ترامپ ضربالاجل حمله به نیروگاههای ایران را ۱۰ روز دیگر تمدید کرد
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، اعلام کرد ضربالاجل تعیینشده برای حمله به نیروگاههای ایران را به مدت ۱۰ روز دیگر به تعویق انداخته است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، اعلام کرد ضربالاجل تعیینشده برای حمله به نیروگاههای ایران را به مدت ۱۰ روز دیگر به تعویق انداخته است.
ترامپ پنجشنبه ششم فروردین در شبکه اجتماعی تروثسوشال نوشت به درخواست حکومت ایران، مهلت مذاکرات میان تهران و واشینگتن تا ششم آوریل ساعت ۸ شب به وقت شرق آمریکا (ساعت ۳:۳۰ بامداد سهشنبه ۱۸ فروردین به وقت ایران) تمدید شده است.
او افزود: «مذاکرات در جریان است و برخلاف اظهارات نادرست رسانههای جعلی و دیگران، بسیار خوب پیش میرود.»
پیشتر در دوم فروردین، رییسجمهوری آمریکا اعلام کرد در صورت باز نشدن تنگه هرمز ظرف ۴۸ ساعت، «نیروگاههای برق» ایران را هدف قرار خواهد داد.
یک روز بعد، ترامپ از مذاکرات «سازنده» با تهران خبر داد و گفت هرگونه حمله به نیروگاهها و زیرساختهای انرژی ایران به مدت پنج روز به تعویق خواهد افتاد.
چهارم فروردین، یک مقام آمریکایی در مصاحبه با پایگاه خبری سمافور تاکید کرد کارزار نظامی علیه جمهوری اسلامی در جریان مذاکرات ادامه خواهد یافت.
به گفته او، توقف حملات تنها شامل نیروگاههای ایران میشود و اهداف نظامی را در بر نمیگیرد.
شامگاه ششم فروردین، حملات گسترده در نقاط مختلف ایران ادامه یافت. به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، این حملات به قطعی برق در برخی مناطق تهران انجامید.
در سوی دیگر، مقامهای جمهوری اسلامی به لفاظیهای تهدیدآمیز خود ادامه میدهند.
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت مقامهای حکومت ایران برای شکستن آنچه او «چرخه شوم جنگ-آتشبس-جنگ» خواند، مصمم هستند.
او اضافه کرد: «هیچ کس نمیتواند برای ایران و ایرانی اولتیماتوم تعیین کند.»
علیاکبر ولایتی، مشاور رهبر جمهوری اسلامی، نیز کشورهای منطقه را تهدید کرد که نقشآفرینی در کارزار نظامی علیه جمهوری اسلامی «قطعا چون بومرنگی به مشارکتکنندگان بازخواهد گشت».
او افزود: «جغرافیای خلیج فارس نمیتواند بیسرانجام بماند. حتما اتفاقاتی رقم خواهد خورد که به زیان قطعی تهدیدکنندگان امنیت ملی ایران تمام خواهد شد.»
این اظهارات در شرایطی مطرح میشوند که حکومت ایران از زمان آغاز مناقشه کنونی، ۱۲ کشور منطقه از جمله عربستان سعودی، امارات، بحرین، کویت، اردن، قطر، عراق، عمان و جمهوری آذربایجان را هدف قرار داده است؛ حملاتی که تهران اغلب آنها را با استناد به فعالیت پایگاههای نظامی ایالات متحده در این کشورها توجیه میکند.
پایگاه خبری تایمز اسرائیل ششم فروردین به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد ترامپ نسبت به انجام یک عملیات زمینی گسترده در ایران تمایل نشان داده است.
روزنامه نیویورکتایمز پنجم فروردین نوشت پنتاگون دستور اعزام حدود دو هزار سرباز از لشکر ۸۲ هوابرد ارتش را به خاورمیانه صادر کرده است.
