تنش تهران و منامه با ادامه حملات به بحرین و محکومیت متهمان به همکاری با سپاه بالا گرفت

ادامه حملات جمهوری اسلامی به بحرین و صدور احکام زندان برای دهها متهم به ارتباط با سپاه پاسداران در این کشور، به تنشها میان تهران و منامه دامن زده است.

ادامه حملات جمهوری اسلامی به بحرین و صدور احکام زندان برای دهها متهم به ارتباط با سپاه پاسداران در این کشور، به تنشها میان تهران و منامه دامن زده است.
خبرگزاری رسمی بحرین ۲۵ آبان بهنقل از دادستانی این کشور گزارش داد دادگاهی متهمان پرونده ارتباط با سپاه پاسداران را به مجازاتهایی از ۱۵ سال زندان تا حبس ابد محکوم کرد. در این گزارش، شمار محکومان مشخص نشده است.
بنا بر اعلام موسسه حقوق و دموکراسی بحرین، مستقر در بریتانیا، ۶۴ مسلمان شیعه، از جمله ۵۷ روحانی، به حبس ابد و پنج تن دیگر به ۱۵ سال زندان محکوم شدهاند.
نام عیسی قاسم، روحانی شیعه و از متحدان جمهوری اسلامی، نیز در میان محکومان دیده میشود.
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی سهشنبه ۲۶ آبان در بیانیهای، آنچه را «صدور احکام ظالمانه حبس ابد و طولانیمدت و مصادره اموال علمای دینی» بحرین خواند، بهشدت محکوم کرد و آن را نشانه پیروی منامه از «سیاستهای مذهبی هیات حاکمه آمریکا» دانست.
این وزارتخانه از حکومت بحرین خواست «حقوق بشری و شهروندی» را رعایت کند و به «آموزههای اسلامی و خواستههای مشروع و بهحق مردم» احترام بگذارد.
درخواست تهران برای رعایت حقوق بشر در حالی مطرح شد که جمهوری اسلامی طی سالهای اخیر بارها اعتراضات مردمی را سرکوب کرده و به کشتار شهروندان دست زده است.
در یکی از تازهترین موارد، حسین پروین، امیرحسین غلامشاهی و حسین جعفری، سه تن از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، در پروندهای مشترک از سوی دادگاه انقلاب تهران به اعدام محکوم شدند.
منامه موضع تهران را دخالت در امور داخلی بحرین خواند
وزارت امور خارجه بحرین در بیانیهای که در واکنش به بیانیه وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی صادر شد، مواضع حکومت ایران درباره احکام دادگاه را بهشدت رد کرد و آن را «دخالت آشکار در امور داخلی» و «تعرض به استقلال قوه قضاییه» این کشور دانست.
بهگفته این وزارتخانه، رسیدگی به پرونده از اردیبهشت ۱۴۰۵ آغاز شده و احکام اخیر به اتهامهای «جاسوسی برای جمهوری اسلامی» و «ارتباط با سپاه پاسداران» مربوط است.
در این بیانیه آمده است: «دفاع وزارت خارجه جمهوری اسلامی از محکومان این پرونده، ماهیت ارتباطی را که تهران تلاش میکند انکار کند، آشکار میسازد.»
منامه همچنین مواضع تهران را تلاشی برای منحرف کردن توجهها از حملات ادامهدار جمهوری اسلامی به خاک بحرین توصیف کرد.
از زمان آغاز جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴، جمهوری اسلامی بارها کشورهای حاشیه خلیج فارس، از جمله بحرین، را هدف قرار داده است.
حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران، ۲۶ آبان در پیامی، «همکاری در تهاجم به ایران اسلامی، حیات در حباب امنیتی آمریکا و تعرض به حریم مرجعیت شیعه» را «سه اشتباه کلیدی» منامه خواند.
او تهدید کرد ادامه این رویکرد، حیات حکومت بحرین را «در نظم امنیتی جدید منطقه به تردید خواهد انداخت».
مقامهای جمهوری اسلامی در شرایطی از «نظم امنیتی جدید منطقه» سخن میگویند که گمانهزنیها درباره آغاز مجدد درگیریهای تمامعیار بالا گرفته و تشدید فشارهای آمریکا نیز اقتصاد ایران را با بحرانهای گسترده روبهرو کرده است.
محکومیت حملات جمهوری اسلامی به بحرین
روابط عمومی سپاه پاسداران سهشنبه ۲۶ آبان اعلام کرد یک سامانه راداری آمریکا را در پایگاه شیخ عیسی بحرین هدف قرار داده است.
سپاه این حمله را پاسخی به «تداوم نقض حریم هوایی ایران» از سوی پهپادهای ارتش ایالات متحده خواند.
