استقبال فزاینده از درمان اختلال نعوظ با امواج صوتی علیرغم شواهد علمی محدود
درمان اختلال نعوظ از طریق امواج شوک، علیرغم محدود بودن شواهد علمی درباره اثربخشی بلندمدت آن، با استقبال فزایندهای در ایالات متحده روبهرو شده است.
درمان اختلال نعوظ از طریق امواج شوک، علیرغم محدود بودن شواهد علمی درباره اثربخشی بلندمدت آن، با استقبال فزایندهای در ایالات متحده روبهرو شده است.
پایگاه خبری ساینسنیوز گزارش داد برخی مردان برای درمان این عارضه بهجای مصرف داروهایی مانند ویاگرا، به مراکزی مراجعه میکنند که آلت تناسلی را در معرض امواج صوتی کمانرژی قرار میدهند.
طرفداران این روش میگویند امواج شوک میتوانند بدون ایجاد درد، بافت آسیبدیده را ترمیم و جریان خون را بهتر کنند.
این روش که «شوکوِیوتراپی» یا «درمان با امواج شوک» نامیده میشود، همچنان محل مناقشه است. اگر ادعای افزایش خونرسانی درست باشد، این درمان میتواند به میلیونها مردی کمک کند که اختلال نعوظ آنها ریشه عروقی دارد.
با این حال، سازمان غذا و داروی آمریکا این درمان را تایید نکرده و انجمنهای معتبر پزشکی نیز بهدلیل کمبود شواهد، استفاده عمومی از آن را توصیه نمیکنند.
با وجود این، شمار زیادی از مراکز سلامت مردان آن را در کنار دارو و مکملهای تستوسترون عرضه میکنند.
جیمز واینبرگر، جراح اورولوژی در کالیفرنیا، گفت پژوهش او و همکارانش در سال ۲۰۲۲ نشان داد دستکم ۱۵۲ کلینیک در هشت کلانشهر آمریکا این خدمات را ارائه میکردند. به گفته او، شمار مراکز فعال امروز قطعا بسیار بیشتر است.
تحریک فرایند ترمیم با امواج کمانرژی
اختلال نعوظ ممکن است در هر سنی بروز کند و مصرف برخی داروها، اضطراب و عوامل غیرعروقی نیز در ایجاد آن نقش داشته باشند. درمان با امواج شوک اما مشخصا برای بهبود آسیبهای مرتبط با جریان خون طراحی شده است.
واینبرگر با تشبیه بافت نعوظ به اسفنج گفت این بافت در حالت سالم بهآسانی از خون پر میشود و آن را تحت فشار نگه میدارد.
در مردان مبتلا به دیابت، فشار خون یا کلسترول بالا، ممکن است بافت آسیب ببیند و توان نگه داشتن خون را از دست بدهد.
بر پایه دادههای یک نظرسنجی در سال ۲۰۲۱، حدود ۲۴.۲ درصد مردان شرکتکننده در آمریکا نشانههای اختلال نعوظ داشتند. این میزان در افراد ۷۵ ساله و مسنتر به ۵۲.۲ درصد میرسید.
امواج صوتی پرانرژی دهههاست برای خرد کردن سنگ کلیه استفاده میشوند. پزشکان در سال ۲۰۱۰ اثر امواج کمشدت را بر ۲۰ مرد میانسال مبتلا به اختلال نعوظ آزمودند.
شش ماه بعد، وضعیت نیمی از آنها به اندازهای بهبود یافته بود که بدون مصرف داروهایی مانند ویاگرا رابطه جنسی همراه با دخول داشته باشند.
به گفته واینبرگر، برخلاف درمان سنگ کلیه، هدف این روش تخریب بافت نیست، بلکه تحریک سازوکارهای ترمیمی بدن است.
