در هفتمین روز جنگ، موجی از حملات سنگین به تهران و چندین شهر دیگر ادامه یافت؛ همزمان تنش جمهوری اسلامی با جمهوری آذربایجان و کشورهای خلیج فارس تشدید شد، اینترنت ایران به نزدیک یک درصد رسید و نهادهای بینالمللی از وخامت بحران انسانی در منطقه هشدار دادند.
تشدید حملات به تهران و ضربه به مراکز فرماندهی جمهوری اسلامی
مهمترین رویداد شبانهروز ۱۵ اسفند، تشدید حملات هوایی به تهران و اعلام هدف قرار گرفتن یکی از مهمترین مراکز فرماندهی جمهوری اسلامی بود. ارتش اسرائیل اعلام کرد بامداد جمعه با مشارکت حدود ۵۰ جنگنده، پناهگاه زیرزمینی علی خامنهای در زیر مجتمع رهبری در قلب تهران را هدف قرار داده و نابود کرده است؛ محلی که به گفته ارتش اسرائیل، پس از کشته شدن خامنهای نیز همچنان مورد استفاده مقامهای ارشد جمهوری اسلامی بوده است. در این بیانیه آمده که این مجموعه زیرزمینی در سراسر مرکز تهران امتداد داشته و دارای ورودیها و اتاقهای ملاقات متعدد برای مقامهای عالیرتبه بوده است.
همزمان، گزارشهای متعدد از تهران حاکی از آن بود که پایتخت بامداد جمعه سنگینترین حملات از آغاز عملیات آمریکا و اسرائیل را تجربه کرده است. انفجارهایی در مرکز تهران، مناطق جمهوری، راهآهن، بوستان ولایت، چیتگر و محدوده میدان آزادی گزارش شد و شهروندان از پرواز ممتد جنگندهها بر فراز پایتخت خبر دادند. در غرب و شرق تهران نیز حملات پیدرپی ادامه یافت. برخی گزارشها حاکی از هدف قرار گرفتن مواضع نظامی در نزدیکی ورزشگاه آزادی، لویزان، پرند و دیگر نقاط پیرامونی تهران بود.
گسترش جغرافیای حملات در داخل ایران
پس از تهران، دومین محور مهم تحولات امروز، گسترش حملات به طیفی از شهرها و مواضع نظامی و انتظامی در سراسر کشور بود. بر اساس گزارشها، علاوه بر تهران، دستکم ۱۰ شهر دیگر هدف حمله قرار گرفتند؛ از جمله اصفهان، شیراز، کرمانشاه، قم، پلدختر، تبریز، سقز، سلماس، ماکو و پرند. در اصفهان انفجار در محدوده مصلی و شهرک سیمرغ گزارش شد. در کرمانشاه و سقز و تبریز نیز انفجارهای شدید و پیاپی دیده و شنیده شد.
ویدیوهای ارسالی همچنین از تخریب یا هدف قرار گرفتن کلانتری میاندوآب، کلانتری کامیاران، مقر اطلاعات و سپاه پلدختر، پادگان امام علی در سنندج، پایگاه نظامی امام علی در چابهار و مواضع سپاه در پرند حکایت داشت. در قم نیز استانداری اعلام کرد دو مرکز نظامی خارج از شهر هدف قرار گرفتهاند. برخی رسانهها همچنین از بمباران استانداری فارس و دفتر امام جمعه شیراز خبر دادند.
نشانههای تضعیف ساختار قدرت و بحث جانشینی
تحولات جمعه در کنار بعد نظامی، بُعد سیاسی مهمی نیز داشت. یک نماینده مجلس گفت رهبر جدید ظرف دو روز آینده معرفی خواهد شد و در عین حال تاکید کرد گزینههای نهایی تمایلی به پذیرش این سمت ندارند. همزمان تحلیلها و گزارشهای اختصاصی حاکی از آن بود که در راس حکومت شکافهایی پدید آمده و برخی اعضای خبرگان یا جریانهای سیاسی درباره شیوه جانشینی و مشروعیت آن دچار اختلاف شدهاند.
