بر اساس پیام یک مخاطب، صدای فعالیت شدید پدافند هوایی در گرمدره در استان البرز در ساعت ۲۲:۵۰ یکشنبه شنیده شد.
این مخاطب گفت که صدای ضدهوایی و شلیک به آسمان به مدت حداقل پنج دقیقه شنیده شد.
همچنین ساعت یازده شامگاه ۳۰ فروردین بعد از صدای چند انفجار پدافند بیدگنه شروع به شلیک کرد و صدای جنگنده شنیده شد.
بررسی این پیامها نشان میدهد نگرانیهای شهروندان بهصورت کلی در سه محور قابل دستهبندی است.
موج تعدیل نیرو و ناامنی شغلی
بخش قابل توجهی از پیامها به اخراج و کاهش امنیت شغلی در شرکتها و بخش خصوصی اشاره دارد.
یک مخاطب که خود را از کارکنان گروه اسنپ، خدمات تاکسی اینترنتی، معرفی کرد، گفت: «بیش از ۹۰ درصد پرسنل قراردادهای یک یا دوماهه بستهاند و این حجم نیرو قرار است بیکار شوند.»
در پیامی دیگر از کیش آمده است: «بهخاطر شرایط اقتصادی، تعدیل نیرو انجام دادند و بیکار شدم.»
روایتها همچنین از افزایش قراردادهای کوتاهمدت، تعویق پرداخت حقوق و حتی پرداخت نصف دستمزد در برخی واحدها حکایت دارد.
یک مخاطب نیز از اعمال نفوذ و دخالت حکومت در تعطیلی کسبوکارها خبر داد: «ما چند نفر دندانپزشک هستیم و بهصورت قراردادی در کلینیک دولتی بودیم. به علت حمایت از انقلاب ملی، هم تهدید شدیم و هم اخراج شدیم و حقوقمان را از دیماه ندادند.»
گرانی و کمبود کالاهای اساسی
بسیاری از مخاطبان از کمبود کالاهای اساسی و جهش کمسابقه قیمتها، در بعضی موارد بهصورت روزانه و حتی ساعتی، خبر دادند.
در یکی از پیامها آمده است: «مرغ کیلویی ۳۱۸ هزار تومان و تخممرغ دانهای ۲۰ هزار تومان شده است.»
برخی شهروندان هم از «۱۰ برابر شدن قیمت مواد غذایی» و نبود اقلامی مانند پوشک، پنیر و سس مایونز در فروشگاهها انتقاد کردند.
افزایش شدید هزینه دارو نیز در پیامها برجسته است؛ از جمله بیماری که گفت قیمت داروی ۴ میلیون تومانیاش به ۴۲ میلیون تومان رسیده است.
قطع اینترنت و اختلال در کسبوکار
قطع و محدودیت بیسابقه اینترنت که ۵۰ روز از آن میگذرد، از نظر شهروندان بهعنوان عاملی مهم در تشدید بحران اقتصادی مطرح شده است.
مخاطبان از اتصال دشوار به اینترنت و هزینههای سنگین فیلترشکن از جمله «هر گیگابایت یک میلیون تومان» خبر دادند.
شهروندی از مشهد نوشت برای دسترسی به اینترنت مجبور است هر روز به دانشگاه مراجعه کند.
به گفته کاربران، این محدودیتها نهتنها ارتباطات، بلکه فعالیتهای شغلی و بازار را نیز مختل کرده است.
مخاطبان همچنین قطع اینترنت را به گفتوگوهای تهران و واشینگتن، احتمال امتیازدهی مقامهای جمهوری اسلامی در مذاکرات و پنهانسازی در این زمینه مرتبط میدانند.
پیامهای دریافتی در روزهای اخیر نشان میدهد پس از آتشبس، نهتنها بهبود محسوسی در وضعیت اقتصادی ایجاد نشده، بلکه فشار بر معیشت، اشتغال و دسترسی به خدمات پایه همچنان رو به افزایش است.
این در حالی است که مقامهای حکومت از جمله مسعود پزشکیان، رییس دولت، در سخنانی متفاوت با پیامهای شهروندان اعلام کرد: «سیستم خوب کار میکند و افزایش قیمت اتفاق نیفتاده است.»
