وزارت دادگستری سوئد در پاسخ به ایراناینترنشنال اعلام کرد جمهوری اسلامی طی چندین سال فعالیتهایی انجام داده است که امنیت این کشور را تهدید کرده و برای انجام اقدامات خشونتآمیز، از شبکههای تبهکار بهره برده است.
این موضع پس از آن اعلام شد که ایراناینترنشنال از وزارت خارجه سوئد درباره تهدید اخیر رسانههای فارسیزبان خارج از کشور از سوی ابوالفضل شکارچی، سخنگوی ارشد نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، پرسید.
شکارچی، چهارم شهریور گفت کارکنان ایراناینترنشنال، بیبیسی فارسی و رادیو فردا را میتوان در «بانک اهداف نظامی» قرار داد.
ایراناینترنشنال از دولت سوئد خواست ارزیابی خود را از این گفتهها و پیامدهای امنیتی آن برای خبرنگاران شاغل در این کشور اعلام کند و توضیح دهد آیا این اظهارات را تهدیدی بالقوه علیه روزنامهنگاران میداند؟
پرسشهای دیگر به اقدامات دولت سوئد برای حفاظت از خبرنگاران در برابر تهدید و ارعاب حکومتهای خارجی و عوامل نیابتی آنها و همچنین احتمال بررسی تدابیر امنیتی بیشتر مربوط بود.
وزارت خارجه سوئد این پرسشها را برای پاسخگویی به وزارت دادگستری ارجاع داد و این وزارتخانه به ایراناینترنشنال گفت: «ایران طی چندین سال فعالیتهای تهدیدکننده امنیت را در سوئد و علیه سوئد انجام داده است. سرویس امنیتی سوئد مشخص کرده است که حکومت ایران از شبکههای تبهکار در سوئد برای انجام اقدامات خشونتآمیز علیه دولتهای دیگر، گروهها یا افرادی در سوئد که ایران آنها را تهدید تلقی میکند، استفاده میکند.»
در پاسخی که در اختیار ایراناینترنشنال قرار گرفت، جزییاتی درباره اقدامات حفاظتی موجود یا تدابیر تازه احتمالی، ارائه نشده است.
تهدید روزنامهنگاران با ادبیات نظامی
شکارچی، ایراناینترنشنال، بیبیسی فارسی و رادیو فردا را مرتبط با سرویسهای اطلاعاتی خارجی خواند و کارکنان آنها را «سربازان اسرائیل و آمریکا» دانست.
او گفت کارکنان این رسانهها را میتوان در بانک اهداف نظامی قرار داد، زیرا از نظر جمهوری اسلامی، آنها رسانه نیستند.
پیش از این، وزارت خارجه آلمان این تهدیدها را محکوم کرد و هانا نویمن، نماینده پارلمان اروپا، خواستار تقویت اقدامات حفاظتی از روزنامهنگاران ایرانی در اروپا شد.
وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی چهار سال پیش ایراناینترنشنال را «سازمان تروریستی» خواند و کارکنان و افراد مرتبط با آن را به پیگرد قضایی تهدید کرد.
افزایش تهدیدها در بریتانیا در سال ۲۰۲۳ نیز باعث شد ایراناینترنشنال برای مدتی فعالیت دفتر لندن خود را متوقف کند.
تهدیدهای امنیتی علیه ایراناینترنشنال در ماههای اخیر ادامه داشته است.
۲۶ فروردین، مهاجمان در فاصله چند متری از استودیوهای این شبکه در لندن کوکتل مولوتوف پرتاب کردند. دو نفر از متهمان این پرونده بعدها اتهام مشارکت در آتشافروزی را پذیرفتند.
سابقه استفاده از شبکههای تبهکار در سوئد
سرویس امنیتی سوئد خرداد ۱۴۰۳ تایید کرد شبکههای تبهکار در این کشور بهعنوان عوامل نیابتی جمهوری اسلامی فعالیت میکنند.
