محمد اسحاق دار، وزیر خارجه پاکستان، در تماس تلفنی با هاکان فیدان، همتای خود در ترکیه، درباره آخرین تحولات منطقه گفتوگو کرد.
مهمت کوچ، پژوهشگر مسائل خاورمیانه، از نقش آنکارا در مذاکره میان تهران و واشینگتن میگوید:
در برخی مناطق، مردم با حضور در خیابانها، زدن بوق خودروها و ابراز شادی از پشت پنجره خانهها، به مرگ دیکتاتور تهران واکنش نشان دادند.
در این شب که برای بسیاری نماد پایان یک دیکتاتور تلقی میشد، نیروهای امنیتی و سرکوبگر جمهوری اسلامی در برخی نقاط دست به تیراندازیهای بیهدف زدند.
بر پایه روایتهای مردمی رسیده به ایراناینترنشنال، در جریان این تیراندازیها حداقل سه جوان در شهرهای خرمآباد و فردیس کرج جان خود را از دست دادند و تعدادی نیز بازداشت شدند.
نهال آهو قلندری؛ دختری که در خرمآباد هدف گلوله قرار گرفت
بر اساس این روایتها، نهال (کوثر) آهو قلندری، شهروند جوان اهل خرمآباد، شامگاه ۹ اسفند در پی تیراندازی در این شهر جان باخت.
گفته میشود او به همراه چند تن از دوستانش در محله «کیو» خرمآباد، در حال ابراز شادی بودند که خودروشان هدف تیراندازی قرار گرفت.
طبق این گزارشها، گلولهای به سینه نهال اصابت کرد و او در پی شدت جراحات جان خود را از دست داد. منابع محلی میگویند دوستان او تا رسیدن نیروهای امدادی در کنار وی ماندند، اما تلاشها برای نجات جانش بینتیجه ماند.
منابع نزدیک به خانواده اعلام کردهاند که پیکر نهال با تاخیر به خانواده تحویل داده شد. همچنین گفته میشود خانواده نهال برای معرفی او با عنوان «شهید» تحت فشار بودهاند.
احمدرضا و امیرحسین فیضی؛ دو برادر کشتهشده در فردیس کرج
در حادثهای دیگر در فلکه پنجم فردیس کرج، دو برادر به نامهای امیرحسین و احمدرضا فیضی، در شامگاه ۹ اسفند در اثر تیراندازی ماموران جان باختند. امیرحسین، ۱۹ ساله و دانشجو و احمدرضا، ۱۵ ساله و دانشآموز بود.
به گفته یکی از نزدیکان این خانواده، این دو برادر در خودرو پدرشان در حال تردد بودند و پس از انتشار خبر کشته شدن علی خامنهای با بوق زدن ابراز شادی میکردند که در فلکه پنجم فردیس هدف تیراندازی قرار گرفتند.
پس از به رگبار بستن خودرو و تیر خوردن احمدرضا و امیرحسین، ماموران مجددا به لاستیکهای خودرو تیراندازی کردند و پدر خانواده ناچار به توقف خودرو شد.
بر اساس روایت این منبع، احمدرضا از ناحیه قلب هدف گلوله قرار گرفت و در دم جان باخت. امیرحسین نیز که از ناحیه پهلو مجروح شده بود، دقایقی بعد در اثر شدت جراحات جان خود را از دست داد. پس از آن، ماموران در محل حادثه با بستگان قربانیان درگیر و مانع از همراهی آنان با مجروحان شدند.
این منبع همچنین اعلام کرده است که تحویل پیکر این دو برادر با تاخیر انجام شده و خانواده برای پیگیری وضعیت آنان با محدودیتهایی مواجه بودهاند.
آکسیوس در گزارشی که پنجشنبه، ۶ فروردین، منتشر شد، به نقل از دو مقام آمریکایی و دو منبع آگاه نوشت که در صورت عدم پیشرفت در گفتوگوهای دیپلماتیک و بهویژه اگر تنگه هرمز بسته بماند، احتمال تشدید دراماتیک درگیریهای نظامی افزایش مییابد.
برخی مقامهای آمریکایی بر این باورند که نمایش قدرت خردکننده برای پایان دادن به درگیریها، اهرم فشار بیشتری در مذاکرات صلح ایجاد میکند یا دستکم به دونالد ترامپ این امکان را میدهد تا با اشاره به آن، اعلام پیروزی کند.
از سوی دیگر، تهران نیز در چگونگی پایان این جنگ سهم دارد و بسیاری از سناریوهای مورد بحث، بهجای آنکه به یک پایان دراماتیک منجر شوند، خطر طولانیتر شدن و شدت یافتن نبرد را به همراه دارند.
