پمپئو: هیچ توافق خوبی با جمهوری اسلامی ممکن نیست، آمریکا باید با قدرت عمل کند
مایک پمپئو، وزیر خارجه پیشین ایالات متحده به کانال ۱۳اسرائیل درباره مذاکرات آمریکا و جمهوری اسلامی گفت: «من هیچ بختی برای یک توافق واقعی نمیبینم.»
مایک پمپئو، وزیر خارجه پیشین ایالات متحده به کانال ۱۳اسرائیل درباره مذاکرات آمریکا و جمهوری اسلامی گفت: «من هیچ بختی برای یک توافق واقعی نمیبینم.»
او اضافه کرد: «آنها ممکن است در مورد برخی مسائل توافق کنند ولی به طور کلی پیش از این هر گونه توافقی را نقض کردهاند. من هیچ فرصتی که امکان یک توافق را فراهم کند و امنیت و رفاه را به منطقه بیاورد و برای مردم آمریکا هم خوب باشد، نمیبینم.»
به گفته پمپئو آمریکا با هر ابزاری که دارد باید فشار بیشتری بر حکومت ایران وارد کند، چرا که تا وقتی آیت الله بر سر کار است هیچ راهی وجود ندارد که بتوان از معترضان جوان ایرانی که بزرگترین ریسک را به جان خریدند و به خیابان آمدند حفاظت کرد و امنیت آمریکایی ها را تامین کرد.
او با اشاره به تضعیف شدید جمهوری اسلامی و متحدانش، گفت که وضعیت کنونی را یک موقعیت تاریخی برای تغییر رژیم در ایران میداند.
ژنرال جک کین یکشنبه ۱۲ بهمن در گفتوگویی تلویزیونی با فاکسنیوز به مواضع دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، درباره مذاکره با جمهوری اسلامی و واکنش متحدان عرب آمریکا در خلیج فارس پرداخت و تاکید کرد حکومت اسلامی، از نظر سیاسی، اقتصادی و نظامی، ضعیفتر از هر زمان دیگری در چهار دهه گذشته است و اکنون فرصتی تاریخی برای تضعیف ساختار قدرت در ایران است.
موضع متحدان عرب ایالات متحده
ژنرال کین در ابتدای سخنان خود به مواضع کشورهای عربی همپیمان آمریکا اشاره کرد و گفت میان آنچه این کشورها در عرصه عمومی اعلام میکنند و آنچه در پشت پرده انجام میدهند تفاوت جدی وجود دارد.
به گفته او، برخی دولتهای عربی در ظاهر خواهان کاهش تنش هستند، اما در محافل خصوصی میپذیرند که اگر ایالات متحده اقدامی انجام ندهد، جمهوری اسلامی ممکن است از وضعیت کنونی قویتر بیرون بیاید.
او تاکید کرد که اظهارات علنی این کشورها باید «با احتیاط» تفسیر شود، زیرا برخی اقدامات عملی آنها نشان میدهد نگرانی عمیقی نسبت به آینده نفوذ منطقهای تهران دارند.
در همین رابطه وبسایت اکسیوس ۱۱ بهمن گزارش داد شاهزاده خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان سعودی، در یک جلسه خصوصی در واشینگتن هشدار داد اگر دونالد ترامپ تهدیدهای خود علیه ایران را عملی نکند، جمهوری اسلامی ممکن است از این وضعیت «قویتر» و «جسورتر» خارج شود.
به نوشته اکسیوس، او تاکید کرد عقبنشینی آمریکا پس از هفتهها تهدید نظامی پیام ضعف ارسال میکند و میتواند به تقویت موقعیت حکومت ایران بینجامد.
مقایسه ترامپ با روسایجمهوری پیشین آمریکا
کین با مرور سیاست روسایجمهوری پیشین آمریکا در قبال ایران گفت از زمان استقرار جمهوری اسلامی در دهه ۱۹۸۰، هفت رییسجمهوری آمریکا با این حکومت مواجه بودهاند، اما در مقاطعی که شهروندان آمریکایی کشته شدند، هیچ واکنش جدی نشان ندادند. به طور روشن اوباما و بایدن ضعیفترین برخورد را با این حکومت داشتند.
او افزود: «همه آنها شاهد بودند که رژیم ایران توانایی خود را برای سلطه بر منطقه افزایش میدهد، از نیروهای نیابتی حمایت میکند و در مسیر تضعیف و نابودی اسرائیل حرکت میکند.»