این نهاد گفت تهران از این شبکهها برای هدف قرار دادن مخالفان ایرانی و همچنین منافع اسرائیلی و یهودی استفاده کرده است.
ایراناینترنشنال نیز در گزارشی اختصاصی خبر داد روا مجید، رهبر شبکه تبهکاری فاکستروت، تحت حمایت سپاه پاسداران در ایران زندگی میکند و با نیروی قدس همکاری دارد.
آمریکا و بریتانیا این شبکه و رهبر آن را بهدلیل نقش داشتن در عملیات خشونتآمیز مورد حمایت جمهوری اسلامی، تحریم کردهاند.
چهار منبع در دولت به رسمیت شناختهشده یمن جمعه ۲۰ شهریور به خبرگزاری رویترز گفتند نیروهای حوثی به جزیره پریم، که در عربی میون خوانده میشود، رسیدهاند.
دو منبع دولتی نیز گفتند نیروهای مورد حمایت عربستان سعودی از این جزیره عقبنشینی کردهاند و حوثیها شهر ساحلی ذباب را تصرف کردهاند.
مرحله تازه پیشروی حوثیها در امتداد ساحل دریای سرخ از ۱۸ شهریور و با تصرف بندر مخا و جزایر حنیش آغاز شد.
این گروه از تصرف شهر حیس و پایگاه خالد بن ولید نیز خبر داده است.
نیروهای دولتی، عقبنشینی از جنوب مخا را اقدامی برای تجدید سازمان خواندهاند.
بابالمندب؛ تهدیدی نزدیکتر از هرمز
بابالمندب در باریکترین نقطه، ۲۹ کیلومتر عرض دارد و جزیره پریم آن را به دو کانال کشتیرانی تقسیم میکند.
جزایر حنیش در شمال نیز بر کشتیهایی که به تنگه نزدیک میشوند، دید دارند.
حضور حوثیها در مخا، ذباب، حنیش و پریم، میتواند امکان رصد و حمله به شناورها از فاصلهای نزدیکتر را فراهم کند.
این گذرگاه، دریای سرخ را به خلیج عدن و اقیانوس هند متصل میکند و مسیر انتقال کالا و انرژی میان آسیا و اروپا از طریق کانال سوئز است.
حدود ۱۲ درصد تجارت جهانی از بابالمندب عبور میکند. عربستان سعودی نیز پس از اختلال در تنگه هرمز، برای صادرات نفت به مسیر دریای سرخ وابستهتر شده است.
همزمان با پیشروی حوثیها، اکسیوس گزارش داد محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، در دو تماس تلفنی از دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، خواسته است تا ارتش ایالات متحده حوثیها را هدف قرار دهد، اما ترامپ این درخواست را رد کرده است.
یک مقام اسرائیلی در گفتوگو با کانال ۱۲ اسرائیل درباره پیامدهای تسلط احتمالی حوثیها هشدار داد و گفت: «آنها خواهند توانست با موشکهای ضدتانک به هرچه دلشان میخواهد شلیک کنند. آنها کشتیها را با چشم غیرمسلح خواهند دید.»
او افزود: «حوثیها در باریکترین نقطه قرار گرفتهاند و این وضعیت حتی از تنگه هرمز هم وخیمتر است.»
به گفته این مقام، حوثیها برخلاف حامیانشان در ایران، به رادارها و سامانههای پیشرفته نیاز ندارند و میتوانند قایقهای انتحاری بفرستند یا کنترل کشتیها را به دست بگیرند: «این یک درام بزرگ است که قدرت فوقالعادهای به این گروه تروریستی میدهد.»
نیروهای دولتی در تدارک ضدحمله
نیروهای دولتی یمن از تدارک ضدحمله برای بازپسگیری مناطق ساحلی خبر دادهاند و از غیرنظامیان خواستهاند از جاده تعز به مخا و مواضع حوثیها فاصله بگیرند.