در سوی دیگر، فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) گزارش سپاه درباره اصابت به این سامانه را رد کرد و گفت پهپادهای حکومت ایران رهگیری شدند و به نیروها و تجهیزات آمریکا هیچ آسیبی نرسید.
وزارت امور خارجه بحرین نیز ۲۶ آبان از دفع حملات هوایی جمهوری اسلامی خبر داد و ادامه این حملات را نقض آشکار حاکمیت این کشور دانست.
مصر، اردن، عربستان سعودی و امارات متحده عربی حملات حکومت ایران به بحرین را بهشدت محکوم کردند.
دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس هم با محکوم کردن حملات، تداوم آنها را نشانه رویکرد جمهوری اسلامی برای تضعیف امنیت و ثبات منطقه دانست.
قطر که نقش میانجی را در گفتوگوهای تهران و واشینگتن بر عهده دارد، در بیانیهای ادامه حملات جمهوری اسلامی به بحرین را بهشدت محکوم کرد.
وزارت امور خارجه قطر هشدار داد تداوم این حملات تلاشهای دیپلماتیک، منطقهای و بینالمللی برای برقراری امنیت و ثبات را تضعیف میکند.
حملات ۲۴ آبان جمهوری اسلامی به بحرین نیز محکومیت گسترده بینالمللی را برانگیخته بود و منامه در پی آن، از شورای امنیت سازمان ملل خواسته بود برای توقف حملات اقدام کند.
با وجود ادامه تنشها در منطقه، ماجد الانصاری، سخنگوی وزارت امور خارجه قطر، ۲۶ آبان اعلام کرد تلاشهای دوحه برای نزدیک کردن مواضع تهران و واشینگتن ادامه دارد.
همزمان، وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی اعلام کرد عباس عراقچی که در مسقط پایتخت عمان بهسر میبرد، با هیاتی قطری به ریاست مشاور نخستوزیر این کشور دیدار و درباره تحولات منطقه گفتوگو کرده است.
علی الزیدی، نخستوزیر عراق، شش ماه پس از رسیدن به قدرت، برای پرمخاطرهترین اقدام خود آماده میشود؛ رویارویی مستقیم با شبهنظامیان مسلح شیعه که بهعنوان نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در این کشور فعالیت میکنند.
خبرگزاری رویترز سهشنبه ۲۶ آبان گزارش داد این بازرگان ۴۱ ساله به نیروهای امنیتی دستور داده است برای مقابله با کتائب حزبالله، قدرتمندترین متحد تهران در عراق، آماده شوند.
مقامهای عراقی این گروه را به اداره شبکهای متهم کردهاند که صدها میلیون دلار از نفت دولتی را قاچاق کرده است. کتائب حزبالله، که در فهرست گروههای تروریستی آمریکا قرار دارد، این اتهام را رد کرده است.
تاکنون در پی تحقیقات درباره این پرونده، ۹ مقام ارشد امنیتی و نفتی برکنار شدهاند. کانون این تحقیقات، جرفالصخر در استان بابل است؛ شهری در حدود ۵۰ کیلومتری جنوب بغداد که از پایگاههای اصلی کتائب حزبالله به شمار میرود.
الزیدی به فرماندهان نظامی و امنیتی دستور داده است نیروهای بیشتری در اطراف جرفالصخر مستقر کنند و مقدمات ورود نیروهای دولتی به شهر را فراهم آورند.
احمد یونس، تحلیلگر سیاسی در بغداد، گفت تعهد علنی الزیدی به مقابله با کتائب حزبالله و دیگر شبهنظامیان مورد حمایت ایران، او را با مخاطرات بزرگ «شخصی و سیاسی» روبهرو میکند.
بهگفته یونس، این گروهها پیشتر هم توان نظامی و هم آمادگی خود را برای توسل به زور علیه مخالفان نشان دادهاند.
او این رویارویی را «آزمونی پرمخاطره برای اقتدار دولت» خواند که پیامدهایش میتواند بسیار فراتر از یک تقابل سیاسی باشد.
۲۰ آبان، ابومجاهد العساف، مسئول امنیتی کتائب حزبالله عراق، در بیانیهای بر ادامه حمایت این گروه از جمهوری اسلامی تاکید کرد و گفت کتائب حزبالله اجازه نخواهد داد تهران در برابر حملات دشمنانش تنها بماند.
او همچنین نخستوزیر عراق را به «مشارکت در محاصره» حکومت ایران به دستور آمریکا متهم کرد و همکاری بغداد با واشینگتن را مورد انتقاد قرار داد.
