شورای سردبیری روزنامه والاستریت ژورنال، دوشنبه ۱۵ تیر در یادداشتی با اشاره به قصد تهران برای کنترل تنگه هرمز نوشت که رهبران حکومت ایران برای رسیدن به این هدف امتیازات ویژهای را برای کشورهایی که آنها را دوست خود میدانند، از جمله چین در نظر گرفتهاند.
بهنوشته شورای سردبیری والاستریت ژورنال، جمهوری اسلامی هرگز اهداف خود را درباره تنگه هرمز پنهان نکرده است: مالکیت ایران بر تنگه هرمز و عبور کشتیها تنها در ازای پرداخت عوارض و دریافت مجوز از تهران. حکومت ایران اکنون برای تحقق چنین امری اعلام کرده است که کشورهای «دوست» مانند چین ممکن است در این آبراه بینالمللی از امتیازاتی ویژه برخوردار شوند.
عبدالرضا رحمانی فضلی، سفیر جمهوری اسلامی در چین شنبه ۱۳ تیر در پکن اعلام کرد که جمهوری اسلامی برای عبور کشتیها از تنگه هرمز قطعا هزینه خدمات دریافت خواهد کرد اما چین و دیگر کشورهای «دوست» ممکن است درباره میزان و نوع این هزینهها از «ملاحظات ویژه» برخوردار شوند.
بهنوشته والاستریت ژورنال به این ترتیب، سیاست خارجی جمهوری اسلامی به عامل تعیینکننده جریان انرژی جهان تبدیل خواهد شد و این وضعیت با «عبور آزاد» یا «باز بودن تنگه هرمز» که دونالد ترامپ و جیدی ونس، رییسجمهوری آمریکا ومعاون او آن را مهمترین دستاورد توافق خود معرفی کردهاند، همخوانی ندارد.
شورای سردبیری این روزنامه در سرمقاله خود افزوده است: « اگر متن یادداشت تفاهم را با دقت بخوانیم، این توافق ایران را تنها برای مدت ۶۰ روز متعهد میکند که عوارضی دریافت نکند و در عین حال به تهران اختیار میدهد که در گفتوگو با عمان، سازوکار آینده اداره و خدمات دریایی در تنگه را تعیین کند.»
دولت ترامپ استدلال میکند که عبارتبندی دقیق توافق به اندازه توازن قدرت اهمیت ندارد. بهنوشته والاستریت ژورنال این استدلال قابل درک است، اما حکومت ایران تنها چند هفته پیش با پهپاد به دو کشتی حمله کرد و همچنان کشتیهایی را که از مسیر آزاد عمان در تنگه هرمز عبور میکنند، تهدید میکند.
در روزهای اخیر، نزدیک به یکسوم کشتیهای عبوری از مسیر عمان استفاده کردهاند؛ موضوعی که نشان میدهد اقدامات قهری جمهوری اسلامی هنوز بهطور کامل موفق نبوده است اما حکومت ایران هر زمان که بخواهد میتواند دوباره به شناورها حمله کند. این حکومت تاکنون کشتیها را وادار کرده است سیستمهای شناسایی خود را خاموش کنند، ناگهان تغییر مسیر دهند و برای عبور به حمایت نظامی آمریکا متکی باشند. کشورهای حوزه خلیج فارس نیز در حال بررسی مصالحههایی با جمهوری اسلامی هستند تا عبور کشتیها را تضمین کنند.
بهنوشته شورای سردبیری والاستریت ژورنال اهمیت این موضوع تنها مالی یا مربوط به ایجاد یک سابقه جدید نیست. در حالی که ترامپ میکوشد از این درگیری عبور کند، جمهوری اسلامی همچنان میجنگد تا بتواند روزبهروز و کشتیبهکشتی تصمیم بگیرد که کدام کشورها سوخت خود را بهموقع دریافت کنند. تهران که در زمان جنگ دوباره از «سلاح نفت» استفاده کرد، اکنون میکوشد همان ابزار را در دوران صلح نیز به شکلی رسمی و مشروع تثبیت کند.
