سازمان جهانی بهداشت از روسیه خواست اطلاعات بیشتری درباره علت مرگ یک کارمند ۲۸ ساله موسسه تحقیقاتی طاعون در سیبری ارائه کند. مقام‌های روسیه تایید کرده‌اند او بر اثر ذات‌الریه با منشا نامشخص جان باخته است، اما هنوز علت ابتلای او را اعلام نکرده‌اند.
خبرگزاری رویترز چهارشنبه ۱۵ مهر گزارش داد مرگ داریا شیپیلووا، کارمند آزمایشگاه موسسه تحقیقاتی طاعون، نگرانی‌های بین‌المللی را برانگیخت و حدود ۲۰۰ نفر در پی این رویداد در ابتدا قرنطینه شدند.
مقام‌های روسیه تاکنون مشخص نکرده‌اند عامل ذات‌الریه چه بوده یا شیپیلووا چگونه بیمار شده است. ذات‌الریه می‌تواند عوامل مختلفی، از جمله طاعون، داشته باشد.
تدروس آدهانوم گبریسوس، مدیرکل سازمان جهانی بهداشت، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت این سازمان برای درک کامل آنچه رخ داده، خواستار ارائه اطلاعات بیشتری از سوی مسکو شده است.
او گفت سازمان جهانی بهداشت خواستار اطلاعات بیشتری برای روشن شدن علت ذات‌الریه شدید، شناسایی عامل بیماری‌زایی که به اتخاذ تدابیر بهداشت عمومی منجر شد و بررسی گزارش‌های رسانه‌ای درباره ابتلای کارمند دیگری به ذات‌الریه با علت نامشخص شده است.
او تاکید کرد به‌اشتراک‌گذاری به‌موقع، کامل و شفاف اطلاعات بر اساس مقررات بین‌المللی بهداشت برای روشن شدن گزارش‌های متناقض و ارزیابی دقیق خطرهای احتمالی برای سلامت عمومی ضروری است.
روسیه: هیچ مورد ابتلا به طاعون شناسایی نشده است
نهاد ناظر بهداشت روسیه ۱۵ مهر اعلام کرد «هیچ خطر اپیدمی» برای ساکنان شهر و منطقه ایرکوتسک وجود ندارد و اطلاعات مربوط به وضعیت را در اختیار سازمان جهانی بهداشت قرار داده است.
این نهاد ۱۴ مهر اعلام کرد در میان افرادی که با شیپیلووا در تماس بوده‌اند، هیچ مورد ابتلا به طاعون شناسایی نشده است.
یک مقام محلی نیز گفت ۶۰ درصد افرادی که در ابتدا قرنطینه شده بودند، از قرنطینه خارج شده‌اند.
این نهاد همچنین اعلام کرد آزمایش‌های گسترده در میان افراد تحت بررسی، دو مورد ابتلا به کووید-۱۹ و دو مورد ابتلا به راینوویروس را نشان داده، اما هیچ عامل بیماری‌زای دیگری که موجب بیماری‌های عفونی شود، شناسایی نشده است.
به گفته این نهاد، در بدن شیپیلووا نیز هیچ میکروارگانیسم مرتبط با فعالیت حرفه‌ای او در موسسه پیدا نشده است.
سازمان جهانی بهداشت ۱۴ مهر اعلام کرد روسیه به این نهاد اطلاع داده است هیچ مورد ابتلا به طاعون در شهر ایرکوتسک وجود ندارد. رویترز نوشت نتوانسته مشخص کند آیا این موضوع به معنای رد ابتلای شیپیلووا به طاعون است یا نه.
برخی رسانه‌های غربی با استناد به «رسانه‌های روسیه» که نامی از آنها نبرده‌اند، از مرگ فرد دومی در سیبری بر اثر طاعون خبر دادند.
با این حال، رویترز نوشت نه چنین گزارش‌هایی را در رسانه‌های روسیه یافته و نه مدرکی درباره مرگ فرد دوم پیدا کرده است.
نادر توکلی، رییس دانشگاه علوم پزشکی ایران، ۱۵ مهر در گفت‌وگو با ایسنا گزارش‌های منتشرشده درباره شیوع طاعون در روسیه را «غیررسمی» خواند و گفت طاعون در ایران ریشه‌کن شده است، اما حتی یک مورد بیماری واگیر نیز اهمیت زیادی دارد.
درخواست آمریکا برای انتشار اطلاعات بیشتر
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، ۱۵ مهر گفت روسیه مطابق رویه‌های تعیین‌شده، سازمان جهانی بهداشت را از مرگ این کارمند مطلع کرده است.
