جزیرهای کوچک، خیرهکننده و واقع در دریای کارائیب، با نفوذ گسترده فرهنگ هلندی اما هویتی مستقل و پرغرور؛ کوراسائو تا امروز شاید بیش از هر چیز به خاطر نوشیدنی الکلی مشهورش با همین نام شناخته میشد. اما اکنون به کوچکترین کشور تاریخ جام جهانی از نظر وسعت و جمعیت تبدیل شده است.
کوراسائو با جمعیتی حدود ۱۵۸ هزار نفر، حتی از شهرری تهران هم کوچکتر است.حتی جمعیت آن از بیش از ۶۰ شهر و شهرستان ایران کمتر است؛ کمتر از رفسنجان. این کشور حتی یک کشور مستقل کامل هم نیست و بخشی از پادشاهی هلند به شمار میرود.
از ۲۶ بازیکن فهرست تیم ملی کوراسائو در جام جهانی ۲۰۲۶، تنها یک نفر یعنی تاهیث چونگ در خود جزیره متولد شده است و ۲۵ بازیکن دیگر در هلند به دنیا آمدهاند.
کوراسائو در گروه E با آلمان، اکوادور و ساحل عاج همگروه است و یکشنبهشب مقابل آلمان به میدان میرود.
انتظار میرود هزاران هوادار موسوم به «موج آبی» برای نخستین حضور تیمشان در جام جهانی راهی هیوستون شوند و حتی پروازهای چارتر ویژهای از جزیره برای این مسابقه در نظر گرفته شده است.
گیلبرت مارتینا، رییس فدراسیون فوتبال کوراسائو، به بیبیسی اسپورت گفت: «این اتفاق آنقدر شادی و غرور برای جزیره به همراه آورده که قابل توصیف نیست. تمام جزیره آبی شده است.»
لیاندرو باکونا، کاپیتان تیم ملی کوراسائو، در نشست خبری پیش از مسابقه گفت: «مردم همیشه ما را در حال شادی و رقص میبینند. ما همه کنار هم هستیم. اما به محض اینکه داور سوت آغاز مسابقه را میزند، فقط یک چیز در ذهن داریم؛ کسب نتیجه.»
در بخش دیگری از این داستان تاریخی، دیک ادووکات نیز در ۷۸ سالگی به مسنترین سرمربی تاریخ جام جهانی تبدیل خواهد شد.
تیمی که بیشتر بازیکنانش در هلند متولد شدهاند
۱۸ بازیکن از فهرست کوراسائو سابقه بازی در تیمهای پایه هلند را دارند و دو نفر از آنها، ریشدلی بازوئر و جاشوا برنت، حتی برای تیم ملی بزرگسالان هلند نیز به میدان رفتهاند.
تغییر چهره تیم ملی کوراسائو از تیمی متشکل از بازیکنان آماتور محلی به تیمی مبتنی بر بازیکنان مهاجر، زمانی آغاز شد که فدراسیون فوتبال این کشور در سال ۲۰۱۵ تصمیم گرفت مربیان سرشناس هلندی را به خدمت بگیرد. این روند با حضور پاتریک کلایورت آغاز شد.
الوی روم، دروازهبان ۳۷ ساله میامی افسی، نخستین عضو از نسل فعلی بازیکنان بود که در همان سال برای کوراسائو بازی کرد. لیاندرو باکونا نیز یک سال بعد به او پیوست.
باکونا گفت: «ما کار بزرگی برای کوراسائو انجام دادهایم. من ۱۰ سال پیش این مسیر را آغاز کردم و میخواستم مردم کوراسائو به ما افتخار کنند.»
او افزود: «سرمربی مدام میگوید هنوز کارمان تمام نشده است. ما میخواهیم نشان دهیم با وجود کوچکی کشورمان، قلب بزرگی داریم. اگر قلب بزرگی داشته باشید، میتوانید راه درازی را طی کنید.»
برادرش جونینیو باکونا که سابقه بازی در هادرزفیلد، رنجرز و بیرمنگام را دارد، در سال ۲۰۱۹ به تیم ملی پیوست.
او به بیبیسی گفت: «همیشه رویای ما این بود که کنار هم در یک تیم و در یک زمین بازی کنیم. به همین دلیل خیلی زود تصمیم گرفتم برای کوراسائو بازی کنم تا کنار برادرم باشم و باعث افتخار پدر و مادرم و مردم جزیره شوم.»
بخش عمده بازیکنان هلندیالاصل تیم در سالهای اخیر به کوراسائو ملحق شدهاند و ۱۵ نفر از اعضای فعلی تیم از سال ۲۰۲۳ به بعد نخستین بازی ملی خود را انجام دادهاند.
از جمله آنها تاهیث چونگ است که تا رده زیر ۲۱ سال برای هلند بازی کرده بود اما سال گذشته تصمیم گرفت برای کوراسائو به میدان برود.