در هر جلسه، متخصص وسیلهای بزرگ و میلهمانند را ۱۵ تا ۲۰ دقیقه روی چند بخش آلت تناسلی قرار میدهد. دستگاه صدایی شبیه تقتق تولید میکند، اما بیمار نباید دردی احساس کند.
بیماران معمولا به شش تا ۱۲ جلسه نیاز دارند و هزینه هر جلسه ممکن است چند صد دلار باشد.
تیلور کوهن، متخصص اورولوژی در کالج پزشکی بیلور، گفت انرژی دستگاه در سطح سلولی فشارهای مکانیکی بسیار کوچکی ایجاد میکند و بدن را به ترمیم خود وامیدارد.
او افزود برخلاف قرص که پیامدهای مشکل را کاهش میدهد، هدف نظری این روش ترمیم خود بافت است.
شواهد محدود و اهمیت انتخاب متخصص
با این همه، سنجش اثربخشی این روش آسان نیست. پژوهشگران کتابخانه کاکرین، یکی از معتبرترین مراکز ارزیابی شواهد پزشکی، نتایج ۲۱ مطالعه را بررسی کردند.
یافتهها حاکی از آن بود که امواج شوک ممکن است در ماههای نخست اندکی عملکرد نعوظ را بهبود دهد و احتمالا در بلندمدت نیز سودمند باشد.
با این حال، تفاوتهای فراوان میان مطالعات انجامشده از اطمینان پژوهشگران به نتایج کاسته است.
گزارشی که سال ۲۰۲۶ در نشریه «مطالعات پزشکی جنسی» منتشر شد، نشان داد پژوهشهای این حوزه معمولا شرکتکنندگان کمی داشتهاند و شمار جلسات درمانی در آنها یکسان نبوده است.
به گزارش ساینسنیوز، این تفاوتها رسیدن به جمعبندی قطعی را دشوار میکند.
در هیچیک از مطالعات شواهدی از آسیب گزارش نشده است. کوهن گفت بیشتر عوارض مشاهدهشده به واکنش پوستی ناشی از ژل مورد استفاده محدود بودهاند.
او این روش را تنها برای مردانی در نظر میگیرد که هنوز به داروهایی مانند ویاگرا پاسخ میدهند. به گفته کوهن، برای افرادی که دیگر به داروهای خوراکی پاسخ نمیدهند یا اصلا نعوظ ندارند، این درمان کموبیش اتلاف وقت است.
واینبرگر همچنین درباره مراجعه به افراد فاقد تخصص لازم هشدار داد. از میان ۱۵۲ کلینیک شناساییشده، تنها ۲۵ درصد ارائهدهندگان متخصص اورولوژی بودند. پزشکان عمومی، جراحان پلاستیک، متخصصان پوست و حتی کایروپراکتورها این خدمات را عرضه میکردند.
او تاکید کرد درمان باید با بررسی وضعیت هورمونی بیمار و داروهای مصرفی او همراه باشد، در حالی که مراکز مختص اختلال نعوظ ممکن است خدمات پزشکی جامعی ارائه نکنند.
انجمن اورولوژی آمریکا و انجمن پزشکی جنسی آمریکای شمالی اعلام کردهاند شواهد کنونی برای توجیه استفاده از امواج شوک خارج از مطالعات بالینی کافی نیست.
براساس گزارش رویترز، آمریکا در سال ۲۰۲۵ میلادی ۱۷۸ پرتاب فضایی انجام داد که ۱۰ برابر شمار پرتابها در سال ۲۰۱۳ بود. شرکت اسپیسایکس متعلق به ایلان ماسک، با انجام ۱۷۰ پرتاب و استقرار حدود دو هزار و ۵۰۰ ماهواره، سهم غالب این فعالیتها را در اختیار داشت.
یادداشت ترامپ از نهادهای دولتی میخواهد اراضی فدرال مناسب برای ایجاد پایگاههای جدید پرتاب و بازگشت فضاپیماها را شناسایی کنند. رییسجمهوری آمریکا همچنین خواسته است ظرف ۹۰ روز مکان یک پایگاه فدرال جدید برای عملیات بازگشت به جو تعیین شود.
