بهروز بهزادی، مدیرمسئول روزنامه اعتماد، در گفتوگو با خبرگزاری جمهوری اسلامی گفت نیروهای متخصص در اداره رسانهها تحمل نمیشوند و رسانههای داخلی مرجعیت خود را از دست دادهاند.
او افزود: «افراد بسیاری در رسانهها از ترس تذکر و تعطیلی جرات نوشتن ندارند و این وضعیت بهویژه در دوران جنگ به تضعیف رسانههای داخلی انجامیده است.»
بهزادی در این گفتوگو شرایط فعالیت رسانهها را عامل کاهش نقش و اثرگذاری آنها عنوان کرد.
با احتساب افزایش حداقل دستمزد پایه، قدرت خرید کارگر ایرانی در بهار سال نو به ۹۲ دلار سقوط کرده است. در صورت ادامه این روند، ارزش ماهانه دستمزد به ۸۳ دلار با فرض دلار ۲۰۰ هزار تومانی، و ۶۶ دلار با فرض دلار ۲۵۰ هزار تومانی خواهد رسید.
در صورتی که تجربه پساجنگ ۱۲ روزه تکرار شود و قیمت دلار از ۳۰۰ هزار تومان عبور کند، قدرت خرید به ۵۵ دلار در ماه رسیده و فقر مفرطی را رقم خواهد زد که در تجربه حیات معاصر بیسابقه است.
مسیر اقتصاد سیاسی و اجتماعی ایران در بازه زمانی ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵، دورهای پر نوسان و دردناک است. این بازه پنجساله با تحریمهای انباشته، تورم مزمن، ناترازیهای بانکی و انرژی، و سیاستگذاریهای دستوری همراه بود و در سال ۱۴۰۴ با وقوع دو جنگ به یک بحران ژئوپلیتیک و اقتصادی پیوند خورد. پیامد مستقیم این توالی بحرانها، کاهش رفاه اجتماعی، تحلیل رفتن طبقه متوسط و سقوط قدرت خرید کارگران بوده است.
یکی از شاخصها برای درک وضعیت معیشت کارگران و حقوقبگیران ثابت، بررسی روند قدرت خرید دستمزدها در مقیاس ارزی است. تبدیل حقوق ریالی به دلار، شاخصی است که میزان مقاومت و تابآوری قدرت خرید نیروی کار را در برابر تورم مزمن و کاهش ارزش پول ملی نشان میدهد.
یکی از دلایل استفاده از این سنجه، ثابت بودن دستمزد ریالی کارگران در طول سال و به موازات آن رشد نرخ دلار و به دنبال آن افزایش سطح عمومی قیمتها است.
با رشد تورم و گسترش نوسانهای ارزی، برای پنج سال اخیر دو مبنا در نظر گرفته شد: نرخ دلار در ابتدای سال و نرخ آن در پایان سال. این روش امکان مقایسه دقیقتر کاهش قدرت خرید کارگران در طول سال را فراهم میکند و نشان میدهد چگونه افزایش نرخ ارز، به افت محسوس قدرت خرید منجر میشود.
نگاهی به روند گذشته نشان میدهد در سالهای ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۶، دریافتی پایه کارگران مشمول حداقل دستمزد، قدرت خریدی معادل ۲۰۹ تا ۲۲۱ دلار در ماه را تامین میکرد. با ادامه تحریمها و انباشت بحرانهای متواتر، این شاخص روندی نزولی به خود گرفت؛ به طوری که در سال ۱۴۰۰ با حداقل حقوق ۲ میلیون و ۷۴۴ هزار تومان و میانگین دلار ۲۶ هزار تومانی، ارزش دستمزد پایه به ۱۰۵ دلار رسید.
این رقم در سالهای ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ به ترتیب ۱۱۳ و ۱۰۴ دلار بود. در سال ۱۴۰۴ با نوسانات ارزی، قیمت دلار از ۸۳ هزار تومان در ابتدای سال به ۱۶۰ هزار تومان در پایان سال رسید و قدرت خرید دستمزد پایه ۱۰ میلیون و ۷۰۰ هزار تومانی در این بازه از ۱۲۸ دلار به ۶۶ دلار کاهش یافت.
برای سال ۱۴۰۵ نیز پایه حقوق وزارت کار، بنابر مصوبه شورای عالی کار، ۱۶,۶۲۵,۵۴۸ تومان تعیین شد. این در حالی است که نرخ دلار آزاد در ابتدای ۱۴۰۵ در محدوده ۱۵۰ تا ۱۶۰ هزار تومان تثبیت شده بود. اما پس از آتشبس و با آغاز اردیبهشت و بازگشت تقاضا به بازار، نخستین خیز دلار تا ۱۸۰ هزار تومان بالا رفت. لذا با در نظر گرفتن شاخصهای کلان و انتظارات تورمی پیش رو، تکرار سناریوی ۱۴۰۴ دور از ذهن نیست.
