در ادامه تحرکات دیپلماتیک مرتبط با جنگ علیه جمهوری اسلامی، وزیران خارجه اردن و مصر در تماسهای جداگانه با مقامهای آمریکایی و منطقهای درباره تحولات خاورمیانه و راههای کاهش تنش رایزنی کردند.
وزارت خارجه اردن اعلام کرد ایمن الصفدی، وزیر خارجه این کشور، در تماس تلفنی با مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، درباره تحولات منطقه و «تلاشها برای پایان دادن به تنشها» گفتوگو کرده است. دو طرف همچنین درباره راههای رسیدگی به پیامدهای منطقهای و بینالمللی بحران رایزنی کردند.
همزمان، وزارت خارجه مصر اعلام کرد بدر عبدالعاطی، وزیر خارجه این کشور، در تماس تلفنی با استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه، درباره آخرین تحولات مرتبط با مسیر مذاکرات آمریکا و جمهوری اسلامی و پیشنهاد اصلاحشده تهران گفتوگو کرده است. عبدالعاطی بر ضرورت تقویت تلاشها برای دستیابی به راهحل سیاسی و تثبیت آتشبس تاکید کرده است.
در همین چارچوب، وزیران خارجه پاکستان و کویت نیز در تماس تلفنی درباره تحولات جاری در منطقه و پیامدهای گسترده آن تبادل نظر کردند و بر ادامه هماهنگیهای دیپلماتیک تاکید داشتند.
بر اساس گزارش این پایگاه خبری که در حوزه فناوری اطلاعات فعال است، خریداران آیفون برای راهاندازی اولیه دستگاه و تایید اپلآیدی ناچارند از اینترنتهای موسوم به «خط سفید» یا «اینترنت پرو» استفاده کنند و برای ۱۰ دقیقه اتصال، ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان بپردازند.
این وبسایت خطاب به مقامات جمهوری اسلامی نوشت: «باید از شما پرسید چه تفاوتی میان خونِ یک فروشنده موبایل و یک شهروند عادی وجود دارد که یکی باید دسترسی آزاد داشته باشد تا از آن پول پارو کند و دیگری برای دسترسی به ابتداییترین حق خود، مجبور به پرداخت باج شود.»
سیتنا ادامه داد: «آیا ایجاد این اینترنت طبقاتی چیزی جز ایجاد رانت و فرصت سوءاستفاده برای عدهای خاص بوده است؟ اگر اینترنت ویژه برای فعالیت صنفی است، چرا باید به ابزاری برای تلکه کردن مشتری تبدیل شود؟ و اگر بحث امنیت ملی مطرح است، چطور امنیت با پرداخت ۵۰۰ هزار تومان به یک مغازهدار، دیگر به خطر نمیافتد؟»
این وبسایت افزود که این وضعیت «نه تنها توهین به کرامت خریدار است، بلکه مصداق بارز فروش غیرقانونی پهنای باند و رانتخواری در حوزه فناوری اطلاعات» محسوب میشود.
این در حالی است که امیرحسین ثابتی، نماینده تهران در مجلس، گفته اینترنت بینالملل با تصمیم شورای عالی امنیت ملی بهدلیل شرایط جنگی قطع شده و فعلا وصل نخواهد شد.
پیشتر محمدحافظ حکمی، مشاور وزیر ارتباطات، گفت طرح «اینترنت پرو» از سوی دولت ارائه نشده و برخی اپراتورها آن را برای بعضی کسبوکارها اجرا کردهاند و در اجرای آن تخلفاتی صورت گرفته است.
او تاکید کرد دولت اینترنت طبقاتی را در هیچ سطحی از سیاستگذاری ارتباطات نمیپذیرد.
نتبلاکس که بر آزادی دسترسی به اینترنت نظارت دارد، شنبه اعلام کرد قطع گسترده اینترنت در ایران وارد دهمین هفته شده و ۶۴ روز است که این کشور تقریبا بهطور کامل از شبکههای بینالمللی جدا مانده است.
نتبلاکس با اشاره به گزارشها درباره کشته شدن حسام علاءالدین بهدلیل استفاده از استارلینک نوشت: «این اختلال سراسری همزمان با تشدید برخورد حکومت با استفاده از ویپیانها و پایانههای اینترنت ماهوارهای ادامه داشته است.»
