مطالب بیشتر
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، جمعه ۹ بهمن در جریان سفر خود به چین تاکید کرد جلوگیری از توسعه برنامه هستهای جمهوری اسلامی «اهمیت حیاتی» دارد. او سرکوب خونین انقلاب ملی ایرانیان را «اقدامی زننده و غیرقابل قبول» خواند.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که ایالات متحده همچنان در حال افزایش حضور نیروهای نظامی خود در منطقه خاورمیانه است و دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، نسبت به پایان یافتن زمان مذاکره با تهران هشدار داد.
حمایت لندن از هدف حمله احتمالی آمریکا
استارمر در جریان سفرش به چین و در گفتوگو با شبکه بیبیسی اعلام کرد هدف اصلی این است که «جمهوری اسلامی نتواند به سلاح هستهای دست یابد» و جامعه جهانی باید به این موضوع رسیدگی کند.
به گزارش تایمز لندن، نخستوزیر بریتانیا در پاسخ به پرسشی درباره حمایت از حمله نظامی احتمالی آمریکا گفت که لندن از «هدف» واشینگتن پشتیبانی میکند و با متحدان خود در حال گفتوگو است تا راههای رسیدن به این هدف مشخص شود.
هشدار مجدد ترامپ به جمهوری اسلامی
ترامپ که چهارشنبه هشدار داده بود فرصت برای بازگشت جمهوری اسلامی به میز مذاکره درباره برنامه هستهای «رو به پایان» است؛ بار دیگر پنجشنبه شب در مراسم افتتاحیه مستندی درباره همسرش ملانیا به خبرنگاران گفت: «من در دوره اول ریاست جمهوریام ارتش را تقویت کردم و اکنون گروهی از ما (ارتش ایلات متحده) به جایی به نام ایران رفتهاند و امیدواریم که مجبور به استفاده از آن نشویم.»
ترامپ در پاسخ به این سوال که آیا با جمهوری اسلامی مذاکره خواهد کرد، افزود: «من مذاکره داشتهام و در حال برنامهریزی برای آن هستم.»
او همچنین افزود: «ما در حال حاضر کشتیهای بسیار بزرگ و بسیار قدرتمند زیادی داریم که به سمت ایران در حرکت هستند و اگر مجبور به استفاده از آنها نباشیم، عالی خواهد بود.»
واکنش تهران
در واکنش به این تحولات، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در استانبول اعلام کرد تهران آماده از سرگیری مذاکرات هستهای با آمریکا «در شرایط برابر» است. او پس از دیدار با هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، در یک کنفرانس خبری، بار دیگر تاکید کرد جمهوری اسلامی به دنبال دستیابی به سلاح هستهای نیست.
در مقابل، سخنگوی نظامی جمهوری اسلامی هشدار داد پاسخ تهران به هرگونه اقدام نظامی آمریکا محدود نخواهد بود. سرتیپ محمد اکرمینیا به تلویزیون دولتی گفت ناوهای هواپیمابر آمریکا «آسیبپذیری جدی» دارند و پایگاههای ایالات متحده در کشورهای حوزه خلیج فارس در برد موشکهای میانبرد ایران قرار دارند.
او افزود اگر آمریکا مرتکب «اشتباه محاسباتی» شود، پاسخ جمهوری اسلامی «فوری و تعیینکننده» خواهد بود و به گفته او برخلاف تصور ترامپ واشینگتن نمیتواند با یک عملیات سریع و یک توییت ماجرا را خاتمهیافته اعلام کند.
افزایش فشار اروپا و نگرانی کشورهای منطقه
اتحادیه اروپا نیز همزمان با افزایش فشارها بر تهران، پنجشنبه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در فهرست سازمانهای «تروریستی» قرار داد. اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، این تصمیم را اقدامی «دیرهنگام اما ضروری» توصیف کرد و گفت حکومتی که اعتراض شهروندان خود را با خشونت سرکوب میکند، شایسته چنین عنوانی است.