دولت صدور مجوزها را تسریع میکند
این سیاست بر مشارکت گستردهتر بخش خصوصی در توسعه زیرساختهای حملونقل فضایی تاکید دارد. نهادهای فدرال موظف شدهاند برای اجرای پروژههای مشترک با شرکتهای خصوصی مشوق ایجاد کنند، صدور مجوزها و بررسیهای زیستمحیطی را سرعت ببخشند و طیف فرکانسی بیسیم کافی برای عملیات فضایی اختصاص دهند.
دولت آمریکا همچنین قصد دارد حریمهای هوایی اولویتدار برای کریدورهای مهم پرتاب فضایی تعیین و فعالیتهای فضایی را در برنامه نوسازی سامانه کنترل ترافیک هوایی ادغام کند.
ترامپ از سازمانهای دولتی خواسته است، جز در موارد ضروری برای ایمنی عمومی یا امنیت ملی، از فعالیتهایی که مانع حملونقل فضایی تجاری میشوند یا با شرکتهای آمریکایی رقابت میکنند، خودداری کنند.
براساس این یادداشت، درخواست شرکتهای خارجی برای پرتاب فضاپیماهای تجاری از خاک آمریکا نیز بهصورت موردی بررسی خواهد شد.
بازگشت به ماه برای سال ۲۰۲۸ برنامهریزی شده است
بخش دیگری از برنامه فضایی ترامپ به بازگشت فضانوردان آمریکایی به ماه تا سال ۲۰۲۸ اختصاص دارد. ناسا مامور شده است حملونقل تجاری به ماه و ماموریتهای رباتیک بخش خصوصی به مریخ را تسهیل و راههای تجاری اعزام انسان به سیاره سرخ را بررسی کند.
کاخ سفید همچنین استقرار اجزای اولیه یک پایگاه در ماه را تا سال ۲۰۳۰ هدفگذاری کرده است. مایکل کراتسیوس، مدیر دفتر سیاستگذاری علم و فناوری کاخ سفید، گفت سیاست جدید با اولویتدادن به بخش تجاری، آمریکا را برای رهبری مرحله بعدی فعالیتهای فضایی آماده میکند.
ترامپ در آغاز دومین دوره ریاستجمهوری خود بارها بر اعزام انسان به مریخ تاکید کرده بود؛ هدفی که ایلان ماسک نیز برای اسپیسایکس دنبال میکند. با این حال، فشار قانونگذاران کنگره سبب شد برنامه «آرتمیس» ناسا و بازگشت به ماه بار دیگر در مرکز سیاست فضایی آمریکا قرار گیرد.
رییس اداره هوانوردی فدرال آمریکا پیشتر گفته بود اسپیسایکس قصد دارد ظرف پنج سال ظرفیت خود را به ۱۰ هزار پرتاب در سال برساند. این شرکت همچنین پیشنهاد کرده است منظومهای متشکل از یک میلیون ماهواره در مدار زمین مستقر کند تا با بهرهگیری از انرژی خورشیدی، برق مراکز داده هوش مصنوعی را تامین کنند.
این شرکت بهتازگی اعلام کرد نتایج آزمایش روی داوطلبان سالم نشان میدهد داروی ایانوی-۳۰۸ احتمالا ایمن است و بدن آن را بهخوبی تحمل میکند.
انودا امیدوار است این دارو بدون عوارض گوارشی رایج داروهای خانواده «جیالپی-۱»، مانند سماگلوتاید، در حفظ کاهش وزن و جلوگیری از تحلیل عضلات موثر باشد.
ویسوا کولورو، بنیانگذار و مدیرعامل انودا، گفت هدف این شرکت ارائه بخشی از «سازوکار شیمیایی ورزش» در قالب قرصی روزانه است؛ راهکاری آسان و پایدار که بتوان آن را با زندگی روزمره هماهنگ کرد.
