دو مقام لبنانی به رویترز گفتند که جوزف عون، رییسجمهور لبنان پنجشنبه با دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا تلفنی صحبت کرد.
به نظر میرسد این اولین تماس این دو رهبر پس از آغاز ریاستجمهوری عون باشد.
دفتر ریاستجمهوری لبنان اعلام کرد که عون از ترامپ برای تلاش در جهت برقراری آتشبس در جنگ اخیر تشکر کرده است.
وبسایت خبری آکسیوس در گزارشی که پنجشنبه ۲۷ فروردین منتشر شد، با نمایندگانی از طیفهای گوناگون دموکرات درباره موضعشان نسبت به تامین بودجه دفاعی اسرائیل، بهویژه گنبد آهنین، مصاحبه کرده و نتیجه گرفته است که هرچند دموکراتها حتی پیش از جنگ اسرائیل و حماس هم بهتدریج از اسرائیل فاصله میگرفتند، اما دخالت آمریکا در جنگ ایران، مساله را از حوزه سیاست خارجیِ انتزاعی خارج کرده و آن را به موضوعی بسیار مهمتر و ملموستر برای رایدهندگان آمریکایی تبدیل کرده است.
آکسیوس همچنین نوشت که بهجز دموکراتهایی که بهصراحت با تامین مالی اسرائیل از سوی آمریکا مخالفند، دموکراتهای میانهرو و آنهایی که در حوزههای انتخابیه رقابتی قرار دارند، از سوی رایدهندگان و فعالان سیاسی تحت فشارند تا موضع سختگیرانهتری علیه اسرائیل اتخاذ کنند.
یکی از نمایندگان دموکرات مجلس نمایندگان آمریکا که به شرط ناشناس ماندن با این رسانه گفتوگو کرده است، تاکید کرد که این موضوع در انتخابات مقدماتی برای او مشکلساز شده بود.
او دلیل اصلی مخالفت افکار عمومی با تامین مالی تسلیحات دفاعی را بیش از هرچیز «احتمالا جنگ با ایران» خواند و افزود: «مردم در آمریکا میپرسند "چرا در این جنگ لعنتی درگیریم؟" و "چرا همه راهها به نتانیاهو ختم میشود؟"»
نمایندگان مخالف اسرائیل چه میگویند؟
مکسول فراست، نماینده دموکرات از ایالت فلوریدا، به آکسیوس گفت که مخالفت با استفاده از پول مالیاتدهندگان آمریکایی برای تامین مالی سامانه دفاع موشکی «گنبد آهنین» اسرائیل «چهار سال پیش دیدگاهی بهشدت حاشیهای و افراطی تلقی میشد» اما دیگر اینطور نیست.
جیم مکگاورن، دیگر عضو دموکرات مجلس نمایندگان از ایالت ماساچوست، نیز به این رسانه گفت که دیگر «نمیتواند از کمک نظامی بیشتر» به بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، حمایت کند. او که پیشتر از حامیان اختصاص بودجه به گنبد آهنین اسرائیل بود، اکنون بهدلیل آنچه «فقدان پاسخگویی» خواند، به صف نمایندگانی پیوسته که دیگر دستکم به راحتی حاضر به ادامه آن حمایت نیست.
مارک پوکان، نماینده دموکرات از ایالت ویسکانسین هم که سال ۲۰۲۱ به تامین مالی گنبد آهنین رای مثبت داده بود، اکنون اینطور استدلال میکند که اسرائیل به اندازه کافی پول دارد که جنگهایی را که به راه انداخته پیش ببرد و اصلا به پول آمریکا نیازی ندارد.
آکسیوس تاکید کرده است که در رایگیری سال ۲۰۲۱ تنها هشت نماینده دموکرات به این بودجه رای منفی دادند.
دموکراتهای حامی اختصاص بودجه به اسرائیل چه میگویند؟
آکسیوس به نقل از گروه دیگر دموکراتهای مجلس نمایندگان آمریکا نوشته است که همچنان گروهی حاضر نیستند تا آنجا پیش بروند که خواستار کاهش تدریجی بودجه آمریکا برای گنبد آهنین شوند.
جری ندلر، نماینده دموکرات از ایالت نیویورک و یک ترقیخواه یهودی، یکی از آنهاست. او با تاکید بر اینکه «آماده نیستم تا این حد پیش بروم» گفت که رهبری نتانیاهو، روابط اسرائیل با دموکراتها را به جایگاه بسیار بدی رسانده است.
برد اشنایدر، نماینده دموکراتِ ایالت ایلینوی، نیز معتقد است که ایالات متحده از تمام سرمایهگذاریهایش در برنامههای مشترکی چون گنبد آهنین، پیکان و فلاخن داوود سوده برده و نمیتوان این موضوع را به یک تعهد ساده تقلیل داد.»
این بحثها در حالی بر اردوگاه دموکراتهای کنگره آمریکا سایه انداخته است که بهنوشته آکسیوس، کمیته امور عمومی آمریکا و اسرائیل، موسوم به آیپک، در انتخابات آمریکا میلیونها دلار هزینه میکند تا میانهروهای حامی اسرائیل را تقویت و منتقدان حکومت اسرائیل را از میدان بهدر کند.
نتانیاهو حدود چهار ماه پیش به نشریه اکونومیست گفت که میخواهد اسرائیل ظرف ۱۰ سال آینده کمک نظامی آمریکا را «بهتدریج کاهش دهد.»