او بخش زیادی از گزارش‌های رسانه‌ای درباره این رویداد را نادرست خواند و از مردم خواست به اطلاعات منتشرشده از سوی نهاد ناظر بهداشت روسیه اتکا کنند.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، ۱۴ مهر از مسکو خواست اطلاعات بیشتری درباره این رویداد در اختیار جهان قرار دهد و تاکید کرد واشینگتن وضعیت را «ساعت‌به‌ساعت» و از نزدیک دنبال می‌کند.
روبیو افزود آمریکا در صورتی که مشخص شود وضعیت جدی‌تر از آن چیزی است که تاکنون اعلام شده، راه‌هایی برای کمک به روسیه در اختیار دارد، اما پیش از مداخله به اطلاعات بیشتری نیاز است.
روزنامه واشینگتن‌پست چهارشنبه ۱۵ مهر گزارش داد در مقطعی که آمریکا و ژاپن به‌دنبال تقویت همکاری‌های امنیتی خود هستند، بازداشت این نظامی موجی از اعتراض‌ها را برانگیخته است.
دوین جیکوب بالارد، سرجوخه ۲۰ ساله تفنگداران دریایی آمریکا، به ظن قتل آنا یاگی، زن ۳۹ ساله ژاپنی، بازداشت شده است.
پلیس محلی اعلام کرد یاگی ۱۱ مهر در یک هتل بر اثر خفگی جان باخت. بالارد همچنین مظنون به سرقت کیف پول و دیگر وسایل شخصی اوست.
بالارد اتهامات را رد کرده است. پرونده به دادستانی محلی ارجاع شده، اما هنوز مشخص نیست او تحت پیگرد قضایی قرار خواهد گرفت یا نه.
بر اساس توافقی دیرینه درباره وضعیت نیروهای آمریکایی در ژاپن، از آنجا که بالارد هنگام وقوع جرم ادعایی در حال خدمت نبوده، دستگاه قضایی ژاپن از صلاحیت رسیدگی به این پرونده برخوردار است.
وضع محدودیت برای نیروهای آمریکایی
در پی این حادثه، سفیر ایالات متحده و فرمانده نیروهای آمریکایی در ژاپن به توکیو احضار شدند و سانائه تاکایچی، نخست‌وزیر ژاپن، این رویداد را «بسیار وحشیانه و فجیع» خواند.
حدود ۱۸۰ نفر شامگاه ۱۴ مهر مقابل سفارت آمریکا در توکیو تجمع کردند و قرار است ۱۶ مهر نیز اعتراضی مقابل وزارت خارجه ژاپن برگزار شود.
نیروهای آمریکایی اعلام کردند همه نیروهای مستقر در اوکیناوا از ۱۵ مهر به مدت ۴۸ ساعت فعالیت‌های خود را متوقف می‌کنند و آموزش‌های انضباطی را خواهند گذراند.
همچنین برای آنان در چارچوب یک «دوره ۳۰ روزه بازاندیشی» مقررات منع رفت‌وآمد وضع شده است.
اوکیناوا در قلب راهبرد امنیتی ژاپن
این پرونده در شرایطی مطرح شده که وزارت خارجه ژاپن وضعیت کنونی را «شدیدترین و پیچیده‌ترین فضای امنیتی از پایان جنگ جهانی دوم» توصیف کرده است.
واشینگتن‌پست در ادامه نوشت ژاپن در مرکز تلاش‌ها برای تقویت نظم امنیتی تحت رهبری آمریکا در برابر تهدیدهای چین، کره شمالی و روسیه قرار دارد.
تاکایچی که به مواضع سخت‌گیرانه در قبال چین شهرت دارد، سال گذشته اعلام کرد در صورت حمله چین به تایوان، ژاپن ممکن است در دفاع از این جزیره مشارکت کند؛ موضعی که با سیاست چند دهه‌ای توکیو فاصله دارد.
چین تایوان را بخشی جدایی‌ناپذیر از قلمرو خود می‌داند و بارها تهدید کرده است در صورت لزوم، برای الحاق این جزیره به سرزمین خود به زور متوسل خواهد شد.
اوکیناوا، نزدیک‌ترین استان ژاپن به تایوان، در راهبرد «چرخش به جنوب‌غرب» تاکایچی برای تقویت حضور نظامی ژاپن در این منطقه نقشی محوری دارد.
حدود ۷۰ درصد تاسیسات نظامی آمریکا در ژاپن در اوکیناوا قرار گرفته‌اند، در حالی که این استان کمتر از یک درصد مساحت کشور را تشکیل می‌دهد.