در صورت تحقق این سناریو و رشد اجتنابناپذیر دلار، قدرت خرید کارگر ایرانی از ۱۰۴ دلار در فروردین به ۹۲ دلار با نرخ ۱۸۰ هزار تومانی اردیبهشت کاهش یافته و در صورت ادامه این روند، به ۸۳ دلار با فرض دلار ۲۰۰ هزار تومانی و ۶۶ دلار با فرض دلار ۲۵۰ هزار تومانی خواهد رسید.
در صورتی که تجربه پساجنگ ۱۲ روزه تکرار شود و قیمت دلار از ۳۰۰ هزار تومان عبور کند، قدرت خرید حداقل دستمزد پایه به ۵۵ دلار در ماه خواهد رسید؛ رقمی که در تاریخ معاصر بیسابقه است.
اقتصاد ایران پس از تجربه دو جنگ در سال ۱۴۰۴، سال نو را در شرایط جنگی، زیر فشار تحریم داخلی اینترنت و سپس محاصره خارجی آغاز کرد.
رکود و تعطیلی گسترده بازار و صنایع به تعدیلهای وسیع نیروی کار انجامیده است. برخی از مشاغل باقیمانده به سختی ادامه فعالیت میدهند و در پرداخت دستمزدها، حتی بر مبنای پایه سال گذشته، با مشکل روبهرو هستند و عملا توان پرداخت دستمزدهای بالاتر را ندارند.
در چنین شرایطی، حداقل دستمزد پایه سال گذشته با دلار کنونی، ماهانه ۵۹ دلار قدرت خرید دارد؛ یعنی به طور متوسط ۱.۹۷ دلار در روز. طبق ادبیات اقتصادی، خط فقر مفرط روزانه ۲.۱۵ دلار تعریف میشود. فردی که زیر این سطح درآمدی قرار دارد، از دسترسی به منابع ضروری برای ادامه حیات محروم بوده و در تامین ابتداییترین استانداردهای زندگی با ناتوانی مطلق مواجه است.
این در حالی است که ایران، با توجه به مختصات اقتصادی و منابع خود، در زمره کشورهای با درآمد متوسط قرار میگیرد و سرانه هر ایرانی بر اساس برابری قدرت خرید باید حدود ۸.۵ دلار در روز، یعنی بیش از ۴ برابر رقم کنونی باشد.
با این حال، حتی با احتساب افزایش اسمی ۶۰ درصدی دستمزدها، کیفیت زندگی کارگر ایرانی در ابتدای سال نو پایینتر از دوره مشابه سال گذشته قرار دارد. در صورت تداوم شرایط بحرانی و باقی ماندن نااطمینانی به عنوان عامل غالب در محاسبات اقتصادی، روند نزولی رفاه کارگران نه تنها متوقف نخواهد شد، بلکه با شتاب بیشتری ادامه خواهد یافت.
علی احمدنیا، رییس امور اطلاعرسانی دولت، در واکنش به انتشار خبر اخراج کارکنان شرکت فولاد مبارکه، این خبر را رد کرد و آن را «دروغ محض» خواند.
او در پیامی اعلام کرد: «خبر اخراج کارکنان فولاد مبارکه دروغ محض است و دوران این دست بازیهای فیک به سر آمده است.»
رییس امور اطلاعرسانی دولت همچنین افزود: «این شرکت هیچ نیرویی را تعلیق یا اخراج نکرده است و تمام حقوق بیش از ۳۰ هزار پرسنل خود را هم بهصورت کامل پرداخت کرده است.»
وزارت خزانهداری ایالات متحده جمعه هشدار داد هر شرکت کشتیرانی که برای عبور از تنگه هرمز به ایران عوارض پرداخت کند، از جمله در قالب کمکهای خیریه به سازمانهایی مانند جمعیت هلال احمر ایران، در معرض خطر تحریمهای تنبیهی قرار دارد.
تنگه هرمز یکی از حیاتیترین مسیرهای دریایی راهبردی جهان است، بهطوری که حدود ۲۰ درصد از جریان صادرات نفت خام از راه دریایی در جهان و گاز طبیعی مایعشده از آن عبور میکند.
تهران بهعنوان بخشی از پیشنهادها برای پایان دادن به جنگ با اسرائیل و ایالات متحده، دریافت هزینه یا عوارض از کشتیهایی را که از تنگه عبور میکنند مطرح کرده است.
در بیانیه هشدارآمیزی که از سوی دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا صادر شده، آمده که ایالات متحده از تهدیدهای ایران علیه کشتیرانی و درخواستها برای پرداخت پول بهمنظور دریافت عبور امن از تنگه هرمز آگاه است.
این هشدار در حالی صادر شد که جمهوری اسلامی جدیدترین پیشنهاد خود برای مذاکرات با ایالات متحده را به میانجیهای پاکستانی ارسال کرده است؛ اقدامی که میتواند چشمانداز شکستن بنبست در تلاشها برای پایان دادن به جنگ را بهبود بخشد.
