در دیداری احساسی در جشنواره فیلم نیویورک، مارتین اسکورسیزی و جعفر پناهی یکدیگر را در آغوش گرفتند؛ پناهی از او بهعنوان «خدای سینما» یاد کرد و اسکورسیزی از پلتفرمهای پخش آنلاین خواست از فیلمسازان ایرانی — بهویژه آنان که در خفا کار میکنند — حمایت کنند.
به گزارش رسانههای فرهنگی نیویورک از جمله دِدلاین، ورایتی و رویترز، در یکی از صحنههای بهیادماندنی جشنواره فیلم نیویورک، دو کارگردان برجسته سینمای جهان — مارتین اسکورسیزی و جعفر پناهی — روز جمعه با تحسین و احترام متقابل یکدیگر را در آغوش گرفتند.
پناهی برای نمایش فیلم تازهاش «فقط یک تصادف بود» به نیویورک آمده بود؛ فیلمی که بهصورت مخفیانه ساخته شده، تجربه شخصی او در زندان را بازتاب میدهد و پیشتر برنده نخل طلای جشنواره کن شده است.
نشست پرسشوپاسخ دو کارگردان که بهدلیل تاخیر در صدور ویزای پناهی از هفته گذشته به تعویق افتاده بود، سرانجام برگزار شد. اسکورسیزی در بخشی از گفتوگو با توجه به مهاجرت بسیاری از فیلمسازان برجسته ایرانی از پناهی درباره آینده سینمای ایران پرسید.
پناهی در پاسخ گفت: «تحمل این وضعیت واقعاً دشوار است… ستونهای اصلی سینمای ایران از کشور رفتهاند. من دلتنگ فیلمهایی هستم که میتوانستند در ایران ساخته شوند و هرگز ساخته نشدند. اما من شجاعت یا توان خروج از ایران را ندارم؛ ماندهام و میخواهم همانجا کار کنم.»
او تاکید کرد که نسل جدیدی از فیلمسازان در ایران در حال ظهور است: «جوانانی هستند که در خفا فیلم میسازند — دقیقاً در همان سبکی که ما فیلم میسازیم. آنها سانسور را نمیپذیرند. ساخت فیلم مخفیانه در ایران حالا به امری عادی تبدیل شده و حتی محافل رسمی سینمایی هم این افراد را جدی میگیرند؛ چیزی که سالها پیش غیرقابل تصور بود.»
اسکورسیزی در واکنش گفت که این آثار باید توسط پخشکنندگان، جشنوارهها و سرویسهای استریم پشتیبانی شوند: «پلتفرمهای پخش فضای زیادی دارند. هیچ دلیلی وجود ندارد که شبکههایی مثل کریتریون، مابی یا آمازون نتوانند این فیلمها را نمایش دهند. اما نکته این است که باید با دقت و آگاهی انتخاب و ارائه شوند، نه صرفاً در فهرست محتوا گنجانده شوند.»
پناهی درباره تجربه زندان و تغییر ایران
پناهی در ادامه گفت که پس از آزادی از زندان، از سوی مقامات هشدار دریافت کرده بود که اجازه ندارد ۲۰ سال فیلم بسازد یا از کشور خارج شود: «وقتی به من گفتند ۲۰ سال نمیتوانم فیلمسازی کنم، بنویسم یا مصاحبه بدهم، در شوک بودم. حتی به رانندگی تاکسی فکر کردم. اما در نهایت تصمیم گرفتم ادامه دهم. در چنین شرایطی، نیمی از انرژی شما صرف یافتن راهی برای ساخت فیلم میشود و فقط نیمی برای خلاقیت باقی میماند.»
او سپس به شرایط اجتماعی پس از اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» اشاره کرد و گفت: «وقتی فیلم بدون خرسها در ونیز اکران شد، من در زندان بودم. از آنجا شنیدیم که جنبش زن، زندگی، آزادی آغاز شده است. بعدها که آزاد شدیم، دیدیم شهر کاملاً تغییر کرده. زنان بسیار مقاوم بودند و از خط قرمزهایی عبور کردند که قبلاً غیرقابل تصور بود. به نظر من تاریخ جمهوری اسلامی به قبل و بعد از آن تقسیم میشود — و البته سینما هم از این تغییر تأثیر گرفته است، حتی تا جایی که بازیگران دیگر حاضر به پوشیدن روسری نیستند.»
فیلمی برای «بعد از جمهوری اسلامی»
فیلم تازه پناهی، «فقط یک تصادف بود»، داستان مردی است که گمان میکند شکنجهگر سابقش را یافته و برای انتقام او را میرباید تا زنده به گور کند، اما ناگهان در هویت او شک میکند و به دنبال تایید حقیقت از همبندان سابق خود میگردد.
پناهی گفت: «عدالت و بخشش عناصر اصلی فیلم هستند، اما همه در خدمت داستاناند. این فیلم برای زمانی ساخته شده که ما باید درباره آینده پس از جمهوری اسلامی فکر کنیم. باید تصمیم بگیریم: آیا خشونت را ادامه میدهیم یا در مقطعی میگوییم “کات”.»
آلبوم تازه تیلور سوئیفت با نام «زندگی یک دختر نمایش» از جمعه تاکنون ۳۰۴ هزار نسخه در بریتانیا فروخته و رکورد بزرگترین فروش آغازین سال ۲۰۲۵ را ثبت کرده است.