شماری از مخاطبان در پیامهایی به ایراناینترنشنال، بهرهمندی اصناف مختلف از اینترنت طبقاتی را «خیانت» به مردم خواندند و دیگر شهروندان را به رد این رانت و تبعیض دعوت کردند.
دهها شهروند در پیامهایی، ارائه اینترنت طبقاتی که با نام «پرو» معرفی شده است را بخشی از سازوکار فساد در جمهوری اسلامی توصیف کردند.
اولین بار اسفندماه گذشته، روزنامه شرق از سرویسی گرانقیمت و محدود خبر داد که دسترسی آزاد را از «حق عمومی» به «امتیازی ویژه برای گروهی خاص» تبدیل میکند.
این سرویس با نام «اینترنت پرو» و از طریق یکی از اپراتورهای بزرگ کشور عرضه میشود و در تبلیغات آن، اینترنت «بینالمللی بدون فیلتر و قطعی» برای گروهی محدود معرفی شده است.
اواخر فروردین و در بحبوحه انتقادها به دسترسی طبقاتی به اینترنت در ایران، رییس کمیسیون صنایع و معادن مجلس جزئیاتی از تصویب طرحی با عنوان «اینترنت پایدار بینالمللی» ارائه داد و آن را «تلاش نظام برای تسهیل فعالیت بخش صنعت، تولید، بازرگانان و صادرکنندگان خواند.
بر اساس گزارشهای منتشر شده در شنبه ۱۲ اردیبهشت، قیمت یورو نیز به ۲۱۵ هزار تومان رسید و بهای پوند هم از ۲۴۹ هزار تومان عبور کرد.
ساعاتی پیش از زده شدن رکودهای تازه در قیمت ارزهای خارجی در ایران، وزارت جنگ آمریکا اعلام کرد محاصره دریایی در دریای عمان تاکنون نزدیک به پنج میلیارد دلار از درآمدهای نفتی ایران را مسدود کرده و فشار کمسابقهای بر تهران وارد آورده است.
بر اساس این گزارش، پنتاگون برآورد کرده است از زمان آغاز این محاصره در ۲۴ فروردین (۱۳ آوریل)، دهها نفتکش حامل نفت ایران از حرکت بازماندهاند و بخش قابل توجهی از صادرات نفتی کشور مختل شده است.
این محاصره که بهعنوان اصلیترین ابزار فشار دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، برای پیشبرد مذاکرات پایان جنگ مطرح است، در شرایطی اجرا میشود که گفتوگوها میان دو طرف بهطور متناوب متوقف و ازسر گرفته شده است.
چشمانداز مبهم مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا، پافشاری مقامهای حکومت بر ادامه برنامههای هستهای و موشکی و حمایت از گروههای نیابتی و همچنین بیثباتی ناشی از وضعیت «نه جنگ، نه صلح»، اقتصاد ایران را بیش از پیش در تنگنا قرار داده است.
از سوی دیگر، با احتساب افزایش حداقل دستمزد پایه، قدرت خرید کارگر ایرانی در بهار سال نو به ۹۲ دلار سقوط کرده است.
در صورت ادامه این روند، ارزش ماهانه دستمزد به ۸۳ دلار با فرض دلار ۲۰۰ هزار تومانی، و ۶۶ دلار با فرض دلار ۲۵۰ هزار تومانی خواهد رسید.
در صورتی که تجربه پساجنگ ۱۲ روزه تکرار شود و قیمت دلار از ۳۰۰ هزار تومان عبور کند، قدرت خرید به ۵۵ دلار در ماه رسیده و فقر مفرطی را رقم خواهد زد که در تجربه حیات معاصر بیسابقه است.
۹ اردیبهشت، نرخ دلار در بازار آزاد ایران از مرز ۱۸۰ هزار تومان عبور کرد. رقمی که نسبت به روز پیش از آن نزدیک به هشت درصد افزایش نشان داد.
یورو و پوند نیز روندی صعودی داشتند و به ترتیب از ۲۱۱ هزار تومان و ۲۴۴ هزار تومان، فراتر رفتند.
در بازار طلا، قیمت سکه طرح جدید موسوم به «امامی» با رشدی حدود ۶.۵ درصدی به ۲۰۸ میلیون تومان رسید. همچنین نیمسکه ۱۰۷ میلیون تومان، ربعسکه ۶۱ میلیون تومان و سکه گرمی حدود ۳۰ میلیون تومان معامله شدند.
