مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا می‌گوید تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز حدود ۷۰ درصد کمتر از پیش از آغاز درگیری است. این مرکز در تازه‌ترین گزارش هفتگی خود، از ثبت ۱۲ حمله در هرمز و آب‌های اطراف خبر داده و هشدار داده است که شمار واقعی حملات، به‌دلیل گزارش‌نشدن برخی حوادث، روشن نیست.
گزارش تازه این مرکز که جمعه ۱۶ اکتبر، برابر با ۲۴ مهر، منتشر شده و بیشتر داده‌های آن تا ۱۴ اکتبر، برابر با ۲۲ مهر، را دربرمی‌گیرد. در دوره هفت‌روزه مورد بررسی، ۱۲۵ عبور خروجی و ۱۲۹ عبور ورودی در تنگه هرمز ثبت شده است؛ ارقامی که در هفته پیش به‌ترتیب ۱۲۹ و ۱۴۶ مورد بود.
این آمار از ترکیب اطلاعات سامانه شناسایی خودکار کشتی‌ها، موسوم به AIS، و ارقام اعلامی آمریکا درباره عبورهای تسهیل‌شده به دست آمده است. مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا تاکید کرده که نمی‌تواند آمار آمریکا را به‌طور مستقل تایید کند؛ آماری که ممکن است شناورهای فاقد سیگنال قابل‌مشاهده AIS را نیز شامل شود.
کاهش تردد در آبراهی ادامه دارد که پیش از جنگ، یکی از مسیرهای اصلی انتقال انرژی جهان بود. رویترز در گزارش ۸ اکتبر، برابر با ۱۶ مهر، خود نوشت پیش از آغاز جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴، روزانه حدود ۱۲۵ کشتی تجاری بزرگ از تنگه هرمز عبور می‌کردند و حدود یک‌پنجم عرضه جهانی نفت خام و گاز طبیعی مایع از این مسیر می‌گذشت. این خبرگزاری همچنین به نقل از شرکت تحلیل داده‌های کپلر، از افت تردد شناورهای حامل کالا به پایین‌ترین سطح در بیش از دو ماه خبر داده بود.
با این حال، کاهش شمار عبور کشتی‌ها را نباید معادل کاهش حجم صادرات نفت دانست. رویترز در همان گزارش، به نقل از تحلیلگران کپلر، نوشت افزایش صادرات از سواحل دریای عمان و دریای سرخ بخشی از افت انتقال نفت از تنگه هرمز را جبران کرده است.
از ۱۲ حمله ثبت‌شده در گزارش هفتگی این مرکز بریتانیایی، ۱۰ مورد در تنگه هرمز و دو مورد دیگر در خلیج فارس و دریای عمان رخ داده است. طبق جمع‌بندی این مرکز، شش کشتی به سفر ادامه داده یا به بندر رسیده‌اند، یک کشتی از دست رفته، دو کشتی از کار افتاده یا توان کنترل حرکت خود را از دست داده‌اند و وضعیت خسارت یا سرنوشت سه کشتی هنوز تایید نشده است.
مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا می‌گوید بیشتر کشتی‌های هدف‌گرفته‌شده از گزارش‌دادن به این مرکز خودداری می‌کنند. این نهاد از طریق منابع دیگر از بعضی حوادث مطلع می‌شود، اما نبود امکان راستی‌آزمایی، انتشار اطلاعات آنها را محدود می‌کند.
در یکی از شدیدترین حوادث، یک کشتی کانتینربر هنگام خروج از هرمز در ۱۳ اکتبر، برابر با ۲۱ مهر، هدف «پرتابه‌ای ناشناس» قرار گرفت و آتش گرفت. طبق گزارش، این شناور پس از سرگردان‌شدن روی آب، روز بعد در حدود چهار مایل دریایی شمال‌غرب راس شیخ مسعود غرق شد. تمام خدمه بدون جراحت تخلیه شدند، اما وضعیت محموله و آلودگی احتمالی در زمان تهیه گزارش روشن نبود.
رویترز نیز در گزارش ۱۴ اکتبر، برابر با ۲۲ مهر، خود به نقل از سازمان دریانوردی و بنادر سنگاپور، از غرق‌شدن کشتی کانتینربر «جی‌اف‌اس پراید» و نجات هر ۲۱ خدمه آن خبر داد. این خبرگزاری همچنین گزارش کرد کشتی فله‌بر «کیپ دائو» در حادثه‌ای جداگانه، چند هفته پس از اصابت پرتابه در ۲۳ سپتامبر، برابر با ۱ مهر، در نزدیکی هرمز غرق شده است. بنابراین خبر غرق‌شدن دو کشتی در یک بازه زمانی، به معنای وقوع هر دو حمله در همان بازه نیست.