در اسرائیل نیز مشاوران بنیامین نتانیاهو گفتهاند اولین شکافها در رژیم ایران دیده میشود، هرچند تاکید کردهاند برای قضاوت نهایی هنوز زود است. کانال ۱۴ اسرائیل نیز از بروز شکاف در زنجیره فرماندهی نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی خبر داد. در سطح سیاسی آمریکا نیز تد کروز، سناتور جمهوریخواه تصریح کرد هدف نهایی، کنار زدن جمهوری اسلامی از قدرت است؛ در حالی که ترکیه نیز احتمال پایان جنگ با تغییر رژیم در ایران را مطرح کرد.
تشدید تنش منطقهای: از جمهوری آذربایجان تا کویت، قطر و بحرین
یکی از مهمترین تحولات برونمرزی جمعه، تشدید تنش میان تهران و باکو بود. جمهوری آذربایجان پس از حمله پهپادی به نخجوان اعلام کرد دیپلماتهای خود را از ایران خارج میکند، تردد کامیونها در مرز با ایران را تعلیق کرد و نیروهای نظامی و امنیتی خود را در آمادهباش کامل قرار داد. باکو تاکید کرد منتظر عذرخواهی و شفافسازی تهران است و انکار جمهوری اسلامی را «غیرقابل قبول» خواند. پاکستان و عربستان نیز از باکو حمایت کردند.
در خلیج فارس نیز تنشها ادامه یافت. قطر حمله حکومت ایران به محل استقرار نیروهای دریایی قطر در بحرین را محکوم کرد. کویت و عربستان از رهگیری حملات موشکی و پهپادی خبر دادند. هاآرتص نیز گزارش داد در پنج روز گذشته بیش از ۲۱۹۱ موشک و پهپاد از ایران به سمت امارات، بحرین، قطر و کویت شلیک شده است. همزمان، امارات در حال بررسی اقداماتی برای مسدود کردن داراییهای ایران، محدود کردن صرافیها و حتی توقیف کشتیهای مرتبط با شبکههای مالی و نفتی جمهوری اسلامی است؛ اقدامی که اگر اجرا شود، یکی از مهمترین مسیرهای دسترسی تهران به منابع مالی خارجی را محدود میکند.
بحران انسانی و نگرانیهای حقوق بشری
در بُعد انسانی، نهادهای بینالمللی هشدارهای جدیتری صادر کردند. آژانس پناهندگان سازمان ملل اعلام کرد وضعیت خاورمیانه به یک «شرایط اضطرار عظیم انسانی» تبدیل شده است. این نهاد گفت نزدیک به ۱۰۰ هزار نفر در لبنان آواره شدهاند و دهها هزار پناهجوی سوری نیز ناچار به بازگشت به سوریه شدهاند.
در داخل ایران نیز وضعیت حقوق بشری نگرانکنندهتر شد. نتبلاکس اعلام کرد ایران در هفتمین روز خاموشی دیجیتال قرار دارد و سطح اتصال اینترنت به حدود یک درصد رسیده است. گزارشهای رسیده همچنین حاکی از آن بود که نیروهای سپاه و بسیج پس از از دست دادن برخی پایگاهها، تجهیزات و نفرات خود را به اماکن غیرنظامی مانند مدارس و آرامستانها منتقل کردهاند. کمیته آزادی زندانیان سیاسی هشدار داد که از زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات بهعنوان سپر انسانی استفاده میشود.
جنگ روایتها، رسانه و فضای داخلی
در فضای داخلی جمهوری اسلامی نیز لحن رسمی و تبلیغاتی تندتر شد. علی بهادری جهرمی، سخنگوی دولت ابراهیم رئیسی، شبکه ایراناینترنشنال را «یکی از اهداف مشروع» حکومت خواند. همزمان رویترز بازتاب داد که یک مجری صداوسیما، بازیکنان تیم ملی فوتبال زنان ایران را به دلیل نخواندن سرود رسمی، «خائنان زمان جنگ» نامیده و خواستار برخورد شدید با آنان شده است.