مقام یکی از کشورهای میانجی میان تهران و واشینگتن پنجشنبه ششم فروردین به تایمز اسرائیل گفت ایالات متحده بر این باور است که جمهوری اسلامی تحت فشار عملیات زمینی تسلیم خواهد شد.
او افزود کاخ سفید معتقد است حکومت ایران با طرح ۱۵ بندی ترامپ برای برقراری آتشبس موافقت نخواهد کرد و به همین دلیل، هزاران نیروی آمریکایی برای تصرف جزیره خارک به منطقه اعزام شدهاند.
پایگاه خبری اکسیوس ششم فروردین گزارش داد پنتاگون در حال تدوین گزینههای نظامی برای زدن «ضربه نهایی» به جمهوری اسلامی است؛ عملیاتی که میتواند شامل استفاده از نیروهای زمینی و بمباران گسترده باشد.
در هفتههای اخیر، اختلال در تردد شناورها در تنگه هرمز موجب برهم خوردن جریان انرژی جهانی و افزایش قیمت نفت شده است.
بر اساس برخی گزارشها، ایالات متحده ممکن است برای اعمال فشار بر جمهوری اسلامی و بازگشایی تنگه هرمز، خارک را به تصرف درآورد.
روزنامه اورشلیمپست سوم فروردین نوشت مقامهای ارشد آمریکایی در روزهای اخیر به همتایان خود در اسرائیل و سایر کشورها اعلام کردهاند که گزینهای جز اجرای عملیات زمینی برای تصرف جزیره خارک باقی نمانده است.
چشمانداز درگیریهای احتمالی در خارک
مقام دیگری از کشورهای میانجی در بحران خاورمیانه در مصاحبه با تایمز اسرائیل هشدار داد حتی اگر آمریکا بتواند خارک را به تصرف درآورد، حفظ آن در بلندمدت مستلزم اعزام نیروهای بیشتر و درگیریهای طولانیتر خواهد بود.
او افزود این زمان بسیار فراتر از بازه چهار تا شش هفتهای است که واشینگتن بهطور علنی برای مدت مناقشه کنونی در نظر گرفته بود.
به گفته این دو منبع آگاه، صرفنظر از تصمیم نهایی ترامپ درباره انجام عملیات زمینی در ایران، بعید است جمهوری اسلامی تن به خواستههای ایالات متحده دهد.
ترامپ ششم فروردین به مقامهای جمهوری اسلامی هشدار داد در صورت ناکام ماندن گفتوگوها، با «تهاجم مداوم» مواجه خواهند شد و ارتش آمریکا آنها را «بدون وقفه در هم خواهد کوبید».
او اضافه کرد: «این ایران است که برای رسیدن به توافق التماس میکند، نه من. خواهیم دید که آیا میتوانیم به توافق درستی برسیم و تنگه هرمز را باز کنیم یا نه.»
وزارت دفاع فرانسه ششم فروردین اعلام کرد ۳۵ کشور در نشستی ویدیویی با محوریت بازگشایی مسیر کشتیرانی در تنگه هرمز مشارکت کردند.
دوم فروردین، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، هشدار داد حکومت ایران با مسدود کردن تنگه هرمز بهدنبال «باجگیری از کل جهان» است.
۲۱ اسفند، در پیامی مکتوب منتسب به مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، بر ادامه سیاستهای حکومت، از جمله بستن تنگه هرمز و حمله به کشورهای منطقه در مقطع کنونی، تاکید شد.
تنگه هرمز گذرگاه باریکی میان ایران و عمان است که حدود یکپنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکند.
ترامپ پنجشنبه ششم فروردین در نشست کابینه ایالات متحده گفت: «آنها اکنون این فرصت را دارند که بهطور دائمی از جاهطلبیهای هستهای خود دست بکشند و مسیر تازهای رو به جلو ترسیم کنند. اگر نخواهند، ما بدترین کابوس آنها هستیم.»