از دنیای تجارت تا رویارویی با شبهنظامیان
رویترز در ادامه نوشت الزیدی بر ادامه مسیر خود پافشاری میکند. او در ماه اوت و بهدنبال آغاز کارزار خلع سلاح شبهنظامیان، در نشستی دولتی گفت: «از قرار دادن همه سلاحها تحت کنترل دولت عقبنشینی نخواهم کرد و این رویارویی را ادامه خواهم داد، حتی اگر به قیمت جانم تمام شود.»
این بازرگان ثروتمند هنگام حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ و سرنگونی صدام حسین هنوز نوجوان بود.
حمله ایالات متحده زمینه انتقال قدرت به احزاب برخاسته از اکثریت شیعه را فراهم کرد که از دیرباز با حکومت ایران پیوند داشتند.
الزیدی در سالهای پس از آن، با وجود شورش هواداران صدام، حملات خونین القاعده، جنگ داخلی فرقهای و سپس نبرد با داعش، از سیاست دور ماند. داعش در سال ۲۰۱۷ شکست خورد و اکنون برای بازیابی قدرت خود تلاش میکند.
در ماه آوریل، مخالفت علنی دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، با بازگشت نوری المالکی، نخستوزیر پیشین عراق، به قدرت، راه را برای انتخاب الزیدی هموار کرد.
ائتلافی از گروههای شیعه که جمهوری اسلامی به درجات مختلف بر آنها نفوذ دارد، بر سر نخستوزیری او به توافق رسید.
جوانی نسبی و پیشینه تجاری الزیدی، او را به گزینهای جایگزین برای چهرههای جاافتاده سیاسی بدل کرد. حامیانش امیدوار بودند با روی کار آمدن او، شیوه اداره کشور تغییر کند.
در مقابل، نداشتن سابقه سیاسی پرسشهایی را درباره توانایی او برای تعامل با شبکههای ریشهدار قدرت در عراق ایجاد کرد.
حمایت واشینگتن و خطر اقدام تلافیجویانه
الزیدی تاکنون از حمایت آشکار واشینگتن برخوردار بوده است؛ پشتوانهای که دیگر نخستوزیران سالهای اخیر عراق از آن بیبهره بودند.
با این حال، او نیز مانند دیگر رهبران عراق باید در به چالش کشیدن جمهوری اسلامی محتاطانه عمل کند. تهران طی سالها از طریق پیوند با شبهنظامیان و سیاستمداران شیعه، نفوذ گستردهای در این کشور به دست آورده است.
ترامپ نخستوزیر عراق را برای خلع سلاح گروههایی تحت فشار گذاشته است که از زمان آغاز جنگ ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴، در حمایت از جمهوری اسلامی به نیروهای آمریکایی و اهدافی در عربستان سعودی و امارات متحده عربی حمله کردهاند.
در ماه اوت، نیروهای ویژه عراق که بهطور مستقیم زیر نظر نخستوزیر فعالیت میکنند، مسئول اطلاعات حرکت النجبا، از گروههای متحد تهران، را به اتهام دست داشتن در حملات پهپادی علیه منافع واشینگتن بازداشت کردند.
این بازداشت ۴۸ ساعته با تهدید گروه النجبا به تلافی همراه شد و سیاستمداران ارشد شیعه را به مداخله برای کاهش تنشها واداشت. یک هفته بعد، نیروهای ویژه چهار عضو گروههای شبهنظامی را به اتهام تسهیل حملات به منافع آمریکا بازداشت کردند.
الزیدی اکنون در حالی برای بزرگترین رویارویی دوران نخستوزیری خود آماده میشود که از توان شبهنظامیان برای مقابلهبهمثل آگاه است.
پنج سال پیش، پس از آنکه نخستوزیر وقت عراق دستور برخوردی مشابه را صادر کرد، اقامتگاهش در بغداد هدف حمله پهپادی قرار گرفت؛ رویدادی که مقامهای عراقی آن را تلاش برای ترور توصیف کردند.
در پی تشدید هشدارهای امنیتی در آمریکا درباره تلاش جمهوری اسلامی برای ترور مقامهای این کشور، سیانان از برنامهریزی تهران برای حمله احتمالی با «بمب کثیف» یا سلاح شیمیایی در واشینگتن خبر داد. به گفته منابع این شبکه، هنوز شواهدی از تصمیم به اجرای این نقشهها وجود ندارد.
سیانان به نقل از هفت مقام آمریکایی گزارش داد اطلاعات جدید از طراحی نقشههایی برای هدف قرار دادن مقامهای ارشد دولت دونالد ترامپ حکایت دارد، اما درباره توانایی و قصد جمهوری اسلامی برای اجرای این حملات اختلافنظر وجود دارد.