در مقابل، در برخی نقاط ایران و خارج از کشور واکنشهای اجتماعی متفاوتی دیده شد؛ از شعارهای شبانه در پردیس تا جشن شماری از ایرانیان مقیم وین برای مرگ خامنهای.
پیامدهای اقتصادی و انرژی
در حوزه اقتصاد و انرژی، کرملین اعلام کرد جنگ در ایران موجب افزایش تقاضا برای انرژی روسیه شده و چین و هند در خرید انرژی بر اساس منافع ملی خود عمل میکنند. آمریکا نیز با توقف کشتیها در تنگه هرمز، مجوز موقت ۳۰ روزه برای خرید نفت روسیه توسط هند صادر کرد. فرانسه نیز اعلام کرد حدود ۵۰ کشتی متعلق به شرکتهای فرانسوی یا با پرچم فرانسه به دلیل بحران ایران متوقف ماندهاند.
در بخش حملونقل هوایی نیز لوفتهانزا از تغییر مسیر یک پرواز به ریاض خبر داد و هواپیماییهای منطقهای همچنان با اختلالهای گسترده مواجهاند. با این حال، شرکت فاکسکان اعلام کرد جنگ در ایران تاکنون تاثیر محدودی بر فعالیتهایش داشته است.
تحولات امروز نشان داد جنگ وارد مرحلهای عمیقتر و چندلایهتر شده است. از یک سو، حملات به هسته فرماندهی و زیرساختهای امنیتی جمهوری اسلامی در تهران و شهرهای دیگر شدت گرفته و نشانههایی از فرسایش ساختار کنترل دیده میشود؛ از سوی دیگر، تنش منطقهای بهویژه با جمهوری آذربایجان و کشورهای خلیج فارس رو به تشدید است؛ و همزمان، بحران انسانی، قطع اینترنت، جابهجایی جمعیت و خطر استفاده از غیرنظامیان و زندانیان بهعنوان سپر چشمانداز درگیری را تیرهتر کرده است.
خبرگزاری رویترز جمعه ۱۵ اسفند گزارش داد با گسترش درگیریهای نظامی در خلیج فارس، حق بیمه جنگ برای کشتیهایی که از این منطقه عبور میکنند بهطور چشمگیری افزایش یافته و در برخی موارد بیش از هزار درصد رشد کرده است.
این افزایش شدید پس از حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به تهران در روز شنبه رخ داد؛ حملاتی که باعث تشدید تنشها و اختلال در عبور کشتیها از تنگه هرمز شد.
جمهوری اسلامی دوشنبه اعلام کرده بود هر کشتی که قصد عبور از این تنگه را داشته باشد هدف قرار خواهد گرفت و از زمان آغاز درگیریها دستکم ۹ کشتی در این منطقه آسیب دیدهاند.
افزایش هزینه بیمه
بیمه جنگ به مالکان کشتی اجازه میدهد خسارتهای ناشی از جنگ یا حملات تروریستی به کشتی یا محموله را مطالبه کنند. این بیمهها معمولا به صورت سالانه صادر میشوند اما در مناطق پرخطر ممکن است برای هر سفر جداگانه نیز ارائه شوند.
تحلیلگران گفتند جنگ هزینههای حملونقل دریایی را برای شرکتهای کشتیرانی، معاملهگران و شرکتهای انرژی افزایش داده و اگر ادامه پیدا کند میتواند به افزایش تورم جهانی منجر شود.
استیون رودمن، مدیر بخش بیمه دریایی در آسیا در شرکت کارگزاری بیمه «آئون»، گفت بازار بیمه کشتیها به سرعت به این ریسک واکنش نشان داده است. او افزود: «اگر چند کشتی در یک منطقه هدف قرار بگیرند، خسارتهای بزرگی ایجاد میشود و به همین دلیل نرخها سریع افزایش یافته است.»
او همچنین گفت حق بیمه اضافی برای عبور از آبهای پرخطر به سرعت در حال افزایش است و ممکن است در کوتاهمدت نوسان داشته باشد.