او با اشاره به روند مذاکرات تهران و واشینگتن افزود: «آنها جنگجویانی ضعیف، اما مذاکرهکنندگانی فوقالعادهاند. این ایران است که برای رسیدن به توافق التماس میکند، نه من. خواهیم دید که آیا میتوانیم به توافق درستی برسیم و تنگه هرمز را باز کنیم یا نه.»
او به مقامهای جمهوری اسلامی هشدار داد در صورت ناکام ماندن گفتوگوها، با «تهاجم مداوم» مواجه خواهند شد و ارتش آمریکا آنها را «بدون وقفه در هم خواهد کوبید».
از زمان آغاز مناقشه کنونی در ۹ اسفند ۱۴۰۴، اسرائیل و آمریکا ضربات سنگینی به راس ساختار نظامی، امنیتی و اطلاعاتی جمهوری اسلامی وارد آوردهاند.
در یکی از آخرین عملیاتها، علیرضا تنگسیری، فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران و مسئول عملیات مینگذاری و بستن تنگه هرمز، ششم فروردین در حملهای به بندرعباس کشته شد.
هگست: وزارت جنگ با بمب به مذاکرات ادامه میدهد
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، در نشست کابینه از موفقیت کارزار نظامی علیه جمهوری اسلامی خبر داد و اعلام کرد هواپیماها و بالگردهای ایالات متحده آزادانه در آسمان ایران و تنگه هرمز عملیات انجام میدهند.
او گفت: «پدافند هوایی ایران از بین رفته و ساختار فرماندهی آنها فروپاشیده است. رهبران ارشد در پناهگاهها مخفی شدهاند، فرماندهان میانی در میدان شکست میخورند و روحیه نیروهایشان بهشدت کاهش یافته است.»
هگست ابراز امیدواری کرد مذاکرات تهران و واشینگتن موفقیتآمیز باشد و در عین حال افزود تا زمان روشن شدن نتایج، «وزارت جنگ با بمبها مذاکره را ادامه خواهد داد، زیرا جنگ ادامه مذاکره با ابزارهای دیگر است».
وزیر جنگ آمریکا با اشاره به ضربات سنگین به نیروهای نظامی جمهوری اسلامی در ۲۷ روز گذشته تاکید کرد: «هرگز ارتش یک کشور تا این حد سریع و موثر خنثی نشده است.»
در سوی دیگر، مقامهای حکومت ایران همچنان به لفاظیهای تهدیدآمیز ادامه میدهند.
ابوالفضل شکارچی، سخنگوی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، ششم فروردین تهدید کرد حکومت ایران «دکترین تهاجمی» را در پیش گرفته و «این به معنای تنبیه دشمن تا رسیدن به اهداف است».
هشدار ویتکاف به تهران: اشتباه محاسباتی نکنید
استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا، در نشست کابینه، شروط آمریکا در مذاکرات ناکام پیش از جنگ را چنین برشمرد: غنیسازی صفر و حذف برنامه تسلیحات هستهای، برچیدن تاسیسات فردو، نطنز و اصفهان، عدم انباشت مواد هستهای، تحویل ذخایر اورانیوم غنیشده و کاهش ذخیره موشکهای جمهوری اسلامی و برد آنها.
او همچنین به روند مذاکرات کنونی با جمهوری اسلامی اشاره کرد و خطاب به ترامپ گفت: «شما دستور دادهاید که صلح را در اولویت قرار دهیم و ما این پیام را همراه با پیشنهاد ۱۵ بندی به تهران منتقل کردهایم... سیاست شما مبنی بر "صلح از طریق قدرت" موثرترین ابزار برای رسیدن به یک راهحل دیپلماتیک است »
ویتکاف افزود مقامهای جمهوری اسلامی در پی هشدارهای اخیر ترامپ، بهدنبال یافتن راهی برای خروج از وضعیت کنونی هستند: «نشانههای مثبتی در این زمینه وجود دارد و اگر توافقی حاصل شود، برای ایران، کل منطقه و جهان بسیار مفید خواهد بود.»
