جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، اعلام کرد یکی از اهداف واشینگتن در مذاکرات اخیر، ایجاد سازوکاری برای چگونگی استفاده حکومت ایران از داراییهای مسدودشده خود در صورت آزادسازی آنها بوده است.
ونس دوشنبه اول تیر در نشستی خبری در محل برگزاری مذکرات در سوئیس گفت هدف این سازوکار آن است که اطمینان حاصل شود این منابع مالی به مردم ایران کمک کند و صرف حمایت از «فعالیتهای تروریستی» نشود.
او افزود جرد کوشنر، از اعضای هیات آمریکایی، با همکاری مقامهای قطری طرحی را ارائه کرده است که بر اساس آن، در صورت آزادسازی داراییهای مسدودشده جمهوری اسلامی، ایالات متحده و قطر بر نحوه مصرف این منابع نظارت خواهند داشت و هرگونه هزینهکرد باید به تایید آنها برسد.
به گفته معاون رییسجمهوری ایالات متحده، این منابع مالی برای خرید محصولات کشاورزی آمریکایی از جمله سویا، ذرت و گندم اختصاص خواهد یافت تا در اختیار مردم ایران قرار گیرد.
۳۰ خرداد، والاستریت ژورنال گزارش داد واشینگتن و دوحه در حال بررسی سازوکاری هستند که به تهران اجازه میدهد به بخشی از داراییهای بلوکهشده خود دسترسی پیدا کند.
این روزنامه نوشت این اقدام که از شش میلیارد دلار دارایی جمهوری اسلامی در قطر آغاز میشود، یکی از نخستین مشوقهای اقتصادی تفاهم اخیر به شمار میرود.
آمریکا و حکومت ایران ۲۵ خرداد از دستیابی به تفاهمی برای پایان جنگ خبر دادند. این یادداشت تفاهم ۲۸ خرداد به امضای دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده و مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، رسید.
نخستین روز مذاکرات تهران و واشینگتن در سوئیس ۳۱ خرداد با توافق بر سر نقشه راهی برای دستیابی به توافق نهایی ظرف ۶۰ روز پایان یافت.
ونس: مقامهای جمهوری اسلامی مذاکرات را ترک نکردند
معاون رییسجمهوری آمریکا در ادامه نشست خبری، در واکنش به برخی گزارشها درباره وقوع تنش در مذاکرات بهدلیل اظهارات ترامپ گفت مقامهای جمهوری اسلامی «تهدید به ترک مذاکرات کردند یا دستکم در شبکههای اجتماعی چنین تهدیدهایی مطرح شد، اما ما دیروز تا مدتها بعد از ساعت یک بامداد در حال مذاکره بودیم».
ونس اضافه کرد: «حتی همین حالا که ما صحبت میکنیم، تیم فنی آنها هنوز در بورگناشتوک حضور دارد و با تیم فنی ما مشغول کار است.»
به گفته او، واشینگتن به تهران هشدار داده است طرح اظهارات «تحریکآمیز» و «کُریخوانی» با واکنش دولت آمریکا روبهرو خواهد شد.
ونس ادامه داد: «وقتی تهدیدهایی مطرح میشود که با واقعیتهای موجود همخوانی ندارد، باید پذیرفت که رییسجمهور ترامپ برای روشن کردن واقعیتها و ارائه روایت درست واکنش نشان خواهد داد.»
۳۱ خرداد، خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، نوشت هیات جمهوری اسلامی در اعتراض به اظهارات اخیر ترامپ محل مذاکرات سوئیس را ترک کرده است.
ترامپ پیشتر هشدار داده بود اگر جمهوری اسلامی مانع از دردسر حزبالله نشود، آمریکا حکومت ایران را شدیدتر هدف قرار خواهد داد.
ونس: جمهوری اسلامی باید حزبالله را مهار کند
معاون رییسجمهوری ایالات متحده در ادامه با اشاره به تحولات لبنان اعلام کرد حضور نیروهای اسرائیلی در جنوب لبنان ناشی از نگرانی نسبت به حملات حزبالله است.