در همین حال، مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، در تماسی تلفنی با امیر قطر و نخستوزیر پاکستان درباره تلاشها برای کاهش تنش و ایجاد ثبات در منطقه گفتوگو کرد.
این تماس در شرایطی انجام شد که کشورهای منطقه نسبت به تشدید بحران میان جمهوری اسلامی و آمریکا ابراز نگرانی کردند. به گزارش تایمز یک مقام آگاه در حوزه خلیج فارس به خبرگزاری فرانسه گفت نگرانی از حمله احتمالی آمریکا به ایران در منطقه «کاملا جدی» است.
بر اساس پیامهای رسیده، روز جمعه ۱۹ دیماه مصطفی سلامی، شهروند ۵۴ ساله معترض، ساکن فردیس کرج و اهل ملایر، در جریان اعتراضات از پشت هدف گلوله قرار گرفت و تیر به ریه او اصابت کرد. این تیراندازی در مقابل چشمان خانوادهاش رخ داد.
به گفته شاهدان، او به درمانگاه منتقل شد اما پذیرش نشد. این شهروند در حالی که سرش روی زانوی همسرش در خودرو بود و دخترش در صندلی جلو نشسته بود، بر اثر شدت جراحات جان باخت.
پس از سه روز، به خانواده او مجوز دفن داده شد و پیکرش در بهشتزهرای تهران به خاک سپرده شد.
کییر استارمر نخستوزیر بریتانیا نخستوزیر بریتانیا برخورد جمهوری اسلامی با معترضان را «فجیع» خواند و اعلام کرد که این کشور از تلاش برای جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هستهای حمایت میکند.
استارمر تاکید کرد: «نباید به جمهوری اسلامی اجازه داده شود که به سلاح هستهای دست یابد.»
او در پاسخ به این پرسش که آیا اظهاراتش به معنای حمایت احتمالی از حملات آمریکا است، گفت: «ما از این هدف حمایت میکنیم و با متحدان درباره اینکه چگونه به آن برسیم، گفتوگو میکنیم.»
صباغ جمعه ۱۰ بهمن در مطلبی تحلیلی نوشت کمی پیشتر، زمانی که دونالد ترامپ برای نخستین بار جمهوری اسلامی را تهدید کرد و به معترضان ایرانی گفت «کمک در راه است»، آمریکا از نظر آرایش نظامی در خاورمیانه از توان کافی برای عملی کردن این تهدیدها برخوردار نبود، اما اکنون شرایط تغییر کرده است.
او افزود با وجود این، همچنان پرسشهایی درباره میزان موفقیت، پیامدها و دستاوردهای کارزار نظامی احتمالی علیه جمهوری اسلامی وجود دارد.
آرایش نظامی آمریکا در منطقه
تاکنون ناو هواپیمابر یواساس آبراهام لینکلن از دریای چین جنوبی به اقیانوس هند اعزام شده و همراه با سه ناوشکن مجهز به موشکهای کروز تاماهاک به منطقه رسیده است.
بال هوایی هشتاسکادرانی این ناو شامل جنگندههای اف-۳۵سی و اف/ای-۱۸ است و از همه مهمتر، هواپیماهای ایای-۱۸جی گرولر را در اختیار دارد که ماموریت احتمالی آنها هدف قرار دادن بقایای سامانههای پدافند هوایی ایران، آن هم پس از جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل، است.
ناظران همچنین از پرواز هواپیماهای ترابری خبر دادهاند که حامل سامانههای پدافند هوایی آمریکا به سوی منطقه خلیج فارس هستند.
این تحرکات با گزارشهایی همراستا است که از استقرار سامانههای پاتریوت و تاد بهمنظور حفاظت از پایگاههای آمریکا در برابر هرگونه حمله تلافیجویانه پهپادی و موشکی جمهوری اسلامی حکایت دارد.
به گزارش رسانههای اسرائیلی، ناوشکن موشکانداز «یواساس دلبرت دی. بلک» آمریکا ۱۰ بهمن در شهر بندری ایلات در دریای سرخ پهلو گرفت.
