یک پژوهش سالانه درباره دموکراسی که جمعه منتشر شد، نشان میدهد نگاه مثبت جهانی به آمریکا برای دومین سال پیاپی کمتر شده و اکنون از نگاه به روسیه نیز منفیتر شده است. این وضعیت در حالی ایجاد شده که سیاستهای دونالد ترامپ، فشار شدیدی بر ائتلاف ناتو وارد کرده است.
خبرگزاری رویترز جمعه ۱۸ اردیبهشت نوشت بنیاد «اتحاد دموکراسیها» مستقر در دانمارک که سفارشدهنده این نظرسنجی بوده، اعلام کرد آمریکا همچنین پس از روسیه و اسرائیل، «بیش از هر کشور دیگری بهعنوان تهدیدی برای جهان معرفی شده» است.
این نظرسنجی جزییاتی درباره معیارهای ارزیابی ارائه نکرده، اما بنیاد یادشده میگوید هدفش «دفاع و پیشبرد ارزشهای دموکراتیک» است.
آندرس فوگ راسموسن، بنیانگذار این بنیاد و دبیرکل پیشین ناتو، گفت: «کاهش سریع جایگاه آمریکا در افکار عمومی جهان ناراحتکننده است، اما غافلگیرکننده نیست.»
او افزود: «سیاست خارجی آمریکا در ۱۸ ماه گذشته، از جمله روابط فراآتلانتیکی را زیر سوال برده، تعرفههای گسترده اعمال کرده و حتی متحدی در ناتو را به اشغال سرزمینی تهدید کرده است.»
فشار بر روابط فراآتلانتیکی
تعرفههای تجاری رییسجمهوری آمریکا، تهدیدهای مکرر او برای کنترل گرینلند - که از طریق دانمارک عضوی از ناتو محسوب میشود - کاهش کمکهای آمریکا به اوکراین، و همچنین جنگ آمریکا و اسرائیل با حکومت ایران و افزایش قیمت نفت، روابط دو سوی آتلانتیک را بهشدت متشنج کرده است.
ترامپ که از خودداری کشورهای اروپایی برای اعزام ناوهایشان به تنگه هرمز پس از آغاز جنگ هوایی علیه جمهوری اسلامی خشمگین شد، در فروردین ماه گفت خروج آمریکا از ناتو را مدنظر دارد. موضعی که به تضعیف بیشتر این ائتلاف منجر شد.
سقوط جایگاه آمریکا در افکار عمومی؟
شاخص «ادراک دموکراسی» که تصویر کشورها را در بازه منفی ۱۰۰ تا مثبت ۱۰۰ درصد ارزیابی میکند، نشان داد نگاه به آمریکا از مثبت ۲۲ درصد در دو سال پیش، به منفی ۱۶ درصد سقوط کرده است.
بر اساس این گزارش، آمریکا اکنون پایینتر از روسیه با منفی ۱۱ درصد و چین با مثبت هفت درصد قرار گرفته است.
این گزارش توضیحی درباره علت نگاه مثبت به چین ارائه نکرد.
شرکت افکارسنجی نیرا (Nira Data) این نظرسنجی را بین ۲۹ اسفند ۱۴۰۳ تا اول اردیبهشت ۱۴۰۴ انجام داده است. بیش از ۹۴ هزار نفر در ۹۸ کشور در این نظرسنجی شرکت کردند و ارزیابی تصویر کشورها بر اساس نمونهای شامل ۴۶ هزار و ۶۰۰ نفر در ۸۵ کشور انجام شد.
این گزارش پیش از برگزاری «نشست دموکراسی کپنهاگ» منتشر شد که قرار است ۲۲ اردیبهشت برگزار شود.
ترامپ پنجشنبه ۱۷ اردیبهشت در شبکه اجتماعی تروث سوشال گفتوگوی خود با فون در لاین را «بسیار خوب» توصیف کرد و افزود: «من با صبر منتظر بودهام تا اتحادیه اروپا بخش مربوط به خود در "توافق تجاری تاریخی" که در ترنبری، اسکاتلند به آن دست یافتیم را اجرا کند؛ بزرگترین توافق تجاری در تاریخ!»
او ادامه داد: «وعدهای داده شده بود که اتحادیه اروپا سهم خود از این توافق را اجرا خواهد کرد و طبق این توافق، تعرفههای خود را به صفر کاهش خواهد داد!»
ترامپ افزود: «من موافقت کردم که تا سالگرد ۲۵۰ سالگی کشورمان به او فرصت بدهم، در غیر این صورت تعرفههای آنها فورا به سطوح بسیار بالاتری افزایش خواهد یافت.»