در حادثه‌ای دیگر که در گزارش این مرکز بریتانیایی آمده، یک نفتکش حامل فرآورده‌های نفتی روز ۱۱ اکتبر، برابر با ۱۹ مهر، در دریای عمان هدف پهپاد قرار گرفت و خدمه آن تخلیه شدند. وزارت امور خارجه هند از مفقود‌شدن دو خدمه خبر داد. تا ۱۴ اکتبر، ۲۲ مهر، این کشتی در حدود ۵۰ مایل دریایی شمال‌شرق بندر صحار، بدون کنترل حرکت، روی آب جابه‌جا می‌شد.
گزارش همچنین روایت فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، از ازکارانداختن کشتی «اوشن مولیکا» را نقل کرده است. سنتکام روز ۱۱ اکتبر، برابر با ۱۹ مهر، اعلام کرد این کشتی هشدارهای مکرر را نادیده گرفته و برای عبور از محاصره دریایی تلاش کرده بود؛ به گفته این فرماندهی، سامانه پیشران شناور با مهمات هدایت‌شونده دقیق از کار انداخته شد و خدمه سالم ماندند.
هم‌زمان، مسیرهای عبور از تنگه هرمز به یکی از محورهای رویارویی تبدیل شده‌اند. آسوشیتدپرس در ۱۴ اکتبر، برابر با ۲۲ مهر، گزارش داد حکومت ایران بارها به کشتی‌ها درباره عبور بدون تایید تهران هشدار داده و ارتش آمریکا نیز شناورها را از مسیری نزدیک‌تر به ساحل عمان هدایت کرده است. این خبرگزاری همچنین ادعای جمهوری اسلامی درباره غرق‌شدن یک کشتی بر اثر برخورد با مین را نقل کرد، اما تاکید داشت مشخص نیست آن شناور همان کشتی غرق‌شده‌ای باشد که مقام‌های سنگاپور درباره‌اش اطلاع‌رسانی کرده‌اند.
طبق گزارش مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا، از ۶ ژوئیه، برابر با ۱۵ تیتر، به بعد، ۵۵ مورد از ۷۴ اصابت پرتابه در مسیر جنوبی تنگه هرمز رخ داده است. ارزیابی مرکز مشترک اطلاعات دریایی نیز سطح تهدید در تنگه هرمز را «شدید» و در خلیج فارس و دریای عمان «متوسط» تعیین کرده است. بیشتر کشتی‌هایی که اطلاعات AIS خود را مخابره می‌کنند، همچنان از مسیری می‌گذرند که گزارش آن را «مسیر ایران» نامیده است.
اختلال در موقعیت‌یابی نیز بر دشواری ارزیابی وضعیت افزوده است. شمار موقعیت‌های غیرعادی ثبت‌شده در AIS طی هفت روز از ۱۸ هزار و ۸۸۱ به ۲۳ هزار و ۱۶۶ مورد رسیده است؛ این رقم شمار کشتی‌ها نیست. مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا هشدار داده که تغییر تعداد گزارش‌ها الزاماً نشان‌دهنده تغییر شدت اختلال نیست، زیرا داده‌ها به مشارکت داوطلبانه کشتی‌ها و دسترسی به سیگنال‌های آنها وابسته‌اند.
در دریای سرخ و خلیج عدن، وضعیت هفته مورد بررسی متفاوت بود: هیچ حمله یا فعالیت مشکوک تازه‌ای گزارش نشد و تا پایان دوره آماری، ۵۱ روز از آخرین حمله گزارش‌شده به کشتیرانی گذشته بود. با این حال، تردد در باب‌المندب همچنان ۲۲ درصد کمتر از پیش از اعلام محاصره حوثی‌ها در ۲۲ ژوئیه، برابر با ۳۱ تیر، بود و سطح تهدید در جنوب دریای سرخ، باب‌المندب و خلیج عدن «قابل‌توجه» ارزیابی شد.
در بخش دزدی دریایی نیز حادثه تازه‌ای ثبت نشد، اما کشتی «آسانا» که از ۱۷ ژوئیه، برابر با ۲۶ تیر، ربوده شده، تا ۱۴ اکتبر، برابر با ۲۲ مهر، همچنان در اختیار ربایندگان بود.
مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا تاکید کرده که بخشی از اطلاعات دریافتی تک‌منبعی است و امکان تایید مستقل آن وجود ندارد. این مرکز در موارد متعددی عامل حمله را مشخص نکرده و ثبت رویداد در گزارش را به معنای انتساب حقوقی مسئولیت به یک طرف معین نمی‌داند.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، جمعه ۲۴ مهر فرمانی اجرایی را امضا کرد که اجرای مجموعه گسترده‌ای از تحریم‌های جدید علیه اقتصاد روسیه را به حالت تعلیق درمی‌آورد. او به کنگره اعلام کرد که تعلیق این تحریم‌ها در راستای منافع ملی آمریکاست.