بهگزارش بیبیسی جهانی، این میزان فروش از آمار هفته نخست دو آلبوم قبلی او بیشتر است: «دپارتمان شاعران رنجکشیده» در سال ۲۰۲۴ با ۲۷۰ هزار نسخه و «نیمهشبها» در سال ۲۰۲۲ با ۲۰۴ هزار نسخه.
با احتساب تنها سه روز فروش، این آلبوم بزرگترین فروش آغازین بریتانیا را از زمان انتشار آلبوم «تقسیم» اد شیرن در سال ۲۰۱۷ با ۶۷۲ هزار نسخه بهدست آورده است.
سوئیفت در مسیر تبدیل شدن به دارنده پرفروشترین آلبوم سال نیز قرار دارد. در حال حاضر عنوان پرفروشترین آلبوم سال در بریتانیا متعلق به سابرینا کارپنتر است که در قطعه عنوان آلبوم جدید سوئیفت نیز حضور دارد. آلبوم «شورت اِن سوییت» از کارپنتر از ابتدای سال تاکنون ۴۴۴ هزار نسخه فروخته است.
نشریه بیلبورد هم شنبه ۱۲ مهر گزارش داد آلبوم «زندگی یک دختر نمایش» در آمریکا نیز با فروشی درخشان آغاز شده است.
این آلبوم تنها در روز نخست انتشار خود در سوم اکتبر، ۲/۷ میلیون نسخه (شامل نسخههای فیزیکی و دیجیتال) فروخته است.
این رقم بزرگترین هفته فروش در کارنامه سوئیفت و دومین هفته پرفروش تاریخ موسیقی در دوران مدرن بهشمار میرود؛ پس از رکورد آلبوم «۲۵» اثر ادل که در سال ۲۰۱۵ در هفته نخست خود ۳/۳۷۸ میلیون نسخه فروخت.
رایان ورنر، مدیر بخش سینمای جهانی شرکت نئون در نامهای به جشنواره میل ولی نوشت: «خبری ناامیدکننده شنیدهایم؛ اینکه ویزای جعفر پناهی بهموقع صادر نمیشود. هرچند بالاخره ویزا را دریافت خواهد کرد، اما به خاطر تعطیلی دولت وضعیت آشفتهای است و همهچیز بسیار کند پیش میرود. بسیار متاسفیم.»
پناهی قرار بود دوشنبه ۱۴ مهر در افتتاحیه جشنواره میل ولی حاضر شود و جایزه افتخاری جشنواره را به پاس یک عمر دستآورد هنری دریافت کند. این جشنواره تا ۲۰ مهر ادامه خواهد داشت.
در غیاب پناهی، فیلیپ مارتین، تهیهکننده فرانسوی «یک تصادف ساده» در مراسم حاضر خواهد شد تا ضمن معرفی فیلم، جایزه ویژه جشنواره را به نمایندگی از پناهی دریافت کند.
زویی اِلتون، مدیر برنامهریزی جشنواره به روزنامه کرانیکل گفت: «او از آن دست هنرمندان متعهدی است که فارغ از تمام محدودیتهای تحمیلی راهی برای ادامه دادن یافته است. اکنون که در آمریکا با چالشهای بزرگی روبهرو هستیم، از پناهی الهام میگیرم که چطور میتوان علیرغم همهچیز به خویشتن و به هنر وفادار ماند.»
دولت فدرال ایالات متحده چهارشنبه نهم مهر به دلیل اختلاف میان دولت با نمایندگان حزب مخالف در مجلس نمایندگان بر سر بودجه درخواستی تعطیل شد.
به دنبال این تعطیلی کارمندان بسیاری از ادارات دولت فدرال، از جمله دفاتر وزارت امور خارجه که به امور مربوط به ویزا رسیدگی میکنند، به مرخصی اجباری فرستاده شدهاند و کارشان متوقف شده است.
مشکلات ویزای کنونی پناهی همچنین مانع حضور او در جشنواره فیلم نیویورک شد. او قرار بود در روزهای پایانی این جشنواره همراه با مارتین اسکورسیزی، کارگردان برجسته جهانی، در گفتوگویی زنده در حضور تماشاگران شرکت کند.
فیلم تحسینشده «یک تصادف ساده» که بدون مجوز جمهوری اسلامی و بهصورت زیرزمینی ساخته شده است، داستان گروهی از زندانیان سیاسی را روایت میکند که مردی را به گمان اینکه بازجوی سابقشان است، میربایند.
این فیلم بهار امسال جایزه نخل طلای جشنواره کن، شاخصترین جایزه این جشنواره، را به دست آورد و پناهی را در جمع چهار کارگردانی قرار داد که جایزه نخست سه جشنواره کن، برلین و ونیز را دریافت کردهاند.
«یک تصادف ساده» که بهعنوان نماینده رسمی فرانسه در بخش فیلمهای جهانی اسکار معرفی شده است، یکی از مدعیان اصلی جوایز آکادمی به شمار میرود.
پناهی به هنگام اعلام خبر معرفی تازهترین ساختهاش به عنوان نماینده فرانسه در اسکار گفت که هرچند تهیهکننده و بخش بزرگی از سرمایه این فیلم فرانسوی است، اما این فیلم «بیتردید و با سربلندی، یک فیلم ایرانی به شمار میرود.»
او در این باره به مجله «ورایتی» گفت: «قوانین آکادمی برای کشورهایی با دولتهای دموکراتیک کار میکند، اما برای کشورهایی با حکومتهای استبدادی اینطور نیست.»