تخریب زیرساختهای حیاتی، از جمله مجتمعهای پتروشیمی، کارخانههای فولاد و شبکههای حملونقل، در کنار محاصره دریایی بنادر از سوی ناوگان آمریکا، تهران را در موقعیت دشواری برای تامین منابع مالی برای بازسازی قرار داده است.
در حالی که مقامهای جمهوری اسلامی بر پیروزی نظامی تاکید میکنند، واقعیتهای روی زمین، از جمله خطر بیکاری میلیونها نفر و توقف صادرات نفت، فشارها بر مذاکرهکنندگان جمهوری اسلامی برای دستیابی به توافقی جهت رفع تحریمها را دوچندان کرده است.
در سوی دیگر، محاصره دریایی تنگه هرمز با هدف قطع منابع مالی تهران آغاز شده، اما این راهبرد خطرهای بزرگی همچون افزایش قیمت جهانی انرژی و احتمال درگیری با شرکای تجاری ایران، نظیر چین، را به همراه دارد.
اگرچه اقتصاد ایران طی سالها تحریم به خودکفایی نسبی رسیده، اما حجم ویرانیهای اخیر و فلج شدن بخشهای ارزآور، کارشناسان را نسبت به بقای اقتصاد کشور بدون لغو تحریمها مردد کرده است.
ویرانی زیرساختها؛ فراتر از تجربه جنگ هشتساله
به گزارش والاستریت ژورنال، ابعاد تخریبهای ناشی از حملات اخیر بسیار سنگین است.
کاوه احسانی، استاد دانشگاه دیپال، معتقد است مقیاس ویرانیهای فعلی بسیار بدتر از جنگ ایران و عراق است؛ چرا که در آن دوران جنگ عمدتا در جبهههای مرزی بود، اما در هفتههای اخیر بیش از ۲۰ هزار موشک و بمب در نقاط مختلف ایران، از جمله تهران و مراکز صنعتی، فرود آمده است.
این روزنامه گزارش میدهد که دستکم ۱۷ هزار هدف، شامل کارخانهها، راهآهن، بنادر و ساختمانهای دولتی، مورد اصابت قرار گرفتهاند.
رسانههای دولتی ایران هزینه بازسازی را ۲۷۰ میلیارد دلار برآورد کردهاند. والاستریت ژورنال تاکید میکند که حملات اسرائیل «تصادفی» نبوده و بهطور سیستماتیک بخشهایی مانند پتروشیمی بندر امام و شرکت فولاد مبارکه را هدف قرار داده است تا توان ارزآوری جمهوری اسلامی را فلج کند.
محاصره دریایی و سقوط درآمدهای نفتی
نیویورک تایمز نیز در گزارشی به بررسی استراتژی محاصره دریایی ایران پرداخته است. بیش از ۱۰ ناو جنگی آمریکایی در اطراف تنگه هرمز مستقر شدهاند تا مانع صادرات نفت ایران شوند.
طبق گزارش این روزنامه، صادرات نفت ۴۰ درصد از کل درآمد صادراتی ایران در سال ۲۰۲۳ را تشکیل داده و چین با خرید ۹۰ درصد نفت ایران در سال ۲۰۲۴، اصلیترین مشتری تهران بوده است.
نیویورک تایمز به نقل از تحلیلگران هشدار میدهد که این محاصره میتواند منجر به حذف روزانه دو میلیون بشکه نفت از بازار جهانی شود.
اگرچه این اقدام فشار مالی شدیدی بر تهران وارد میکند، اما اسفندیار باتمانقلیچ، مدیر بنیاد بورس و بازار، معتقد است هدف ایران در زمان جنگ، رسیدن به حداقل درآمد برای «لنگلنگان جلو بردن اقتصاد» است و این فشار اقتصادی لزوما به امتیازدهی فوری منجر نمیشود.
بحران اشتغال و فشارهای اجتماعی
والاستریت ژورنال مینویسد که تخریب بخشهای صنعتی مستقیما معیشت مردم را هدف قرار داده است.
هادی کحالزاده، اقتصاددان، برآورد میکند که حدود ۱۲ میلیون شغل، تقریبا نیمی از نیروی کار ایران، در معرض خطر تعلیق یا نابودی قرار دارند. تنها در بخش فولاد، ۵.۵ میلیون شغل تهدید میشود.
این روزنامه میافزاید که قطع ششهفتهای اینترنت از سوی دولت نیز به کسبوکارهای دیجیتال آسیب جدی زده است.
جواد صالحی اصفهانی، استاد اقتصاد، معتقد است بزرگترین مشکل مقامهای جمهوری اسلامی، نارضایتی گسترده عمومی و بیاعتمادی مردم به وعدههای حکومتی است که میتواند منجر به موج جدیدی از مهاجرت یا اعتراضات شود.
بنبست دیپلماتیک یا راه خروج؟
به گزارش والاستریت ژورنال، دور اول مذاکرات ایران و آمریکا در اسلامآباد به بنبست رسید، اما هر دو طرف نشانههایی از انعطاف در مورد مسایل هستهای نشان دادهاند.
تحلیلگران معتقدند بدون چشمانداز بهبود اقتصادی و رفع تحریمها، بقای ساختار سیاسی جمهوری اسلامی در بلندمدت سخت خواهد بود، چراکه با فشارهای مردمی شدیدی روبهرو خواهد شد.
در همین حال، نیویورک تایمز اشاره میکند که جمهوری اسلاهنوز راههای زمینی با هفت کشور همسایه در اختیار دارد و قاچاق کالا و سوخت، مانند تجارت یک میلیارد دلاری با پاکستان، میتواند بخشی از نیازهای اولیه را تامین کند.
