مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، اعلام کرد که آمریکا تقسیم دائمی نوار غزه را در دستور کار ندارد و هدف اصلی، استقرار نیروی بینالمللی برای تضمین امنیت و خلع سلاح کامل این منطقه است. او گفت اسرائیل نیز تمایلی به اشغال غزه ندارد.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، شنبه در جریان سفر خود میان اسرائیل و قطر گفت که واشینگتن هیچ طرحی برای تقسیم دائمی نوار غزه ندارد. او تاکید کرد که نیروهای اسرائیلی هرچند هنوز در مناطقی باقی ماندهاند که در طرح بازسازی اولویت دارند، اما این وضعیت موقتی است و با پیشرفت روند آتشبس تغییر خواهد کرد.
بر اساس توافق آتشبس میانجیگریشده از سوی آمریکا، نیروهای اسرائیلی تا «خط زرد» عقبنشینی کردهاند که حدود نیمی از غزه را دربر میگیرد. واشینگتن اعلام کرده که کمکهای بازسازی در مرحله نخست بر مناطق تحت کنترل اسرائیل متمرکز خواهد بود. روبیو گفت هدف نهایی، استقرار نیروی بینالمللی برای تامین امنیت در سراسر قلمرو فلسطین و خلع سلاح کامل غزه است.
او با اشاره به این که حماس نباید نقشی در آینده غزه داشته باشد، گفت: «نیروی تثبیتکننده بینالمللی باید گامبهگام پیش برود تا تمام غزه غیرنظامی شود. هرچه غزه از تروریسم پاکتر شود، وضعیت به ثبات نزدیکتر خواهد شد. این برنامهای بلندمدت است و اسرائیلیها آشکارا گفتهاند که قصد اشغال غزه را ندارند.»
در همین حال، گروههای فلسطینی از جمله حماس بر سر تشکیل کمیتهای از کارشناسان برای اداره غزه همزمان با اجرای آتشبس و روند بازسازی توافق کردهاند. با این حال، حماس با درخواستها برای خلع سلاح مخالفت کرده و در دو هفته گذشته اقدام به سرکوب گروههای رقیب در این منطقه کرده است.
موسی ابومرزوق، مقام ارشد حماس، هشدار داده است که حذف این جنبش از روند حفظ ثبات در غزه میتواند به «هرجومرج و خلأ امنیتی» منجر شود.
روبیو که پس از معاون رئیسجمهوری آمریکا، جیدی ونس، به اسرائیل سفر کرده، اعلام کرد ژنرال دن کِین، عالیرتبهترین مقام نظامی ایالات متحده، هفته آینده برای بررسی وضعیت آتشبس و همکاریهای امنیتی به اسرائیل خواهد رفت.
به گزارش منابع فلسطینی، جنبش فتح با انتشار بیانیهای اعلام کرد هرگونه سازوکار سیاسی یا اجرایی برای اداره نوار غزه باید تحت «مشروعیت ملی فلسطین» و در چارچوب دولت و سازمان آزادیبخش فلسطین (ساف) انجام شود. در این بیانیه آمده است که تنها این نهادها اختیار حفاظت از «آرمان ملی و منافع مردم فلسطین» را دارند.
فتح تصریح کرد که حاکمیت «بر تمامی اراضی دولت فلسطین» از جمله نوار غزه، حقی ذاتی و غیرقابلانتقال برای ملت فلسطین و نهادهای قانونی آن است. در این بیانیه همچنین بر اولویت فوری برای دستیابی به آتشبس و خروج کامل نیروهای اسرائیلی از غزه تاکید شده است.
این جنبش در واکنش به طرح ایجاد «کمیته موقت اداری» برای مدیریت غزه، این اقدام را «گامی مهم و ضروری» دانست، اما شرط آن را فعالیت کمیته زیر نظر دولت رسمی فلسطین عنوان کرد. فتح همچنین اعلام کرد که مسئولیت حفظ امنیت در نوار غزه باید منحصراً در اختیار نیروهای امنیتی تشکیلات خودگردان فلسطین باشد.
فتح هشدار داد که استقرار هرگونه نیروی بینالمللی در غزه تنها در صورت تصویب شورای امنیت و صرفاً در مناطق مرزی با اسرائیل مجاز است و نباید «حاکمیت فلسطین» را نقض کند.