تقلید از مولکولی که هنگام ورزش تولید میشود
ایانوی-۳۰۸ عملکرد مولکولی تازهکشفشده به نام «ان-لاکتویل فنیلآلانین» یا «Lac-Phe» را تقلید میکند. بدن هنگام ورزش شدید و همچنین پس از صرف غذا، مقدار بیشتری از این مولکول تولید میکند.
پژوهشها نشان دادهاند این مولکول در کاهش اشتها نقش دارد و تجویز آن به موشهای چاق، به کاهش وزن آنها منجر شده است.
همین یافتهها دانشمندان را به بررسی ظرفیت آن برای تولید دارویی تازه علیه چاقی ترغیب کرد.
مولکول طبیعی لاکفه مدت کوتاهی در بدن باقی میماند، اما داروی ایانوی-۳۰۸ بهگونهای ساخته شده است که ماندگاری بیشتری داشته باشد و مصرف روزانه یک قرص از آن کفایت کند.
بهگفته انودا، این دارو با بهرهگیری از مدل اختصاصی هوش مصنوعی شرکت موسوم به «پریسم» کشف شده است.
در نخستین آزمایش انسانی، ۸۸ بزرگسال سالم دوزهای متفاوتی از این دارو را دریافت کردند. آزمایشهای مرحله نخست بیش از هر چیز برای سنجش ایمنی داروها و واکسنهای آزمایشی انجام میشوند و نتایج اولیه ایانوی-۳۰۸ امیدوارکننده بود.
هیچ عارضه جانبی جدی در داوطلبان گزارش نشد و هیچیک از آنان مصرف دارو را متوقف نکرد.
انودا همچنین اعلام کرد این دارو از «نمایه ایمنی گوارشی استثنایی» برخوردار بوده است.
نشانههای اولیه از کاهش لپتین
این آزمایش همچنین شواهد اولیهای از تاثیر احتمالی دارو بر بدن به دست داد.
افراد مبتلا به چاقی معمولا سطح بالاتری از هورمون لپتین دارند؛ هورمونی که پیام سیری را به مغز منتقل میکند.پژوهشگران معتقدند بالا بودن لپتین در این افراد ممکن است ناشی از کاهش حساسیت بدن به این هورمون باشد.
ایانوی-۳۰۸ در آزمایشهای حیوانی، سطح لپتین را بهسرعت کاهش داد و در آزمایش انسانی نیز کاهش این هورمون در خون داوطلبان مشاهده شد.
با این حال، پژوهش درباره این دارو هنوز در مراحل ابتدایی است و نتایج مرحله نخست، اثربخشی آن در کاهش وزن یا حفظ عضلات را ثابت نمیکند.
حتی در صورت موفقیت مراحل بعدی، این قرص نمیتواند جای ورزش را بگیرد، زیرا لاکفه تنها یکی از تغییرات مثبت فراوانی است که فعالیت بدنی در بدن ایجاد میکند.
با وجود این، یافتن درمانهای تازه برای چاقی و اختلالات سوختوساز اهمیت دارد.
چنین دارویی ممکن است در آینده برای افرادی مناسب باشد که عوارض گوارشی داروهای جیالپی-۱ را تحمل نمیکنند، قرص روزانه را به تزریق هفتگی ترجیح میدهند یا مانند برخی سالمندان، بیشتر در معرض تحلیل عضلات قرار دارند.
شرکتهای داروسازی مدرنا و مرک چهارشنبه ۲۸ مرداد اعلام کردند واکسن شخصیسازیشده آنها در یک آزمایش مرحله پایانی با مشارکت بیش از هزار بیمار مبتلا به ملانوما، به جلوگیری از بازگشت و گسترش این سرطان کمک کرده است.