ونس افزود جمهوری اسلامی «باید حزبالله را مهار کند و بر فعالیتهای آن کنترل بیشتری اعمال کند».
او تاکید کرد با وجود چالشها و پیچیدگیهای موجود، امکان دستیابی به راهحلی وجود دارد که ضمن حفظ تمامیت ارضی و حاکمیت لبنان، امنیت اسرائیل نیز تامین شود.
به گفته ونس، مقامهای آمریکایی در طول مذاکرات سوئیس بهطور مستمر با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل و همچنین مقامهای کشورهای منطقه از جمله عربستان سعودی، امارات متحده عربی و لبنان در تماس بودهاند.
او افزود توافق مورد نظر طرحی نیست که واشینگتن بخواهد آن را به کشورهای منطقه تحمیل کند.
شورای سردبیری روزنامه اورشلیمپست اول تیر در مقالهای نوشت حمله اخیر حزبالله در جنوب لبنان که به کشته شدن چهار نظامی اسرائیلی انجامید، محدودیتهای تفاهم اخیر میان واشینگتن و تهران را آشکار میکند و نشان میدهد اسرائیل همچنان در مرزهای شمالی خود با «تهدیدات فعال» روبهرو است.
شهریه ماهانه باشگاههای ورزشی که پیشتر برای بسیاری قابل پرداخت بود، حالا در شهرهای کوچک به ماهی دستکم دو میلیون تومان رسیده است. در برخی باشگاههای تهران و شهرهای بزرگ، حتی باید ۲۰ میلیون تومان (برای ۱۲ جلسه) هزینه کرد.
تورم و جهش شدید قیمت تجهیزات وارداتی، اجارهبها و انرژی، باشگاهداران را ناچار به افزایش شهریه کرده است.
خانوادههای طبقه متوسط و فرودست جامعه که پیش از این ورزش را بخشی از سبک زندگی سالم خود و حتی ابزاری برای تفریح میدانستند، حالا باشگاه برایشان تبدیل به کالایی لوکس شده و بسیاری آن را از زندگی روزمره خود کاملا کنار گذاشتهاند.
بخش بزرگی از پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال در این زمینه، مربوط به نوجوانان است.
یک دختر ۱۵ ساله فعال در رشته تکواندو، از افزایش روز به روز شهریه باشگاه خود خبر داد و گفت: «سه ماه است دارم برای خرید یک کیسهبوکس جان میکنم. با این سن، دارم کار میکنم که بتوانم خرج خودم را بدهم، ولی درآمدم کفاف زندگیام را نمیدهد.»
نوجوان ۱۳ سالهای نیز گفت بسکتبال را به شکل حرفهای دنبال میکند، اما به خاطر افزایش سنگین شهریه باشگاه، ناچار شده قید تمرین در سالن را بزند.
یک دانشجوی ساکن مشهد نیز گفت: «ثبتنام در باشگاه و ورزش و بدنسازی به دلم مانده، ولی حقوقم آنچنان کم است که به باشگاه رفتن نمیرسد.»
گرانی و گسترش فقر نه تنها قدرت خرید مردم را کم کرده، بلکه سبک زندگی آنان را نیز به شدت تغییر داده است.
بر اساس آمارهای رسمی نهادهای حکومتی، تورم نقطه به نقطه بسیاری از کالاها و گروههای ضروری در اغلب ماهها سه رقمی شده و درآمد ثابت حقوقبگیران و طبقه متوسط را به خود اختصاص داده است.
بیکاری مربیان ورزشی
مواد غذایی، مسکن و حملونقل، اولویتهای ثابت مردم شدهاند و ورزش به عنوان «هزینه غیرضروری» قربانی شده است.
به گفته شهروندان، قبلا باشگاهها بسیار شلوغ بود و برای استفاده از دستگاهها صف تشکیل میشد، اما حالا دیگر نه کسی پولش را دارد و نه انگیزهاش را.
