مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ما از پاسخگو کردن تهران به خاطر رفتار خصمانه و مرگبارش دست برنخواهیم داشت.»
او همچنین نوشت: «روسیه و چین سعی کردند با استفاده از یک ترفند بوروکراتیک در پشت پرده، بودجه کمیته کارشناسان فنی که تحریمهای ماشه علیه رژیم ایران را حفظ میکند، متوقف کنند، اما تیم ما تلاشهای آنها را مسدود کرد.»
خبرگزاری فرانسه در گزارشی بر اساس گفتوگو با چند شهروند ایرانی، تصویری از زندگی روزمره در بحبوحه جنگ ارائه کرده که در آن، تداوم زندگی در کنار ترس، محدودیت و بیثباتی توصیف شده است.
زندگی در سایه انفجار و شهرهای نیمهخالی
به گفته برخی ساکنان تهران، اگرچه دسترسی به کالاهای اساسی همچنان برقرار است، اما فضای عمومی شهر تغییر کرده است. شایان، یکی از ساکنان پایتخت، به این خبرگزاری گفت: «کافهها باز هستند، بیرون میرویم، سوخت، آب و برق وجود دارد، اما یک حس درماندگی در همه ما هست.» او افزود: «مغازهها و رستورانها تا ساعت ۹ شب باز هستند، اما شهر خالی به نظر میرسد؛ بیشتر مردم رفتهاند.»
یکی دیگر از ساکنان تهران که به دلیل نگرانیهای امنیتی نخواست نامش فاش شود، گفت صداهای انفجار و موشکها به بخشی از زندگی روزمره تبدیل شدهاند: «این وضعیت کمکم برای همه عادیتر میشود.» با این حال، او تاکید کرد که نگرانی اصلی مردم احتمال هدف قرار گرفتن زیرساختهای نفت و گاز است؛ موضوعی که به گفته او «تقریباً همه ایرانیان بر سر آن اتفاق نظر دارند.»
فشار اقتصادی و کاهش شدید درآمدها
در کنار ناامنی، فشار اقتصادی نیز بهشدت افزایش یافته است. گلنار، که از طریق یک فروشگاه آنلاین کسب درآمد میکرد، گفت در دو ماه گذشته هیچ درآمدی نداشته است. او افزود: «ما حتی اجاره هم نمیدهیم، اما دیگر نمیتوانیم به تفریح یا رفتن به رستوران فکر کنیم. فقط از عهده هزینههای ضروری زندگی برمیآییم.»
این روایتها نشان میدهد که حتی خانوادههایی با درآمد نسبی نیز با محدودیتهای شدید اقتصادی مواجه شدهاند و سطح زندگی به حداقلهای ضروری کاهش یافته است.
زندگی در مناطق دیگر؛ انتظار و بیثباتی
در جزیره قشم، که پیشتر مقصد گردشگران داخلی بود، صادق، یکی از ساکنان، گفت بسیاری از افرادی که به این منطقه آمدهاند، در انتظار روشن شدن وضعیت جنگ ماندهاند. او گفت: «هتلها و کافهها نیمهخالی هستند» و افزود که تامین سوخت در این منطقه گاهی با اختلال همراه است.
در همین حال، برخی شهروندان از کاهش نسبی شدت حملات در روزهای اخیر خبر دادهاند، اما این موضوع لزوماً به افزایش امید منجر نشده است. یکی از ساکنان سنندج گفت: «فهمیدم جمهوری اسلامی آنطور که تصور میکردیم سقوط نخواهد کرد.»
ترس از سرکوب؛ حضور گسترده نیروهای امنیتی
با وجود جنگ، بسیاری از شهروندان تاکید کردهاند که نگرانی اصلی آنها نه فقط حملات نظامی، بلکه تشدید کنترل و سرکوب داخلی است. کاوه، هنرمند ۳۸ ساله در تهران، گفت: «ممکن است در یک روز چندین ایست بازرسی را پشت سر بگذارید. خودروها و تلفنها بررسی میشوند- حتی فایلهای مخفی، عکسها، اپلیکیشنها و حتی یادداشتهای شخصی.»
به گفته او، این سطح از نظارت و کنترل، فضای عمومی را بهشدت امنیتی کرده و نگرانی از بازداشت یا پیگرد را افزایش داده است.
نگرانی از پیامدهای یک توافق احتمالی
برخی شهروندان همچنین نسبت به پیامدهای سیاسی احتمالی جنگ ابراز نگرانی کردهاند. کاوه گفت در دیداری با دیگر مخالفان حکومت، این نگرانی مطرح شده که در صورت توافق میان آمریکا و جمهوری اسلامی، فشارها بر مخالفان افزایش یابد. او افزود: «اگر چنین اتفاقی بیفتد، ما نابود میشویم. مجبور میشویم دو یا سه سال ایران را ترک کنیم، وگرنه به سراغمان خواهند آمد.»