بر اساس برآورد تحلیلگران شرکت «جفریز»، خسارت احتمالی صنعت بیمه از آسیب دیدن دستکم هفت کشتی میتواند تا یک میلیارد و ۷۵۰ میلیون دلار برسد.
افزایش ۱۲ برابری بیمه نفتکشها
به گفته این تحلیلگران، با توجه به اینکه ارزش بیشتر نفتکشها بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیون دلار است، نرخ جدید بیمه جنگ که حدود سه درصد تعیین شده میتواند به معنای پرداخت حدود هفت میلیون و ۵۰۰ هزار دلار حق بیمه برای هر کشتی باشد؛ رقمی که پیش از آغاز جنگ حدود ۰.۲۵ درصد یا حدود ۶۲۵ هزار دلار بود.
رویترز همچنین گزارش داد دستکم ۲۰۰ کشتی در آبهای آزاد نزدیک سواحل کشورهای تولیدکننده نفت در خلیج فارس در حالت انتظار لنگر انداختهاند.
موسسه «مورنینگاستار دیبیآراس» نیز در گزارشی نوشت شرکتهای بیمه اتکایی ممکن است با افزایش سطح خسارتی که مسئولیت آنها از آن آغاز میشود یا با کاهش ظرفیت بیمه، به این وضعیت واکنش نشان دهند؛ موضوعی که میتواند فشار بیشتری بر شرکتهای بیمه اصلی وارد کند.
این موسسه افزود مسیرهای زنجیره تامین نیز تحت فشار قرار خواهد گرفت زیرا برخی کالاها از مسیر دماغه امید نیک در آفریقا یا مسیرهای زمینی منتقل خواهند شد که زمان حمل و هزینهها را افزایش میدهد.
راهکار ترامپ چیست؟
در همین حال دولت دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در حال بررسی راههایی برای کاهش قیمت نفت و بازگشایی مسیرهای کشتیرانی است.
ترامپ سهشنبه گفت نیروی دریایی آمریکا ممکن است اسکورت نفتکشها را در تنگه هرمز آغاز کند. او همچنین اعلام کرد به شرکت مالی توسعه بینالمللی آمریکا دستور داده است برای تجارت دریایی در خلیج فارس بیمه ریسک سیاسی و تضمینهای مالی ارائه دهد.
او همچنین با شرکت کارگزاری بیمه «مارش» دیدار کرد تا درباره راهکارهای ممکن گفتوگو کند.
سخنگوی لویدز نیز گفت این شرکت با نهادهای مرتبط برای یافتن راهحل همکاری میکند.
با این حال تحلیلگران میگویند هنوز مشخص نیست دولت آمریکا چگونه میخواهد در بازار بیمه مداخله کند و آیا این طرح شامل کشتیها و محمولههای همه کشورها خواهد شد یا نه.
میشل لئونارد، اقتصاددان ارشد موسسه اطلاعات بیمه، گفت: «این وضعیت شبیه بیمه کردن یک ساختمان در حال سوختن است.»
روزنامه والاستریت ژورنال جمعه ۱۵ اسفند به نقل از منابع آگاه گزارش داد مقامهای اماراتی بهطور خصوصی به جمهوری اسلامی هشدار دادند که پس از حملات موشکی و پهپادی آنها به اهدافی در امارات، چنین اقدامی در دست بررسی است.
در این حملات بیش از هزار پهپاد و موشک به سوی اهدافی در امارات شلیک شده است.
در صورت اجرای این طرح، دسترسی جمهوری اسلامی به ارز خارجی و شبکههای تجارت جهانی بهشدت محدود میشود؛ بهویژه در شرایطی که اقتصاد ایران همزمان با تورم بالا و درگیری نظامی با فشارهای گسترده روبهرو است.
امارات طی سالهای گذشته به یکی از مهمترین مراکز مالی برای شرکتها و بازرگانان ایرانی تبدیل شده بود.
تحلیلگران گفتند بسیاری از شرکتها و افراد ایرانی برای دور زدن تحریمهای غرب از زیرساختهای مالی این کشور استفاده کردهاند.