در پایان این یادداشت تاکید شده است که اعطای امتیاز ویژه از سوی جمهوری اسلامی به چین در تنگه هرمز نشان میدهد که کشورهای رقیب آمریکا همچنان به همکاری با یکدیگر ادامه میدهند و این همکاری به زیان منافع ایالات متحده است. تهران برای فروش نفت خود و بازسازی برنامه موشکیاش به پکن وابسته است. مسکو نیز در ازای پهپادها و مهمات تولید انبوه ایران، تجهیزات نظامی و اطلاعات در اختیار تهران قرار میدهد. اگر جمهوری اسلامی مالک و ادارهکننده تنگه هرمز شود، عبور رایگان این کشورها از این آبراه را میتوان تضمینشده دانست.
واحد پژوهشی شرکت چکپوینت، مستقر در تلآویو، در گزارشی که دوشنبه ۱۵ تیر منتشر کرد،این گروه را با نام «کَوِرن مانتیکور» شناسایی و دنبال میکند. به گفته این شرکت، روشهای فنی این گروه با دو گروه هکری دیگر به نامهای «مادیواتر» و «لیسیوم» شباهت دارد. پیشتر فاش شده بود که این گروههابه وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی مرتبطاند.
پژوهشگران چکپوینت همچنین میگویند این گروه از یک زیرساخت ماژولار برای فرماندهی و کنترل حملات سایبری استفاده کرده است به گفته آنها این زیرساخت پیش از این شناسایی و مستند نشده بود.
بر اساس این گزارش، تمرکز اصلی عملیات این گروهی هکری بر سازمانهای اسرائیلی، بهویژه ارائهدهندگان خدمات فناوری اطلاعات و نهادهای دولتی است.
در بخش دیگری از این گزارش آمده است: توانایی این گروه در نفوذ به سازمانهای دفاعی و دولتی اسرائیل، همزمان با کارزار نظامی آمریکا در ایران، نشان میدهد این گروه با سرعت بالا عمل و اهداف خود را با دقت انتخاب میکند.»
کَوِرن مانتیکور چطور عمل میکند؟
منظور از «زیرساخت ماژولار یا چندبخشی» این است که ابزار هکری این گروه از چند بخش جداگانه ساخته شده و هر بخش کار مشخصی انجام میدهد. این ساختار به مهاجمان امکان میدهد حمله را برای هر هدف تغییر دهند و اگر یک بخش شناسایی شد، بخشهای دیگر همچنان پنهان بمانند.
به گفته چکپوینت، گروه کَوِرن مانتیکور معمولا برای ورود به شبکههای هدف، از نرمافزارهای مدیریت و نظارت از راه دور، موسوم به آراِماِم سوءاستفاده میکند. این نرمافزاره معمولا برای کنترل و پشتیبانی سیستمها از راه دور به کار میروند.
این گروه با استفاده از همین ابزارها میتواند در شبکه قربانی جابهجا شود و بدافزارهای خود را در قالب بهروزرسانیهای عادی و معتبر نصب کند.
یکی دیگر از روشهای این گروه برای دسترسی اولیه، سوءاستفاده از ابزارهای دسکتاپ از راه دورِ مبتنی بر مرورگر است؛ از جمله قابلیتهایی مانند چاپ از راه دور. این روش به مهاجمان کمک میکند در شرایطی که کُپی و پِیْست یا انتقال فایل محدود شده است، همچنان دادهها را از شبکه هدف خارج کنند.
پس از ورود اولیه، این گروه بهروزرسانی نرمافزار SysAid را فعال میکند؛ اقدامی که در نهایت به نصب فایلها و اجزای مخرب در محیط هدف منجر میشود.
ارتباط با دیگر گروههای هکری ایرانی
گزارش واحد پژوهشی شرکت چکپوینت در بخش مربوط به قربانیان، نوشته است که تمرکز اصلی کَوِرن مانتیکور بر اهداف اسرائیلی است و این گروه بهطور خاص به سازمانهای دولتی و شرکتهای فعال در بخش فناوری اطلاعات توجه دارد. چکپوینت میگوید شواهد نشان میدهد این گروه شناخت خوبی از زنجیره پیچیده تأمینکنندگان فناوری اطلاعات در اکوسیستم سایبری اسرائیل دارد.
در بخش دیگری آمده است که چکپوینت هنگام بررسی ابزارهای قدیمیتر کَوِرن مانتیکور، یک ماژول ارتباطی به نام CAV3RN_Http_Module شناسایی کرده است. به گفته این شرکت، برخی روشهای ارتباطی این ابزار با روشهایی همخوانی دارد که پیشتر در عملیاتهای منتسب به زیرگروه «لیسیوم» دیده شده بود.