دو منبع به این رسانه گفتند این نقشهها مشخصاند و جزییاتی از جمله مکانها و اهداف احتمالی را در بر میگیرند این موضوع مقامهای آمریکایی را به بررسی فوری سناریوهای احتمالی و راههای مقابله با تهدید واداشته است.
منابع آگاه به سیانان گفتند این برنامهریزیها، دستکم در شرایط کنونی، بیشتر با هدف در اختیار داشتن گزینههای مختلف صورت گرفته و لزوما به معنای قریبالوقوع بودن حمله نیست.
لورن بیس، سخنگوی کاخ سفید، نیز در بیانیهای گفت آمریکا «تمام تهدیدهای احتمالی را زیر نظر دارد، اما در حال حاضر هیچ تهدید معتبری علیه خاک ایالات متحده وجود ندارد».
«بمب کثیف» وسیلهای است که با انفجار مواد منفجره متعارف، مواد رادیواکتیو را در محیط پراکنده میکند. این بمب با سلاح هستهای تفاوت دارد و انفجار آن حاصل واکنش زنجیرهای هستهای نیست.
به گفته کارشناسانی که سیانان به ارزیابیشان استناد کرده است، تلفات احتمالی چنین حملهای بیشتر ناشی از خود انفجار خواهد بود تا تابش رادیواکتیو، اما آلودگی محیط و وحشت ناشی از آن میتواند استفاده از مناطق آسیبدیده را مختل کند.
این گزارش پس از آن منتشر میشود که مارکوین مولین، وزیر امنیت داخلی آمریکا، ۲۴ آبان اعلام کرد کشورش برای مقابله با تهدیدهای احتمالی جمهوری اسلامی علیه ترامپ و اعضای کابینه او آماده است.
او در واکنش به گزارشها درباره طرح احتمالی ترور با پهپادهای حامل مواد منفجره، گفت مقامهای آمریکایی هر روز اطلاعات مربوط به تهدیدهای تهران را بررسی میکنند.
نیویورکتایمز نیز ۱۹ آبان گزارش داده بود اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در پی تهدیدهای جانی خانه خود در واشینگتن را ترک کرده و به یک پایگاه نظامی منتقل شده است.
هشدارهای پیشین، تهدید علیه کارکنان آمریکایی در خارج از این کشور را نیز در بر میگرفت. اکسیوس بر اساس یادداشت اطلاعاتی اول آبان جی کلیتون، مدیر اطلاعات ملی آمریکا، گزارش داد طرحهای جمهوری اسلامی برای هدف قرار دادن آمریکاییها در خاورمیانه و برخی کشورهای دیگر به «مراحل پیشرفته» رسیده است. نیویورکتایمز نیز ۱۲ آبان از هشدار اسرائیل درباره احتمال استفاده تهران از سلاح شیمیایی خبر داد. برخی مقامهای آمریکایی اطلاعات ارائهشده از سوی اسرائیل را بخشی از تلاش اسرائیل برای ترغیب واشینگتن به ازسرگیری عملیات گسترده نظامی میدانستند و گروهی دیگر بر ضرورت جدی گرفتن آن تاکید داشتند.
نشستهای اضطراری و اختلافنظر درباره توان اجرای حمله
به گزارش سیانان، مقامهای آمریکایی در طول هفته گذشته چندین نشست برای بررسی راههای مقابله با تهدید تازه برگزار کردند. یکی از منابع این اقدامات را «دوراندیشانه» توصیف کرد.
مقامهای آمریکایی اطلاعات جدید را نشانهای نگرانکننده از آمادگی جمهوری اسلامی برای تشدید تنشها ارزیابی میکنند، بهویژه در شرایطی که حکومت ایران زیر فشار حملات نظامی آمریکا و محاصره اقتصادی قرار دارد.
در بخشی از گزارش سیانان آمده است که طراحی سناریوهای حمله به معنای برخورداری از امکانات لازم برای اجرای آن نیست. یکی از منابع این رسانه گفت: «اینکه آیا آنها واقعا نیروهای لازم برای اجرای چنین عملیاتی را در اختیار دارند یا نه، محل اختلاف نظر است.»
به گفته منبع دیگری، دستگاههای اطلاعاتی آمریکا به ارتباطات عوامل ایرانی دست یافتهاند که در آن از مخفی شدن مواد مورد نیاز برای ساخت بمب در داخل ایالات متحده سخن گفته شده است. مقامهای آمریکایی درباره اعتبار این اطلاعات اختلافنظر دارند و گزارش سیانان نیز تایید مستقلی درباره وجود چنین موادی ارائه نمیکند.