ترامپ ماه گذشته این قانون را امضا کرده بود. این قانون که به نام لیندسی گراهام، سناتور فقید ایالت کارولینای جنوبی، نام‌گذاری شده است، با هدف محدود کردن سریع‌تر جریان منابع مالی تامین‌کننده جنگ علیه اوکراین تدوین شده بود.
به‌گزارش آسوشیتدپرس، این اقدام یک هفته پس از آن صورت می‌گیرد که ترامپ در اظهاراتی غافلگیرکننده اعلام کرد آمریکا برای کاهش قیمت جهانی انرژی با خرید گازوئیل از روسیه موافقت کرده است؛ اقدامی که می‌تواند به اوکراین در جنگ با روسیه آسیب برساند.
دولت ترامپ از زمان تصویب اخیر این لایحه با اکثریت گسترده هر دو حزب در مجلس نمایندگان و سنا، پس از مرگ ناگهانی گراهام، عمدتا سکوت کرده بود. این در حالی است که ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهوری اوکراین، قانون‌گذاران را به پیشبرد این طرح ترغیب کرده بود.
ترامپ بخش‌های عمده‌ای از تحریم‌ها علیه روسیه را تنها یک پس از آن لغو کرد که در جریان یک تماس تلفنی با ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهوری روسیه، به توافقی دست یافت که از جمله راه فروش گازوئیل روسیه را هموار می‌کرد.
ترامپ پس از آن تماس تلفنی اعلام کرد که روسیه فورا بیش از ۳۰۰ هزار تن گازوئیل تامین خواهد کرد و پس از آن، ۵۰۰ هزار تن دیگر در ماه نوامبر و یک میلیون تن نیز «بلافاصله پس از آن» عرضه خواهد شد.
او نوشت روسیه پس از آن نیز «ظرف مدت کوتاهی» سه میلیون تن دیگر گازوئیل تحویل خواهد داد.
این قانون که سناتور لیندسی گراهام حامی اصلی آن در کنگره بود، قرار بود ظرف ۳۰ روز تعرفه‌هایی تا سقف ۱۰۰ درصد بر تمامی کالاهای وارداتی به آمریکا از پنج کشور بزرگ واردکننده نفت خام یا گاز روسیه اعمال کند.
همچنین این تعرفه‌ها شامل هر کشوری می‌شد که ۳۰ روز پس از تصویب قانون، آگاهانه نفت یا گاز روسیه را خریداری می‌کرد یا در میان پنج کشوری قرار داشت که بیشترین کمک را به روسیه برای دور زدن تحریم‌ها می‌کردند.
ترامپ در اواسط سپتامبر «قانون تحریم روسیه و ایران به نام لیندسی او. گراهام مصوب ۲۰۲۶» را امضا کرد.
ترامپ در فرمانی که روز جمعه از سوی کاخ سفید منتشر شد، گفت: «من گواهی‌ای به کنگره ارائه کرده‌ام که تأیید می‌کند صدور چنین معافیتی در شرایط کنونی در راستای منافع ملی ایالات متحده است.»
کشورهایی مانند هند که از بزرگ‌ترین خریداران نفت روسیه به شمار می‌روند، درباره لایحه تحریم‌های روسیه ابراز نگرانی کرده‌اند.
فرمان اجرایی دونالد ترامپ در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا صادر شده است و بخش‌هایی از قانون موسوم به گراهام را لغو می‌کند؛ قانونی که به یکی از محورهای اصلی کارزار انتخاباتی سناتور دارلین گراهام تبدیل شده بود. او خواهر سناتور لیندسی گراهام است که برای سپری کردن ماه‌های باقی‌مانده از دوره کنونی برادرش منصوب شده و هم‌زمان برای به دست آوردن این کرسی در سنا برای دوره‌ای طولانی‌تر نامزد شده است.
دارلین گراهام که از حمایت ترامپ برخوردار است و انتظار می‌رود هفته آینده همراه او در کارولینای جنوبی فعالیت انتخاباتی داشته باشد، یک‌شنبه در جریان مناظره‌ای در شهر کلمبیا گفت: «این قانون ابزارهایی در اختیار رئیس‌جمهوری قرار می‌دهد که اگر بخواهد، می‌تواند از آنها برای پایان دادن به جنگ از طریق تحریم‌های اقتصادی استفاده کند.»
او افزود: «بنابراین تصمیم با خود اوست که آیا می‌خواهد از این ابزار استفاده کند یا از ابزار دیگری بهره بگیرد. اما فکر می‌کنم هدف این قانون کاهش قیمت بنزین و در نهایت پایان دادن به جنگ است. و وقتی جنگ تمام شود، قیمت بنزین پایین خواهد آمد.»