ساکنان اوکیناوا سال‌هاست از جرائم، آلودگی زیست‌محیطی و تراکم ناشی از پایگاه‌ها ابراز نارضایتی می‌کنند.
برای بیش از یک دهه، دولت مرکزی و مقام‌های محلی بر سر گسترش حضور نظامی آمریکا و ژاپن اختلاف داشته‌اند؛ توکیو از این طرح‌ها حمایت کرده و در سوی دیگر، فرمانداران اوکیناوا با آنها مخالفت کرده‌اند.
آزمون سیاسی برای فرماندار جدید
گنتا کوجا، فرماندار تازه اوکیناوا، با برنامه‌ای آشتی‌جویانه‌تر وارد انتخابات شد. او مخالفت فرماندار پیشین با ساخت پایگاه جدید تفنگداران دریایی آمریکا در هنوکو را کنار گذاشت و برای همکاری با توکیو در اجرای راهبرد «چرخش به جنوب‌غرب» اعلام آمادگی کرد.
با این حال، بازداشت بالارد می‌تواند این رویکرد را با چالش روبه‌رو کند. کوجا ۱۴ مهر اعلام کرد «حفاظت از اوکیناوا» یکی از محورهای اصلی دولت او خواهد بود.
او افزود در دیدار با تاکایچی خواستار کاهش شمار پایگاه‌های نظامی آمریکا شده است.
فومی‌آکی نوزوئه، استاد سیاست بین‌الملل در دانشگاه بین‌المللی اوکیناوا، گفت کوجا اکنون با یک «پرسش بسیار مهم» روبه‌رو است: «وقتی سیاست امنیت ملی ژاپن با جان و معیشت ساکنان اوکیناوا در تعارض قرار گیرد، او جانب کدام طرف را خواهد گرفت؟»
جرائم نیروهای آمریکایی پیش‌تر نیز پنتاگون را به امتیازدهی به مقام‌های محلی واداشته است.
پس از تجاوز سه نظامی آمریکایی به یک دختر ۱۲ ساله اهل اوکیناوا در سال ۱۹۹۵، خشم عمومی باعث شد واشینگتن از برنامه تعطیلی پایگاه هوایی تفنگداران دریایی آمریکا در فوتنما خبر دهد؛ هرچند این پایگاه همچنان فعال است.
نوزوئه گفت با توجه به تلاش‌ها برای تقویت حضور نظامی در اوکیناوا، بعید است پرونده اخیر به امتیازدهی مشابهی منجر شود.
به گفته او، توکیو و واشینگتن احتمالا می‌کوشند پیامدهای ماجرا را مدیریت کنند تا موضوع از کانون توجه خارج شود و رزمایش‌های مشترک و برنامه تجدید آرایش نیروهای آمریکایی ادامه یابد.
او هشدار داد بدون اقدامات اساسی، حادثه‌ای مشابه می‌تواند بار دیگر موجی از اعتراض و خشم را در جامعه اوکیناوا برانگیزد.
فایننشال تایمز به نقل از سه فرد نزدیک به مالکان نفتکش‌ها و خدمه آنها گزارش داد مالکان کشتی‌ها برای ترغیب خدمه به ماندن در کشتی‌هایی که از تنگه هرمز عبور می‌کنند، مبالغ بالایی به‌عنوان «فوق‌العاده خطر» پرداخت می‌کنند.
حقوق معمول ناخداها حدود ۱۵ هزار دلار در ماه است و حقوق ماهانه ملوانان عادی می‌تواند از حدود هزار و ۵۰۰ دلار آغاز شود.
خدمه هنگام حضور در جنوب دریای سرخ و دریای عمان دو برابر حقوق دریافت می‌کنند و پرداختی به ملوانان عادی هنگام عبور از تنگه هرمز به دست‌کم چهار تا شش برابر نرخ معمول می‌رسد.
بیشتر سفرها از تنگه هرمز با نفتکش‌هایی انجام می‌شود که به‌طور منظم در این مسیر رفت‌وآمد می‌کنند و خدمه آنها می‌توانند برای چند ماه این مبالغ بالاتر را دریافت کنند، اما هم‌زمان با خطر دائمی حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی روبه‌رو هستند.
فایننشال‌تایمز هفتم مهر گزارش داد ادامه خطر حملات به کشتی‌ها هزینه حمل نفت را افزایش داده و نرخ اجاره ابرنفتکش‌ها برای عبور از تنگه هرمز به رکورد روزانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار دلار رسیده است.