یکی دیگر از منابع این رسانه گفت بسیاری از مقامهای امنیت ملی آمریکا احتمال میدهند مواد مورد نیاز برای چنین حملاتی از سالها پیش در این کشور جاسازی شده باشد. از دید این منبع، آنچه تغییر کرده لزوما توانایی جمهوری اسلامی برای اجرای حمله نیست، بلکه انگیزه احتمالی آن برای دست زدن به چنین اقدامی است.
وزارت دفاع آمریکا پرسشهای سیانان را به دفتر مدیر اطلاعات ملی ارجاع داد و این دفتر از اظهارنظر خودداری کرد.
سخنگوی نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل نیز گفت مقامهای ایران «استفاده از سلاحهای شیمیایی را تحت هر شرایطی کاملا نامشروع میدانند» و گزارشهای مربوط به آن را رد کرد. به نوشته سیانان، این سخنگو بهطور مشخص به موضوع نقشه احتمالی استفاده از بمب کثیف نپرداخت.
نگرانی از کاهش توان شناسایی نقشههای حمله
یکی از منابع آگاه به سیانان گفت چنین سلاحهایی بیش از آنکه ابزاری برای حمله دقیق باشند، وسیلهای برای ایجاد وحشتاند و میتوانند به بیماری شدید و غیرقابل سکونت شدن بعضی مناطق منجر شوند.
این شبکه شناسایی و خنثی کردن نقشهها پیش از اجرای احتمالی را از چالشهای اصلی آمریکا توصیف کرد. این چالش با اختلاف بر سر تمدید یکی از قوانین کلیدی نظارت اطلاعاتی این کشور گره خورده است.
به گزارش سیانان، مقامهای ارشد آمریکا با هشدار درباره خطر افزایش تهدیدها، خواستار تمدید قانون جمعآوری ارتباطات اتباع خارجی شدند که اعتبارش در ژوئن پایان یافت. مجوزهای قبلی تا مارس ۲۰۲۷ معتبرند. رهبران کنگره نیز در جریان اطلاعاتی درباره ایران قرار گرفتند، اما مشخص نیست تهدید بمب کثیف یا سلاح شیمیایی در این جلسه مطرح شده باشد.
تهدید احتمالی علیه نیروهای آمریکایی در خاورمیانه
دو مقام آمریکایی به سیانان گفتند واشینگتن مجموعه دیگری از اطلاعات را نیز بررسی میکند که از احتمال استفاده جمهوری اسلامی از سلاح شیمیایی علیه نیروهای آمریکایی مستقر در خاورمیانه حکایت دارد.
به نوشته این شبکه، چند مقام آمریکایی صراحتا گفتهاند نیروهای این کشور برای مقابله با چنین حملهای تجهیزات حفاظتی و آموزش کافی ندارند.
یکی از منابع آگاه گفت این نگرانیها به تلاشهایی جداگانه برای آمادگی در شرایط اضطراری منجر شده است. هدف، اطمینان از دسترسی کارکنان دیپلماتیک و اطلاعاتی آمریکا در منطقه به تجهیزات و آموزش لازم برای حفاظت از خود در صورت حمله شیمیایی است.
این هشدارها در شرایطی مطرح میشود که،مذاکرات برای پایان دادن به محاصره دریایی آمریکا، بازگشایی تنگه هرمز و خاتمه درگیریها هنوز نتیجهای نداشته است.
محمد اسحاق دار، وزیر خارجه پاکستان، دوشنبه اعلام کرد تلاشهای این کشور برای بازگرداندن مقامهای تهران و واشینگتن بر سر میز مذاکره هنوز متوقف نشده است. با این حال، یک منبع منطقهای به سیانان گفت هر دو طرف خواهان توافقاند، اما در شرایط کنونی هیچیک آماده دادن امتیازهای معنادار به نظر نمیرسد.
این منبع هفتههای پیش رو را برای دستیابی به توافق حیاتی دانست و درباره احتمال اقدام گروههایی برای برهم زدن مذاکرات هشدار داد.
او تندروها یا عناصر خودسر درون حکومت ایران را از جمله نیروهایی دانست که ممکن است از ادامه جنگ سود ببرند و انگیزه حملهای تازه داشته باشند.
یکی از مقامهای آمریکایی نیز به سیانان گفت تهران از خطر اقدام تلافیجویانه در صورت استفاده از این سلاحها آگاه است. با این حال، به ارزیابی او، اگر رهبران جمهوری اسلامی بقای حکومت را در خطر ببینند، ممکن است پذیرش چنین خطری را توجیهپذیر بدانند.
محمدجعفر اسدی، از فرماندهان سپاه پاسداران و معاون پیشین بازرسی قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا، با اذعان به نفوذ اطلاعاتی در نهادهای نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی اعلام کرد دیگر جایی برای پنهان ماندن وجود ندارد.
