن انفجارهای پیاپی و نسبتا شدید در حوالی ساعت ۲۱:۳۰ دریافت شده است.
برخی ساکنان بندر کنگ نیز از شنیدن صداهای متعدد و احتمال پرتاب یا لانچ یک شیء ناشناس در حوالی ساعت ۲۱:۵۰ خبر دادهاند.
در محدودههای ساحلی قشم، از جمله اطراف اسکلهها، گزارشهایی از شنیده شدن چند صدای انفجار و مشاهده نور در آسمان منتشر شده است. همچنین در مناطق سیریک و میناب، صداهای انفجار و مشاهده نور یا حرکت جسم نورانی در آسمان گزارش شده است.
ایراناینترنشنال هنوز نمیتواند علت این انفجارها و گزارشها را بهطور مستقل تایید کند.
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال از کمبود ابزارآلات در مشاغل مختلف، هزینه رو به افزایش خرید این تجهیزات در دوران بلاتکلیفی نه جنگ و نه صلح و در نهایت، فشار اقتصادی بر خانوارها حکایت دارد.
پس از قطع اینترنت و به تعطیلی کشیده شدن کسب و کارهای آنلاین و اینترنتی، اکنون نوبت به مشاغلی همچون کشاورزی و صیادی رسیده است که با چالش و بحران روبهرو شوند.
جهش قیمت کود و تجهیزات؛ فشار مضاعف بر کشاورزان
با افزایش قیمت کود و ابزارآلات کشاورزی، کشاورزان در مناطق مختلف ایران با موج تازهای از فشار اقتصادی روبهرو شدهاند.
یکی از مخاطبان ایراناینترنشنال، قیمت کود پتاسیم برای هر گونی ۵۰ کیلویی در سال گذشته را حدود ۷۰۰ هزار تومان عنوان کرد و گفت این رقم در سال جاری به حدود هفت میلیون تومان رسیده است.
کشاورزان برای هر هکتار شالیکاری، بهطور میانگین به حدود شش گونی کود نیاز دارند.
به گفته این کشاورز، قیمت کود اوره نیز همزمان چند برابر شده است.
مهدی حسینیزدی، رییس انجمن واردکنندگان سم و کود ایران، پنجشنبه ۱۷ اردیبهشت در گفتوگو با خبرگزاری ایلنا یکی از دلایل افزایش قیمت کود، به ویژه از نوع اوره را «آسیب رسیدن به برخی از پتروشیمیها در جنگ» و «بسته شدن تنگه هرمز» دانست.
او همچنین «افزایش هزینه واردات کود بهدلیل جنگ»، «کمبود کود در جهان و دشواری تامین آن از چین و هند»، «عدم تخصیص ارز و ثبت سفارش» را نیز از جمله عوامل گرانی خواند.
پیشتر نیز یک کشاورز به ایراناینترنشنال گفته بود بهای نوار تیپ از ۴۰۰ هزار به سه میلیون و کود از ۸۰۰ هزار به بیش از ۱۰ میلیون تومان رسیده است.
نوار تیپ، لولهای پلیمری، مسطح و با دیواره نازک است که برای آبیاری قطرهای استفاده میشود و با ایجاد قطرات ریز آب در کنار ریشه، باعث کاهش مصرف و افزایش عملکرد در کشتهای ردیفی میشود.
گرانی ابزار کار و رکود مشاغل
موج گرانی و نبود ابزارآلات در دوران پساجنگ و در خلال آتشبس شکننده، ابعاد گستردهای پیدا کرده است و تمامی مشاغل با خطر ورشکستگی یا بیکاری و تعدیل روبهرو هستند.
یک صیاد اهل قشم در پیامی گفت چند ماه است که بیکار شده و افت قیمت ماهی صادراتی، مشکلات اقتصادی او و همصنفانش را افزایش داده است.
مخاطب دیگری از شهر سربندر از توابع «بندر امام» به بیکاری کارگران بندر و دشوار شدن گذران زندگی اشاره کرد.
او در این پیام گفت: «هرچه کار میکنم، تمامی درآمدم برای اجاره خانه، رفتوآمد و مقداری خوراکی در یخچال صرف میشود.»
پیشتر نیز برخی شهروندان با اشاره به از دست رفتن شغل و درآمد خود، به فروش لوازم خانه، تجهیزات کار و وسایل شخصیشان برای تامین غذا و مایحتاج اولیه اشاره کرده بودند.
یکی دیگر از شهروندان گفت: «حدود سه ماه است که بیکار شدهام. کارم در لالهزار بود و با انگیزه زیاد در حال یادگیری بودم، اما توان مالی به شدت پایین آمده و تحمل زندگی روزمره سخت شده است.»
گلفروشی از اراک در پیامی نوشت که ابزار کار گلفروشها مثل کاغذ، چسب، روبان، باکس، اسفنج و موارد دیگر به شدت گران شده، تا آنجا که قیمتها طی دو ماه اخیر، چهار برابر شده است.
از شهر کاشان نیز روایت شهروندان حاکی از تعطیلی کارخانههای فرش و تعدیل نیروهاست.
پیشتر هم کاسبان دیگری از مناطق مختلف تهران همچون خیابان ولیعصر، در گفتوگو با ایراناینترنشنال از تعطیلی مشاغل مختلف خبر داده بودند.
گرانیها و فشار اقتصادی تنها مربوط به ابزار کار نیست و تمامی ابعاد زندگی شهروندان را در بر گرفته است.
بر اساس گزارش مخاطبان، هزینه ثبتنام آزمون سازمان نظام مهندسی طی چهار ماه گذشته در سراسر کشور از ۳۹۰ هزار تومان به ۶۹۰ هزار تومان رسیده و حدود دو برابر رشد داشته است.
شهروند دیگری از افزایش قیمت کتاب خبر داد و نوشت: «برای درک این مساله که تورم تا چه اندازه بر همه چیز تاثیر دارد، کافی است قیمت یک جلد کتاب زبان را در آموزشگاه در فاصله میان ۱۲ تا ۱۶ اردیبهشت در نظر بگیرید که از ۶۵۰ هزار تومان به ۸۰۰ هزار تومان رسیده است.»