او خطاب به مقامهای حکومت ایران خواست مذاکرات را برای جلوگیری از «مرگ و ویرانی» جدی بگیرند و دیگر «اشتباه محاسباتی» نداشته باشند.
روزنامه والاستریت ژورنال پنجم فروردین گزارش داد مقامهای جمهوری اسلامی به کاخ سفید اطلاع دادهاند که برای مذاکرات آتشبس، «شروطی گسترده و حداکثری» دارند.
از جمله این خواستهها تعطیلی تمامی پایگاههای نظامی آمریکا در خلیج فارس و ایجاد «نظمی جدید» در تنگه هرمز شامل دریافت عوارض از کشتیهای عبوری است.
روبیو: جهان باید قدردان اقدامات ترامپ در برابر جمهوری اسلامی باشد
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در نشست کابینه از سیاستهای ترامپ در قبال جمهوری اسلامی تمجید کرد و گفت جامعه جهانی، از جمله منتقدان واشینگتن، «باید قدردان باشند که ایالات متحده رییسجمهوری دارد که مایل است با چنین تهدیدی مقابله کند و اجازه ادامه آن را ندهد».
او ادامه داد جمهوری اسلامی طی ۴۷ سال گذشته، «آمریکاییها را کشته و در سراسر جهان به آنها حمله کرده است»، اما ترامپ تردیدی در اقدام کردن ندارد و «چنین خطری را به حال خود رها نمیکند».
روبیو از کارزار نظامی علیه جمهوری اسلامی دفاع کرد و افزود اگر حکومت ایران به سلاح هستهای دست یابد، «ممکن است در آینده میلیونها آمریکایی را بکشد».
روته پنجشنبه ششم فروردین در نشستی خبری در مقر ناتو در بروکسل، با اشاره به حمله اخیر جمهوری اسلامی به پایگاه دیهگو گارسیا گفت «نتیجه منطقی» که میتوان از این رویداد گرفت، آن است که «ایران اکنون به قابلیتهایی دست یافته که بهطور فزایندهای برای متحدان [ناتو] خطرناک محسوب میشود».
روزنامه والاستریت ژورنال اول فروردین گزارش داد دو موشک بالستیک از ایران به سمت پایگاه نظامی آمریکا و بریتانیا در دیهگو گارسیا در اقیانوس هند شلیک شدند، اما این حمله ناکام ماند و پرتابهها به هدف اصابت نکردند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پیشتر گزارشی را درباره خطر موشکهای دوربرد جمهوری اسلامی در شبکه اجتماعی تروثسوشال بازنشر کرد.
در این گزارش آمده بود حمله به دیهگو گارسیا هشدارهای ترامپ درباره آسیبپذیری اروپا در برابر موشکهای حکومت ایران را تایید میکند و میتواند باعث تغییر معادلات امنیتی اروپا شود.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، دوم فروردین با اشاره به حمله موشکی به دیهگو گارسیا، از رهبران جهان، بهویژه کشورهای اروپایی، خواست به کارزار نظامی علیه جمهوری اسلامی بپیوندند.
در سوی دیگر، کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، سوم فروردین در واکنش به نگرانیها درباره برد موشکهای جمهوری اسلامی اعلام کرد «هیچیک از ارزیابیها» نشان نمیدهد که تهران در پی هدف قرار دادن بریتانیا است.
پیش از او نیز ایوت کوپر، وزیر خارجه بریتانیا، حمله موشکی حکومت ایران به پایگاه دیهگو گارسیا را محکوم کرده بود و در عین حال گفت لندن قصد ندارد درگیر یک جنگ گستردهتر شود.
تلاش دبیرکل ناتو برای ترمیم روابط با ترامپ
دبیرکل ناتو در ادامه نشست خبری خود کوشید در واکنش به انتقادهای اخیر ترامپ، رویکردی آشتیجویانه در پیش بگیرد.