در بخش دیگری از بیانیه، این جنبش مخالفت خود را با هرگونه تلاش برای تحمیل اصلاحات آموزشی از سوی نهادهای بینالمللی ابراز کرده و تاکید کرده است که کمیته بینالمللی صلح تنها باید بر توقف درگیریها و بازسازی غزه نظارت کند، نه بر تصمیمات مستقل فلسطینیان.
فتح همچنین با اشاره به مسئله خلع سلاح در غزه گفت این روند باید در چارچوب توافقی ملی و بر اساس اصل «یک دولت، یک نیروی مسلح و یک قانون» انجام شود تا ثبات داخلی تضمین شده و بهانههای اسرائیل برای ادامه جنگ از بین برود.
به گزارش خبرگزاری رویترز، تصمیم تازه ترامپ تنها دو روز پس از توقف مذاکرات تجاری میان آمریکا و کانادا اعلام شد. او در پیامی در شبکه تروث سوشال نوشت که این افزایش تعرفهها پاسخی است به «تبلیغ گمراهکنندهای» که دولت اونتاریو پخش کرده است. در این ویدیو، بخشهایی از سخنان رونالد ریگان، رئیسجمهوری فقید آمریکا، پخش میشود که در آن نسبت به «خطرات تعرفهها و جنگهای تجاری» هشدار داده بود.
ترامپ در پست خود نوشت: «آنها باید این تبلیغ را فوراً متوقف میکردند، اما عمداً اجازه دادند شب گذشته در جریان مسابقه جهانی بیسبال پخش شود، با علم به اینکه دروغ است.» او این تبلیغ را «تحریف واقعیت» خواند و افزود افزایش تعرفهها «۱۰ درصد بیش از مقدار فعلی» خواهد بود.
دوگ فورد، نخستوزیر محافظهکار و جنجالی استان اونتاریو که اغلب با ترامپ مقایسه میشود، سفارشدهنده اصلی این تبلیغ بوده است. فورد پیشتر نیز در ماجرای تعرفههای فولاد و آلومینیوم مواضعی تند علیه واشینگتن اتخاذ کرده بود. با این حال، او جمعه اعلام کرد که پس از گفتوگو با مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، پخش تبلیغات از دوشنبه متوقف میشود تا زمینه برای ازسرگیری مذاکرات فراهم شود.
کارنی از زمان ورود به قدرت در ماه مارس، تلاش کرده است تا از تشدید تنشها با دولت ترامپ جلوگیری کند و به توافقی برای لغو تعرفهها بر واردات فولاد و آلومینیوم برسد. با این حال، توقف مذاکرات در پنجشنبه موجب کاهش ارزش دلار کانادا شد و اقتصاد استان صنعتی اونتاریو بیش از دیگر مناطق آسیب دید.
برخی تحلیلگران اقدام ترامپ را بیش از آنکه اقتصادی بدانند، سیاسی ارزیابی کردهاند. آسا مککرچر، استاد دانشگاه سنت فرانسیس زاویه، گفت: «آقای ترامپ از روبهرو شدن با حقیقت خوشش نمیآید. این تبلیغ، بازتاب دقیقی از دیدگاههای ریگان بود.» او افزود فورد با سبک تهاجمی و عوامگرایانهاش معمولاً به دنبال جلب توجه رسانههای آمریکایی است، اما این بار ممکن است نتیجه معکوس گرفته باشد.
در مقابل، تبلیغ جنجالی فورد حمایتهایی غیرمنتظره از جناحهای رقیب نیز به همراه داشته است. وُب کینو، نخستوزیر نیودموکرات مانیتوبا، از فورد خواست به پخش تبلیغ ادامه دهد و الیزابت می، رهبر حزب سبز، هنگام ورود به پارلمان در اتاوا گفت: «برو جلو داگ فورد!»
با این حال، کارشناسان معتقدند که در نهایت این مارک کارنی خواهد بود که باید نقش «میانجی آرام» را بازی کند تا گفتوگوها از سر گرفته شود. دایموند آیسینگر، مشاور پیشین در روابط آمریکا و کانادا، گفت: «اگر آن تبلیغ بیاثر بود، ترامپ تا این اندازه از آن خشمگین نمیشد.»