چهارشنبه ششم اسفند ۱۴۰۴، در آخرین روز کاری پیش از آغاز جنگ اخیر، نرخ دلار ۱۶۵ هزار تومان، یورو ۱۹۵ هزار تومان و پوند ۲۲۴ هزار تومان (در بازار آزاد) به ثبت رسیده بود.
رویترز شنبه ۱۲ اردیبهشت نوشت که در عین حال، ترامپ گزینه از سرگیری اقدام نظامی را نیز روی میز نگه داشته است.
بنا بر ارزیابی پنتاگون، محاصره دریایی بنادر ایران از سوی ارتش آمریکا، تاکنون ایران را از ۴.۸ میلیارد دلار درآمد نفتی محروم کرده و فشار بسیاری را بر جمهوری اسلامی تحمیل کرده است.
همزمان، به گفته مقامات آمریکایی، نفتکشهای ایرانی از بیم رهگیری آمریکا به مسیرهای جایگزین پرهزینه و طولانیتر روی آوردهاند
اولیویا ولز، سخنگوی کاخ سفید، گفت که فشارهای نظامی و اقتصادی باعث افزایش «استیصال» جمهوری اسلامی شده و ترامپ همه ابزارها و زمان لازم را برای دستیابی به بهترین توافق، در اختیار دارد.
در مقابل، مجتبی یوسفی، نماینده مجلس شورای اسلامی، گفت که محاصره دریایی ایران از سوی آمریکا «ادعایی هالیوودی» است و فعالیت بنادر در ایران، «بدون وقفه» ادامه دارد.
عبور نفتکش هندی از تنگه هرمز؟
همزمان با این تحولات، بلومبرگ گزارش داد یک ابرنفتکش مرتبط با هند که گاز مایع نفتی مورد استفاده بهعنوان سوخت پختوپز حمل میکند، در تلاش است تا از تنگه هرمز عبور کند که اگر این اتفاق بیفتد، این نخستین عبور مشاهدهشده یک نفتکش مرتبط با هند از زمان آغاز محاصره دریایی ایران خواهد بود.
بر اساس این گزارش، کشتی «سرو شکتی» با پرچم جزایر مارشال که حدود ۴۵ هزار تن گاز مایع نفتی حمل میکند، شنبه ۱۲ اردیبهشت بر اساس دادههای رهگیری دریایی به سمت شمال تنگه هرمز حرکت کرد و پس از عبور از نزدیکی جزایر لارک و قشم، به سمت دریای عمان پیش رفت.
این کشتی بزرگ حمل گاز که پیشتر میان خلیج فارس و بنادر هند تردد داشته است، اعلام کرده مقصدش هند است و خدمه هندی دارد.
یک روز پیش از این، وزارت خزانهداری ایالات متحده هشدار داد هر شرکت کشتیرانی که برای عبور کشتیهایش از تنگه هرمز به جمهوری اسلامی عوارض پرداخت کند - حتی در قالب کمکهای خیریه به سازمانهایی مانند جمعیت هلال احمر ایران - در معرض خطر تحریمهای تنبیهی قرار خواهد گرفت.
در بیانیه هشدارآمیزی که از سوی دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا صادر شد، آمده که ایالات متحده از تهدیدهای جمهوری اسلامی علیه کشتیرانی و درخواستها برای پرداخت پول بهمنظور دریافت مجوز عبور امن از تنگه هرمز آگاه است.
تنگه هرمز یکی از حیاتیترین مسیرهای دریایی راهبردی جهان است، بهطوری که حدود ۲۰ درصد از جریان صادرات نفت خام از راه دریایی در جهان و گاز طبیعی مایعشده، از آن عبور میکند.
همزمان با این تحولات، ترامپ در فوروم کلاب فلوریدا گفت: «در حال حاضر با افرادی بسیار بیرحم در ایران سر و کار دارم. نمیتوانم بگویم اوضاع خیلی خوب پیش میرود، اما هرگز نمیتوان به ایران سلاح هستهای داد.»
رییسجمهوری آمریکا گفت: «ایران کشوری است که ما نمیدانیم با چه کسی طرف هستیم؛ هیچ رهبری وجود ندارد. آنها هیچ رهبری ندارند. در واقع رهبرانشان هم رفتهاند. این بخشی از مشکل ماست چون نمیدانیم با چه کسی طرف هستیم. تنها کشوری در جهان هستند که کسی نمیخواهد رهبر باشد. میپرسند چه کسی میخواهد رییسجمهور شود و هیچ داوطلبی نیست.»