کشتن یا دستگیری خامنهای
مایکل کارپنتر، عضو پیشین شورای امنیت ملی ایالات متحده در دوره جو بایدن، معتقد است محتملترین گزینه نظامی میتواند بر خامنهای متمرکز باشد.
عملیات برای دستگیری یا کشتن خامنهای میتواند از الگوی بازداشت نیکلاس مادورو، رییسجمهوری مخلوع ونزوئلا، الهام گرفته شود.
کارپنتر در عین حال هشدار داد هدف گرفتن دیکتاتور تهران «عملیاتی بسیار پرمخاطره با نتیجهای نامطمئن» خواهد بود.
به گفته او، موفقیت عملیات علیه مادورو تا حدی به «اطلاعات بسیار دقیق از درون» ونزوئلا متکی بود؛ اطلاعاتی که طی پنج ماه آمادهسازی از سوی سیا و منابعی در حکومت مادورو جمعآوری شد.
کارپنتر تاکید کرد روشن نیست چنین سطحی از نفوذ اطلاعاتی در مورد ایران وجود داشته باشد، حتی اگر احتمال همکاری اسرائیل نیز در نظر گرفته شود.
در ادامه مطلب گاردین آمده است جمهوری اسلامی بهاحتمال زیاد سامانه پدافند هوایی موثری برای محافظت از خود در برابر موشکهای تاماهاک یا جنگندهها نخواهد داشت.
با این حال، تهران حدود ۱۶۰۰ کیلومتر با اقیانوس هند فاصله دارد و اجرای هرگونه طرح بازداشت خامنهای مستلزم طی مسافتی بسیار طولانی است؛ شاید به همین دلیل، کشتن دیکتاتور تهران در نگاه واشینگتن گزینه بهتری باشد.
یک تحلیلگر غربی که نخواست نامش فاش شود، در مصاحبه با گاردین گفت تلاش آمریکا برای کشتن خامنهای «محتملتر از تلاش برای دستگیری او است و اگر با استفاده از مهمات دورایستا انجام شود، خطر کمتری هم دارد».
او در عین حال افزود موفقیت چنین اقدامی «بهشدت به کیفیت اطلاعات و شمار افرادی بستگی دارد که از تیم حفاظتی او برای همکاری جذب شدهاند؛ البته اگر چنین اتفاقی رخ داده باشد».
پاسخ احتمالی جمهوری اسلامی
در ادامه مطلب تحلیلی صباغ آمده است پاسخ فوری جمهوری اسلامی به کارزار نظامی احتمالی آمریکا قطعی به نظر میرسد.
ناو آبراهام لینکلن و ناوگان همراه آن احتمالا بدیهیترین هدف برای حمله موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی خواهد بود.
با این حال، متیو ساویل، عضو اندیشکده «خدمات متحد سلطنتی»، گفت ناو لینکلن در اقیانوس هند در حال حرکت خواهد بود و جمهوری اسلامی با امکانات شناسایی موجود شاید نتواند موقعیت آن را بهطور دقیق مشخص کند.
او اضافه کرد: «ایالات متحده میداند هرچه بیشتر به خلیج فارس نزدیک شود، برای ایرانیها قابل رویتتر خواهد شد.»
به گزارش گاردین، گزینه دیگر حکومت ایران میتواند حمله به پایگاههای نظامی آمریکا در خلیج فارس، از جمله پایگاه هوایی العدید قطر، باشد.
تصاویر ماهوارهای چینی حاکی از آن است که این پایگاه در هفتههای اخیر با سامانههای جدید پدافند هوایی پاتریوت تقویت شده است.
پیش از این، بریتانیا جنگندههای تایفون خود را در قطر مستقر کرده تا به این کشور در برابر هرگونه حمله تلافیجویانه جمهوری اسلامی کمک کند.
گزینه دیگر برای ایران میتواند تلاش برای مینگذاری تنگه هرمز و مسدود کردن مسیر حرکت کشتیهای تجاری باشد، هرچند اجرای چنین طرح به زیردریاییهایی متکی است که آمریکا آنها را بهدقت زیر نظر دارد.