سران کشورهای عضو اتحادیه اروپا در بخشی از بیانیه پایانی نشست خود، ادامه خشونت و سرکوب شدید مردم ایران از سوی جمهوری اسلامی، از جمله اعدام‌های گسترده، را به‌شدت محکوم کردند و خواستار احترام به حقوق و آزادی‌های بنیادین ایرانیان، از جمله حق انتخاب آینده خود، شدند.
در این بیانیه که ۲۴ مهر در پایان نشست دو روزه شورای اروپایی در بروکسل منتشر شد، سران اتحادیه اروپا همچنین حملات جمهوری اسلامی به کشورهای منطقه را به‌شدت محکوم و با کشورهای هدف این حملات ابراز همبستگی کردند.
سران اروپا از جمهوری اسلامی و گروه‌های نیابتی آن خواستند از این حملات و هرگونه اقدام بی‌ثبات‌کننده خودداری کنند و به حاکمیت و تمامیت ارضی کشورهای منطقه احترام بگذارند.
شورای اروپایی بار دیگر تاکید کرد که ایران هرگز نباید اجازه دستیابی به سلاح هسته‌ای را پیدا کند. این شورا از تهران خواست به تعهدات حقوقی الزام‌آور پادمانی خود در چارچوب پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای پایبند باشد و همکاری کامل با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را از سر بگیرد.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، نیز در گزارشی که ۲۳ مهر منتشر شد، از سرکوب بی‌سابقه اعتراضات در ایران گفت و خواستار توقف فوری اعدام‌ها شد.
عفو بین‌الملل نیز ۲۱ مهر، با اعلام اعدام دست‌کم ۳۴ نفر در ارتباط با خیزش دی‌ماه، از تمام کشورها خواست برای وادار کردن جمهوری اسلامی به متوقف کردن اعدام‌ها از فشار دیپلماتیک استفاده کنند.
مخالفت با محدودیت کشتیرانی در تنگه هرمز
سران اتحادیه اروپا هرگونه اقدامی را که تهدیدی علیه کشتیرانی جهانی باشد یا مانع ورود و خروج کشتی‌های تجاری از تنگه هرمز شود، به‌شدت محکوم کردند.
در بیانیه تاکید شد هرگونه ترتیبات مربوط به تنگه هرمز باید با حقوق بین‌الملل و کنوانسیون حقوق دریای سازمان ملل متحد سازگار باشد و به هیچ شکلی آزادی کشتیرانی را محدود نکند یا نظام اداره این تنگه را تغییر ندهد.
شورای اروپایی هشدار داد وضعیت کنونی منطقه ممکن است به اختلال‌های پایدار در زنجیره‌های تامین جهانی، به‌ویژه در زمینه انرژی، کود و مواد غذایی، منجر شود و آسیب شدیدی به اقتصادها و جمعیت‌های آسیب‌پذیر جهان وارد کند.
این شورا با ابراز نگرانی شدید از وضعیت امنیتی و ادامه تشدید درگیری‌های نظامی در خاورمیانه، بر تلاش‌های دیپلماتیک اتحادیه اروپا با هماهنگی نزدیک شرکای منطقه‌ای برای کاهش تنش و برقراری صلح و ثبات تاکید کرد.
درخواست توقف حملات حوثی‌ها و تقویت ماموریت آسپیدس
این بیانیه علاوه بر ایران و دیگر تحولات خاورمیانه، موضوعاتی از جمله جنگ اوکراین، رقابت‌پذیری اقتصادی، بودجه، دفاع و امنیت، مهاجرت و گسترش اتحادیه اروپا را در بر می‌گرفت.
سران اروپا در بخش مربوط به یمن، تشدید اقدامات نظامی حوثی‌ها و حملات این گروه به عربستان سعودی، به‌ویژه حملاتی را که غیرنظامیان و زیرساخت‌های غیرنظامی را هدف قرار می‌دهد، به‌شدت محکوم کردند.
آنان خواستار توقف فوری تمامی اقدامات نظامی حوثی‌ها و حملات این گروه به کشتی‌های غیرنظامی شدند؛ حملاتی که به گفته شورا، امنیت دریایی در دریای سرخ و تنگه باب‌المندب را تهدید می‌کند.
شورای اروپایی همچنین خواستار تقویت عملیات دریایی دفاعی اتحادیه اروپا، «آسپیدس»، در چارچوب ماموریت آن شد و بر اهمیت تکمیل تلاش‌های بین‌المللی یکدیگر برای تضمین آزادی کشتیرانی تاکید کرد.
در این بیانیه، با ابراز همبستگی با دولت قانونی یمن و عربستان سعودی، بر ضرورت جلوگیری از وخیم‌تر شدن وضعیت بحرانی انسانی در یمن و افزایش کمک‌های بین‌المللی تاکید شد.