چهار گزینه اصلی برای ضربه نهایی
مقامها و منابع آگاه در گفتوگو با آکسیوس، چهار گزینه اصلی را که ترامپ میتواند از میان آنها انتخاب کند، شرح دادهاند.
نخست، حمله زمینی یا محاصره جزیره خارک، اصلیترین مرکز صادرات نفت ایران. دوم، حمله به جزیره لارک؛ جزیرهای که به ایران در کنترل بر تنگه هرمز کمک میکند.
جمهوری اسلامی در این جزیره استراتژیک دارای پناهگاههای زیرزمینی و رادارهایی است که بهوسیله آنها تردد در تنگه را رصد میکند. همچنین شناورهای تهاجمی برای هدف قرار دادن کشتیهای باری در این جزیره مستقر هستند.
گزینه سوم، تصرف جزیره استراتژیک ابوموسی و دو جزیره کوچکتر (تنب کوچک و تنب بزرگ)، است. این جزایر در نزدیکی ورودی غربی تنگه هرمز قرار دارند؛ مناطقی که در کنترل ایران هستند، اما امارات متحده عربی نیز مدعی مالکیت آنها است.
در گزینه پایانی، توقیف یا مسدود کردن مسیر کشتیهای صادرکننده نفت ایران در بخش شرقی تنگه هرمز مطرح شده است.
طرحهای نفوذ به عمق خاک ایران
ارتش ایالات متحده همچنین طرحهایی برای عملیات زمینی در عمق خاک ایران تهیه کرده است تا به اورانیوم با غنای بالا که در تاسیسات هستهای دفن شده، دسترسی پیدا کند.
با این حال، آمریکا میتواند بهجای چنین عملیات پیچیده و پرخطری، حملات هوایی گستردهای را به این تاسیسات انجام دهد تا مانع از دسترسی ایران به این مواد شود.
ترامپ هنوز تصمیمی برای اجرای هیچیک از این سناریوها نگرفته است و مقامهای کاخ سفید هرگونه عملیات زمینی احتمالی را «فرضی» توصیف میکنند.
اما منابع میگویند اگر مذاکرات با ایران بهزودی نتایج ملموسی نداشته باشد، او آماده تشدید تنش است.
ترامپ ممکن است ابتدا تهدید خود مبنی بر بمباران نیروگاههای برق و تاسیسات انرژی ایران را عملی کند؛ اقدامی که تهران در قبال آن تهدید به عملیات تلافیجویانه گسترده در سراسر کشورهای حاشیه خلیج فارس کرده است.
هشدار جدی کاخ سفید
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، روز چهارشنبه به جمهوری اسلامی هشدار داد که اگر توافقی حاصل نشود، ترامپ آماده است «سختتر از هر زمان دیگری» ضربه بزند.
لیویت گفت: «رییسجمهوری بلوف نمیزند و آماده است جهنم به پا کند. ایران نباید دوباره دچار اشتباه محاسباتی شود. هرگونه خشونتی از این لحظه به بعد، به این دلیل خواهد بود که حکومت ایران از رسیدن به توافق امتناع میورزد.»
واکنش تهران و هشدارهای قالیباف
مقامهای ایرانی اعلام کردهاند که به تلاشهای ترامپ برای مذاکره اعتماد ندارند و آن را ترفندی برای انجام حملات غافلگیرانه میدانند.
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس، روز چهارشنبه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که اطلاعات ایران نشان میدهد «دشمنان ایران با حمایت کشوری در منطقه، در حال آمادهسازی عملیاتی برای اشغال یکی از جزایر ایران هستند.»
قالیباف افزود: «تمام تحرکات دشمن تحت رصد نیروهای مسلح ما است. اگر اقدامی انجام دهند، تمام زیرساختهای حیاتی آن کشور منطقهای بدون محدودیت هدف حملات بیامان قرار خواهد گرفت.»
بنبست بیاعتمادی و نقش میانجیها
یک منبع درگیر در تلاشها برای آغاز مذاکرات بین آمریکا و ایران گفت که پاکستان، مصر و ترکیه همچنان در حال تلاش برای ترتیب دادن دیداری بین طرفین هستند.
این منبع گفت اگرچه ایران فهرست اولیه درخواستهای آمریکا را رد کرده، اما مذاکره را بهطور کامل رد نکرده است.
او با اشاره به قدرت سپاه پاسداران گفت: «مشکل اصلی بیاعتمادی است. فرماندهان سپاه بسیار بدبین هستند، با این حال میانجیها تسلیم نشدهاند.»