علاوه بر گرانی و گسترش فقر، در حدود شش ماه اخیر به دلیل تعطیلی مدارس، بچهها تمام روز را در خانه بودند و والدین زمان کمتری برای حضور در باشگاه داشتند.
اما این تنها داستان مراجعات به باشگاه نیست: مربیان که درآمدشان وابسته به تعداد مراجعان است هم حالا با کاهش شدید مشتری روبهرو هستند.
مدیر یک باشگاه در تهرانپارس به ایراناینترنشنال گفت چون اجاره ملک نمیپردازد، شهریه را هم افزایش نداده اما با این حال تعداد مراجعانش به یکسوم رسیده است.
شهروندی از شیراز گفت مربیان رشتههای مختلف ورزشی که تنها منبع درآمدشان مربیگری است، از زمان اعتراضات دی تاکنون بیکار شدهاند.
شمار دیگری از مربیان نیز یادآوری کردند عمده شاگردان خود را در چهار ماه اخیر از دست دادهاند و حتی بیمه و حقوق ثابت هم ندارند.
به گفته آنها، این روند، کسبوکارهای کوچک ورزشی را به سمت تعطیلی یا تعدیل نیرو میبرد.
ورزش، قربانی تورم و فروپاشی قدرت خرید
گرانی مواد غذایی حاوی پروتئین و مکملهای غذایی برای ورزش، از دیگر مواردی است که شهروندان به آن پرداختند.
یک مربی با اشاره به افزایش شدید قیمت گوشت، مرغ، ماهی و حتی تخممرغ، گفت که دست مربیان در تهیه برنامههای تغذیه با مواد پروتئینی بسته شده است.
شهروندان اشاره کردند قیمت «پروتئین وی» به ۲۰ میلیون و کراتین ۳۰۰ گرمی به چهار میلیون تومان رسیده است.
پیشتر نیز ایراناینترنشنال با اشاره به گرانی دارو، گزارش داده بود مکملهای ورزشی برای تامین انرژی، عضلهسازی، ریکاوری ورزشی و بدنسازی، در بازه زمانی کوتاهی با افزایش قیمت چشمگیر روبهرو شدهاند.
بر اساس گزارشها از داروخانهها، اوایل اردیبهشت امسال پودر پروتئین وی، با حدود ۷۳.۳ درصد افزایش قیمت نسبت به زمستان سال گذشته، به هفت میلیون و ۶۸۷ هزار تومان رسیده است.
پودر کربوهیدرات نیز در این بازه زمانی حدود ۵۹ درصد افزایش بها داشته و قیمت آن از یک میلیون و ۶۲۶ هزار و ۲۴۰ تومان به دو میلیون و ۵۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان رسیده است.
کفش مناسب و هزینههای جانبی دیگر هم ورزش را نسبت به گذشته به تفریح و سرگرمی گرانتری تبدیل کرده است.
شهروندی گفت کفش استوک زیر پنج میلیون تومان نایاب شده است.
او افزود: «برای شهریه زمین چمن هم باید پنج میلیون تومان پرداخت کنیم. خیلی از دوستانم با عملکرد خوب، مجبور شدند فوتبال را کنار بگذارند.»
مخاطبی دیگر گفت کفش فوتبالی که اسفند سال گذشته چهار میلیون تومان قیمت داشت، الان به هشت میلیون تومان رسیده است.
کارشناسان بهداشت و درمان در سالهای گذشته هشدار داده بودند کاهش فعالیت بدنی منظم، در بلندمدت هزینههای درمانی بیشتری به سیستم بهداشت و درمان تحمیل خواهد کرد که خود این سیستم هم با کمبودها و گرانی دستوپنجه نرم میکند.
شهروندان در پیامهای خود تاکید کردند سلامت جسمی و روانی مردم قربانی سیاستهای جمهوری اسلامی و دادن اولویت به هزینههای نظامی و ایدئولوژیک به جای رفاه عمومی شده است.