به گفته کین، تنها استثنا در این میان، سیاستهای ترامپ بود که با کشته شدن قاسم سلیمانی و ضربه به برنامه هستهای جمهوری اسلامی همراه شد؛ اقدامی که به باور او، در چارچوب جنگ ۱۲روزه، برنامه هستهای جمهوری اسلامی را ماهها عقب انداخت.
امکان مذاکره در شرایط کنونی
ژنرال کین گفت مذاکرات هستهای در سالهای گذشته، بهویژه پنج سال قبل، میتوانست منطقی باشد، مشروط بر آنکه سه محور اساسی توقف کامل غنیسازی اورانیوم، محدودیت جدی برنامه موشکی و قطع حمایت از نیروهای نیابتی در منطقه را در برمیگرفت.
به گفته او، اگر چنین توافقی در آن زمان حاصل میشد، میتوانست زمینهای برای ارزیابی رفتار آینده تهران فراهم کند. اما در شرایط کنونی، هر توافق تازهای تنها به معنای تمدید حیات جمهوری اسلامی است.
او تاکید کرد: «امروز توافق با جمهوری اسلامی یعنی پرتاب یک طناب نجات برای رژیم.»
انقلاب ملی ایرانیان و «فرصت تاریخی»
کین بخش مهمی از سخنان خود را به انقلاب ملی ایران اختصاص داد و گفت معترضان اهمیتی به توافق هستهای نمیدهند و مطالبات آنها اساسا سیاسی و معیشتی است.
او افزود بر اساس برآوردهای موجود، دهها هزار نفر در جریان سرکوب اعتراضات کشته شدهاند و در برخی ارزیابیها این رقم ممکن است به حدود ۳۰ هزار نفر برسد. به گفته او، این سطح از خشونت نشان میدهد که بقای رژیم بهطور جدی به خطر افتاده و همین وضعیت، یک «فرصت تاریخی» ایجاد کرده است.
کین گفت این فرصت میتواند از طریق یک اقدام نظامی هدفمند به شرایطی منجر شود که رژیم در مسیر فروپاشی قرار گیرد.
او افزود اسرائیل نیز به همین دلیل بهدنبال اقدامی قاطع است.
احتمال گسترش درگیری در منطقه
در بخش دیگری از مصاحبه، مجری فاکسنیوز به نگرانیها درباره واکنش احتمالی جمهوری اسلامی در صورت حمله نظامی اشاره کرد و پرسید آیا این واکنش میتواند به خارج از خاورمیانه، حتی اروپا یا خاک آمریکا، گسترش یابد یا نه.
کین در پاسخ گفت آمریکا نیروها و تجهیزات خود را به دو دلیل به منطقه منتقل کرد.
او توضیح داد هدف نخست، تقویت توان دفاعی برای مقابله با تلافی احتمالی است و در این چارچوب، سامانههای پدافند هوایی دریایی، زمینی و هوایی در منطقه مستقر شدهاند و هدف دوم افزایش توان تهاجمی برای هدف قرار دادن زیرساختهای نظامی و موشکی و همچنین شبکه صادرات نفت جمهوری اسلامی است؛ شبکهای که به گفته کین، بهشدت به چین وابسته است.
او افزود تمرکز اصلی بر مقابله با موشکهای بالستیک و کوتاهبرد خواهد بود؛ تسلیحاتی که میتوانند پایگاههای آمریکا و اسرائیل را هدف قرار دهند.
ژنرال کین در جمعبندی سخنان خود تاکید کرد تصور شکلگیری یک جنگ منطقهای گسترده یا گسترش درگیری به خارج از خاورمیانه با واقعیتهای میدانی همخوانی ندارد.
او گفت: «این رژیم تنها سایهای از گذشته خود است. هنوز توان موشکی دارد، اما بخش زیادی از تهدیدهایش مبتنی بر لفاظی است، نه توان واقعی.»
به گفته او، دستگاههای اطلاعاتی و نظامی آمریکا تمرکز خود را بر ظرفیتهای واقعی جمهوری اسلامی گذاشتهاند، نه بر شعارها و تهدیدهای تبلیغاتی.
بر اساس اظهارات ژنرال کین فشار نظامی و بهرهگیری از ضعف ساختاری جمهوری اسلامی میتواند معادلات منطقهای را برای دههها تغییر دهد؛ مسیری که به باور او، ترامپ آن را یک «فرصت استراتژیک» میبیند و در پی تحقق آن است.