اسدی دوشنبه ۲۵ آبان در مصاحبه با «دفاعپرس» گفت: «نفوذ دشمن در سطوح بالایی صورت گرفته است. حتی در سپاه، وزارت اطلاعات، صداوسیما و دستگاههای مختلف کشور نفوذ وجود دارد. این نفوذ گاهی مستقیم و گاهی غیرمستقیم است.»
او همچنین افزود اسرائیل میتواند با استفاده از نفوذ خود در کشورهای اروپایی، برای عواملش گذرنامه و مدارک هویتی تهیه کند تا با پوشش «گردشگر» یا «تاجر» وارد ایران شوند.
در جریان دو جنگ ۱۲ روزه و ۴۰ روزه، دهها تن از مقامهای ارشد جمهوری اسلامی، از جمله فرماندهان سپاه پاسداران، کشته شدند و گمانهزنیها درباره ابعاد رخنه اطلاعاتی در ساختار حکومت بالا گرفت.
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، ۲۸ تیر در مصاحبهای اذعان کرد اطلاع آمریکا و اسرائیل از برنامه نشستها در مجموعه پاستور در ۹ اسفند ۱۴۰۴، نخستین روز جنگ ۴۰ روزه، از وجود یک «حفره امنیتی» حکایت دارد که احتمالا هنوز برطرف نشده است.
به گفته عراقچی، این رخنه ممکن است از دسترسی به اطلاعات فراتر رفته و بر تصمیمسازی و فضای روانی حکومت نیز اثرگذار باشد.
نیویورکتایمز پیشتر گزارش داده بود عملیات منجر به کشته شدن علی خامنهای و دیگر مقامهای ارشد جمهوری اسلامی، با همکاری اطلاعاتی نزدیک موساد و سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) انجام گرفت.
روایت اسدی از ابزارهای رصد اطلاعاتی
اسدی در ادامه مصاحبه خود، تلفنهای همراه و دوربینهای نصبشده در معابر، فروشگاهها و منازل را از ابزارهای رصد اطلاعاتی برشمرد و گفت تصاویر این دوربینها با استفاده از هوش مصنوعی تحلیل و پردازش میشوند.
به گفته این فرمانده سپاه پاسداران، اطلاعات ثبتشده هنگام دریافت نسخه الکترونیکی، سوختگیری و خرید بلیت هواپیما، امکان ردیابی افراد را فراهم میکند.
اسدی افزود کنترل این سامانهها و سختافزارهای آنها در اختیار «دیگران» است. او ادامه داد: «خود ما نیز در حال ارائه خدمات و اطلاعات هستیم و دیگر نمیتوان گفت جایی برای پنهان ماندن وجود دارد.»
این سخنان در حالی مطرح میشوند که جمهوری اسلامی خود از تجهیزات نظارتی برای رصد شهروندان و سرکوب اعتراضات استفاده کرده است.
فایننشالتایمز ۱۸ خرداد به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد حکومت در جریان خیزش دیماه ۱۴۰۴، برای افزایش نظارت بر معترضان دوربینهای تازهای نصب کرد. به گفته این منبع، اسرائیل در جنگ اخیر از تصاویر همین دوربینها برای شناسایی نیروهای بسیج مستقر در ایستهای بازرسی بهره برد.
روایت بازجویی اسرائیل از یک عضو سپاه
اسدی در ادامه مصاحبه، از ربودن و بازجویی یکی از اعضای سپاه پاسداران خبر داد. بنا بر روایت او، ربایندگان در ازای دریافت پول و با این تصور که فرد مورد نظر بدهکار است، دست به این کار زدند.
اسدی افزود: «یکی از پاسداران ما را با گونی روی سرش ربودند و بهعنوان فردی بدهکار به خانهای منتقل کردند. از داخل آن خانه، ارتباط مستقیمی با تلآویو برقرار شد.»
بر اساس این روایت، این عضو سپاه پس از بازجویی، با چشمان بسته به بیابانهای اطراف ورامین منتقل شد. ربایندگان او را تهدید کردند اگر تا دو ساعت حرکت کند، هدف گلوله قرار خواهد گرفت. او پس از حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه، شروع به فریاد زدن کرد و سرانجام توانست خود را نجات دهد.
اسدی نام این عضو سپاه، زمان ربایش و جزییات بازجویی را بیان نکرد.
در سالهای اخیر، گزارشهای متعددی درباره بازجویی موساد از افراد مرتبط با سپاه در داخل ایران منتشر شده است.
اردیبهشت ۱۴۰۱، رسانههای اسرائیلی از بازجویی منصور رسولی در ایران خبر دادند. بر اساس اطلاعات اختصاصی ایراناینترنشنال، او عضو باندی مرتبط با سپاه بود و ماموریت داشت یک اسرائیلی در ترکیه، یک ژنرال آمریکایی در آلمان و یک روزنامهنگار در فرانسه را ترور کند.