اسفندیار باتمانقلیج، مدیر اندیشکده «بورساند بازار»، گفت: «هرگونه اقدام امارات برای محدود کردن فعالیتهای مالی ایران بسیار مهم خواهد بود، زیرا امارات مهمترین مسیر ارتباط اقتصادی ایران با اقتصاد جهانی است.»
حسابهای سپاه و ناوگان سایه
به گفته منابع آگاه، مقامهای اماراتی در حال بررسی مجموعهای از اقدامات هستند؛ از جمله مسدود کردن دارایی شرکتهای پوششی مرتبط با جمهوری اسلامی که برای پنهان کردن معاملات استفاده میشوند و نیز اعمال محدودیت بر صرافیهایی که برای انتقال پول خارج از سیستم بانکی رسمی به کار میروند.
این منابع گفتند حسابهای مرتبط با سپاه پاسداران میتواند از نخستین اهداف چنین اقداماتی باشد.
وزارت خزانهداری آمریکا پیشتر اعلام کرده بود جمهوری اسلامی بخش فزایندهای از نفت خود را در اختیار سپاه پاسداران و نهادهای امنیتی قرار داده تا در بازارهای جهانی به فروش برسد.
در کنار اقدامات مالی، برخی مقامهای اماراتی بررسی گزینههای دریایی مانند توقیف کشتیهای ایرانی را نیز مطرح کردهاند؛ اقدامی که میتواند ناوگان نفتکشهای موسوم به «ناوگان سایه» ایران را هدف قرار دهد.
این ناوگان برای انتقال نفت تحریمشده ایران فعالیت میکند و بخشی از آن در بنادر و مسیرهای دریایی مرتبط با امارات فعال است.
چنین تصمیمی در صورت اجرا، تغییر مهمی در سیاست امارات خواهد بود. این کشور در سالهای گذشته تلاش کرده بود میان روابط راهبردی خود با ایالات متحده و نزدیکی جغرافیایی و تجاری با ایران توازن برقرار کند و معمولا از استفاده از بخش مالی خود به عنوان ابزار فشار علیه تهران پرهیز کرده بود.
با این حال، حملات اخیر باعث شده مقامهای امارات درباره امنیت زیرساختهای حیاتی و اعتبار این کشور به عنوان یک مرکز مالی بینالمللی نگرانیهایی مطرح کنند.
برخی از این حملات به فرودگاهی در دبی و مناطقی در نزدیکی برج العرب و جزیره مصنوعی پالم جمیرا خسارت وارد کرده است.
بر اساس دادههای وزارت خزانهداری آمریکا، در سال ۲۰۲۴ حدود ۹ میلیارد دلار از تراکنشهای مالی مرتبط با فعالیتهای مخفیانه ایران از طریق حسابهای کارگزاری بانکهای آمریکایی انجام شده است.
این وزارتخانه گفته است ۶۲ درصد از این مبالغ به شرکتهایی در امارات رسیده که در معاملات نفتی مرتبط با ایران در دبی نقش داشتهاند.
گزارشها همچنین نشان میدهد جمهوری اسلامی از شرکتهای صوری در امارات برای دریافت پول نفت، تسویه معاملات و پنهان کردن منبع واقعی پول استفاده کرده است.
خبرگزاری رویترز جمعه ۱۵ اسفند نوشت با ورود جنگ آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی به هفتمین روز، بسته شدن حریم هوایی و توقف حملونقل دریایی در تنگه هرمز زنجیرههای تامین جهانی را مختل کرده است.
در نتیجه این وضعیت، ارسال کمکها به غزه و سودان به شدت کند شده و هزینههای عملیات امدادرسانی برای صدها میلیون نفر که با بحران گرسنگی مواجهاند افزایش یافته است.
ژان مارتن بائر، مدیر امنیت غذایی در برنامه جهانی غذا، گفت: «افرادی که به شدت به کمک نیاز دارند، برای دریافت غذا باید مدت بیشتری منتظر بمانند.»
سازمان بینالمللی مهاجرت نیز اعلام کرد چادرها، پوششهای محافظ و چراغهایی که برای مناطق فلسطینی غزه و کرانه باختری ارسال میشدند، در زنجیره تامین متوقف شدهاند.