جونینیو باکونا گفت: «بازیکنان زیادی داریم که در هلند فوتبال بازی کردهاند و هرگز به بازی برای کوراسائو فکر نمیکردند. اما وقتی عشق مردم و ارتباط با جزیره را میبینند، پیوندشان با کوراسائو روزبهروز قویتر میشود.»
کشوری مستقل نیست، اما در جام جهانی حضور دارد
گمان میرود کوراسائو یکی از تنها شش تیم تاریخ باشد که بدون نمایندگی یک کشور کاملا مستقل، به جام جهانی راه یافته است.
این کشور همچنان بخشی از پادشاهی هلند است. هرچند که انگلیس، ولز، اسکاتلند و ایرلند شمالی بخشی از بریتانیا هستند و همچنین هند شرقی هلند که در جام جهانی ۱۹۳۸ حضور داشت و امروزه اندونزی نامیده میشود.
تمام شهروندان کوراسائو گذرنامه هلندی دارند و تا سال ۲۰۱۰ نیز این جزیره بخشی از آنتیل هلند محسوب میشد.
کوراسائو تنها از سال ۲۰۱۰ صاحب تیم ملی مستقل خود شده است؛ هرچند بسیاری آن را ادامه همان تیم ملی آنتیل هلند میدانند.
بودینو دی یونگ، از بنیانگذاران شرکت پروفاوند که شریک دیجیتال فدراسیون فوتبال کوراسائو است، گفت: «پیش از آنکه بتوانیم کوراسائو را در چنین سطحی نمایندگی کنیم، سالها بخش بزرگی از مردم جزیره هوادار سرسخت تیم ملی هلند بودند. اما اکنون کوراسائو در اولویت قرار دارد.»
او درباره احتمال رویارویی با هلند در مراحل حذفی گفت که چنین مسابقهای معنای ویژهای خواهد داشت.
جونینیو باکونا نیز گفت: «اگر مقابل هلند قرار بگیریم، نه صد درصد، نه دویست درصد، بلکه هزار درصد توانم را خواهم گذاشت. ما فقط میخواهیم به جهان نشان دهیم که جزیرهای کوچک هستیم اما قلبی بزرگ، باور فراوان و استعداد زیادی داریم.»
«اثر موجی» ادووکات
مارتینا موفقیت کوراسائو را حاصل دو عامل اصلی میداند: حضور دیک ادووکات از سال ۲۰۲۴ و تامین منابع مالی مناسب برای تیم ملی.
او گفت: «داشتن مربی بزرگی مثل دیک ادووکات یک اثر موجی ایجاد میکند؛ باعث شکلگیری باور میشود. او ذهنیت تیم را تغییر داد و به بازیکنان یاد داد به جای فوتبال برای سرگرمی، برای نتیجه بازی کنند.»
هرچند منطقه کونکاکاف در این جام جهانی سهمیههای بیشتری نسبت به گذشته داشت و آمریکا، کانادا و مکزیک نیز به عنوان میزبان به طور مستقیم صعود کردند، کوراسائو مرحله انتخابی را بدون شکست پشت سر گذاشت و با هفت پیروزی و سه تساوی راهی جام جهانی شد.
با این حال، ادووکات در مسابقهای که صعود تیم را قطعی کرد حضور نداشت. او به دلایل خانوادگی در دیدار بدون گل برابر جامائیکا غایب بود.
دین گوره، دستیار او که سابقه بازی در هادرزفیلد، بارنزلی و بلکپول را دارد، در آن مسابقه هدایت تیم را بر عهده گرفت.
ادووکات در ماه فوریه برای رسیدگی به وضعیت دختر بیمارش از سمت خود کنارهگیری کرد.
فرد روتن جانشین او شد اما هر دو مسابقه ماه مارس را با شکست پشت سر گذاشت. پس از آن، گزارشهایی منتشر شد که نشان میداد بازیکنان و حامیان مالی خواهان بازگشت ادووکات هستند.
روتن ماه گذشته از سمت خود کنار رفت و ادووکات، که گفته میشود وضعیت خانوادگیاش بهبود یافته، بار دیگر هدایت تیم را بر عهده گرفت.
کوراسائو در دیدارهای تدارکاتی پیش از جام جهانی ابتدا ۴ بر ۱ برابر اسکاتلند شکست خورد اما سپس همسایه خود آروبا را با نتیجه ۴ بر صفر مغلوب کرد.
دین گوره گفت: «از نخستین روز این پروژه، او رهبر تیم بود. بازیکنان به صدای او، شیوه کاریاش و سبک مدیریتش عادت کردهاند و رابطهای ویژه با او دارند.»