چکپوینت همچنین میگوید چند همپوشانی دیگر نیز احتمال ارتباط این فعالیت با ایران را تقویت میکند. از جمله اینکه هدف قرار دادن سرورهای SysAid پیشتر در فعالیتهایی دیده شده بود که به عاملان همسو با وزارت اطلاعات ایران، از جمله گروه «مادیواتر»، نسبت داده شدهاند.
گزارش اضافه میکند که این کارزار نیز مانند برخی فعالیتهای قبلی، بر ارائهدهندگان بزرگ خدمات فناوری اطلاعات در اسرائیل متمرکز بوده است.
در نهایت، چکپوینت میگوید دامنه اصلی مشاهدهشده در این کارزار، یعنی hospitalinstallation[.]com، نشان داده که این دامنه از طریق «فارس دِیتا»، یک ارائهدهنده ایرانی خدمات میزبانی، ثبت شده است.
در نتیجهگیری گزارش نیز آمده است که کَوِرن مانتیکور نشانهای از ادامه تکامل توانمندیهای سایبری مرتبط با جمهوری اسلامی است.
چکپوینت همچنین میگوید توانایی این مهاجم در دسترسی به سازمانهای دفاعی و دولتی، همزمان با کارزار نظامی آمریکا با نام «عملیات اپیک فیوری»، نشاندهنده سرعت عملیاتی بالا و دقت در انتخاب اهداف است.
قریب به اتفاق دیکتاتورهای جهان، یا چهرههای نظامی بودهاند و یا پس از نشستن بر صدر حکومت، قدرت و عالیترین منصب نظامی و امنیتی را هم به تمامی دراختیار گرفتهاند. خامنهای هم چنین دیکتاتوری بود. او نه فقط عنوان فرماندهی کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی را پس از رهبری در اختیار گرفت، بلکه بیش و پیش از آن هم، حاکمی با نقطه عزیمتها و رویکردهای نظامی و امنیتی بود.
علی خامنهای از همان فردای تکوین جمهوری اسلامی، در مناصب امنیتی و نظامی فعالیت خود را آغاز کرد. او علاوه بر عضویت در شورای انقلاب، معاون وزارت دفاع شد؛ عضو کمیسیون وزرای امنیتی و انتظامی و نظامی بود؛ برای مدتی سرپرستی سپاه پاسداران را برعهده گرفت؛ در مجلس اول، رییس کمیسیون امور دفاعی شد؛ در ستاد جنگهای نامنظم در جنگ با عراق فعال بود؛ و نمایندگی خمینی را در شورای عالی دفاع برعهده داشت.
با چنین رویکردی، خامنهای پس از دو دوره ریاست جمهوری که همزمان توام با مشارکت او در مدیریت جنگ عراق بود، از فردای رهبری در خرداد ۱۳۶۸ تقویت برنامههای موشکی و گسترش فعالیت نیروهای شبه نظامی جمهوری اسلامی در منطقه را پابهپای ادامه برنامه هستهای با مقاصد نظامی پیگیری کرد.
هیچ برآورد دقیقی از هزینهای که صرف این برنامههای نظامی و امنیتی و اتمی شد، وجود ندارد. اما با اطمینان میتوان گفت که صدها میلیارد دلار از بودجه و ثروت و سرمایه کشور به صورت مستقیم در این حوزهها هزینه شده، و هزینههای غیرمستقیم این برنامهها برای ایران چند هزار میلیارد دلار بوده است.
این هزینهکردهای نجومی و ضدملی حکومت، به دستور و نظارت خامنهای، نه برای ایران آوردهای در حوزه برق و انرژٰی و توسعه داشت و نه موجب بازدارندگی و جلوگیری از حمله خارجی شد. چنانکه دو جنگ رخ داد و خود او هم در نخستین روز جنگ دوم کشته شد.
اینچنین، مرگ خامنهای را نمیتوان با حذف هیچکدام از مقامهای عالی نظامی در جمهوری اسلامی مقایسه کرد. با کشتهشدن دیکتاتور، مهمترین حلقه اتصال و انسجام نه فقط نهادهای حکومتی، که فرمانده، طراح و هماهنگکننده اصلی نهادهای امنیتی و نظامی از بین رفته است؛ فقدانی که با اطمینان میتوان گفت جبران آن، دستکم در کوتاهمدت، و ایبسا میانمدت، فراتر از توان و امکان مجتبی خامنهای و دیگر مقامهای ارشد نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی است.