ناامیدی و فرسایش روانی
در کنار فشارهای اقتصادی و امنیتی، برخی شهروندان از فرسایش شدید روانی نیز سخن گفتهاند. آنسیه، دندانپزشک در تهران، گفت: «ما بین سه قدرت دیوانه گیر افتادهایم و جنگ ترسناک است. میدانم دیگر هرگز همان آدم قبلی نخواهم بود.»
کتایون، مربی یوگا که اخیراً ایران را ترک کرده، نیز گفت: «زندگی غیرممکن شده بود.» او به سرکوبهای پیشین و تجربه حملات هوایی اشاره کرد و افزود که سالها در ترس زندگی کرده است.
محدودیت اطلاعات و قطع ارتباط با جهان
در همین حال، محدودیت شدید اینترنت و خودداری مقامها از صدور ویزا برای خبرنگاران خارجی، دسترسی به اطلاعات مستقل از داخل ایران را دشوار کرده است. تصاویر منتشرشده توسط خبرگزاریهای بینالمللی نیز محدود بوده و گزارشها عمدتاً بر اساس روایتهای فردی شهروندان تهیه شدهاند.
این روایتها نشان میدهد که در حالی که زندگی روزمره در ایران بهطور کامل متوقف نشده، اما جنگ، فشار اقتصادی و بهویژه نگرانی از سرکوب، فضای عمومی کشور را بهشدت تحت تاثیر قرار داده است.
او تاکید کرد اگر حملات آمریکا انجام نمیشد، ایران ظرف «دو تا چهار هفته» به بمب اتمی دست مییافت و از آن علیه آمریکا، اسرائیل و دیگر کشورها استفاده میکرد.
رییسجمهوری آمریکا، در این سخنرانی با تکرار سخنان پیشیناش درباره تضعیف شدید توان نظامی جمهوری اسلامی، گفت مقامهای تهران «التماس میکنند تا توافق کنند» و همزمان مدعی شد آنچه در ایران جریان دارد، عملاً به معنای «تغییر حکومت» است.
ترامپ جمهوری اسلامی را حکومتی «بیمار و منحرف» توصیف کرد و گفت: «ما با کشوری روبهرو هستیم که بیمار و منحرف است، و سلاح هستهای دارد یا میخواهد داشته باشد. آنها خیلی به آن نزدیک شده بودند. یادتان باشد، فقط دو هفته فاصله داشتند، دو هفته.» او افزود اگر آمریکا به تاسیسات ایران حمله نمیکرد، «ظرف دو تا چهار هفته سلاح هستهای میداشتند و از آن علیه شما، علیه اسرائیل و علیه دیگران استفاده میکردند.»
او با دفاع از حملات آمریکا در جریان جنگ ۱۲ روزه گفت: «من گفتم ما باید مسیر را برای مدتی تغییر دهیم، آنها را از کار بیندازیم و بعد به زندگی عادی برگردیم. همین کار را هم کردیم. این کار را با خشونت انجام دادیم، با قدرت انجام دادیم، و با احترام جهان.» ترامپ در ادامه با اشاره به عملیات نظامی جاری افزود که این عملیات به متحدان آمریکا کمک کرده، اما در عین حال نشان داده که برخی متحدان «اصلاً حضور نداشتند» و گفت: «ما به آنها نیازی نداشتیم، اما اگر نیاز داشتیم هم نبودند، و این برایشان بسیار پرهزینه خواهد بود.»
جمهوری اسلامی و مذاکره از موضع ضعف
ترامپ در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به مذاکرات جاری با جمهوری اسلامی گفت: «آنها در حال مذاکره هستند. التماس میکنند تا توافق کنند.» او بار دیگر بر لزوم بازگشایی تنگه هرمز از سوی تهران تاکید کرد و گفت ایالات متحده در حال پایان دادن به تهدیدی است که به گفته او، جمهوری اسلامی از طریق «تروریسم، تجاوز و باجگیری هستهای» ایجاد کرده است.
رییسجمهوری ایالات متحده همچنین گفت عملیات آمریکا موسوم به «خشم حماسی»، «توانمندیهای [حکومت] ایران را در هم میشکند؛ چیزی که هیچکس تا به حال نمونهاش را ندیده است.» ترامپ با تاکید بر برتری نظامی آمریکا افزود: «ما قدرتمندترین ارتش جهان را داریم» و «ما سلاحهایی داریم که هیچکس، به جز تعداد معدودی از ما، حتی از آنها خبر هم ندارد.»