شرکت امنیت دریایی ونگارد اعلام کرد از ۲۹ شهریور دست‌کم ۱۴ حمله به کشتی‌ها صورت گرفته و چهار کشتی نیز از ۱۱ مهر هدف قرار گرفته‌اند.
افزایش خطر عبور از تنگه هرمز هزینه حمل نفت را به‌شدت بالا برده است. نرخ حمل محموله از این آبراه این هفته به رکورد روزانه ۱.۳ میلیون دلار رسیده؛ در حالی که این رقم سال گذشته حدود ۲۰ هزار تا ۵۰ هزار دلار در روز بود.
ورود به خلیج فارس، بارگیری و خروج دوباره معمولا حدود چهار روز طول می‌کشد و تنها شمار محدودی از کشتی‌ها حاضر به انجام این سفر هستند.
برخی نفتکش‌ها نفت را از خلیج فارس به نفتکش‌های دیگری که در نزدیکی فجیره در دریای عمان منتظرند منتقل می‌کنند تا محموله از آنجا به مقصد نهایی برسد.
یک ابرنفتکش معمولی حدود دو میلیون بشکه نفت حمل می‌کند و تعداد خدمه آن می‌تواند به ۳۵ نفر برسد.
مانوج یاداو، دبیرکل اتحادیه ملوانان پیشرو هند، گفت مالکان کشتی‌ها یا مبالغ بسیار بالایی به خدمه پیشنهاد می‌کنند یا در برخی موارد، ملوانانی را که حاضر به عبور از تنگه نیستند تحت فشار قرار می‌دهند و به آنان می‌گویند در صورت خودداری، جایگزین خواهند شد و هزینه بازگشت به کشورشان نیز از دستمزدشان کسر می‌شود: «اگر قبول نکنند، ممکن است شغلشان را از دست بدهند. اگر قبول کنند، ممکن است جانشان را از دست بدهند.»
بر اساس آمار سازمان بین‌المللی دریانوردی، از ۹ اسفند ۱۴۰۴ (آغاز جنگ دوم با جمهوری اسلامی) تاکنون دست‌کم ۹۳ کشتی هدف قرار گرفته‌اند و ۲۴ ملوان کشته شده‌اند.
بیشتر کشتی‌ها شبانه و با تجهیزات ارسال سیگنال موقعیت‌یابی خاموش از تنگه هرمز عبور می‌کنند. نیروی دریایی آمریکا نیز سامانه‌های دفاع هوایی برای پوشش کشتی‌هایی مستقر کرده است که از مسیری نزدیک سواحل عمان عبور می‌کنند.
فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، ۱۳ مهر اعلام کرد نیروهای آمریکایی از زمان ازسرگیری محاصره دریایی ایران در ۲۳ تیر، مسیر ۱۳۰ کشتی تجاری را تغییر داده‌اند و سه کشتی را که از اجرای دستورها خودداری کردند، از کار انداختند.
به گفته سنتکام، نیروهای آمریکایی همچنین طی ۱۲ هفته ۱۳ کشتی تجاری که محاصره را نقض کرده یا بخشی از شبکه چند میلیارد دلاری «ناوگان سایه» سپاه پاسداران بودند، منهدم کرده‌اند.
شرکت تحلیل دریایی ویندوارد برآورد کرد ۱۲ مهر ۱۳ کشتی از تنگه هرمز عبور کردند. این رقم در روز مشابه هفته قبل ۲۴ کشتی بود.
داده‌های این شرکت نشان می‌دهد حدود دو درصد کشتی‌هایی که در سه‌ماهه سوم سال از این آبراه عبور کرده‌اند، هدف حمله قرار گرفته‌اند.
پیش از آغاز جنگ، روزانه حدود ۱۳۵ کشتی از تنگه هرمز عبور می‌کردند و حدود یک‌پنجم عرضه جهانی نفت و گاز طبیعی مایع را از این آبراه انتقال می‌دادند.
بر اساس داده‌های شرکت کپلر، جریان کلی نفت از خلیج فارس به سطح پیش از جنگ نزدیک شده، اما حجم نفت عبوری از تنگه هرمز همچنان حدود یک‌سوم کمتر از پیش از جنگ است و بخشی از جریان نفت به مسیرهای دیگری، از جمله خطوط لوله، منتقل شده است.
افزون بر هزینه خدمه، مالکان نفتکش‌ها برای تردد در منطقه حق بیمه خطر جنگ معادل شش تا ۱۰ درصد ارزش بدنه کشتی پرداخت می‌کنند.