ایراناینترنشنال تیر همان سال گزارش داد یدالله خدمتی، از مقامهای سپاه، در بازجویی چندساعته ماموران موساد در ایران، اطلاعاتی درباره انتقال سلاح به سوریه، عراق، لبنان و یمن ارائه کرده است.
استقرار نیروهای بیشتر در منطقه، توان واشینگتن را برای اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی بالا میبرد، اما به تنهایی نشاندهنده تصمیم حمله نیست. پرسش اصلی این است که دولت دونالد ترامپ از این آرایش برای آمادهسازی عملیات استفاده میکند یا آن را اهرمی برای فشار بر تهران نگه میدارد؟
باراک راوید، خبرنگار اکسیوس و شبکه ۱۲ اسرائیل در واشینگتن، در تحلیلی در وبسایت این شبکه، به تحرکات نظامی آمریکا، توان موشکی جمهوری اسلامی و احتمال ازسرگیری جنگ پرداخت.
محور تحلیل او این است که واشینگتن همزمان با روی میز نگه داشتن گزینه نظامی، هنوز درباره حمله یا ادامه مسیر دیپلماسی، تصمیم قطعی نگرفته است.
ترامپ گفته است اگر ایران یا حوثیهای مورد حمایت تهران اقدام تازهای علیه آمریکا نکنند، ممکن است حمله به ایران را به تعویق بیندازد.
عربستان سعودی و ترکیه نیز خواستار خودداری از ازسرگیری جنگ شدهاند.
در مقابل، مقامهای اسرائیلی همچنان واشینگتن را به بررسی حملات تازه ترغیب میکنند.
فشار نظامی، بدون تصمیم قطعی
راوید آرایش نظامی آمریکا را در کنار گزینههای سیاسی پیش روی ترامپ قرار داده است.
ادامه محاصره و فشار اقتصادی، همراه با حفظ آمادگی نظامی، به واشینگتن امکان میدهد بدون آغاز فوری عملیات، تهران را برای پذیرش خواستههایش تحت فشار بگذارد: «این برداشت از همزمانی تهدید نظامی و ادامه میانجیگری به دست میآید؛ نه از اعلام تصمیمی قطعی برای حمله.»
یکی از محدودیتهای چنین تصمیمی، توان جمهوری اسلامی برای پاسخگویی است.
مقامهای آمریکایی برآورد کردهاند حکومت ایران بین هزار و ۵۰۰ تا دو هزار و ۵۰۰ موشک در اختیار دارد، هرچند گفتهاند اطمینانشان به این رقم پایین است.
بلومبرگ نیز به نقل از یک ارزیابی اطلاعاتی غربی گزارش داده است جمهوری اسلامی ماهانه حدود ۵۰ موشک بالستیک تولید میکند؛ حدود نیمی از ظرفیت پیش از جنگ.
آرایش ناوها در محاسبات واشینگتن
در چارچوب همین آمادگی نظامی، گروه رزمی ناو هواپیمابر «تئودور روزولت» وارد حوزه عملیاتی سنتکام شده است.
با پیوستن روزولت به دو ناو دیگر، یعنی ناوهای هواپیمابر «یواساس جورج اچ. دبلیو. بوش» و «یواساس جورج واشینگتن»، سه گروه رزمی ناوهای هواپیمابر آمریکا در منطقه حضور دارند.
قرار بود روزولت جایگزین یکی از ناوهای مستقر شود، اما مقامهای آمریکایی گفتهاند هر سه گروه ممکن است در منطقه بمانند.
این آرایش توان عملیاتی واشینگتن را افزایش میدهد و تهدید نظامی را معتبرتر میکند؛ اما به تنهایی ثابت نمیکند که حمله نزدیک است.
در تحلیل راوید، ناوها بخشی از اهرم فشارند و تصمیم نهایی همچنان به محاسبات سیاسی ترامپ، نتیجه تماسهای دیپلماتیک و هزینه احتمالی پاسخ تهران بستگی دارد.
لسآنجلس تایمز گزارش داد ایران برای هدفگیری پایگاههای آمریکا در خاورمیانه از دادههای شبکههای اجتماعی، اپلیکیشنهای ورزشی و تبلیغات دیجیتال استفاده کرد. به نوشته این روزنامه، این دادهها در کنار تصاویر منتسب به ماهوارههای روسی به شناسایی محل تجمع نیروهای آمریکایی کمک کرد.