آسپیدس، عملیات دریایی دفاعی اتحادیه اروپا است که از فوریه ۲۰۲۴ برای حفاظت از کشتی‌های تجاری و تضمین آزادی کشتیرانی در دریای سرخ و آب‌های منطقه در برابر حملات حوثی‌ها آغاز شد.
تاکید بر حمایت از اوکراین و محکومیت کمک نظامی جمهوری اسلامی به روسیه
سران اتحادیه اروپا، همچنین، با محکوم کردن حملات موشکی و پهپادی روسیه به غیرنظامیان و زیرساخت‌های اوکراین، بر ادامه حمایت سیاسی، مالی و نظامی از کی‌یف تاکید کردند و خواستار تقویت فوری پدافند هوایی و زیرساخت‌های انرژی این کشور در آستانه زمستان شدند.
شورای اروپایی از روسیه خواست آتش‌بسی کامل، فوری و بدون قیدوشرط را بپذیرد و وارد مذاکرات معنادار شود. این شورا تاکید کرد صلح باید بر احترام به استقلال و تمامیت ارضی اوکراین و تضمین‌های امنیتی معتبر استوار باشد و بدون مشارکت کی‌یف نمی‌توان درباره آینده آن تصمیم گرفت.
سران اروپا از ادامه پرداخت وام حمایتی ۹۰ میلیارد یورویی به اوکراین استقبال کردند و خواستار افزایش فشار بر مسکو و کاهش درآمدهای انرژی روسیه شدند. آنان از تصمیم آمریکا برای لغو موقت تحریم‌های گازوئیل روسیه ابراز تاسف کردند.
در بیانیه، ادامه حمایت نظامی جمهوری اسلامی، بلاروس و کره شمالی از روسیه و اعزام نیروهای کره شمالی به جنگ اوکراین به‌شدت محکوم شد.
ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهوری اوکراین، جمعه ۲۴ مهر توافق دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، با روسیه بر سر گازوئیل را محکوم کرد، موضع مسکو را «نمایشی مضحک» از مذاکرات صلح خواند و از احتمال نقش‌آفرینی بیشتر متحدان اروپایی در مذاکرات استقبال کرد.
زلنسکی در نشست سران اتحادیه اروپا در بروکسل گفت روسیه خواهان صلح نیست.
زلنسکی در سخنان خود در بروکسل گفت عملکرد «استارشیلد»، نسخه نظامی استارلینک، بهبود یافته اما هنوز به‌طور کامل بازیابی نشده است.
او افزود که این اختلال غیرنظامیان را در معرض خطر قرار داده است.
ترامپ که پیش از عزیمت برای شرکت در یک گردهمایی در جورجیا با خبرنگاران در واشینگتن صحبت می‌کرد، دخالت خود یا ایلان ماسک را در کاهش توانایی این سامانه رد کرد.
او گفت: «کار من نبود و فکر نمی‌کنم کار ایلان هم بوده باشد. تا جایی که من می‌دانم، وضعیت آن همان چیزی است که همیشه بوده است.»
وقتی از ترامپ درباره رابطه‌اش با زلنسکی پرسیده شد، گفت: «فکر می‌کنم خوب است. من فقط یک چیز از او می‌خواهم: جنگ را تمام کند.»
در بروکسل، رهبران اتحادیه اروپا پس از آنکه ترامپ بار دیگر از اوکراین انتقاد کرد و حملات این کشور به پالایشگاه‌های روسیه را «شرم‌آور» خواند، حمایت خود را از زلنسکی اعلام کردند.
به‌گزارش رویترز اتحادیه اروپا در یکی از دشوارترین مقاطع برای اوکراین میزبان زلنسکی بود؛ در شرایطی که موشک‌ها و پهپادهای روسیه بر شهرهای اوکراین فرود می‌آیند و نگرانی‌هایی وجود دارد که آمریکا ممکن است از تبادل اطلاعات اطلاعاتی و حمایت تسلیحاتی از کی‌یف بکاهد.
با این حال زلنسکی نشانه چندانی از نرم‌تر کردن موضع خود در قبال واشینگتن نشان نداد.
ترامپ آخر هفته گذشته با اعلام اینکه اوکراین و روسیه توافق کرده‌اند تأسیسات انرژی یکدیگر را هدف قرار ندهند، زلنسکی را غافلگیر کرد.
ترامپ که ماه آینده با انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا روبه‌روست، حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه را عامل افزایش قیمت انرژی دانسته است؛ افزایش قیمتی که ممکن است اکثریت شکننده حزب جمهوری‌خواه او را در مجلس سنا و مجلس نمایندگان آمریکا به خطر بیندازد.
اوکراین پنج‌شنبه، پس از آنکه زلنسکی اعلام کرد کی‌یف آتش‌بس انرژی اعلام‌شده از سوی ترامپ را کنار می‌گذارد، یک پالایشگاه نفت روسیه در جنوب شرقی مسکو را هدف قرار داد.