به گفته کارگزاران بیمه، هزینه بیمه جنگی یک ابرنفتکش برای سفر به خلیج فارس می‌تواند به ۲۰ میلیون دلار برسد.
هزینه سوخت نیز افزایش یافته است.
بر اساس داده‌های موسسه آرگوس، بهای سوخت مورد استفاده ابرنفتکش‌ها در فجیره ۱۳ مهر به ۶۸۶ دلار برای هر تن رسید که ۶۷ درصد بیشتر از مدت مشابه سال گذشته است.
آکادمی سلطنتی علوم سوئد چهارشنبه ۱۵ مهر نام برندگان را اعلام کرد. آنها جایزه نقدی ۱۲ میلیون کرون سوئد، معادل حدود ۱.۲ میلیون دلار، را تقسیم خواهند کرد.
نوبل شیمی سومین جایزه اعلام‌شده در هفته نوبل است و پس از معرفی برندگان پزشکی در ۱۳ مهر و فیزیک در ۱۴ مهر، اعلام شد.
مولکول‌هایی شبیه دست‌های انسان
هاینر لینکه، رییس کمیته نوبل شیمی، هنگام معرفی برندگان گفت جایزه امسال به پژوهش‌هایی بنیادی در شیمی اختصاص دارد.
او برای توضیح موضوع به دست‌های انسان اشاره کرد: بسیاری از مولکول‌ها در دو شکل وجود دارند که تصویر آینه‌ای یکدیگرند. این دو شکل، مانند دست راست و چپ، شبیه به هم هستند، اما نمی‌توان آنها را کاملا بر یکدیگر منطبق کرد.
چنین مولکول‌هایی «کایرال» نامیده می‌شوند؛ واژه‌ای که از کلمه یونانی «دست» گرفته شده است.
سنتز نامتقارن به ساخت مولکول‌ها به شیوه‌ای مربوط می‌شود که تولید یکی از این دو شکل آینه‌ای را ترجیح می‌دهد.
خودکاتالیزی نیز فرایندی است که در آن محصول یک واکنش، به پیشبرد همان واکنش کمک می‌کند.
کشف اثرات غیرخطی و خودکاتالیزی در این حوزه، محور پژوهش‌هایی بوده است که کاگان و سوآی را به جایزه امسال رساند.
از مولکول‌های آینه‌ای تا چارچوب‌های متخلخل
نوبل شیمی ۲۰۲۵ به سوسومو کیتاگاوا، ریچارد رابسون و عمر یاغی، برای توسعه «چارچوب‌های فلزی‌ـ‌آلی» تعلق گرفت.
این ساختارهای مولکولی می‌توانند در مقابله با چالش‌هایی مانند تغییرات اقلیمی و کمبود آب شیرین کاربرد داشته باشند.
جایزه شیمی در طول تاریخ خود، به کشف‌های اثرگذاری از شکافت هسته‌ای تا روش‌های تعیین توالی ژنتیکی رسیده است. دستاوردهایی که شناخت بشر را از ماده و حیات تغییر داده‌اند.
اهدای مدال‌ها در سالگرد درگذشت نوبل
جوایز نوبل بر اساس وصیت آلفرد نوبل، شیمیدان، مخترع و بازرگان سوئدی، بنیان گذاشته شدند و از سال ۱۹۰۱، با وقفه‌هایی عمدتا در دوران جنگ‌های جهانی، اهدا شده‌اند.
جایزه اقتصاد بعدتر و با تامین مالی بانک مرکزی سوئد، به مجموعه نوبل اضافه شد.
برندگان مدال‌های خود را ۱۰ دسامبر (۱۹ آذر)، سالگرد درگذشت آلفرد نوبل، از کارل گوستاو شانزدهم، پادشاه سوئد، در مراسمی در استکهلم دریافت می‌کنند و پس از آن، ضیافتی در تالار شهر برگزار می‌شود.
جایزه صلح، تنها جایزه نوبل که در سوئد اهدا نمی‌شود، در مراسمی جداگانه در اسلو به برنده یا برندگان تحویل داده خواهد شد.
فایننشال‌تایمز چهارشنبه ۱۵ مهر نوشت آرامکو توسعه جافوره را در سال ۲۰۲۰ آغاز کرد؛ زمانی که عربستان سعودی، با وجود جایگاه محوری در بازار نفت، گازی صادر نمی‌کرد و تقاضای داخلی نیز از عرضه پیشی گرفته بود.