تومورهای موضعی شرکتکنندگان در این آزمایش پیشتر با جراحی برداشته شده بود، اما خطر بازگشت بیماری در آنها بالا ارزیابی میشد. مدرنا پیشبینی میکند در صورت دریافت مجوز، هزاران بیمار مبتلا به ملانوما بتوانند در نخستین سالهای عرضه این واکسن از آن بهرهمند شوند.
این روش درمانی که «اینتیسمِران اتوژن» نام دارد، یک واکسن مبتنی بر پیامرسان آرانای یا امآرانای است که متناسب با ویژگیهای تومور هر بیمار ساخته میشود. واکسن به دستگاه ایمنی آموزش میدهد جهشهای اختصاصی سلولهای سرطانی را شناسایی کند و به آنها حملهور شود.
این ویژگی، واکسن شخصیسازیشده را از درمانهایی مانند شیمیدرمانی متمایز میکند. شیمیدرمانی علاوه بر سلولهای سرطانی، ممکن است به سلولهای سالم نیز آسیب برساند؛ اما واکسن جدید برای هدفگرفتن ویژگیهای مختص تومور هر بیمار طراحی شده است.
واکسن همراه با کیترودا تجویز میشود
درمان آزمایششده مدرنا و مرک از ترکیب واکسن شخصیسازیشده و داروی ایمنیدرمانی «کیترودا» تشکیل شده است. بیماران میتوانند حداکثر ۹ دوز واکسن و ۹ دوز کیترودا دریافت کنند. کیترودا هر شش هفته یکبار تزریق میشود و با فعالکردن دستگاه ایمنی، توان بدن برای مقابله با سرطان را افزایش میدهد.
کیترودا در حال حاضر پس از جراحی ملانوما نیز بهتنهایی استفاده میشود و ممکن است تا یک سال، هر سه تا شش هفته یکبار، به بیمار داده شود. این دارو میتواند عوارضی مانند خستگی، اسهال، بثورات پوستی و التهاب مفاصل، عضلات یا اندامهای سالم ایجاد کند.
مدرنا و مرک گفتهاند افزودن واکسن به این درمان، عارضه جانبی تازهای ایجاد نکرده است. به گفته استیون هوگ، رییس مدرنا، واکنشهای مشاهدهشده به واکسن بهطور عمده شبیه عوارضی بوده که پس از تزریق واکسن آنفلوآنزا یا کووید-۱۹ بروز میکند.
این آزمایش همچنان ادامه دارد و شرکتها هنوز جزئیات کامل نتایج آن را منتشر نکردهاند. پژوهشگران شرکتکنندگان را در سالهای آینده نیز زیر نظر خواهند داشت تا مشخص شود این درمان تا چه اندازه میتواند طول عمر آنها را افزایش دهد.
نتایج پنجساله از کاهش چشمگیر خطر حکایت دارد
دادههای پنجساله یک آزمایش مرحله میانی که در ماه ژوئن منتشر شد، نشان داد ترکیب واکسن و کیترودا در مقایسه با استفاده صرف از کیترودا، خطر بازگشت سرطان را ۵۰ درصد کاهش داده است. خطر گسترش سرطان به دیگر نقاط بدن نیز ۵۹ درصد کمتر گزارش شد.
دکتر رایان سالیوان، مدیر مرکز ملانوما در موسسه سرطان «مسجنرال بریگام»، نتیجه این مطالعه را رویدادی مهم برای حوزه درمان سرطان توصیف کرد. به گفته او، موفقیت این آزمایش امیدها و احتمالاً سرمایهگذاریها را برای گسترش چنین رویکردی به انواع دیگر سرطان افزایش خواهد داد.
دکتر جولی گرالو، مدیر ارشد پزشکی انجمن انکولوژی بالینی آمریکا، نیز این دستاورد را «جهشی بزرگ» دانست که ظرفیت فناوری امآرانای را در درمان سرطان تایید میکند.