این سفر نخستین حضور ترامپ در این قاره طی دوره دوم ریاستجمهوریاش است؛ دورهای که به گفته مقامهای آمریکایی، او میخواهد خود را همزمان بهعنوان «معاملهگر اقتصادی» و «میانجی صلح» معرفی کند.
جنوب شرقی آسیا؛ بازاری بزرگ، اعتمادی شکننده
ترامپ مسیر خود را از مالزی آغاز میکند. او امیدوار است درباره توافق تجاری جدید به گفتوگو بنشیند و از میانجیگری در صلح تایلند و کامبوج بهرهبرداری سیاسی کند؛ توافقی که واشنگتن مدعی است توانسته در آن به آتشبس میان دو کشور کمک کند.
در حاشیه اجلاس آسهآن، ترامپ با رهبران کشورهای جنوب شرقی آسیا دیدار میکند؛ منطقهای که به گفته تحلیلگران، برای مهار نفوذ چین سپر ژئوپلیتیک واشینگتن و برای شرکتهای آمریکایی قطب جدید زنجیرههای تامین است.
اما فضای استقبال در این کشورها سرد است. بسیاری از دولتها هنوز از تعرفههای ۱۹ تا ۲۰ درصدی که ترامپ بدون تمایز علیه آنها اعمال کرد، آسیب اقتصادی دیدهاند.
یک دیپلمات ارشد آسیایی به رسانههای منطقه گفت: «همه چیز ممکن است در یک توییت تغییر کند.»
ژاپن؛ نخستین آزمون نخستوزیر زن
ایستگاه دوم، ژاپن است؛ متحد دیرینهای که اکنون سانائه تاکائیشی، نخستین نخستوزیر زن، را بر سر کار دارد.
او باید در مقابل فشارهای رییسجمهوری آمریکا که همچنان خواهان امتیازهای بیشتر اقتصادی است، موضعی متعادل اتخاذ کند.
ژاپن تابستان امسال برای جلوگیری از تشدید تعرفهها، متعهد شد ۵۵۰ میلیارد دلار به اقتصاد آمریکا تزریق کند.
اختلاف اصلی اکنون چگونگی تخصیص این مبلغ است: سرمایهگذاری مستقیم؟ وام؟ تضمین اعتباری؟
تاکائیشی برای اطمینانبخشی به آمریکا گفته است بودجه دفاعی ژاپن تا بهار آینده به دو درصد تولید ناخالص داخلی خواهد رسید؛ اقدامی که عملا تسریع برنامه دفاعی ژاپن در برابر افزایش قدرت نظامی چین است.
کرهجنوبی؛ میان امنیت و اقتصاد
در گیونگجو، کره جنوبی میزبان اجلاس اپک خواهد بود؛ بزرگترین رویداد بینالمللی این کشور در دوره ریاستجمهوری لی جه میونگ.
هدف اصلی کرهجنوبی، مانند ژاپن، کاستن از پیامدهای جنگ تعرفهای با واشینگتن است.
سئول برای دوری از خطر تعرفههای سنگینتر پذیرفت ۳۵۰ میلیارد دلار در آمریکا سرمایهگذاری کند، اما تعرفههای ۲۵ درصدی بر خودروهای کرهای همچنان باقی مانده و صنایع این کشور را در برابر ژاپن و اروپا در موضع ضعف قرار داده است.
در حالی که اتحاد نظامی آمریکا و کره جنوبی ستون ثابت امنیت شرق آسیا است، اقتصاد صادراتمحور کره به بازار چین وابستگی جدی دارد.
روزنامههای سئول این سفر را «آزمون دشوار دیپلماسی موازنهگر» رییسجمهور لی توصیف کردهاند.
تقابل ترامپ و شی؛ میدان اصلی رقابت
اوج این سفر روز پنجشنبه در دیدار ترامپ با شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، رقم خواهد خورد؛ گفتوگویی که به باور بسیاری میتواند سرنوشت اقتصاد جهان را تعیین کند: ادامه تنش یا گامی بهسوی توافق.
چین دست بالا را در منابع معدنی حیاتی مانند عناصر خاکی کمیاب دارد؛ موادی که تقریبا برای تمامی فناوریهای مدرن ضروری هستند.