شبکه المسیره، وابسته به حوثیها، ۲۰ شهریور از حملات هوایی عربستان سعودی به فرودگاه مخا خبر داد.
رویترز به نقل از منابع یمنی، ایرانی و منطقهای گزارش داد پیشروی در ساحل دریای سرخ با راهنمایی مستقیم فرماندهان سپاه پاسداران انجام شده است.
دو منبع ایرانی نیز گفتند تهران به حوثیها وعده تسلیحات، منابع مالی و اعزام افسران بیشتری داده است.
جمهوری اسلامی هدایت نظامی این گروه را رد میکند و حوثیها را «متحدی مستقل» میخواند.
همزمان، آمریکا حمایت اطلاعاتی و پشتیبانی هدفگیری از عربستان سعودی را افزایش داده، اما وارد عملیات مستقیم نشده است.
محمد عبدالسلام، سخنگوی حوثیها، گفته است کشتیهای غیرسعودی هدف قرار نخواهند گرفت. با این حال، نزدیک شدن این گروه به کنترل بابالمندب، همزمان با اختلال در تنگه هرمز، دو مسیر اصلی تجارت و عرضه جهانی انرژی را در معرض تهدید قرار داده است.
بر اساس اعلام رسمی بانک مرکزی اروپا، نرخ بهره وامهای کوتاهمدت به بانکها نیز به ۲.۶۵ درصد و نرخ تسهیلات وامدهی به ۲.۹ درصد میرسد.
نرخهای جدید از ۲۵ شهریور اجرا میشوند.
این دومین افزایش نرخ بهره در سال جاری است و نرخ سپردهگذاری را به بالاترین سطح از اسفند ۱۴۰۳ میرساند.
بازارها این افزایش را پیشبینی کرده بودند، اما هشدار صریح بانک مرکزی درباره فشارهای قیمتی، فروش اوراق قرضه را تشدید کرد.
جهش بهای انرژی و هزینه استقراض
تازهترین دور حملات آمریکا و جمهوری اسلامی به کشتیها در خلیج فارس و تنگه هرمز، بهای نفت برنت را از ۱۰۵ دلار در هر بشکه بالاتر برد. قیمت برنت سپس به حدود ۱۰۴ دلار و ۵۰ سنت بازگشت، اما همچنان ۳.۳ درصد نسبت به روز قبل بالاتر بود.
گسترش جنگ به مسیرهای دریایی، بازار جهانی نفت را پیشتر نیز با دورههای پیاپی اختلال روبهرو کرده بود.
بر اساس گزارش گاردین، بهای گاز در بریتانیا از ۲۰۳ پنس به ازای هر ترم فراتر رفت و به بالاترین سطح از دسامبر ۲۰۲۲ رسید. قیمت عمدهفروشی گاز هلند، شاخص معیار اتحادیه اروپا، نیز برای نخستین بار از ژانویه ۲۰۲۳ از ۸۰ یورو به ازای هر مگاواتساعت عبور کرد.
شوک انرژی به بازار اوراق قرضه هم سرایت کرد. بازده اوراق ۱۰ ساله دولت بریتانیا به ۵.۳۶ درصد رسید؛ بالاترین سطح از ماه اوت ۲۰۰۷. بازده اوراق ۱۰ ساله آلمان نیز با رسیدن به ۳.۴۵ درصد در بالاترین سطح از آوریل ۲۰۱۱ قرار گرفت و بازده اوراق مشابه فرانسه، به بالاترین سطح از اکتبر ۲۰۰۸ افزایش یافت.
نگرانی بانکهای مرکزی این است که گرانی انرژی، هزینه حملونقل و گرمایش خانهها و کسبوکارها را بالا ببرد و موج تورمی از نفت و گاز به طیف گستردهتری از کالاها و خدمات منتقل شود.
تورم بالاتر و زمستان پرمخاطره
بانک مرکزی اروپا اکنون پیشبینی میکند تورم عمومی منطقه یورو در سال ۲۰۲۶ بهطور متوسط سه درصد باشد و در سالهای ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸ به ترتیب به ۲.۵ و ۲.۱ درصد برسد.