روته گفت ایالات متحده دلایل قابل قبولی برای محرمانه نگه داشتن کارزار نظامی خود علیه جمهوری اسلامی داشته، اما همین موضوع سبب شده است کشورهای اروپایی برای «سازماندهی» به زمان بیشتری نیازمند باشند.
او همچنین از ترامپ برای ترغیب اعضای ناتو به افزایش بودجههای دفاعی خود تمجید کرد و افزود بدون دولت فعلی آمریکا چنین اتفاقی رخ نمیداد.
در روزهای اخیر، ترامپ بارها از عدم همراهی متحدان واشینگتن در کارزار نظامی علیه جمهوری اسلامی انتقاد کرده است.
او ششم فروردین در تروثسوشال نوشت اعضای ناتو «مطلقا هیچ کمکی» برای مقابله با «حکومت دیوانه ایران» نکردهاند.
ترامپ افزود: «ایالات متحده آمریکا هیچ نیازی به ناتو ندارد، اما این مقطع زمانی مهم را هرگز فراموش نکنید.»
«بهدنبال ایمنسازی تنگه هرمز هستیم»
دبیرکل ناتو در ادامه نشست خبری خود اعلام کرد این ائتلاف نظامی «امروز از هر زمان دیگری قویتر است».
او افزود در جریان مناقشه کنونی خاورمیانه، ناتو سه موشک بالستیک را که به سوی ترکیه شلیک شده بودند، رهگیری کرد و اکنون در تلاش برای ایمنسازی تنگه هرمز است.
حکومت ایران از زمان آغاز مناقشه کنونی، ۱۲ کشور منطقه از جمله عربستان سعودی، امارات، بحرین، کویت، اردن، قطر، عراق، عمان، ترکیه و جمهوری آذربایجان را هدف قرار داده است؛ حملاتی که تهران اغلب آنها را با استناد به فعالیت پایگاههای نظامی ایالات متحده در این کشورها توجیه میکند.
با این حال، جمهوری اسلامی مسئولیت شلیک موشک به سوی ترکیه را نپذیرفته است.
در هفتههای اخیر، اختلال در تردد شناورها در تنگه هرمز موجب برهم خوردن جریان انرژی جهانی و افزایش قیمت نفت شده است.
بر اساس برخی گمانهزنیها، ایالات متحده ممکن است برای اعمال فشار بر جمهوری اسلامی و بازگشایی تنگه هرمز، خارک را به تصرف درآورد.
آکسیوس در گزارشی که پنجشنبه، ۶ فروردین، منتشر شد، به نقل از دو مقام آمریکایی و دو منبع آگاه نوشت که در صورت عدم پیشرفت در گفتوگوهای دیپلماتیک و بهویژه اگر تنگه هرمز بسته بماند، احتمال تشدید دراماتیک درگیریهای نظامی افزایش مییابد.
برخی مقامهای آمریکایی بر این باورند که نمایش قدرت خردکننده برای پایان دادن به درگیریها، اهرم فشار بیشتری در مذاکرات صلح ایجاد میکند یا دستکم به دونالد ترامپ این امکان را میدهد تا با اشاره به آن، اعلام پیروزی کند.
از سوی دیگر، تهران نیز در چگونگی پایان این جنگ سهم دارد و بسیاری از سناریوهای مورد بحث، بهجای آنکه به یک پایان دراماتیک منجر شوند، خطر طولانیتر شدن و شدت یافتن نبرد را به همراه دارند.
چهار گزینه اصلی برای ضربه نهایی
مقامها و منابع آگاه در گفتوگو با آکسیوس، چهار گزینه اصلی را که ترامپ میتواند از میان آنها انتخاب کند، شرح دادهاند.
نخست، حمله زمینی یا محاصره جزیره خارک، اصلیترین مرکز صادرات نفت ایران. دوم، حمله به جزیره لارک؛ جزیرهای که به ایران در کنترل بر تنگه هرمز کمک میکند.