آزمایش درمان سرطانهای دیگر آغاز شده است
شرکتهای مرک و مدرنا اکنون چند آزمایش بزرگ را روی مبتلایان به سرطان ریه سلول غیرکوچک انجام میدهند که تومور آنها با جراحی برداشته شده است. این ترکیب درمانی همچنین در آزمایشهای مرحله میانی برای سرطانهای مثانه و کلیه و در مطالعات اولیه برای سرطانهای معده و لوزالمعده بررسی میشود.
به گفته رییس مدرنا، نتایج شماری از این مطالعات طی یک تا دو سال آینده منتشر خواهد شد.
شرکتهای «روش» و «بایونتک» نیز درمان رقیبی با نام «اتوژن سوومران» را برای بیماران مبتلا به سرطانهای روده بزرگ و لوزالمعده آزمایش میکنند. انتظار میرود نتایج مطالعه سرطان روده بزرگ در سال ۲۰۲۷ و نتیجه آزمایش سرطان لوزالمعده در سال ۲۰۳۱ منتشر شود.
دکتر رابرت واندرهاید، مدیر مرکز سرطان «آبرامسون» در پن مدیسین، گفته است طی چند سال آینده نتایج مطالعات متعددی در این زمینه منتشر خواهد شد و دستاورد مدرنا و مرک، امید به موفقیت برخی از آنها را افزایش داده است.
چرا ملانوما برای این آزمایش انتخاب شد؟
متخصصان میگویند ملانوما جهشهای ژنتیکی فراوانی ایجاد میکند و همین ویژگی، شناسایی سلولهای سرطانی را برای دستگاه ایمنی آسانتر میسازد. از آنجا که بسیاری از سرطانهای دیگر نیز دارای جهشهای متعدد هستند، پژوهشگران احتمال میدهند این فناوری در برابر طیف گستردهتری از تومورها کاربرد داشته باشد.
دکتر الیزابت بوکبایندر، متخصص ملانوما در موسسه سرطان مسجنرال بریگام، گفت پزشکان معمولا مزایای درمان با کیترودا را با عوارض احتمالی آن مقایسه میکنند؛ بهویژه برای بیمارانی که خطر بازگشت سرطان در آنها نسبتا پایین است. به گفته او، مزیت افزوده واکسن میتواند این موازنه را به سود آغاز درمان تغییر دهد.
بااینحال، متخصصان تاکید میکنند که برای ارزیابی اثر واکسن بر طول عمر بیماران و تعیین میزان کارایی آن در سایر سرطانها، باید نتایج کامل آزمایشها و دادههای بلندمدت منتشر شود.
بازارهای مالی به نتایج واکنش نشان دادند
انتشار خبر موفقیت آزمایش، واکنش چشمگیری در بازار سهام آمریکا داشت. سهام مدرنا نزدیک به ۱۷۷ درصد افزایش یافت و بزرگترین رشد روزانه تاریخ این شرکت را ثبت کرد. سهام مرک نیز ۱۲.۶ درصد و سهام بایونتک در بازار آمریکا ۲۲ درصد بالا رفت.
رشد سهام شرکتهای فعال در حوزه واکسن و زیستفناوری، شاخص بخش سلامت اساندپی ۵۰۰ را ۳.۵ درصد افزایش داد و آن را به رکورد تازهای رساند. این بخش بزرگترین رشد یکروزه خود را از آوریل ۲۰۲۵ ثبت کرد.
واکنش بازار نشان میدهد سرمایهگذاران نتایج این آزمایش را نهتنها پیشرفتی برای درمان ملانوما، بلکه نشانهای از ظرفیت تجاری گستردهتر واکسنهای شخصیسازیشده سرطان ارزیابی کردهاند. با وجود این خوشبینی، موفقیت نهایی این فناوری به تایید نهادهای ناظر، انتشار نتایج کامل و اثبات کارایی آن در درمان سرطانهای دیگر بستگی خواهد داشت.