اختلال در مرکز کمکهای بشردوستانه دبی
گروههای امدادی گفتند افزایش هزینههای عملیاتی فشار بیشتری بر بودجههایی وارد کرده که پیش از این نیز به دلیل کاهش کمکهای مالی با مشکل روبهرو بودند.
این سازمانها همچنین گفتند شرکتهای حملونقل برای هر کانتینر حدود سه هزار دلار هزینه اضطراری اضافی مطالبه میکنند.
انبارهای بزرگ کمکهای بشردوستانه در «مرکز کمکهای بشردوستانه دبی» که برای اعزام سریع کمکها به منطقه استفاده میشوند نیز با مشکل انتقال محمولهها روبهرو شدهاند.
سسیل تراز، از مدیران فدراسیون بینالمللی صلیب سرخ و هلال احمر، گفت این سازمان نمیتواند بستههای کمک پزشکی برای حمایت از عملیات جستوجو و نجات هلال احمر ایران را از مرکز دبی منتقل کند.
به گفته او، این تجهیزات در ذخیره اضطراری این سازمان به ارزش ۱۰ میلیون فرانک سوئیس، معادل حدود ۱۳ میلیون دلار، در دبی باقی ماندهاند.
این سازمان همچنین نمیتواند محمولهها را از بندر جبلعلی، بزرگترین پایانه کانتینری منطقه، منتقل کند؛ بندری که در پی برخورد بقایای یک موشک رهگیریشده دچار آتشسوزی شد.
حنان بلخی، مدیر منطقهای سازمان جهانی بهداشت، نیز گفت فعالیتهای مرکز این سازمان در دبی متوقف شده و این موضوع ۵۰ درخواست اضطراری از ۲۵ کشور را با مشکل روبهرو کرده است.
او افزود این اختلال همچنین برنامههایی مانند واکسیناسیون فلج اطفال را تحت تاثیر قرار داده است.
گسترش اثرات بحران به آفریقا
دفتر کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان نیز اعلام کرد سودان که با بحران قحطی روبهرو است، به دلیل محدودیتهای تازه در کانال سوئز و تنگه بابالمندب از ۱۰ اسفند آسیبپذیری بیشتری پیدا کرده است.
یک سخنگوی این نهاد گفت: «ما به طور ویژه درباره آفریقا نگران هستیم.»
او افزود برخی محمولهها اکنون از مسیر دماغه امید نیک در جنوب آفریقا ارسال میشوند؛ مسیری که انتقال کالا را تا سه هفته طولانیتر میکند.
در همین حال هزینههای سوخت، حملونقل و بیمه نیز افزایش یافته و فدراسیون بینالمللی صلیب سرخ و هلال احمر گفته ممکن است ناچار شود میزان کمکهای خود به هلال احمر ایران را کاهش دهد.
اما ماسپرو، مدیر ارشد بخش تامین یونیسف در کپنهاگ، گفت امیدوار است در میان محدودیتهای پروازی، پروازهایی که حامل اقلام بشردوستانه فاسدشدنی مانند واکسنها هستند در اولویت قرار گیرند.
وزارت دفاع آذربایجان جمعه ۱۵ اسفند با اشاره به «شواهد موجود» از جمهوری اسلامی خواست از «انکار بدیهیات» دست بردارد، عذرخواهی رسمی ارائه دهد و عاملان حمله را پاسخگو کند.
این وزارتخانه تاکید کرد بیانیه ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی در مورد «احترام ادعایی به حاکمیت سایر کشورها و انکار دخالت در حملات پهپادی تحت هیچ شرایطی قابل قبول نیست».
تهران: کار اسرائیل است
ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی پنجشنبه پرتاب پهپاد به سمت جمهوری آذربایجان را تکذیب کرد و اعلام کرد تهران با احترام به حاکمیت کشورها، بهویژه کشورهای مسلمان و همسایه، هیچ پهپادی به سوی آذربایجان شلیک نکرده است.