پروژه ۱۰۰ میلیارد دلاری جافوره قرار بود هم کمبود داخلی را جبران کند و هم زمینه صادرات را فراهم آورد.
تولید این میدان سال گذشته آغاز شد و انتظار می‌رود فاز دوم آن تا سال ۲۰۳۰ به بهره‌برداری برسد.
آرامکو پیش‌بینی کرده است تولید گاز این شرکت از سال ۲۰۲۱ تا پایان دهه جاری حدود ۸۰ درصد افزایش یابد.
این گزارش در حالی منتشر شد که در ماه‌های گذشته، حملات سپاه پاسداران به کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز، به نگرانی‌ها درباره امنیت کشتیرانی و ثبات بازار جهانی انرژی دامن زده است.
هم‌زمان، با ورود حوثی‌های یمن به درگیری‌ها، دریای سرخ و تنگه باب‌المندب نیز به نقاطی حساس برای امنیت کشتیرانی و انتقال انرژی تبدیل شده‌اند.
در روزهای اخیر، درگیری میان حوثی‌ها و نیروهای دولت قانونی یمن شدت گرفته است. این گروه نیابتی جمهوری اسلامی همچنین با حمله به شهرها و زیرساخت‌های انرژی عربستان سعودی، به تنش‌های منطقه‌ای دامن زده است.
مازاد گاز و گزینه صادرات
فایننشال‌تایمز در ادامه گزارش داد بخش بزرگی از گاز تولیدی جدید می‌تواند در بازار داخلی عربستان سعودی مصرف شود.
ریاض در حال جایگزین کردن دیگر سوخت‌های فسیلی با گاز در نیروگاه‌هاست تا بتواند نفت بیشتری صادر کند و درآمد حاصل از آن را افزایش دهد.
با این حال، شرکت مشاوره «وود مکنزی» برآورد کرده اگر تولید سالانه گاز عربستان سعودی به ۱۸۰ میلیارد مترمکعب برسد، پس از تامین نیازهای داخلی ممکن است تا ۵۰ میلیارد مترمکعب گاز در سال مازاد بماند.
توسعه هوش مصنوعی و مراکز داده بخشی از این مازاد را جذب خواهد کرد، اما همچنان حجم قابل توجهی گاز برای عرضه باقی خواهد ماند.
نیوان بروجردی، مدیر تحقیقات شرکتی وود مکنزی در دبی، گفت اگر تقاضای کافی در داخل شکل نگیرد، آرامکو ناچار خواهد شد برای گاز مازاد خریداران خارجی پیدا کند.
یکی از گزینه‌ها تبدیل عربستان سعودی به صادرکننده گاز طبیعی مایع (ال‌ان‌جی) و رقابت با امارات متحده عربی و عمان است؛ اقدامی که به ساخت تاسیسات مایع‌سازی نیاز دارد.
به گفته یکی از کارکنان آرامکو، طرح ساخت پایانه صادرات ال‌ان‌جی با گاز فاز دوم جافوره سال گذشته مطرح شد، اما فعلا کنار گذاشته شده است، زیرا ریاض می‌خواهد نخست نیازهای داخلی را تامین کند.
خبرگزاری رویترز پیش‌تر گزارش داد با وجود ادامه درگیری‌ها در خاورمیانه، شمار محموله‌های ال‌ان‌جی عبوری از تنگه هرمز در ماه سپتامبر به بالاترین سطح ماهانه از زمان آغاز جنگ ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴ رسید.
پروژه گاما و بازآرایی بخش گاز
آرامکو هم‌زمان به دنبال راه‌های تازه‌ای برای تامین منابع مالی و کسب ارزش بیشتر از دارایی‌های خود است.
فایننشال‌تایمز به نقل از منابع آگاه نوشت آرامکو قصد دارد بخش گاز را از دیگر فعالیت‌هایش جدا و به شرکتی مستقل تبدیل کند؛ شرکتی که ممکن است در آینده وارد بورس شود.
این برنامه «پروژه گاما» نام دارد.
این رویکرد با سیاست سال‌های اخیر آرامکو که بیشتر بر فروش بخشی از دارایی‌ها به سرمایه‌گذاران خصوصی تکیه داشت، تفاوت دارد.
آرامکو در سال ۲۰۲۱ بخشی از سهام دارایی‌های خطوط لوله نفت خود را به سرمایه‌گذاران فروخت و یک سال بعد نیز معامله «اجاره و اجاره مجدد» خطوط لوله گاز را انجام داد.