جمهوری اسلامی در این جزیره استراتژیک دارای پناهگاههای زیرزمینی و رادارهایی است که بهوسیله آنها تردد در تنگه را رصد میکند. همچنین شناورهای تهاجمی برای هدف قرار دادن کشتیهای باری در این جزیره مستقر هستند.
گزینه سوم، تصرف جزیره استراتژیک ابوموسی و دو جزیره کوچکتر (تنب کوچک و تنب بزرگ)، است. این جزایر در نزدیکی ورودی غربی تنگه هرمز قرار دارند؛ مناطقی که در کنترل ایران هستند، اما امارات متحده عربی نیز مدعی مالکیت آنها است.
در گزینه پایانی، توقیف یا مسدود کردن مسیر کشتیهای صادرکننده نفت ایران در بخش شرقی تنگه هرمز مطرح شده است.
طرحهای نفوذ به عمق خاک ایران
ارتش ایالات متحده همچنین طرحهایی برای عملیات زمینی در عمق خاک ایران تهیه کرده است تا به اورانیوم با غنای بالا که در تاسیسات هستهای دفن شده، دسترسی پیدا کند.
با این حال، آمریکا میتواند بهجای چنین عملیات پیچیده و پرخطری، حملات هوایی گستردهای را به این تاسیسات انجام دهد تا مانع از دسترسی ایران به این مواد شود.
ترامپ هنوز تصمیمی برای اجرای هیچیک از این سناریوها نگرفته است و مقامهای کاخ سفید هرگونه عملیات زمینی احتمالی را «فرضی» توصیف میکنند.
اما منابع میگویند اگر مذاکرات با ایران بهزودی نتایج ملموسی نداشته باشد، او آماده تشدید تنش است.
ترامپ ممکن است ابتدا تهدید خود مبنی بر بمباران نیروگاههای برق و تاسیسات انرژی ایران را عملی کند؛ اقدامی که تهران در قبال آن تهدید به عملیات تلافیجویانه گسترده در سراسر کشورهای حاشیه خلیج فارس کرده است.
هشدار جدی کاخ سفید
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، روز چهارشنبه به جمهوری اسلامی هشدار داد که اگر توافقی حاصل نشود، ترامپ آماده است «سختتر از هر زمان دیگری» ضربه بزند.
لیویت گفت: «رییسجمهوری بلوف نمیزند و آماده است جهنم به پا کند. ایران نباید دوباره دچار اشتباه محاسباتی شود. هرگونه خشونتی از این لحظه به بعد، به این دلیل خواهد بود که حکومت ایران از رسیدن به توافق امتناع میورزد.»
واکنش تهران و هشدارهای قالیباف
مقامهای ایرانی اعلام کردهاند که به تلاشهای ترامپ برای مذاکره اعتماد ندارند و آن را ترفندی برای انجام حملات غافلگیرانه میدانند.
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس، روز چهارشنبه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که اطلاعات ایران نشان میدهد «دشمنان ایران با حمایت کشوری در منطقه، در حال آمادهسازی عملیاتی برای اشغال یکی از جزایر ایران هستند.»
قالیباف افزود: «تمام تحرکات دشمن تحت رصد نیروهای مسلح ما است. اگر اقدامی انجام دهند، تمام زیرساختهای حیاتی آن کشور منطقهای بدون محدودیت هدف حملات بیامان قرار خواهد گرفت.»
بنبست بیاعتمادی و نقش میانجیها
یک منبع درگیر در تلاشها برای آغاز مذاکرات بین آمریکا و ایران گفت که پاکستان، مصر و ترکیه همچنان در حال تلاش برای ترتیب دادن دیداری بین طرفین هستند.
این منبع گفت اگرچه ایران فهرست اولیه درخواستهای آمریکا را رد کرده، اما مذاکره را بهطور کامل رد نکرده است.
او با اشاره به قدرت سپاه پاسداران گفت: «مشکل اصلی بیاعتمادی است. فرماندهان سپاه بسیار بدبین هستند، با این حال میانجیها تسلیم نشدهاند.»