در بیانیه این ستاد آمده بود چنین اقداماتی سابقه دارد و اسرائیل برای برهم زدن روابط میان کشورهای مسلمان و متهم کردن جمهوری اسلامی، دست به اینگونه عملیات میزند.
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، نیز گفت نیروهای نظامی جمهوری اسلامی شلیک هرگونه موشک به ترکیه یا آذربایجان را رد کردهاند و در حال بررسی این موضوع هستند که چه اتفاقی رخ داده است.
او افزود ممکن است این حمله از «مکانهای دیگر» انجام شده باشد یا «مشکلی پیش آمده باشد»، اما جمهوری اسلامی «هیچ قصدی» برای حمله به ترکیه، آذربایجان یا دیگر کشورهای همسایه ندارد.
عراقچی در عین حال تاکید کرد پایگاهها و تاسیسات آمریکا در منطقه، «هر کجا که باشند، هدف قرار خواهند گرفت».
واکنشها در باکو
کابینه وزیران آذربایجان جمعه ۱۵ اسفند اعلام کرد با توجه به «وضعیت فعلی ناشی از حملات مغایر با هنجارها و اصول حقوق بینالملل»، تصمیم گرفته است تردد کامیونها، از جمله محمولههای ترانزیتی، در تمام ایستهای بازرسی مرزی میان آذربایجان و ایران بهطور کامل متوقف شود.
بر اساس این تصمیم، تمامی مسیرهای عبور کامیون در مرز دو کشور تا اطلاع بعدی بسته خواهد بود.
پس از این حمله، وزارت امور خارجه آذربایجان مجتبی دمیرچیلو، سفیر جمهوری اسلامی در باکو، را احضار کرد.
الهام علیاف، رییسجمهوری آذربایجان، در واکنش به این حمله گفت: «این افراد بیشرف که این اقدام تروریستی را انجام دادهاند، پشیمان خواهند شد.»
او گفت مقامهای ایرانی باید درباره این حادثه توضیح دهند و از آذربایجان عذرخواهی کنند.
رییسجمهوری آذربایجان همچنین با تاکید بر این که کشورش در هیچ عملیاتی علیه جمهوری اسلامی مشارکت نکرده و نخواهد کرد، گفت باکو حتی در روند تخلیه کارکنان سفارت جمهوری اسلامی در لبنان کمک کرده است، اما «در مقابل به شکلی ناجوانمردانه به ما ضربه میزنند».
افزایش اقدامات دفاعی در آذربایجان
خزر ابراهیم، سفیر آذربایجان در ایالات متحده، در گفتوگو با وبسایت اکسیوس اعلام کرد که کشورش پس از حمله پهپادی جمهوری اسلامی به نخجوان «اقدامات دفاعی و پیشگیرانه مناسبی» اتخاذ خواهد کرد.
ابراهیم در پاسخ به پرسشی درباره احتمال وقوع حملات بیشتر گفت «جای نگرانی نیست»، اما تاکید کرد که آذربایجان در حال بررسی دقیق واقعیتها و اتخاذ تصمیمهای لازم است.
او همچنین گفت باکو و واشینگتن درباره این حادثه در تماس نزدیک هستند.
حمله با چهار پهپاد
تنشها میان تهران و باکو پس از آن بالا گرفت که پنجشنبه ۱۴ اسفند چند پهپاد پرتابشده از خاک ایران اهدافی را در جمهوری خودمختار نخجوان هدف قرار دادند.
گزارشها حاکی است یکی از پهپادها به ساختمان ترمینال فرودگاه بینالمللی نخجوان برخورد کرد و پهپاد دیگری در نزدیکی مدرسهای در روستای شکرآباد سقوط کرد. در این حمله چهار غیرنظامی در نزدیکی فرودگاه زخمی شدند.
بر اساس گزارشها، سه نفر از زخمیهای این حمله که به مراکز درمانی منتقل شده بودند، پس از دریافت درمان سرپایی مرخص شدند.
حال عمومی مجروحان رضایتبخش اعلام شده است، اما درمان یکی از آنها به نام اسد جعفراف همچنان در بیمارستان و تحت نظارت پزشکان ادامه دارد.