والاستریت ژورنال یکشنبه ۱۲ بهمن در گزارشی نوشت اعتراضات سراسری ایران در زمستان امسال، پس از پیوستن گسترده نوجوانان و جوانان، به چالشی بیسابقه علیه موجودیت حکومت جمهوری اسلامی تبدیل شد.
این گزارش که با استناد به گفتوگو با خانوادههای قربانیان و فعالان حقوق بشر تهیه شده، از گستره سرکوبی خونین پرده برمیدارد که هنوز ابعاد کامل آن روشن نشده است.
نوجوانی که هرگز به خانه بازنگشت
پرویز افشاری، پدر سام افشاری، به وال استریت ژورنال گفت آخرین پیامهای پسرش را ۱۷ دی با این مضمون دریافت کرده است: «فردا میخواهم به اعتراضات بروم، ولی به مامان نگو.»
چهار روز بعد، خانواده جسد او را در سردخانهای در شهر کرج یافتند. سام که تازه ۱۷ ساله شده بود، یکی از نوجوانانی بود که در جریان انقلاب ملی ایراانیان به دست نیروهای سرکوب جمهوری اسلامی جان باختند.
به گفته پدرش، خانواده ابتدا تصور میکردند سام بازداشت شده است. اما مسئولان محلی اعلام کردند نام او در فهرست بازداشتیها نیست. خانواده شروع به جستجو در بیمارستانها کردند. در نهایت یک پزشک به آنها گفت سام با اصابت گلوله به پشت سرش در وضعیت بحرانی بستری شده بود، اما نیروهای امنیتی او و چند بیمار دیگر را با خود بردند.
خانواده سپس به سردخانهها مراجعه کردند و پیکر سام را پس از چهار روز در کاور جسد یافتند؛ با آثار اصابت گلوله دوم، که نیمی از صورتش را متلاشی کرده بود. سام مجروح با شلیک تیر خلاص به قتل رسیده بود.
پیشتر نیز مستنداتی به ایراناینترنشنال رسیده بود که از شلیک «تیر خلاص» به مجروحان در جریان انقلاب ملی ایران حکایت داشت.
بر اساس گزارشهایی از کرج، اهواز و زنجان، نیروهای امنیتی پس از تیراندازی به معترضان، با محاصره بیمارستانها و مراکز درمانی مانع انتقال مجروحان میشدند و برخی زخمیها را از داخل بیمارستان ربوده و هدف شلیک دوباره قرار میدادند.
شاهدان عینی از کرج گفتند ماموران در جریان اعتراضات ۱۹ دی بهطور مستقیم به سوی زخمیها شلیک کردند و اجازه امدادرسانی ندادند. پیامهای رسیده از اهواز نیز حاکی است ماموران به معترضان میگفتند «حکم تیر خلاص» دارند.
مرکز اسناد حقوق بشر ایران هم گزارش داد یک معترض مجروح، سه روز از ترس شلیک تیر خلاص نیروهای امنیتی در کیسه مخصوص حمل اجساد پنهان شد تا سرانجام خانوادهاش او را در کهریزک پیدا کردند.
همچنین به گفته رییس یکی از بیمارستانهای زنجان، دستکم ۱۴ پیکر با آثار اصابت گلوله به سر و نشانههای تیر خلاص به این مرکز منتقل شدند.
آیندهای که با گلوله متوقف شد
افشاری به والاستریت ژورنال گفت: «پسرم میتوانست آینده این کشور را بسازد. این حکومت بچههایی را میکشد که فقط آزادی میخواهند.»
سام عاشق شنا کردن بود و در کرج زبان انگلیسی و آلمانی میخواند و قصد داشت برای ادامه تحصیل در رشته فناوری اطلاعات به آلمان نزد پدرش برود. به گفته پدرش تماسهای ویدیویی واتساپ میان آنها گاهی هفتهای سه بار انجام میشد و سام تنها فرزند او بود.
او افزود: «پسرم فقط آزادی میخواست. این حکومت به جای گوش دادن، با گلوله پاسخ او را داد.»
نسلی که به خیابان آمد
بر اساس دادههای سازمان ملل، حدود ۴۲ درصد جمعیت ایران زیر ۳۰ سال سن دارند. این نسل نخستین گروهی است که با دسترسی گسترده به اینترنت و شبکههای اجتماعی رشد کرده و بیش از هر زمان دیگری با جهان خارج ارتباط داشته است.
این ویژگی، به نوشته والاستریت ژورنال نسل زد ایران را به گروهی بدل کرده است که دیگر محدودیتهای اجتماعی و بنبست اقتصادی را نمیپذیرد.