برآورد رشد اقتصادی امسال نیز از ۰.۸ درصد در پیشبینی ماه ژوئن به ۰.۹ درصد افزایش یافته است.
کریستین لاگارد، رییس بانک مرکزی اروپا، گفت: «ما معتقدیم تورم بیش از آنچه پیشبینی کرده بودیم، ماندگار خواهد بود.»
او افزود تورم مواد غذایی که تاکنون در سطح ۱.۲ درصد باقی مانده، احتمالا در پی افزایش قیمت نفت و گاز بالا خواهد رفت.
لاگارد همچنین هشدار داد اختلال بیشتر در عرضه گاز یا زمستانی غیرمعمول سرد، همزمان با پایین بودن سطح ذخایر، میتواند جهش تازهای در قیمتها ایجاد کند.
ذخایر گاز اتحادیه اروپا اکنون تنها ۶۷ درصد پر است؛ در حالی که میانگین پنج ساله این مقطع ۸۴ درصد بوده است.
بخشی از خریداران بریتانیایی و اروپایی پر کردن ذخایر را با این انتظار به تاخیر انداختهاند که جنگ پایان یابد و قیمتها پیش از زمستان کاهش پیدا کند. ادامه درگیری میتواند آنها را ناچار کند همزمان برای خرید گاز وارد بازار شوند و فشار بر قیمتها بیشتر شود.
لاگارد گفت انتظار میرود تورم عمومی تا اواخر سال ۲۰۲۷ به محدوده هدف بازگردد، اما بانک مرکزی اروپا درباره مسیر بعدی نرخها تصمیمی نگرفته و در هر نشست، دادههای تازه را ارزیابی میکند.
او افزود: «بازارها کاری را میکنند که باید بکنند و ما هم کاری را میکنیم که باید انجام دهیم؛ یعنی تامین ثبات قیمتها.»
بر اساس گزارش اختصاصی رویترز، این تمرین را «گوگی»، یگان محرمانه روسیه برای عملیات در اعماق دریا، با استفاده از زیردریاپیماها انجام داد.
به گفته دو منبع رویترز، این یگان بهکارگیری فناوری پیشرفتهای را شبیهسازی میکرد که برای از کار انداختن کابلهای زیردریایی، بدون بر جای گذاشتن رد قابل انتساب، طراحی شده است.
در عملیات مشترک سه کشور، شناورهای روسیه ردیابی و در دریا با آنها مقابله شد. این شناورها پیش از تکمیل تمرین، منطقه را ترک کردند.
منابع رویترز از توضیح درباره نحوه کار این فناوری خودداری کردند.
عملیات محرمانه در شمالگان
بریتانیا و نروژ فروردینماه از شناسایی یک عملیات محرمانه روسیه در آبهای شمالگان (اقیانوس منجمد شمالی) خبر داده بودند.
با این حال، به نوشته رویترز، کشف فناوری تازه، محل عملیات در نزدیکی مجمعالجزایر سوالبارد و مشارکت آمریکا، پیشتر گزارش نشده بود.
مقامهای بریتانیا و نروژ همزمان یافتههای خود را در اختیار مسکو گذاشتند تا نشان دهند از وجود این فناوری اطلاع دارند و روسیه را از استفاده احتمالی از آن منصرف کنند.
توره ساندویک، وزیر دفاع نروژ، گفت این عملیات مشترک «پیامی روشن» به روسیه فرستاد که نمیتواند پنهانی فعالیت کند.
او افزود مقامهای روسیه بهصراحت مطلع شدهاند که هرگونه تلاش برای هدف قرار دادن زیرساختهای حیاتی، شناسایی خواهد شد و پیامد خواهد داشت.
وزارت دفاع بریتانیا نیز به فعالیتهای محرمانه پیشین «گوگی» در آبهای نروژ و بریتانیا اشاره کرد.