توافق گازوئیلی آمریکا با روسیه خشم اوکراین و متحدان اروپایی آن را برانگیخته است.
زلنسکی به خبرنگاران گفت: «حالا می‌توانیم ببینیم که چگونه پول نقد از طریق توافق گازوئیلی دوباره به روسیه سرازیر خواهد شد.»
او افزود: «این توافق گازوئیلی هرگز برای جبران تاثیر تنگه هرمز بر بازارهای جهانی کافی نخواهد بود. اما پول بیشتری را مستقیما به جیب پوتین سرازیر خواهد کرد تا خرج این جنگ کند.»
امانوئل مکرون، رییس‌جمهوری فرانسه، گفت این توافق «برای هیچ‌کس خوب نیست. پیامی منفی می‌فرستد و عاملی برای اختلاف و تردید است.»
توقف مذاکرات صلح
زلنسکی پوتین را متهم کرد که به هیچ شکلی از مذاکرات صلح علاقه‌مند نیست.
او گفت: «پوتین در حال حاضر خواهان مذاکرات صلح نیست؛ به هیچ شکلی. او با کلمات بازی می‌کند و ادعا می‌کند که آنها پاسخ می‌دهند... خیلی ساده، این وضعیت شبیه نمایشی مضحک از تمایل واقعی برای پایان دادن به جنگ است.»
هم‌زمان ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهوری روسیه، که هنگام بازدید از یک مرکز فرماندهی لباس نظامی بر تن داشت، گفت مسکو در امتداد مرز، در داخل خاک اوکراین، در حال ایجاد یک «منطقه امنیتی» است؛ اقدامی که به‌گفته او در هیچ‌یک از مذاکرات احتمالی آینده با کی‌یف قابل مذاکره نخواهد بود.
پوتین در سخنان خود خطاب به فرماندهان ارشد نظامی درباره ضرورت ایجاد مناطق امنیتی در واکنش به نفوذ نیروهای اوکراینی به منطقه کورسک در غرب روسیه در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵، لحنی تند و مطمئن داشت.
او در اظهاراتی که از تلویزیون روسیه پخش شد، گفت: «هدف ما تضمین امنیت مطلق مناطق مرزی روسیه در آینده است و قصد نداریم این موضوع را به بخشی از مذاکرات احتمالی صلح با اوکراین تبدیل کنیم.»
کرملین هفته گذشته اعلام کرد که اوکراین با حمله پهپادی به مسکو در جریان انتخابات پارلمانی ماه گذشته روسیه، امکان ازسرگیری فوری مذاکرات صلح را تضعیف کرده است.
کریل دمیتریف، فرستاده پوتین در امور سرمایه‌گذاری، گفت روسیه و آمریکا پس از توافق بر سر گازوئیل، درباره مجموعه‌ای از پروژه‌های مشترک، از جمله مراکز داده با انرژی هسته‌ای، گفت‌وگو می‌کنند.
کرملین جمعه همچنین اعلام کرد که پوتین با پاپ لئو گفت‌وگو کرده و پس از درخواست رهبر کلیسای کاتولیک برای کمک به رساندن اقلام ضروری به شهر اولشکی در اوکراین که تحت کنترل روسیه است، با همکاری در این زمینه موافقت کرده است.
برد کوپر، فرمانده سنتکام، اعلام کرد آمریکا مانع صادرات دست‌کم ۲۵ میلیارد دلار نفت ایران شده و به مسدود کردن حدود ۳۵۰ میلیون دلار رمزارز جمهوری اسلامی کمک کرده است. او همچنین از برخی گزارش‌ها درباره توقف پرداخت حقوق شبه‌نظامیان وابسته به تهران خبر داد.
فرمانده فرماندهی مرکزی ارتش ایالات متحده جمعه ۲۴ مهر در پیامی ویدیویی گفت پس از کارزار خشم حماسی، بیش از ۵۰ هزار نظامی آمریکایی مستقر در خاورمیانه به دفاع در برابر حملات حکومت ایران، پاک‌سازی تنگه هرمز از مین‌های دریایی و حفاظت از کشتی‌های تجاری ادامه داده‌اند.
کوپر محاصره دریایی ایران را «نفوذناپذیر» خواند و تاکید کرد: «به‌جز کمک‌های بشردوستانه‌ای که اجازه ورودشان را داده‌ایم، ایران هیچ صادرات و وارداتی از راه دریا ندارد.»
به گفته فرمانده سنتکام، مجموع این اقدامات هزینه‌های «ویرانگری» بر دستگاه امنیتی جمهوری اسلامی و به‌ویژه سپاه پاسداران تحمیل کرده است.
او صادرات نفت، تامین مالی دیجیتال و پرداخت حقوق نیروهای امنیتی را سه حوزه اصلی دانست که حکومت ایران در آنها تحت فشار قرار گرفته است.