نتبلاکس، نهاد مستقل پایش وضعیت اینترنت در جهان، ۳۰ فروردین اعلام کرد قطع اینترنت در ایران از مرز ۱۲۰۰ ساعت فراتر رفته است.
نتبلاکس افزود: «در حالی که نشانهها از ناکامی مذاکرات صلح حکایت دارند، یکی از مهمترین عوامل برای مردم ایران، یعنی برقراری دوباره ارتباط با اینترنت جهانی، همچنان مورد غفلت قرار گرفته است.»
حداقلی بودن درآمدها در شرایطی است که گزارشهای متعددی از تعدیل نیروی گسترده در مشاغل و به ویژه صنایع در هفتههای اخیر منتشر شده است.
در مشهد برخی شرکتهای هواپیمایی کارمندان خود را تعدیل کردهاند.
بر اساس گفتههای شهروندان، شرکت بافندگی و ریسندگی جامعه در شهر مشهد، ۲۶ فروردین بسیاری از کارکنانش را تعدیل کرد.
بهگفته شهروندان، تعداد زیادی از کارگران ساعات ابتدایی صبح مقابل در این کارخانه صف کشیدند و معطل دریافت نامه «عدم نیاز» خود بودند.
پیشتر نیز پیامهایی درباره رکود در صنایع و کاهش فعالیت کارخانهها به دست ایراناینترنشنال رسیده بود.
بر اساس این گزارشها، مشاغل مرتبط با پتروشیمی، از جمله فروشندگان لولههای یوپیویسی، فعالیت خود را متوقف کردهاند. همچنین شرکتهایی که مواد اولیه آنها پلیپروپیلن بوده، پس از آسیب دیدن پتروشیمیها، با کمبود مواد اولیه مواجه شدهاند.
دهها شهروند در پیامهای خود تاکید کردند بازار پس از جنگ دچار رکود شده و از طرفی، وصول چکها نیز به مشکل برخورده است.
به گفته یک مخاطب، چکها برگشت میخورند اما مبالغ در بانک دیگری مسدود میشود؛ نه صاحب چک به پول دسترسی دارد و نه ذینفع.
این شهروند یادآوری کرد نبود زیرساخت انتقال، پولها را بلوکه و فشار مضاعفی بر مردم و کسبوکارها وارد کرده است.
افزایش چشمگیر قیمت کالاها
در شرایطی که بخش بزرگی از پیامها به بحران اقتصادی و افزایش روز به روز کالاها اختصاص دارد، مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، جمعه ۲۸ فروردین در سخنانی، کمبود در بازار را انکار کرد و گفت در این مدت «قیمتها ثابت بوده است».
با اینحال شهروندان روایت دیگری از گرانی دارند؛ در یک نمونه از این پیامها به قیمت نیم میلیون تومانی یک شانه تخممرغ اشاره شده است. درحالیکه همین کالا تا دی ماه سال گذشته و باوجود گرانیها، با قیمت حداکثر ۳۰۰ هزار تومان فروخته میشد.
بر اساس این گزارشها، قیمت یک کیلوگرم نخود به ۲۵۰ هزار تومان، یک کیلوگرم پنیر گوسفندی یک میلیون تومان، یک کیلوگرم پنیر گاوی ۷۰۰ هزار تومان و ذرت هر کیلوگرم ۱۲۰ هزار تومان افزایش یافته است.
شهروندی در همین زمینه گفت: «سال گذشته مرغ کیلویی ۸۶ هزار و ۵۰۰ تومان بود. امروز به قیمت ۳۱۸ هزار تومان خریدم! اما افزایش حقوق کارمند دولت سه میلیون تومان است که فقط پول بیمه تکمیلیاش برای سه نفر از دو میلیون تومان به چهار میلیون و ۵۰۰ هزار افزایش یافته.»
مخاطبی نیز با اشاره به افزایش قیمت یک برند خاص از برنج ایرانی از یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان به دو میلیون و ۳۰۰ هزار تومان گفت: «قیمتها ترمز بریدهاند و کنترل کردن این وضعیت سخت خواهد بود.»
همزمان، برخی کسبوکارها نیز بهدلیل بیثباتی قیمتها فعالیت خود را متوقف کردهاند و برخی واردکنندگان دست از کار کشیدهاند و در نتیجه، گزارشها حاکی از کمبود برخی اقلام غذایی در شماری از شهرهاست.