والاستریت ژورنال گزارش داد اعتراضات ابتدا با مشارکت بازاریان و در واکنش به سقوط شدید ارزش پول ملی آغاز شد و مقامهای جمهوری اسلامی با وعده اصلاحات اقتصادی کوشیدند آن را مهار کنند.
اما اعتراضات، پس از ورود گسترده نسل زد، از مطالبات اقتصادی فراتر رفت، شعارها تغییر کرد و به انقلابی ضدحکومتی تبدیل شد، حاکمیت در پاسخ با سرکوبی سریع و گسترده واکنش نشان داد.
قطع اینترنت و پنهانسازی ابعاد جنایت
بهنوشته والاستریت ژورنال، در شب ناپدید شدن سام اینترنت در بیشتر مناطق ایران قطع شد. برای هفتهها ارتباطات بهشدت محدود بود و انتقال اطلاعات با دشواری انجام میشد. بسیاری از گزارشها تنها از طریق استارلینک یا سیمکارتهای خارجی به بیرون از کشور منتقل شد.
شورای سردبیری ایراناینترنشنال پیشتر اعلام کرد: «بزرگترین کشتار تاریخ معاصر ایران» که در جریان آن، دستکم دستکم ۳۶ هزار و ۵۰۰ شهروند ایرانی در ۱۸ و ۱۹ دی عمدتا به دست نیروهای سپاه پاسداران و بسیج به قتل رسیدند، «با دستور شخص علی خامنهای» صورت گرفت.
این در حالی است که مقامهای جمهوری اسلامی اعلام کردند بیش از ۳۱۰۰ نفر کشته شدهاند و بدون ارائه مدرک، این مرگها را به «اقدامات تروریستی» نسبت دادند.
به گفته سازمان «فعالان حقوق بشر در ایران» دستکم ۱۲۴ نفر از جانباختگان زیر ۱۸ سال بودهاند. این در حالی است که بر اساس گزارش والاستریت ژورنال برآورد گروههای دیگر نشان میدهد حدود نیمی از قربانیان متعلق به نسل زد بودهاند.
روایت سه نوجوان دیگر
خانواده سه نوجوان دیگر نیز داستانهایی مشابه روایت کردهاند. یکی از آنها، پسر ۱۶ سالهای از کرمانشاه است که به خانوادهاش گفت «به کتابخانه میرود»، اما هرگز بازنگشت.
دیگری، ربین مرادی، بازیکن ۱۷ ساله فوتبال است که هنگام ترک زمین بازی با خانوادهاش تماس گرفت و گفت قصد دارد در راه بازگشت به اعتراضات بپیوندد. جسد او چهار روز بعد در سردخانه کهریزک تهران پیدا شد.
نوجوان دیگری به نام امیرعلی حیدری، چند روز مانده به تولد ۱۸ سالگیاش، در کرمانشاه در اعتراضها شرکت کرد. به گفته یک خویشاوند پس از گریز از کشور که شاهد قتل امیرعلی بوده است، نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی ابتدا به سینه او شلیک کردند و سپس با قنداق تفنگ امیرعلی را تا سر حد مرگ زدند.
هالی داگرس، پژوهشگر موسسه واشینگتن، در این ارتباط به وال استریت ژورنال گفت: «جوانان ایرانی میدانند ممکن است با گلوله روبهرو شوند، اما باور دارند آیندهشان ارزش جنگیدن دارد. آنها میخواهند بخشی از جهان باشند، آزادانه خودشان را بیان کنند و با کرامت زندگی کنند.»
گزارش والاستریت ژورنال تاکید میکند که ابعاد کامل این سرکوب خونین هنوز روشن نشده است و با وجود محدودیتهای ارتباطی، روایتها بهتدریج از داخل ایران بیرون میآید. آنچه تاکنون آشکار شده، تصویری است از نسلی که برای آیندهای متفاوت به خیابان آمد و با سرکوبی بیسابقه روبهرو شد.
ارتش اسرائیل یکشنبه ۱۲ بهمن اعلام کرد ایال زمیر، رییس ستاد کل ارتش اسرائیل، در واشینگتن با مقامهای ارشد نظامی و امنیتی آمریکا دیدار کرد.
این دیدار با هدف ارائه اطلاعات محرمانه، بررسی گزینههای نظامی علیه جمهوری اسلامی و ارزیابی پیامدهای احتمال ازسرگیری مذاکرات دیپلماتیک میان واشینگتن و تهران انجام شد.
رسانههای اسرائیلی گزارش دادند در این سفر گروهی از فرماندهان ارشد ارتش دفاعی اسرائیل زمیر را همراهی کردند و این سفر بدون اعلام قبلی انجام شده است.