کوپر پیش‌تر در مصاحبه اختصاصی با ایران‌اینترنشنال در فروردین‌ماه، نابودی موشک‌ها، پهپادها، نیروی دریایی و ظرفیت تولید دوباره این تجهیزات را از اهداف عملیات واشینگتن عنوان کرده بود.
فشار مالی بر سپاه و گروه‌های وابسته به تهران
فرمانده سنتکام در ادامه اظهارات خود گفت جلوگیری از صادرات دست‌کم ۲۵ میلیارد دلار نفت خام، جمهوری اسلامی را از منابعی محروم کرده است که می‌توانست برای تامین مالی نیروهای نیابتی، شبکه‌های تبهکار و حملات علیه آمریکا و متحدانش هزینه کند.
او افزود سنتکام به نهادهای دیگر دولت آمریکا در مسدود کردن نزدیک به ۳۵۰ میلیون دلار دارایی رمزارزی کمک کرده است؛ اقدامی که به گفته او، توانایی تهران برای تامین مالی تروریسم و جایگزینی تسلیحات و کارخانه‌های تخریب‌شده را محدودتر کرده است.
به گفته فرمانده سنتکام، آثار فشارهای آمریکا در تمامی بخش‌های اقتصاد ایران احساس می‌شود و دولت از پرداخت حقوق، مستمری و مزایای شاغلان و بازنشستگان بخش‌های مختلف، از جمله دستگاه‌های امنیتی و سپاه پاسداران، خودداری می‌کند.
او با اشاره به شدت فشار مالی بر نیروهای نظامی حکومت ایران گفت: «گزارش‌هایی وجود دارد که گروه‌های شبه‌نظامی وابسته به تهران در منطقه، پرداخت حقوق نیروهایشان را متوقف کرده‌اند تا پول را به سپاه بازگردانند؛ در حالی که خود سپاه نیز حقوق نیروهایش را نمی‌پردازد.»
کوپر جزییات بیشتری درباره منابع این گزارش‌ها ارائه نکرد.
فرمانده سنتکام افزایش نشانه‌های «استیصال» در سپاه را نتیجه فشار اقتصادی دانست.
این ارزیابی در شرایطی مطرح شد که وب‌سایت اکسیوس ۲۱ مهر به نقل از منابع آگاه، از اختلاف‌نظر در دولت آمریکا میان حامیان ازسرگیری حملات و طرفداران ادامه فشار اقتصادی خبر داده بود.
بر اساس آن گزارش، بیشتر مشاوران ترامپ در شرایط کنونی از ادامه تحریم‌ها و دیگر ابزارهای فشار حمایت می‌کنند.
عبور حدود ۴۰۰ کشتی از تنگه هرمز در یک هفته
کوپر در ادامه، سپاه پاسداران را به حملات مداوم به کشتی‌های تجاری عبوری از تنگه هرمز و کشتن دریانوردان متهم کرد.
او به نقل از سازمان بین‌المللی دریانوردی گفت از زمان آغاز جنگ، بیش از ۲۰ دریانورد غیرنظامی در حملات جمهوری اسلامی کشته شده‌اند.
او تاکید کرد با وجود این حملات، تردد کشتی‌های تجاری ادامه دارد و آمریکا با متحدان منطقه‌ای و فعالان صنعت کشتیرانی برای تقویت حفاظت از کشتی‌ها همکاری می‌کند.
فرمانده سنتکام گفت: «کنترل تنگه هرمز در دست ایالات متحده و شرکای منطقه‌ای ماست، نه ایران. این تنگه همچنان برای تجارت باز است.»
به گفته او، در هفت روز منتهی به انتشار این پیام، حدود ۴۰۰ کشتی تجاری از تنگه هرمز عبور کرده‌اند و نیروهای آمریکایی در همین مدت به شرکای خود در خلیج فارس برای صادرات بیش از ۱۰۰ میلیون بشکه نفت خام کمک کرده‌اند.
کوپر افزود این میزان علاوه بر بیش از یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون بشکه نفتی است که متحدان منطقه‌ای در ماه‌های اخیر با کمک آمریکا از تنگه عبور داده‌اند.
تحقیق تصویری رویترز که ۲۳ مهر منتشر شد، از خسارت‌های گسترده حملات جمهوری اسلامی و نیروهای وابسته به آن به زیرساخت‌های منطقه خبر داد.
این خبرگزاری دست‌کم ۱۳۵ حمله به دست‌کم ۸۴ مرکز زیرساختی را از آغاز جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴ ثبت کرد و نوشت بازسازی کامل برخی تاسیسات انرژی ممکن است سال‌ها طول بکشد.