رییسجمهوری آمریکا همچنین گفت دو طرف همچنین درباره جمهوری اسلامی گفتوگو کردهاند و توافق داشتهاند که تهران هرگز نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند.
ترامپ ۱۱ اردیبهشت تهدید کرده بود که تعرفههای خودروها و کامیونهای اروپایی را این هفته از ۱۵ درصد فعلی به ۲۵ درصد افزایش خواهد داد، زیرا به گفته او اتحادیه اروپا به مفاد توافقی که در ژوئیه گذشته در اسکاتلند امضا شده بود پایبند نبوده است.
دولت ترامپ سال گذشته تحت یک قانون تجارت مرتبط با امنیت ملی، تعرفه ۲۵ درصدی بر واردات جهانی خودرو وضع کرد، اما در ماه اوت با اتحادیه اروپا به توافقی رسید که این عوارض را به نرخ خالص ۱۵ درصد کاهش میداد که شامل عوارض قبل از دوران ترامپ نیز بود.
در مقابل، اتحادیه اروپا موافقت کرد که تعرفهها بر کالاهای صنعتی آمریکا، از جمله خودروها را حذف کند و استانداردهای ایمنی و آلایندگی آمریکا را برای خودروها بپذیرد.
اگرچه قانونگذاران اتحادیه اروپا در ماه مارس برای اجرای کاهش تعرفهها پیشرفتهایی داشتند، انتظار نمیرود این روند پیش از ماه ژوئن تکمیل شود، زیرا دولتهای اروپایی و پارلمان اروپا در حال مذاکره برای متن نهایی هستند.
کلی آن شاو، مشاور ارشد تجاری ترامپ در دوره اول ریاستجمهوری او که اکنون شریک موسسه حقوقی «آکین گامپ استراوس هاور و فلداست»، گفت که با توجه به کندی اجرای توافق تجاری امضا شده در تابستان گذشته در اسکاتلند، او ماهها انتظار چنین تنشی با اتحادیه اروپا را داشته است.
تنشها میان آمریکا و اتحادیه اروپا این هفته پس از آن افزایش یافت که ترامپ تهدید کرد تعداد نیروهای آمریکایی در آلمان، ایتالیا و اسپانیا را کاهش خواهد داد.
رییسجمهوری آمریکا پس از آنکه فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، گفت آمریکا در مذاکرات برای پایان دادن به درگیری در خاورمیانه از سوی جمهوری اسلامی «تحقیر» شده است، بهشدت واکنش نشان داد.
واتیکان پنجشنبه ۱۷اردیبهشت در بیانیهای پس از نخستین دیدار میان پاپ لئو و یکی از اعضای کابینه ترامپ در نزدیک به یک سال گذشته، اعلام کرد که لئو و روبیو «تعهد مشترک خود را برای تقویت روابط دوجانبه خوب» تجدید کردند.
لئو، نخستین پاپ آمریکایی، پس از آنکه به منتقدی جدی در زمینه جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی و نیز سیاستهای سختگیرانه ضدمهاجرتی دولت ترامپ تبدیل شد، انتقادهای ترامپ را برانگیخت و این انتقادها واکنش منفی رهبران مسیحی از طیفهای مختلف سیاسی را در پی داشت.
تامی پیگوت، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا، نیز گفت دیدار روبیو با لئو نشانهای از رابطهای «قوی» میان واتیکان و ایالات متحده است.
بر اساس گزارش رویترز، روبیو به مدت دو ساعت و نیم در واتیکان بود و سپس تحت تدابیر امنیتی شدید، با کاروانی از خودروها محل را ترک کرد.
او همچنین با مقامهای ارشد واتیکان، از جمله پیترو پارولین، کاردینال ایتالیایی و دیپلمات ارشد واتیکان، دیدار کرد.
سفارت آمریکا در واتیکان در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که لئو و روبیو درباره «موضوعات مورد علاقه مشترک در نیمکره غربی» گفتوگو کردهاند.
در بیانیه واتیکان همچنین آمده است که دو طرف درباره وضعیت جهان «تبادل نظر» کرده و درباره «لزوم تلاش خستگیناپذیر در راه صلح» صحبت کردهاند.
رویترز نوشت که به نظر میرسد این دیدار بیش از زمان برنامهریزیشده طول کشید و پاپ با ۴۰ دقیقه تأخیر در دیدار بعدی خود با کارکنان واتیکان حاضر شد و از آنها بابت صبوریشان تشکر کرد.