بهطور نمونه، در برخی فروشگاههای زنجیرهای وابسته به حکومت مانند دیلیمارکت و افق کوروش، روغنهای پنج کیلویی اغلب موجود نیست.
پیامهایی نیز درباره قیمت انواع محصولات پلاستیکی با ماده اولیه پلیمرهای پتروشیمی به دست ایراناینترنشنال رسیده است.
به گفته یک شهروند، قیمت آب معدنی در شماری از شهرها به دلیل افزایش قیمت مواد اولیه بطری آن به ۴۵ هزار تومان رسیده است.
بر اساس این گزارشها همچنین قیمت هر کیلوگرم «نایلون خرید» به ۴۰۰ هزار تومان رسیده و پلاستیک نیز از کیلویی ۲۲۰ هزار تومان به ۵۰۰ هزار تومان افزایش یافته است.
گرانی اثر خود را در همه اصناف نشان داده است. در نمونهای دیگر، لنت جلو پراید از ۳۰۰ هزار تومان به یک میلیون و نیم رسیده است.
قیمت کپسول گاز در چابهار نیز تا ۵۰۰ هزار تومان میرسد.
شهروندی با اشاره به وضعیت این روزهای ایران گفت: «قسط بیمه عقبافتاده دارم، خودم را با روزی یک وعده غذا خوردن وفق دادهام و از همهکس و همهچیز ناامید شدهام...»
شهروندی دیگر تاکید کرد: «کار جمهوری اسلامی تمام نشود، زندگی خیلیها به پایان میرسد.»
مخاطبان ایراناینترنشنال با ارسال پیامهایی، از تداوم قطعی اینترنت در کشور بهشدت انتقاد کردند و گفتند زندگی روزمره و فعالیتهای شغلی آنان، بهطور فزایندهای تحت تاثیر پیامدهای منفی این اقدام جمهوری اسلامی قرار گرفته است.
در ادامه، گزیدهای از پیامهای ارسالی شهروندان آمده است.
- «یکی از آشناهامون دیشب از تهران پیام داد که به مدیرعاملهای شرکتها سیمکارت سفید میدن، ولی فقط میشه به واتساپ و تلگرام وصل شد، نه اینستاگرام. گفت کلی هم پول سیمکارت رو ازشون گرفتن. یعنی این داستان اینترنت فقط دزدی از جیب مردمه.»
- «۴۷ روزه اینترنت رو بهدلیل "به خطر افتادن امنیت ملی" قطع کردن. با دشمن آتشبس کردن و شام خوردن. تمام مقامات اینترنت دارن و به جیرهخورها هم اینترنت سفید دادن. ظاهرا تنها خطر موجود مردم عادیان.»
- «من استاد دانشگاهام و هیچ اینترنتی بهم تعلق نگرفته، گرچه برام اهمیتی نداره. اما به بعضی اساتید و دانشگاهها فقط اینترنت سفید دادن و به بعضی نه، و بهمون گفتن خودتون کلاسها رو برگزار کنید.»
- «زندگی در ایران خیلی خیلی سخت شده، سختتر از قطع اینترنت توسط رژیم در این ۵۰ روز. هیچ شغل و درآمدی برای مردم نیست، مشکلات مالی و معیشتی هر لحظه بدتر میشه، ولی هنوز امیدواریم. جاوید شاه.»
- «بعد از ۴۹ روز، در مقطعی ساعت ۹ صبح وصل شدم. بیمار اعصاب و روانم و با قطعی اینترنت دارم زجر میکشم. یا اینترنت رو وصل کنید یا بیاید به من هم مثل فرشتگان ۱۸ و ۱۹ دیماه تیر خلاص بزنید بیشرفها. پاینده ایران و جاوید شاه.»
- «من بعد از ۴۰ روز به اینترنت وصل شدم. خواستم بگم واقعا وضعیت خیلی بده، همهچی گرونه، نمیتونم به دانشگاه برسم، از کار بیکار شدم و مجبورم اسنپ کار کنم. واقعا امیدوارم هرچه زودتر این وضعیت تموم بشه.»
- «افزایش حداقل دوبرابری قیمتها و قطع اینترنت باعث تعطیلی کسبوکار ۱۱ ساله ما شد. خونهایی که ریخته شده رو فراموش نمیکنیم و توافقها برامون اهمیتی نداره.»