انتشار پیام کوپر همچنین در پی گزارش سی‌ان‌ان درباره گنجاندن احتمال استفاده از «مادر همه بمب‌ها» علیه زیرساخت‌های انرژی و تاسیسات هسته‌ای ایران در طرح‌های نظامی آمریکا صورت گرفت.
این شبکه ۲۳ مهر اجرای طرح‌ها را وابسته به دستور ترامپ دانسته بود.
کوپر در پایان پیامش از عملکرد نظامیان آمریکایی قدردانی کرد و از نیروهای مستقر در منطقه خواست تمرکز خود را حفظ کنند و به ماموریتشان ادامه دهند.
خبرگزاری فرانسه به نقل از یک مقام امنیتی لبنان گزارش داد ماموران اطلاعاتی سوریه و ترکیه در عملیاتی علی کیالی، فرمانده شبه‌نظامی متحد بشار اسد، را از لبنان «ربوده» و به سوریه برده‌اند.
این مقام جمعه ۲۴ مهر گفت کیالی، معروف به «معراج اورال»، در منطقه منصوریه در نزدیکی بیروت ربوده شد.
او افزود ماموران ابتدا کیالی را به سفارت سوریه در لبنان بردند و سپس به خاک سوریه منتقل کردند.
به گفته او، مسئولان لبنانی از این عملیات بی‌اطلاع بودند. این مقام لبنانی خواست به‌دلیل حساسیت موضوع هویتش فاش نشود.
خبرگزاری دولتی سوریه، سانا، ۲۳ مهر گزارش داده بود سازمان اطلاعات این کشور در عملیاتی مشترک با سازمان اطلاعات ترکیه، کیالی را هنگام تلاش برای فرار از مرز بازداشت کرده است.
با این حال، سانا مشخص نکرده بود این عملیات در چه منطقه‌ای انجام شده و کیالی قصد ورود به کدام کشور را داشته است.
روایت‌های متناقض از عملیات در لبنان
یک منبع امنیتی سوری پیش‌تر به خبرگزاری فرانسه گفته بود بازداشت کیالی «با هماهنگی طرف لبنانی» انجام شده است. با این حال، مقام امنیتی لبنان این روایت را رد کرد.
شبکه تلویزیونی ام‌تی‌وی لبنان نیز گزارش داد کیالی از خانه‌اش در منصوریه در شهرستان متن ربوده شده است.
کیالی که اصالتا ترک‌تبار است و تابعیت سوریه را نیز دارد، به‌دلیل اتهام مشارکت در کشتار غیرنظامیان در سوریه به «قصاب بانیاس» شهرت یافته است.
کشتار بانیاس و اتهام بمب‌گذاری در ترکیه
به گزارش خبرگزاری فرانسه، کیالی مظنون اصلی کشتار دسته‌جمعی غیرنظامیان در مناطق عمدتا سنی‌نشین بانیاس و بیضا در جریان جنگ داخلی سوریه است.
بر اساس مستندات شبکه حقوق بشر سوریه، در کشتارهای دوم و سوم مه ۲۰۱۳ در روستای بیضا و محله راس‌النبع بانیاس ۴۵۹ غیرنظامی، از جمله ۹۲ کودک و ۷۱ زن، کشته شدند.
کیالی همچنین به دست داشتن در دو بمب‌گذاری در مه ۲۰۱۳ در شهر ریحانلی در جنوب ترکیه متهم شده است.
انفجار خودروهای بمب‌گذاری‌شده در اطراف شهرداری و اداره پست این شهر ۵۳ کشته و بیش از ۱۰۰ زخمی بر جای گذاشت.
به گزارش رسانه‌های سوری، تحقیقات ترکیه از نقش کیالی و افراد مرتبط با نهادهای امنیتی و اطلاعاتی حکومت اسد در طراحی و اجرای حملات حکایت دارد.
سانا ۲۴ مهر به نقل از حقوق‌دانان سوری نوشت بازداشت او می‌تواند گامی برای روشن شدن حقیقت کشتار بانیاس و اجرای عدالت برای خانواده‌های قربانیان باشد.
به نوشته الشرق الاوسط، اورال سال ۱۹۵۶ در استان هاتای ترکیه متولد شد و پس از فعالیت در یک گروه چپ‌گرای افراطی و چند دوره زندان، اوایل دهه ۱۹۸۰ به سوریه گریخت.
او در دوران حافظ اسد تابعیت سوریه گرفت و بعدها با نام علی کیالی فرماندهی گروه «مقاومت سوریه» را بر عهده داشت؛ گروهی که در جنگ داخلی کنار نیروهای بشار اسد جنگید و به مشارکت در سرکوب معترضان متهم شد.
پس از سرنگونی بشار اسد در دسامبر ۲۰۲۴، مقام‌های جدید سوریه پیگرد مسئولان پیشین و فرماندهان شبه‌نظامی متهم به جنایت علیه غیرنظامیان را شدت بخشیده‌اند.