این شرکت اکنون می‌کوشد از دارایی‌هایی مانند املاک، برق، آب و ذخیره‌سازی نفت نیز درآمد بیشتری به دست آورد.
این تلاش‌ها با وجود جهش قیمت نفت در پی جنگ ایران ادامه یافته است؛ روندی که سودهای کلانی برای آرامکو به همراه داشته، هرچند عربستان سعودی از کشورهای به‌شدت متاثر از درگیری بوده است.
مدیرعامل شرکت شل ۱۴ مهر اعلام کرد جریان نفت از خاورمیانه اکنون به حدود ۸۰ درصد سطح پیش از آغاز جنگ ایران رسیده است؛ آماری که از احیای تدریجی صادرات نفت منطقه حکایت دارد.
تردید درباره عرضه سهام
فایننشال‌تایمز نوشت برخی ناظران صنعت درباره امکان عرضه سهام بخش گاز آرامکو تردید دارند.
به گفته دو فرد آگاه، دارایی‌های بین‌المللی آرامکو در حوزه ال‌ان‌جی در شرکت جدید احتمالی قرار نخواهد گرفت و بدون برنامه جدی برای ساخت تاسیسات ال‌ان‌جی، توجیه چندانی برای عرضه اولیه سهام وجود ندارد.
فعالیت داخلی آرامکو در بخش گاز که محصول خود را با قیمت‌های ثابت دولتی می‌فروشد، بازدهی باثباتی دارد و ممکن است برای الگوی «اجاره و اجاره مجدد» مناسب‌تر باشد.
عرضه اولیه سهام در شرایطی که تاسیسات انرژی عربستان سعودی با خطر حملات بیشتر از سوی جمهوری اسلامی روبه‌رو هستند، دشوار خواهد بود.
به گفته یکی از کارکنان آرامکو، ظرفیت نهایی جافوره هنوز به‌طور کامل مشخص نشده است.
آرامکو از اظهارنظر درباره برنامه‌های خود در بخش گاز خودداری کرده، اما فشار برای کسب درآمد بیشتر از این بخش باعث شده است ایده بازآرایی یا عرضه سهام آن همچنان مطرح بماند.
بروجردی گفت انتظار می‌رود آرامکو هم‌زمان ظرفیت تولید نفت و توان صادرات خود را حفظ کند، تولید گاز را افزایش دهد، حضورش را در بازار جهانی ال‌ان‌جی گسترش دهد و به تحقق اهداف اقتصادی و انرژی ریاض کمک کند.
او افزود تحقق همه این اهداف، در کنار تامین منابع لازم برای پرداخت سود فزاینده سهام، در شرایط پرنوسان کنونی، دشوارتر می‌شود.
وزارت حمل‌ونقل یمن چهارشنبه ۱۵ مهر اعلام کرد حوثی‌ها با دو موشک بالستیک و چند پهپاد، باند و ترمینال مسافری فرودگاه بین‌المللی عدن را هدف قرار دادند.
این حمله بامداد چهارشنبه به وقت محلی انجام شده است.
به گزارش خبرگزاری رویترز، یکی از موشک‌ها دقایقی پیش از فرود پرواز شماره ۶۰۳ خطوط هوایی یمن از قاهره در نزدیکی باند اصابت کرد.
مقام‌ها هواپیما را به جده هدایت کردند و دو هواپیمای مستقر در فرودگاه نیز به دلیل نگرانی از حملات بیشتر، منتقل شدند.
حوثی‌ها بلافاصله درباره حمله به فرودگاه عدن اظهارنظر نکردند.
این فرودگاه اصلی‌ترین دروازه بین‌المللی مناطق خارج از کنترل حوثی‌ها در یمن است.
از سوی دیگر، ائتلاف تحت رهبری عربستان سعودی اعلام کرد یک موشک بالستیک حوثی‌ها را در شمال ریاض رهگیری و منهدم کرده است.
ائتلاف همچنین از رهگیری یک موشک بالستیک حوثی‌ها به سوی خمیس مشیط خبر داد.
یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثی‌ها، نیز گفت این گروه فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض را با چند پهپاد هدف قرار داده است.
سریع در بیانیه‌ای جداگانه گفت حوثی‌ها فرودگاه بین‌المللی ابها و یک پایگاه هوایی در خمیس مشیط را با موشک‌های بالستیک و پهپاد هدف قرار داده‌اند.
سازمان هواپیمایی کشوری عربستان سعودی ۱۳ مهر اعلام کرد فرودگاه‌های جازان و نجران هدف حمله قرار گرفتند که سه زخمی و خسارت‌های مادی بر جای گذاشت.