مقامهای جمهوری اسلامی میگویند آزادسازی داراییهای مسدود شده میتواند به رونق اقتصادی منجر شود.
شماری از مخاطبان ایراناینترنشنال اما در پیامهای خود این نکته را یادآوری کردند که پولها در صورت آزادسازی به سفره مردم نمیرسد و صرف نیروهای نیابتی یا برنامههای نظامی حکومت میشود.
جمهوری اسلامی نماینده ما نیست
همزمان با مذاکرات برای توافق میان تهران و واشینگتن، شماری از مخاطبان از مواضع مقامهای آمریکایی درباره مردم ایران انتقاد کردند و گفتند در روند مذاکرات، تفاوت میان «جمهوری اسلامی» و «مردم ایران» نادیده گرفته شده است.
جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، در روزهای اخیر با اشاره به مذاکرات گفت تمرکز گفتوگوها بر برنامه هستهای جمهوری اسلامی و آتشبس لبنان خواهد بود.
او همچنین ابراز امیدواری کرد دو طرف بتوانند در این زمینهها به پیشرفت دست یابند.
شهروندان با اشاره به اظهارات اخیر او تاکید کردند که جمهوری اسلامی را نماینده خود نمیدانند و هرگونه توافق با این حکومت را به معنای نایده گرفتن مطالبات مردم ایران تلقی خواهند کرد.
یک شهروند در پیامی از مقامهای آمریکایی خواست از ملت ایران مایه نگذارند.
او نوشت: «مذاکره شما با جمهوری اسلامی، یعنی به دنبال مماشات با رژیم هستید.»
مخاطب دیگری هم در واکنش به سخنان ونس مبنی بر آغاز فصلی جدید در روابط با مردم ایران، گفت: «چطور این کار را میکنید وقتی ما مردم ایران به هیچ عنوان این حکومت را به رسمیت نمیشناسیم و آنها را نماینده خود نمیدانیم؟»
یک مخاطب نوشت: «کاش صدایمان به ونس میرسید و به او میگفتیم ما مردم ایران با کل دنیا دوست هستیم، جز جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتیاش و نمیخواهیم شما به این رژیم دست دوستی بدهید و توافق کنید.»
برخی مخاطبان نیز معتقدند اگر بناست مذاکراتی درباره آینده ایران انجام شود، مطالبات مردم و مسائل حقوق بشری باید بخشی از آن باشد.
یکی از آنان نوشت: «اگر ترامپ واقعا طرف مردم ایران بود، حداقل بندی را تحت عنوان حقوق بشر به جمهوری اسلامی تحمیل میکرد.»
سهم مردم از پولهای آزاد شده چیست؟
در کنار واکنشها به روند مذاکرات، آزادسازی احتمالی بخشی از داراییهای بلوکهشده نیز از جمله موضوعاتی است که در روزهای اخیر مورد توجه مخاطبان ایراناینترنشنال قرار گرفته است.
شماری از مخاطبان نسبت به نحوه هزینهکرد این منابع در صورت آزادسازی، ابراز تردید کردند.
آنها گفتند تجربه توافقهای گذشته همچون برجام، نشان داده است منابع مالی آزادشده در نهایت صرف بهبود وضعیت معیشتی مردم نخواهد شد؛ حتی اگر این منابع با هدف «کمکهای بشردوستانه» آزاد شود.
به گفته یک شهروند، جمهوریاسلامی قادر است این کالاهای بشردوستانه را هم به پول بدل کرده و از رسیدن آن به دست مردم ممانعت کند.
برخی شهروندان هم بر این باورند که منابع آزادشده، خارج از ایران و در راستای ماجراجوییهای منطقهای حکومت هزینه خواهد شد.
مخاطبی با ذکر همین نکته نوشت: «به عنوان یک شهروند ایرانی، مخالف آزادسازی پولهای بلوکهشده هستم، چرا که مطمئنم این پول برای بازسازی و کمک به لبنان و یمن هزینه میشود.»