بریتانیا و آمریکا این یگان روسیه را تحریم کردهاند.
رویترز همچنین گزارش داد سفر جان رتکلیف، رییس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، به مسکو در اوایل شهریور تا حدی با هدف هشدار درباره گسترش عملیات خرابکارانه روسیه در اروپا انجام شد.
مشخص نیست آیا او درباره فعالیتهای زیردریایی روسیه نیز گفتوگو کرده است یا نه.
وزارت دفاع روسیه به پرسشهای رویترز درباره این عملیات پاسخ نداد.
کرملین پیشتر دست داشتن در خرابکاری در کشورهای عضو ناتو یا برنامهریزی برای رویارویی با این پیمان را رد کرده است.
کاخ سفید نیز به درخواست اظهارنظر پاسخ نداد و سازمان سیا هم از اظهارنظر خودداری کرد.
اهمیت راهبردی کابلهای سوالبارد
دو کابل فیبر نوری، هر یک به طول حدود هزار و ۴۰۰ کیلومتر، سوالبارد را در عمقهایی تا دو هزار و ۷۰۰ متر به خاک اصلی نروژ متصل میکنند.
این کابلها حجم گستردهای از دادههای ماهوارهای دریافتشده در ایستگاه سوالست را انتقال میدهند؛ بزرگترین ایستگاه زمینی ماهوارهای جهان که بخشی از شبکه فضای نزدیک ناسا است.
کابلهای زیردریایی برای ارتباطات اینترنتی و تراکنشهای مالی جهانی حیاتیاند.
سه مقام آمریکایی به رویترز گفتند برخی تحلیلگران اطلاعاتی نگرانند روسیه در پی آزمودن تعهد دفاع جمعی ناتو، موسوم به ماده پنج، باشد.
دو مقام غربی نیز گفتند تخریب کابلهای زیردریایی میتواند بخشی مهم از چنین اقدامی باشد.
افزایش حفاظت از زیرساختهای زیردریایی
نگرانی ناتو درباره امنیت بستر دریا پس از تخریب سه رشته از چهار رشته خطوط لوله زیردریایی نورد استریم در سال ۲۰۲۲ افزایش یافت.
دادستانهای آلمان یک شهروند اوکراینی را که هنگام انفجارها افسر نیروهای ویژه بود، در ارتباط با این خرابکاری متهم کردهاند. اوکراین هرگونه نقش در انفجارها را رد میکند.
از اکتبر ۲۰۲۳ تا پایان سال ۲۰۲۵، دستکم ۱۱ کابل زیردریایی در دریای بالتیک قطع شدند یا آسیب دیدند، اما علت و عامل همه این موارد مشخص نیست.
بر اساس دادههای شرکت ویندوارد، حرکت آهسته کشتیها بر فراز زیرساختهای حساس در دریای شمال در سال ۲۰۲۵، با افزایش ۵۲ درصدی به ۱۳ هزار و ۷۹ مورد رسید. این رقم در دریای بالتیک پنج درصد کاهش یافت و ۵۲۶ مورد ثبت شد.
نقشهبرداری از زیرساختها در آبهای بینالمللی غیرقانونی نیست، اما کارشناسان امنیتی گسترش چنین فعالیتهایی را نشانه آمادگی احتمالی برای خرابکاری میدانند.
ناتو از ژانویه ۲۰۲۵ سامانه نظارتی «نگهبان بالتیک» را راهاندازی کرده و بریتانیا نیز عملیات «نگهبان نوردیک» را برای افزایش گشتزنی پیرامون زیرساختهای حیاتی هدایت میکند.
نروژ میخواهد تا سال ۲۰۲۸ کابل تازهای میان سوالبارد، جزیره یان ماین و خاک اصلی این کشور احداث کند.
به نظر میرسد واشینگتن قصد ندارد فعلا مستقیما وارد جنگ با حوثیها شود.