ویدئو واتیکان از آغاز این دیدار پشت درهای بسته نشان میداد که لئو با مهمان خود دست میدهد و او را به طور رسمی «آقای وزیر» خطاب میکند؛ روبیو، که کاتولیک است، در پاسخ گفت: «خیلی خوشحالم که شما را میبینم.»
همچنین دیده شد که روبیو یک توپ کوچک کریستالی فوتبال به پاپ هدیه میدهد. او با شوخی گفت که میداند لئو، که اصالتا اهل شیکاگو است و به عنوان هوادار تیم وایت ساکس شناخته میشود، بیشتر «اهل بیسبال» است.
لئو نیز قلم کوچکی ساختهشده از چوب درخت زیتون به روبیو هدیه داد و آن را «گیاه صلح» نامید.
روبیو سهشنبه در نشست خبری کاخ سفید گفته بود انتظار دارد با لئو درباره کوبا و نگرانیها پیرامون آزادی مذهبی در سراسر جهان گفتوگو کند.
برایان برچ، سفیر آمریکا در واتیکان نیز سهشنبه گفته بود که گفتوگوی میان پاپ و روبیو احتمالا «صریح» خواهد بود.
ترامپ در انتقادهای علنی خود از پاپ، دوشنبه گفت که پاپ لئو معتقد است جمهوری اسلامی میتواند به سلاح هستهای دست یابد و اینکه او با مخالفت با جنگ «جان بسیاری از کاتولیکها را به خطر میاندازد.»
پاپ لئو پس از این انتقاد به خبرنگاران گفت که او در حال گسترش پیام مسیحی صلح است. پاپ همچنین قاطعانه این تصور را رد کرد که از سلاحهای هستهای حمایت میکند؛ سلاحهایی که کلیسای کاتولیک آنها را غیراخلاقی میداند.
منابع افغانستاناینترنشنال پنجشنبه ۱۷ اردیبهشت گزارش دادند این اپلیکیشن دارای قابلیتهای نظارتی و امنیتی است و احتمالا امکان دسترسی به تلفنهای همراه و دستگاههای متصل به اینترنت کاربران را فراهم میکند.
این منابع تاکید کردند: «دادههای این اپلیکیشن میتواند در اختیار ساختارهای وابسته به اداره کل اطلاعات طالبان قرار گیرد.»
کارشناسان امنیت سایبری مستقر در لندن هشدار دادند اپلیکیشنهای مشکوک میتوانند به اطلاعات حساسی مانند موقعیت جغرافیایی، فهرست مخاطبان، پیامها، سابقه مرور اینترنت و مجوزهای دسترسی دستگاه، دست پیدا کنند.
به گفته این کارشناسان، در کشورهایی که قوانین و زیرساختهای حفاظت از حریم خصوصی دیجیتال ضعیف است، چنین ابزارهایی میتوانند برای نظارت، کنترل و جمعآوری اطلاعات امنیتی استفاده شوند.
طالبان دوشادوش تهران در جنگ
طالبان در مواجهه با درگیریهای منطقهای، بهویژه پس از جنگ ۱۲ روزه، موضعی عملگرایانه اتخاذ کرده است.
با وجود پیشینهای از تنش میان طالبانِ سنیِ دیوبندی و جمهوری اسلامی شیعه، در تحولات اخیر نشانههایی از همدلی و همسویی میان دو طرف دیده میشود؛ هرچند اختلافات دیرینه، از جمله درگیریهای مرزی، مناقشه آبی بر سر رود هلمند و مساله اخراج پناهجویان افغانستانی، همچنان پابرجاست.
با این حال، اظهارات مقامهای طالبان و فعالان رسانهای نزدیک به این گروه نشان میدهد نوعی همبستگی مقطعی شکل گرفته که عمدتا در قالب مخالفت با آنچه «تجاوز اسرائیل» و «تجاوز آمریکا» خوانده میشود، بیان شده است.
سانسور دی ماه ۱۴۰۴
افغانستاناینترنشنال دیماه ۱۴۰۴ خبر داد وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان به رسانهها دستور داده است از انتشار خبرهای حمایتی از معترضان ایران و همچنین خبرهای منفی درباره جمهوری اسلامی خودداری کنند.
بر اساس این گزارش، رییس بخش خبری یکی از رسانههای خصوصی در کابل گفت که از سوی این وزارتخانه طالبان به آنها گفته شده نباید درباره اعتراضات در ایران و علیه جمهوری اسلامی، خبرهای منفی منتشر کنند.
یکی از کارمندان رادیو و تلویزیون ملی افغانستان نیز گفت که به آنها گفته شده از انتشار خبرها درباره اعتراضات جاری در ایران خودداری کنند.