شهروند دیگری در پیام خود به ایراناینترنشنال نوشت: «چرا اینقدر سنگ لبنان را به سینه میزنند؟ حتی پایان جنگ نیز منوط به مذاکره بر سر لبنان بود، در حالی که ما مردم ایران خودمان به سختی داریم زندگی میکنیم.»
به گفته شهروندی دیگر، اگر آزادسازی پولهای بلوکهشده بدون مدیریت انجام شود، قطعا نه در راه مقاصد بشردوستانه و بهبود وضعیت مالی مردم ایران، بلکه دوباره در راه موشک و نیروهای نیابتی و لبنان خرج خواهد شد.
مخاطبی هم با اشاره به روند مذاکرات و توافق میان جمهوری اسلامی و آمریکا نوشت: «سالها ثروت مردم ایران را صرف ساخت موشک، نیروهای نیابتی و نیروهای سرکوبگر کردند تا چند روز بیشتر در قدرت بمانند.»
در این مقاله که دوشنبه اول تیر منتشر شد، آمده است: «مرگ آنها اثباتکننده بیفایده بودن دیپلماسی یا توجیهکننده جنگی بیپایان نیست، اما نشان میدهد میان توصیف کاخ سفید از تفاهمنامه اخیر با ایران و تهدیدی که اسرائیل همچنان در مرزهای شمالیاش با آن مواجه است، شکاف قابل توجهی وجود دارد.»
اورشلیمپست «جاهطلبی» تحرکات دیپلماتیک اخیر را «قابل درک» دانست و افزود پس از ماهها درگیری در منطقه، دولتها علاقهمندند مانع از تشدید تنشها شوند، از غیرنظامیان محافظت کنند و کشتیرانی تجاری را در تنگه هرمز به حالت عادی بازگردانند.
این روزنامه در عین حال هشدار داد هرگونه توافقی که در عمل اسرائیل را پیش از کاهش ملموس تهدید حزبالله، به توقف عملیات نظامی علیه این گروه نیابتی جمهوری اسلامی ملزم کند، بهطور کامل نیازهای امنیتی اسرائیل را در نظر نمیگیرد.
۲۹ خرداد، حزبالله یک تانک اسرائیلی را در روستای کفر تبنیت در جنوب لبنان هدف قرار داد که به کشته شدن چهار نظامی از جمله یک فرمانده گردان انجامید.
در روزهای اخیر و پس از توافق تهران و واشینگتن، گزارشها از افزایش اختلافنظر میان کاخ سفید و دولت اسرائیل حکایت دارند.
آمریکا و حکومت ایران ۲۵ خرداد از دستیابی به تفاهمی برای پایان جنگ خبر دادند. این یادداشت تفاهم ۲۸ خرداد به امضای دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده و مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، رسید.
بر اساس این سند، یک دوره ۶۰ روزه برای گفتوگوهای تخصصی در نظر گرفته شده است. مذاکراتی که قرار است بر موضوعات حساسی همچون سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده حکومت ایران و چگونگی رفع تحریمها تمرکز داشته باشد.
سازوکاری برای خلع سلاح حزبالله مشخص نشده است
شورای سردبیری اورشلیمپست در ادامه نوشت اسرائیل و حزبالله طرف یادداشت تفاهم اخیر نیستند و حضور ارتش اسرائیل در جنوب لبنان «نه یک ترجیح نظری یا تاکتیک مذاکره»، بلکه بازتابدهنده این ارزیابی است که امنیت مناطق شمالی را نمیتوان «صرفا با وعده» تامین کرد.
بر اساس این مقاله، تفاهمنامه اخیر سازوکار مشخصی برای خلع سلاح حزبالله یا جلوگیری از بازسازی توان نظامی آن ندارد و همچنین تضمینی ارائه نمیدهد که حملات علیه مناطق شمالی اسرائیل پس از برقراری آتشبس از سر گرفته نشود.