این دفتر اعلام کرد که این درخواستها ممکن است شامل چندین گزینه پرداخت باشد، از جمله ارزهای رایج، داراییهای دیجیتال، تهاترها، مبادلات غیررسمی، یا سایر پرداختهای غیرنقدی، مانند کمکهای ظاهرا خیریه به جمعیت هلال احمر ایران، بنیاد مستضعفان، یا حسابهای سفارت ایران.
در این بیانیه آمده است: «این دفتر این هشدار را صادر میکند تا به اشخاص آمریکایی و غیرآمریکایی درباره خطرات تحریمی انجام این پرداختها به، یا درخواست تضمین از، رژیم ایران برای عبور امن هشدار دهد. این خطرات صرفنظر از روش پرداخت وجود دارند.»
این هشدار در شرایطی صادر شده که همزمان رویترز گزارش داد نیروی دریایی آمریکا با استفاده از هوش مصنوعی در حال تقویت عملیات کشف و خنثیسازی مینها در این گذرگاه آبی است.
وزیر خارجه فرانسه نیز اعلام کرد کشورش، ماموریتی بینالمللی با مشارکت بیش از ۵۰ کشور برای ازسرگیری سریع تردد در تنگه هرمز، آغاز کرده است.
اما در تهران، محمدجواد حاجعلیاکبری، امام جمعه موقت تهران، گفت تنگه هرمز از این پس نهتنها قابل مذاکره نیست، بلکه تحت «رژیم حقوقی جدیدی» که جمهوری اسلامی و همسایه شریک آن، عمان، طراحی خواهند کرد اداره میشود.
کاخ سفید جمعه در پاسخ به پرسشی درباره پیشنهاد جدید ایران به ایالات متحده که به مقامات پاکستانی ارائه شده، اعلام کرد جزئیاتی از گفتوگوهای دیپلماتیک خصوصی ارائه نخواهد کرد.
آنا کلی، معاون سخنگوی کاخ سفید، به رویترز گفت: «ما جزئیات گفتوگوهای دیپلماتیک خصوصی را مطرح نمیکنیم. دونالد ترامپ بهروشنی گفته است که ایران هرگز نباید به سلاح هستهای دست یابد، و مذاکرات برای تضمین امنیت ملی کوتاهمدت و بلندمدت ایالات متحده ادامه دارد».
خبرگزاری ایرنا، رسانه رسمی دولت جمهوری اسلامی، گزارش داد جمهوری اسلامی متن تازهترین طرح مذاکراتی خود را شامگاه پنجشنبه ۱۰ اردیبهشت، به پاکستان بهعنوان میانجی مذاکره با ایالات متحده آمریکا تحویل داده است.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، شامگاه پنجشنبه در یک گفتوگوی تلویزیونی تاکید کرد خاتمه جنگ و دستیابی به صلح پایدار، اولویت تهران در مذاکره با آمریکا است.
این در حالی است که امام جمعه تهران و علی خضریان، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، پیشتر اعلام کرده بودند مذاکره درباره برنامه هستهای و تنگه هرمز پایان یافته است.
همزمان جمعه سیانان نوشت مشخص نیست که آیا پیشنهاد اخیر ایران برای بازگرداندن دو طرف به میز مذاکره کافی خواهد بود یا نه.
یک منبع جمهوری اسلامی به سیانان گفت که تهران میتواند ازسرگیری مذاکرات را در صورتی ببیند که ایالات متحده محاصره بنادر ایران را لغو کند و حکومت ایران بهطور کامل تنگه هرمز را بازگشایی کند.
ایالات متحده بهوضوح اعلام کرده است که ایران باید اجازه دهد هر کشتیای بدون قید و شرط از این تنگه عبور کند؛ مشخص نیست که آیا پیشنهاد اخیر تهران تا این حد پیش میرود یا نه.
این منبع گفت که جمهوری اسلامی همچنان بهشدت به ایالات متحده «بیاعتماد» است و درک نمیکند چرا ایالات متحده در دور قبلی مذاکرات در پاکستان، گفتوگوها را ترک کرد.
بحران ریزپرندههای انتحاری حزبالله، به یکی از نگرانیهای جدی اسرائیل در جنوب لبنان تبدیل شده است.
گزارشها حاکی است حزبالله، استفاده از این پهپادهای انفجاری را افزایش داده و اسرائیل نیز در حال توسعه سامانههای تازه از جمله سلاحهای لیزری، برای مقابله با این تهدید است.
می فرحات، خبرنگار ایراناینترنشنال، گزارش میدهد:
پیشتر ارتش اسرائیل اعلام کرد در عملیاتی بیش از ۷۵۰۰ قبضه سلاح متعلق به حزبالله در جنوب لبنان کشف، خنثی و منهدم شده است. همچنین مقادیر قابل توجهی تجهیزات و تسلیحات نظامی دیگر نیز در این منطقه ضبط شده است.
بر اساس این اعلام، اقلام مصادرهشده شامل بیش از ۱۰۰۰ صندوق مهمات، بیش از ۷۵۰ قبضه سلاح سبک، بیش از ۴۵۰ خشاب مهمات و بیش از ۳۰۰ قطعه تجهیزات نظامی بوده است.