در سوی دیگر، ترامپ نیز ابزارهایی چون تهدید به تعرفههای ۱۰۰ درصدی و محدودیتهای فناوریهای پیشرفته را در دست دارد.
آمریکا زیر ذرهبین
آسیاییها به استقبال ترامپ نمیروند، بلکه انتظار میکشند ببینند آیا این بار سیاست آمریکا قابل پیشبینیتر خواهد بود یا نه.
عقبنشینی از تعهدات توسعهای، فشارهای تعرفهای و حمایت بیقید و شرط واشینگتن از عملیات اسرائیل در غزه، همه موجب بیاعتمادی شده است.
مالزی که میزبان روز اول سفر است، برای جلوگیری از خشم افکار عمومی مجبور شده توضیح دهد دعوت از ترامپ ابتکار آسهآن بوده و به معنای گرمشدن روابط دوجانبه نیست.
جمعبندی: سفری برای نمایش پیروزی؟
ترامپ میخواهد نشان دهد همچنان بازیگر تعیینکننده در آسیا است؛ میانجی صلح تایلند و کامبوج و موتور توافقهای تجاری. اما پرسشهای مهمی درباره دوام این دستاوردها باقی است:
توازن آسیا میان دو ابرقدرت شکننده است. پنج روز آینده نشان خواهد داد ترامپ میتواند به این معادله ثبات اضافه کند — یا بیثباتی.
روزنامه بریتانیایی دیلیمیل شنبه سوم آبانماه خبر داد ۱۵۴ نفر از زندانیان فلسطینی آزادشده در جریان توافق آتشبس، از جمله یک فرمانده ارشد حماس، در هتل پنج ستاره رنسانس قاهره حضور دارند و صدها توریست اروپایی نیز در همان هتل هستند.
پس از توافق آتشبس در غزه، روند آزادی تعدادی از فلسطینیان زندانی در اسرائیل در ازای آزادی گروگانهای اسرائیلی در غزه، آغاز شد.
دیلیمیل نوشت در جریان این تبادل، «اسرائیل ناچار شد تقریبا تمام خطرناکترین جهادگرایان محکوم به حبس ابد خود را آزاد کند».
این روزنامه افزود با آزادی این افراد، کارشناسان نسبت به شکلگیری یک «تهدید جدید و بنیادگرایانه برای امنیت جهانی» هشدار دادهاند.
بر اساس یافتههای این گزارش، از میان ۲۵۰ زندانی متهم به «افراطگرایی» که آزاد شدهاند، ۱۵۴ نفر هماکنون در هتل رنسانس قاهره اقامت دارند.
در این میان، خانوادهها و گردشگران غربی میتوانند در این هتل اتاق رزرو کنند، بدون اینکه از «خطرات احتمالی» آن آگاه باشند.
خبرنگاران دیلیمیل با گرفتن اتاق در این اقامتگاه، چند روز را در میان این افراد سپری کردند؛ از جمله «عضوی از گروه داعش» و «یکی از فرماندهان ارشد نیروهای ویژه حماس».
هشدار کارشناسان
بر اساس گزارشها، این افراد پس از آزادی قصد دارند برای دریافت ویزا و مجوز اقامت در کشورهای دیگر که میزبانشان خواهند بود، اقدام کنند تا بتوانند در جامعه ادغام شوند؛ هرچند گفته میشود نیروهای امنیتی محلی بر آنان نظارت خواهند داشت.
آنتونی گلیز، استاد بازنشسته دانشگاه باکینگهام، گفت: «این افراد دشمنان قسمخورده ما هستند. آنها سر سربازان بریتانیایی را میبرند و بیمحابا میکشند.»
او افزود: «نباید اجازه دهیم آنان دوباره گرد هم بیایند. نباید برایشان پناهگاهی وجود داشته باشد. در غیر این صورت، شما در حال تشکیل ارتشی تروریستی در تبعید هستید؛ چیزی شبیه حزبالله.»
یک افسر پیشین اطلاعاتی اسرائیل به نام مستعار گای.سی نیز گفت: «هیچ محدودیتی بر رفتوآمد این افراد در کشورهای میزبان وجود ندارد. آنها میتوانند آزادانه تردد کنند، حتی به اروپا یا بریتانیا سفر کنند، از هواداران سادهلوح کمک مالی بگیرند و از تظاهراتکنندگان همسو، حمایت دریافت کنند.»