ردپای دیجیتال نیروها چه چیزی را آشکار کرد؟
به گزارش لسآنجلس تایمز، اطلاعاتی که نیروهای آمریکایی در جریان فعالیتهای روزمره خود بهجا میگذاشتند، به برنامهریزان نظامی حکومت ایران کمک کرد تا تصویری از رفتوآمد و محل تجمع آنها به دست آورند. کارشناسان به این روزنامه گفتند دادههای موقعیت مکانی، که بخشی از آنها را واسطهها در اینترنت میفروشند، میتواند زمان تعویض شیفتها و صرف غذا را آشکار کند. مسیرهای ثبتشده در اپلیکیشنهایی مانند «استراوا» نیز میتواند جزئیاتی از چیدمان داخلی پایگاهها را نشان دهد.
در بحرین، حتی اطلاعات عمومی گوگلمپ محل غذاخوری و سالن ورزشی پایگاه پشتیبانی نیروی دریایی آمریکا را نشان میداد. یکی از کاربران عکسی از تابلوی ساعات کار سالن ورزشی منتشر کرده بود. لسآنجلس تایمز گزارش داد اطلاعات مشابهی درباره تاسیسات نظامی آمریکا در کویت و اردن نیز در اینترنت در دسترس بود.
جمهوری اسلامی در شش ماه نخست جنگ ۲۶ مرکز نظامی آمریکا را هدف گرفت
به نوشته لسآنجلس تایمز، حکومت ایران در شش ماه نخست جنگ ۲۶ مرکز نظامی آمریکا و شماری از هتلهایی را هدف گرفت که نیروهای آمریکایی به آنها منتقل شده بودند. آمریکا و متحدانش بیش از ۹۰ درصد حملات جمهوری اسلامی را رهگیری کردند، اما اصابت پهپادها و موشکها بیش از ۱۲ نظامی آمریکایی را کشت و صدها نفر دیگر را زخمی کرد. باندهای پرواز، آشیانهها، هواپیماها، سامانههای راداری و محلهای اسکان نیروها نیز آسیب دیدند.
مارک کنسیان، کارشناس مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی، به این روزنامه گفت در تصاویر ماهوارهای پایگاهها نشانی از اصابتهای پراکنده و تصادفی دیده نمیشود. او این الگو را نشانه دقت در هدفگیری دانست.
ارتش آمریکا استفاده از دستگاههای شخصی را محدود کرد
فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، در آوریل به کنگره گفت طرفهای متخاصم ممکن است از دادههای تجاری موقعیت مکانی برای زیر نظر گرفتن یا هدف قرار دادن نیروهای آمریکایی استفاده کنند. سنتکام همان زمان تایید کرد که نظامیان اجازه داشتند در مناطق عملیاتی از دستگاههای شخصی استفاده کنند. از آن زمان، برخی واحدها در مناطق پرخطر نیروها را ملزم کردهاند دستگاههایشان را تحویل دهند تا در محلی قفلشده نگهداری شود.
چند شاخه نیروهای مسلح آمریکا نیز شناسههای تبلیغاتی را در دستگاههای دولتی غیرفعال کردهاند. نیروی دریایی از نیروهای خود خواسته است فعالیتشان را در شبکههای اجتماعی محدود کنند و دسترسی برنامهها به دادههای موقعیت مکانی و دوربین گوشیهای شخصی را ببندند. با این حال، دو عضو کنگره در نامهای در سپتامبر به پنتاگون گفتند دادههای تجاری موقعیت مکانی مربوط به تاسیسات پنتاگون همچنان در دسترس است و ممکن است از دستگاههای شخصی به دست آمده باشد.
خسارت به پایگاه بحرین تدارکات نیروی دریایی را دشوار کرد
لسآنجلس تایمز هزینه تعمیر خسارتهای واردشده به پایگاههای آمریکا در منطقه را حدود ۹ میلیارد دلار گزارش کرد. این برآورد هزینه تجهیزات و هواپیماهای آسیبدیده را در بر نمیگیرد. دریاسالار داریل کادل، فرمانده عملیات نیروی دریایی آمریکا، در اوت گفت گستردگی خسارتها باعث شده نیروی دریایی نتواند بهزودی به پایگاه پشتیبانی خود در بحرین بازگردد.
به گزارش این روزنامه، تنها نیروهای امنیتی اجازه ورود به پایگاه بحرین را دارند و کشتیهای نیروی دریایی آمریکا فعلا برای تامین تدارکات به دیهگو گارسیا در اقیانوس هند میروند که بیش از دو هزار مایل با بحرین فاصله دارد. خسارت گسترده به پایگاه و فرصت کوتاهتر برای رهگیری پرتابهها در تاسیسات نزدیک به ایران، پرسشها درباره بازسازی و ادامه استفاده از این پایگاهها را جدیتر کرده است.