بر اساس گزارش اکسیوس، ولیعهد عربستان سعودی پنجشنبه ۱۹ شهریور دو بار با ترامپ تماس گرفت و خواستار حمله به حوثیها شد. اکسیوس این خبر را به نقل از دو مقام آمریکایی منتشر کرد.
خبرگزاری رویترز اعلام کرد نتوانسته است این گزارش را مستقلا تایید کند.
درخواست رویترز از کاخ سفید و سفارت عربستان سعودی در واشینگتن برای اظهار نظر، که خارج از ساعات اداری ارسال شد، تا زمان انتشار این گزارش بیپاسخ ماند.
از سوی دیگر سیانان به نقل از پنج منبع گزارش داد بیش از ۱۰۰ مستشار نظامی آمریکا در عربستان سعودی، اطلاعات و پشتیبانی هدفگیری در اختیار این کشور قرار میدهند.
همزمان، تشدید نبرد با حوثیها نگرانیها را درباره گشوده شدن جبهه جنگی تازه در منطقه، افزایش داده است.
واشینگتن نمیخواهد جبهه تازهای باز کند
به نوشته اکسیوس، نگرانی آمریکا از گسترش سریع جنگ در یمن افزایش یافته است و دولت ترامپ در عین افزایش حمایت از عربستان سعودی، میکوشد از ورود مستقیم به این درگیری، خودداری کند.
برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، ۱۹ شهریور برای گفتوگوهای فوری و هماهنگی با مقامهای عربستان سعودی به این کشور رفت.
مقامهای نظامی و غیرنظامی آمریکا در هفتههای اخیر به همتایان سعودی خود گفتهاند دستور ترامپ این است که نیروهای آمریکایی بر جنگ با جمهوری اسلامی و حفاظت از تنگه هرمز متمرکز بمانند و همزمان جبهه نظامی دیگری در یمن گشوده نشود.
پیشروی حوثیها به سوی بابالمندب
درخواست محمد بن سلمان همزمان با تشدید حملات حوثیها به عربستان سعودی و پیشروی این گروه در ساحل دریای سرخ مطرح شده است.
حوثیها بندر راهبردی مخا را تصرف کرده و به جزایر حنیش، در نزدیکی تنگه بابالمندب، رسیدهاند.
حملات اخیر حوثیها به شهرها و تاسیسات نظامی و نفتی در جنوب عربستان دستکم ۷۳ زخمی بر جای گذاشته است.
ریاض پیش از تماسهای بن سلمان با ترامپ، از طریق پاکستان از تهران خواسته بود از نفوذ خود برای متوقف کردن این حملات استفاده کند.
رویترز پیشتر در تیرماه گزارش داده بود عربستان سعودی در پی تشکیل یک ائتلاف بینالمللی برای حفاظت از کشتیها در دریای سرخ در برابر حملات حوثیهاست.
سرآغاز دور تازه تنشها به اوایل تیرماه بازمیگردد؛ زمانی که حوثیها اعلام کردند با جنگندههای سعودی در حریم هوایی یمن درگیر شدهاند.
به گفته این گروه، جنگندهها میکوشیدند مانع فرود یک هواپیمای غیرنظامی ایرانی در فرودگاه بینالمللی صنعا شوند.
تشدید تنش با عربستان سعودی بهدنبال این رخداد در حالی اتفاق افتاد که دولت یمن که جامعه جهانی آن را به رسمیت میشناسد، مسئولیت این حمله را پذیرفت و گفت هدف آن جلوگیری از فرود یک هواپیمای ایرانی در پایتخت یمن بوده است.
حوثیها ۲۹ تیرماه اعلام کردند محاصره دریایی عربستان سعودی را آغاز کردهاند.
حوثیها همچنین «آمادگی کامل برای همه گزینهها» را ابراز کردند و هشدار دادند «هرگونه اقدام احمقانه» ریاض با پاسخی «جامع و قاطع» مواجه خواهد شد.