او افزود: «نخستین کاری که آنان پس از رسیدن به ترکیه یا قطر میکنند، تماس با همپیمانانشان در غزه و کرانه باختری برای ارسال پول و احیای شبکههای تروریستی است. آنها خیلی زود دوباره سازمان مییابند و سلولهای تروریستی تازهای تشکیل میدهند.»
آزادی ۲۵۰ زندانی فلسطینی محکوم به حبس ابد یکی از بحثبرانگیزترین بندهای توافق صلح غزه بود و اسرائیل بهشدت با آن مخالفت داشت.
در نهایت این کار تنها راه وادار کردن حماس به تحویل آخرین گروگانهای اسرائیلی زنده، اجساد گروگانهای کشتهشده و دستیابی به آتشبس اولیه در چارچوب طرح صلح دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، تلقی شد.
به گفته مقامات اسرائیلی، پس از آزادی این زندانیان، اکنون تنها ۲۰ «تروریست فلسطینی» با حکم حبس ابد در زندانهای اسرائیل باقی ماندهاند.
ترامپ شنبه سوم آبان درباره احتمال دیدار با کیم در منطقه غیرنظامی بین دو کره، به خبرنگاران گفت: «من ۱۰۰ درصد و کاملا با آن موافقم. من [قبلا] خیلی خوب با کیم جونگ اون کنار آمدم.»
او به طعنه افزود: «کره شمالی تسلیحات هستهای زیادی دارد، اما از امکانات تلفنی چندانی برخوردار نیست.»
ترامپ همچنین به خبرنگاران گفت میتوانند «این پیام را منتقل کنند» که او آماده دیدار با رهبر کره شمالی است.
او در پاسخ به پرسشی درباره به رسمیت شناختن پیونگیانگ بهعنوان یک قدرت هستهای اضافه کرد: «فکر میکنم آنها در عمل یک قدرت هستهای هستند. من همه چیز را درباره تعداد و جزییات تسلیحاتشان میدانم و رابطه خیلی خوبی هم با کیم دارم. اگر پرسش این است که باید آنها را قدرت هستهای دانست یا نه، باید گفت کره شمالی زرادخانه قابلتوجهی از سلاحهای هستهای دارد.»
رهبران آمریکا و کره شمالی در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ سه بار با یکدیگر دیدار کردند.
ترامپ در سومین دیدار خود با کیم در ژوئن ۲۰۱۹، با برداشتن حدود ۲۰ قدم وارد خاک کره شمالی شد؛ اقدامی که او را به اولین رییسجمهوری آمریکا تبدیل کرد که پا در خاک این کشور گذاشته است.
کیم گفته در صورتی حاضر به دیدار مجدد با ترامپ است که ایالات متحده از شرط خود مبنی بر خلع سلاح هستهای کره شمالی صرفنظر کند.
چونگ دونگ-یونگ، وزیر وحدت کره جنوبی، دوم آبان اعلام کرد «احتمال قابلتوجهی» وجود دارد که ترامپ و کیم در سئول دیدار کنند و از هر دو طرف خواست تصمیمی «جسورانه» بگیرند.
یک مقام کاخ سفید نشستهای «تاریخی» پیشین ترامپ و کیم را در به ثبات رسیدن شبهجزیره کره موثر خواند و افزود سیاست واشینگتن در قبال پیونگیانگ تغییری نکرده است.
به گفته او، ترامپ همچنان برای گفتوگو با کیم آمادگی دارد، هرچند چنین دیداری در برنامه سفر فعلی او گنجانده نشده است.
با این حال، شبکه سیانان به نقل از منابع ناشناس گزارش داد مقامهای آمریکایی در روزهای اخیر درباره احتمال برگزاری چنین دیداری در جریان سفر ترامپ به آسیا گفتوگو کردهاند.
بر اساس گزارشها، ترامپ در جریان سفر یک هفتهای خود و در حاشیه نشست همکاری اقتصادی آسیا-اقیانوسیه (اپک) با شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، دیدار خواهد کرد.