به گزارش اورشلیمپست، ترامپ تفاهم با تهران را بهعنوان یک «راهحل جامع» معرفی کرده و گفته «این توافق بزرگ» صلح و امنیت را برای کل منطقه به ارمغان خواهد آورد و به همین دلیل، ایالات متحده انتظار دارد آتشبس در «تمام جبههها» از جمله لبنان و اسرائیل برقرار شود.
ترامپ همچنین بارها از کاهش چشمگیر توان نظامی جمهوری اسلامی در پی جنگ اخیر خبر داده و تاکید کرده در دوره ۶۰ روزه آتشبس، تنگه هرمز بدون هیچگونه عوارضی باز خواهد بود.
اورشلیمپست افزود اولویتهای واشینگتن بر مهار گسترش دامنه درگیریها، بازگشایی یک گذرگاه راهبردی و «ادعای موفقیت دیپلماتیک» متمرکز است، اما این اولویتها با دغدغه اصلی اسرائیل درباره باقی ماندن تهدید حزبالله فاصله دارند.
در بند نخست تفاهمنامه آمده است ایالات متحده و جمهوری اسلامی و متحدان آنها در جنگ جاری پایان فوری و دائمی عملیات نظامی در تمامی جبههها، از جمله لبنان، را اعلام میکنند و متعهد میشوند دست به اقدام نظامی علیه یکدیگر نزنند و تمامیت ارضی و حاکمیت لبنان را تضمین کنند.
با این حال، مقامهای اسرائیلی در روزهای گذشته بارها تاکید کردهاند نیروهای این کشور از منطقه حائل در جنوب لبنان عقبنشینی نخواهند کرد.
توافق جامع امنیتی یا دیپلماسی ناتمام؟
شورای سردبیری اورشلیمپست نوشت تفاهم اخیر صرفا چارچوبی برای ادامه مذاکرات است و نمیتوان آن را یک توافق صلح نهایی تلقی کرد.
بر پایه این مطلب، جمهوری اسلامی با اجرایی شدن یادداشت تفاهم بلافاصله از برخی مزایا برخوردار میشود، در حالی که اجرای بخشی از تعهدات مهم تهران به مذاکرات و توافقهای بعدی موکول شده است.
همچنین پرونده هستهای در متن این تفاهم در اولویتهای بعدی قرار گرفته و تنها پس از مفاد مربوط به توقف درگیریهای نظامی و موضوعات اقتصادی به آن پرداخته شده است.
اورشلیمپست با استناد به صحبتهای اخیر مارک لوین، تحلیلگر سیاسی محافظهکار، افزود اسرائیل نباید مسیر دیپلماسی را کنار بگذارد یا منافع واشینگتن را نادیده بگیرد، اما باید تاکید کند که موفقیت هر توافق بلندمدت در گرو جلوگیری از حملات مجدد حزبالله، احیای توان این گروه و بازگشت تهدیدات علیه شمال اسرائیل است.
به نوشته این روزنامه، این امر مستلزم آن است که هرگونه توقف بلندمدت عملیات نظامی به شروط امنیتی مشخص و قابل راستیآزمایی گره بخورد؛ از جمله برچیده شدن زیرساختهای نظامی حزبالله از مناطق مرزی، ایجاد سازوکارهای نظارتی موثر، تعیین پیامدهای روشن برای نقض توافق و حفظ حق اسرائیل برای واکنش در صورت بروز تهدیدات قریبالوقوع.
اورشلیمپست در پایان تاکید کرد: «توافقی که امنیت مسیرهای کشتیرانی را تضمین کند، اما دست اسرائیل را در برابر حزبالله مسلح ببندد، هنوز یک توافق جامع امنیتی منطقهای نیست، بلکه دیپلماسی ناتمام است.»
پیشتر پایگاه خبری واینت نوشت ترامپ با راهبرد «چماق و هویج» بهدنبال پاسخ به انتقادات از توافق اخیر با جمهوری اسلامی است.