«جزیره آبی شده است»
بودینو دی یونگ صعود به جام جهانی را «یکی از بزرگترین اتفاقات تاریخ کوراسائو» توصیف کرد و گفت این موفقیت میتواند باعث رونق گردشگری و جذب سرمایهگذاری شود.
او گفت: «زمانی که صعودمان قطعی شد، ترافیک کاملا متوقف شد. خودروها در خیابانها ایستادند و مردم از ماشینها پیاده شدند. من هرگز چنین جشن سراسری و متحدکنندهای ندیده بودم.»
او افزود: «این تازه آغاز ماجراست. افراد زیادی به جزیره میآیند تا مسابقات را در کنار مردم کوراسائو تماشا کنند.»
رییس فدراسیون فوتبال کوراسائو نیز گفت: «روی ساختمانها موج آبی دیده میشود. خودروها پرچم دارند و بسیاری از آنها به رنگ آبی تزئین شدهاند. این اتفاق تاثیر بزرگی بر غرور ملی و هویتسازی داشته است.»
او افزود هدف تیم صعود به مرحله حذفی به عنوان یکی از بهترین تیمهای سوم گروههاست.
جونینیو باکونا درباره تاثیر این موفقیت بر خانوادهاش گفت: «روزى که تصمیم گرفتم برای کوراسائو بازی کنم، پدر و مادرم به من افتخار کردند، چون هر دو اهل این جزیره هستند. وقتی به جام جهانی صعود کردیم، آنها از شدت خوشحالی حرفی برای گفتن نداشتند. حالا هر دو پسرشان را میبینند که در بزرگترین صحنه فوتبال جهان برای سرزمین مادریشان بازی میکنند.»
کنجی گوره نیز گفت: «این داستان ممکن شدن غیرممکنهاست. داستان امید است. داستانی که روزی برای فرزندان و نوههایم تعریف خواهم کرد. این داستان نسلها در خانواده گوره و در سراسر کوراسائو زنده خواهد ماند.»
بر اساس این گزارش، در نیمه نخست مسابقه روز شنبه ۲۳ خرداد در سانتا کلارا، چندین پرچم شیر و خورشید، که تا انقلاب ۱۳۵۷ پرچم رسمی ایران بود، در میان تماشاگران دیده شد.
همچنین ویدیوهای منتشر شده در فضای مجازی لحظه نمایش این پرچم را نشان میدهد.
این در حالی است که فیفا پیشتر این نماد را در چارچوب مقررات خود، دارای ماهیتی سیاسی تلقی کرده و نمایش آن را در ورزشگاههای جام جهانی ممنوع کرده بود.
پرچم پیش از انقلاب در سالهای اخیر به یکی از نمادهای اعتراضی بخشی از ایرانیان خارج از کشور علیه جمهوری اسلامی تبدیل شده است.
این پرچم پیشتر نیز در جریان جام جهانی ۲۰۲۲ و جام ملتهای آسیا ۲۰۲۴ در قطر در میان تماشاگران دیده شده بود.
اتلاتیک یادآور شده است که فیفا ماه گذشته در پاسخ به پرسشها درباره این پرچم، به آییننامه رفتاری ورزشگاهها استناد کرد؛ مقرراتی که ورود هرگونه نماد، پرچم یا بنر دارای ماهیت سیاسی، توهینآمیز یا تبعیضآمیز را ممنوع میکند.
این نشریه نوشته است که از فیفا و همچنین کمیته برگزارکننده مسابقات در منطقه خلیج سانفرانسیسکو درباره چگونگی ورود این پرچمها به ورزشگاه توضیح خواسته است، اما هنوز پاسخی دریافت نکرده است.
گزارش همچنین به شکایتی اشاره میکند که این هفته در ایالت کالیفرنیا علیه فیفا ثبت شده است. شاکیان، از جمله سازمان غیرانتفاعی «موسسه صدای آزادی»، استدلال کردهاند که نمایش پرچم شیر و خورشید نوعی «بیان نمادین و سیاسیِ مورد حمایت قانون» است و ممنوعیت آن ناقض آزادی بیان محسوب میشود.
در بخش دیگری از این گزارش آمده است که حضور ایران در جام جهانی ۲۰۲۶ پس از آغاز جنگ میان ایران، آمریکا و اسرائیل در ماه اسفند با ابهامهایی روبهرو شده بود. با این حال، کاروان تیم ملی ایران هفته گذشته وارد تیخوانا در مکزیک شد؛ شهری که به عنوان محل استقرار این تیم در طول رقابتها انتخاب شده است.
اتلاتیک همچنین گزارش داد که فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی پیش از آغاز مسابقات، فهرستی از خواستههای خود را برای تضمین حضور ایران در جام جهانی به فیفا ارائه کرده بود که یکی از آنها «احترام به پرچم ایران» عنوان شده بود.