افزایش هماهنگی نظامی اسرائیل و آمریکا
مقامهای اسرائیلی میگویند سطح هماهنگی نظامی میان اسرائیل و واشینگتن در هفتههای اخیر افزایش یافته است؛ موضوعی که همزمان با بررسی گزینههای احتمالی آمریکا برای اقدام نظامی علیه ایران صورت میگیرد.
به گفته این منابع، اسرائیل انتظار دارد در صورت تصمیم آمریکا برای حمله، از پیش در جریان قرار گیرد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پیشتر اعلام کرد جمهوری اسلامی در حال «گفتوگوی جدی» درباره امکان دستیابی به توافق است. او در عین حال تاکید کرد هرگونه توافق باید به «حذف کامل توان هستهای جمهوری اسلامی» منجر شود.
ترامپ همچنین از استقرار یک ناوگان عظیم نظامی آمریکا در منطقه خبر داد؛ اقدامی که نشانهای از افزایش فشار نظامی ارزیابی میشود.
نگرانی از توان موشکی جمهوری اسلامی
مقامهای امنیتی اسرائیل هشدار دادهاند تهدید تهران تنها به برنامه هستهای محدود نمیشود.
بهگفته منابع ارشد دفاعی اسرائیل، جمهوری اسلامی پس از جنگ ۱۲ روزه، توان موشکی خود را بهطور قابل توجهی گسترش داده و اکنون قادر است حملات هماهنگ و گسترده با موشکهای بالستیک انجام دهد.
یک مقام اسرائیلی به کاننیوز گفت: «اسرائیل نمیتواند با تهدید موشکی ایران کنار بیاید» و هر پاسخ موثر باید هم زیرساختهای هستهای و هم سامانههای پرتاب موشک را هدف قرار دهد.
در این رابطه روزنامه والاستریت ژورنال به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد پنتاگون سامانههای پدافند هوایی بیشتری برای حفاظت از اسرائیل، نیروهای آمریکایی و متحدان عرب خود در منطقه مستقر میکند.
بر اساس این گزارش، ایالات متحده علاوه بر ناوشکنهای مجهز به رهگیری موشکی و ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن، یک سامانه تاد و چند سامانه پاتریوت را به پایگاههای خود در اردن، کویت، بحرین، عربستان سعودی و قطر منتقل کرده است. تصاویر ماهوارهای نشان میدهند هفته گذشته یک سامانه پاتریوت به پایگاه العدید قطر افزوده شده است.
واکنش سپاه به شایعات پس از انفجار بندرعباس
در ادامه فضای پرتنش میان جمهوری اسلامی، اسرائیل و آمریکا، رسانههای حکومتی ایران به شایعات درباره کشته شدن فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران واکنش نشان دادند.
علیرضا تنگسیری یکشنبه در نخستین اظهارنظر علنی خود پس از انتشار این شایعات گفت «دشمنان در حال جنگ رسانهای» هستند و از مردم خواست «وحدت» خود را حفظ کنند.
این واکنش پس از آن مطرح شد که شنبه گزارشهایی از وقوع انفجار در بندرعباس و کشته شدن تنگسیری در این حادثه منتشر شد. خبرگزاری تسنیم و مقامهای جمهوری اسلامی با رد این اخبار اعلام کردند انفجار ناشی از نشت گاز بوده است. حادثهای که در آن دو نفر جان باختندند و ۱۳ نفر زخمی شدند.
این تحرکات در ادامه سفر هفته گذشته رییس اطلاعات نظامی اسرائیل، به واشینگتن انجام شد؛ سفری که طی آن او با مقامهای پنتاگون، سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا و کاخ سفید دیدار کرد.
بر اساس گزارش رسانههای اسرائیلی، محور اصلی این گفتوگوها برتری هوایی بر فراز ایران با توجه به تجربه عملیات «طلوع شیران» بود؛ عملیاتی که در آن اسرائیل ظرف ۴۸ ساعت بر بخشهایی از غرب ایران برتری هوایی به دست آورد.
در همین راستا، فرمانده سنتکام نیز هفته گذشته به اسرائیل سفر کرد و با ایال زمیر دیدار داشت. بنا بر گزارش رسانههای اسرائیلی، این گفتوگوها بر آمادگیهای دفاعی در صورت حمله احتمالی آمریکا به ایران و احتمال شلیک موشکهای بالستیک به سوی اسرائیل متمرکز بود.