«فکر میکنم همین حالا هم تغییر حکومت رخ داده است»
ترامپ در بخشی از سخنانش، از آنچه عملاً تغییر حکومت در ایران خواند، سخن گفت. او گفت: «وقتی تصمیم بگیریم که خارج شویم - میدانید، تغییر رژیم - فکر میکنم عملاً رژیم را تغییر دادهایم. این رژیم هر دو روز یکبار با ضربه شدیدی مواجه میشود. همه از اعلام اینکه چه کسی رهبر [اشاره به روسا و فرماندهان نهادهایی که هدف قرار میگیرند] است میترسند. حتی ما هم نمیدانیم رهبر دقیقاً چه کسی است. بنابراین فکر میکنم همین حالا هم تغییر رژیم رخ داده است، اما [بالاخره] در مقطعی ما خارج خواهیم شد.»
او افزود با از میان رفتن تهدید هستهای ایران، «دیگر آن ابر تاریک بالای سرمان نخواهد بود - ابر یک ایران بیمارِ دارای سلاح هستهای.» به گفته ترامپ، این تهدید نهتنها اسرائیل و کشورهای عربی منطقه، بلکه آمریکا را نیز هدف قرار داده بود.
ترامپ همچنین به توان موشکی حکومت ایران اشاره کرد و گفت: «همین چند روز پیش یک موشک را ۲۷۰۰ مایل پرتاب کردند - کسی حتی نمیدانست چنین تواناییای دارند. این نشان میدهد ما چیزهای زیادی یاد گرفتیم.»
حمله به ناتو و رسانهها
رییسجمهوری آمریکا در ادامه از ناتو نیز انتقاد کرد و گفت این ائتلاف «اشتباه بزرگی» مرتکب شد که حتی مقدار کمی تجهیزات نظامی ارسال نکرد و حاضر نشد آنچه آمریکا «برای جهان» در مقابله با [تهدید] ایران انجام میدهد، به رسمیت بشناسد. او گفت: «چرا باید ما برای آنها باشیم وقتی آنها برای ما نیستند؟»
با این حال، ترامپ تاکید کرد که این جنگ را «خیلی پرریسک» نمیدانسته، هرچند اذعان کرد که «جنگ همیشه ریسک دارد» و «اتفاقات غیرمنتظره رخ میدهد.»
او همچنین رسانههای منتقد را هدف حمله قرار داد و گفت اگر روزنامه نیویورکتایمز را بخوانید، «فکر میکنید ما عملکرد ضعیفی داریم - این واقعاً نزدیک به خیانت است، صادقانه بگویم.» ترامپ افزود: «خوشبختانه رسانههای دیگری هستند که منصف و صادقاند.»
تاکید بر نابودی توان نظامی جمهوری اسلامی
ترامپ در توصیف نتایج عملیات آمریکا علیه حکومت ایران، بار دیگر بر دستاوردهای نظامی تاکید کرد و گفت: «به یاد داشته باشید، آنها دیگر نیروی دریایی ندارند. در سه روز، ۱۵۹ کشتیشان را به کف دریا فرستادیم. نیروی هواییشان کاملاً نابود شده است. موشکهای کمی برایشان باقی مانده، پهپادهایشان به حداقل رسیده، کارخانههایشان از بین رفته و رهبرانشان هم از بین رفتهاند.»
او ادامه داد: «همه رهبرانشان کشته شدهاند. هیچکس حتی افراد باقیمانده را نمیشناسد.»
ترامپ همچنین جمهوری اسلامی را «قلدر خاورمیانه برای ۴۷ سال» خواند و گفت: «ایران دیگر قلدر نیست. آنها در حال فرار هستند.» او افزود: «ما خاورمیانه را نجات دادیم. ما فقط اسرائیل را نجات ندادیم، بلکه کل خاورمیانه را نجات دادیم.»
اشاره به عربستان و توافق ابراهیم
ترامپ در بخش دیگری از سخنرانی خود، از چشمانداز عادیسازی روابط عربستان سعودی و اسرائیل پس از پایان جنگ در ایران سخن گفت. او در مراسمی در میامی که به نوشته آسوشیتدپرس، از سوی صندوق ثروت ملی عربستان سعودی حمایت مالی میشد، گفت: «حالا وقت آن رسیده است. ما آنها را بیرون کردهایم و آنها به طور کامل بیرون رانده شدهاند. ما باید وارد توافق ابراهیم شویم.»
او در عین حال گفت آمریکا مصمم است «بهترین فناوری، درخشانترین ذهنها، بزرگترین کسبوکارها و قویترین مشارکتهای اقتصادی و امنیتی را در جهان» داشته باشد.
سخنان ترامپ در میامی در حالی مطرح شد که او همزمان از ادامه فشار نظامی بر جمهوری اسلامی، پیشبرد مذاکرات با تهران و بازآرایی توازنهای منطقهای پس از جنگ سخن گفت؛ رویکردی که از یک سو بر نمایش قاطعیت نظامی و از سوی دیگر بر وادار کردن حکومت ایران به توافق از موضع تسلیم استوار بود.