این حملات هم‌زمان با تشدید نبردها در یمن صورت گرفت.
نیروهای دولتی با حمایت هوایی ائتلاف تحت رهبری عربستان سعودی این هفته عملیاتی برای بازپس‌گیری سواحل دریای سرخ در اطراف تنگه باب‌المندب و شهر مخا آغاز کردند و حوثی‌ها را از مناطقی که ماه گذشته تصرف کرده بودند، عقب راندند.
معمر الاریانی، وزیر اطلاع‌رسانی دولت یمن، ۱۳ مهر گفت نیروهای دولتی با پشتیبانی هوایی عربستان سعودی در امتداد ساحل پیشروی کرده و مواضع کلیدی منطقه ذباب در کنار باب‌المندب را به دست گرفته‌اند.
افزایش قیمت نفت با تشدید نگرانی‌ها درباره روند عرضه
قیمت نفت ۱۵ مهر افزایش یافت.
بازار احتمال اختلال در عرضه بر اثر طوفان در مناطق نفت‌خیز آمریکا و حملات حوثی‌ها به عربستان سعودی را در کنار افزایش عرضه نفت خام از خاورمیانه ارزیابی می‌کند.
بر اساس داده‌های وب‌سایت تریدینگ اکونومیکس، بهای نفت برنت حدود ساعت ۱۰ صبح به وقت تهران با ۰.۹۱ درصد افزایش به ۱۰۱ دلار و ۴۹ سنت در هر بشکه رسید. نفت خام وست تگزاس اینترمدیت نیز با ۰.۹۲ درصد افزایش، ۹۰ دلار و ۲۷ سنت معامله شد.
پیش‌بینی‌کنندگان هواشناسی آمریکا ۱۴ مهر اعلام کردند طوفان در حال شکل‌گیری در خلیج مکزیک ظرف دو روز به نخستین توفند اقیانوس اطلس در سال ۲۰۲۶ تبدیل خواهد شد و احتمالا تاسیسات تولید نفت و گاز را تحت تاثیر قرار خواهد داد.
مناطق فراساحلی واقع در مسیر طوفان حدود ۱۵ درصد نفت خام و پنج درصد گاز طبیعی آمریکا را تولید می‌کنند.
این طوفان همچنین ممکن است بر فعالیت شش پالایشگاه تاثیر بگذارد.
برخی تحلیلگران گفتند نگرانی بازار از اختلال احتمالی در عرضه ادامه دارد و با تداوم حملات به کشتی‌ها، خطر اختلال در عرضه از خاورمیانه همچنان جدی است.
با این حال، عرضه نفت منطقه در حال بهبود است. شاهزاده عبدالعزیز بن سلمان، وزیر انرژی عربستان سعودی، ۱۴ مهر اعلام کرد انتقال نفت از طریق خط لوله شرق به غرب این کشور به ۵.۸ میلیون بشکه در روز رسیده است.
فایننشال‌تایمز هفتم مهر گزارش داد عربستان سعودی بخشی از فعالیت خط لوله شرق به غرب را از سر گرفته و مجموع صادرات نفت این کشور در سپتامبر بیش از دو برابر شده و به ۶.۹ میلیون بشکه در روز رسیده است.
رییس شرکت ویتول نیز گفت طی هفت تا ۱۰ روز گذشته روزانه حدود ۱۲ میلیون بشکه نفت خام و دو میلیون بشکه فرآورده‌های پالایش‌شده با نفتکش‌ها از خاورمیانه خارج شده است.
یک تحلیلگر ارشد نفت در موسسه ایکس آنالیستس در سیدنی، گفت حملات و اختلال در فعالیت پالایشگاه‌ها احتمالا حاشیه سود پالایش را بالا نگه خواهد داشت و کمبود عرضه به بازار نفت خام منتقل خواهد شد.
او افزود در صورت رخ ندادن «تنش‌زدایی قابل توجه»، قیمت نفت خام احتمالا نزدیک ۱۰۰ دلار باقی خواهد ماند.
از سوی دیگر، روابط تهران و واشینگتن همچنان پرتنش است.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، ۱۴ مهر گفت «بزرگ‌ترین مشکل» این است که «هیچ‌کس نمی‌داند چه کسی ایران را اداره می‌کند».
جی‌دی ونس، معاون رییس‌جمهوری آمریکا، نیز گفت واشینگتن با مسعود پزشکیان و عباس عراقچی مذاکره می‌کند، اما مشخص نیست آنها تا چه اندازه اختیار تصمیم‌گیری دارند.
