خبرگزاری رویترز به نقل از منابع دریایی گزارش داد که پس از حرکت دو شناور برای عبور از تنگه هرمز، صدای تیراندازی شنیده شده است.
رویترز جزئیات بیشتری درباره این رویداد اعلام نکرده است. با اینحال منابع دیگر پیشتر اعلام کردند کشتیهای هندی در نزدیکی جزیره لارک احتمالا در پی هشدارهای نیروهای سپاه پاسداران بازگشتند.
بلومبرگ در همین رابطه، به نقل از دو مالک کشتی که شناورهایشان در منطقه حضور دارند نوشت نیروهای جمهوری اسلامی به کشتیها در تنگه هرمز پیام رادیویی ارسال کردند که این گذرگاه حیاتی نفت و گاز به روی تردد دریایی بسته است؛ این در حالی است که کمتر از یک روز پیش، عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری گفته بود تنگه باز است.
رویترز نیز به نقل از منابع کشتیرانی گزارش داد برخی کشتیهای تجاری پیام رادیویی از نیروی دریایی سپاه پاسداران دریافت کردهاند که در آن اعلام شده تنگه هرمز بار دیگر بسته شده و به شناورها اطلاع داده شده هیچ شناوری اجازه عبور از این آبراه را ندارد.
در حالی که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در تازهترین اظهاراتش درباره ایران گفت که «خبرهای نسبتا خوبی» دریافت کرده و همچنان احتمال توافق را مطرح کرد، سران جمهوری اسلامی و هواداران حکومت بر سر ادامه جنگ یا مذاکره با آمریکا دچار تنش شدهاند و به جان هم افتادهاند.
رییسجمهوری آمریکا شنبه ۲۹ فروردین در هواپیمای ایرفورس وان در گفتوگو با خبرنگاران اعلام کرد آمریکا به هر شکل ذخایر اورانیوم با غنای بالای جمهوری اسلامی را به دست میآورد.
ترامپ هشدار داد در صورت شکست مذاکرات، این اقدام «بسیار غیر دوستانهتر» انجام میشود؛ اما در هر صورت واشینگتن این مواد را بازخواهد گرداند.
او گفت خبرهای «نسبتا خوبی» درباره ایران دریافت کرده، اما جزییاتی ارائه نداد.
ساعاتی پیش از این اظهارات، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در پستی در شبکه اجتماعی ایکس، از باز شدن تنگه هرمز خبر داد و گفت که متناسب با آتشبسی که در لبنان برقرار شده، عبور و مرور در تنگه هرمز در جریان است: «عبور و مرور همه کشتیهای تجاری از تنگه هرمز (از همان مسیری که جمهوری اسلامی تعیین کرده است) تا پایان دوره آتشبس موقت با آمریکا بهطور کامل آزاد شده است.»
ترامپ اما در تروثسوشال نوشت که تنگه هرمز کاملا باز است اما محاصره دریایی ایران همچنان برقرار خواهد ماند.
مجموعه این اظهارات، خشم طیفی از حاکمیت در جمهوری اسلامی و هواداران تندروی حکومت را برانگیخت و آنان را واداشت تا واکنش نشان دهند و در نهایت، ابراهیم ذوالفقاری، سخنگوی قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا اعلام کرد کنترل تنگه هرمز «به حالت قبل برگشت» و «تحت مدیریت و کنترل شدید نیروهای مسلح جمهوری اسلامی» قرار دارد.
همزمان، دادههای مراکز مستقل نشان میدهد تردد کشتیها در تنگه هرمز به طرز قابل ملاحظهای افزایش یافته است.
در واکنشی دیگر، رضا طلایینیک، سخنگوی وزارت دفاع جمهوری اسلامی، گفت که تنگه هرمز «فقط در وضعیت آتشبس به صورت محدود و مشروط باز است» و افزود: «وضعیت اعلامشده در تنگه هرمز موقتی بوده و در صورت فشار بر برادران و خواهران لبنانی، شرایط به وضعیت پیشین باز خواهد گشت.»
او ادامه داد: «اگر دشمن در دیپلماسی خدعهای به کار گیرد، در میدان رزم قاطع ورود خواهیم کرد.»
پیش از این موارد، علیرضا زاکانی، شهردار تهران، در حساب کاربری ایکس خود که بعد مسدود شد، خواستار پاسخ صریح و فوری به سخنان ترامپ شد.
او نوشت: «بعد از توییت عراقچی، شاهد هتاکی و بدمستی ترامپ بودیم. اگر دروغ است، با صدای بلند، بدون لکنت، قاطع و سریع جوابش را بدهید. اگر هم خدای نکرده واقعیت دارد، چیزی که دشمن زبون در میدان به دست نیاورده را نباید سر میز مذاکره به او هدیه کنیم.»
زاکانی تاکید کرد که قرار بود میز مذاکره «ادامه و مکمل میدان» باشد.
از سوی دیگر، خبرگزاری مهر، وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی، با انتقاد از نحوه اعلام بازگشایی تنگه هرمز از سوی عراقچی، نوشت که پست بدون توضیحات تکمیلی او، «بهترین فرصت را برای ترامپ مهیا کرد تا فراتر از واقعیت، خود را برنده جنگ اعلام کند و جشن پیروزی بگیرد».
مهر در ادامه تاکید کرد مذاکرات مربوط به آتشبس تنها از سوی وزارت امور خارجه پیگیری نمیشود و افزود طبیعی است در چنین شرایطی لازم باشد همه اعضای تیم بهصورت یکپارچه درباره تصمیمهای اتخاذ شده، توضیح دهند.
همزمان عزتالله ضرغامی، عضو شورای عالی فضای مجازی، در پی اعلام بازگشایی تنگه هرمز و اظهارات ترامپ درباره پذیرش ممنوعیت غنیسازی از سوی جمهوری اسلامی، با انتشار پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «یک مسلمان نیست یک خرده به مردم بگوید چه خبر است و دارد چه میشود؟»
وزیر پیشین میراث فرهنگی و گردشگری نوشت: «مراقب روایات یاسآور دشمن و شکلگیری دوقطبیها هستید؟»
دوقطبی شکل گرفته است؟
با وجود این هشدار ضرغامی، بهنظر میرسد دوقطبی مورد نظر او همین حالا نیز علاوه بر طبقه حاکم، در میان هواداران جمهوری اسلامی هم شکل گرفته است و دو طرف رویاروی هم ایستادهاند.
در همین راستا، محمدمهدی بابایی که کانال تلگرامی پرمخاطبی دارد و «اخبار جنگ» را بر پایه روایت جمهوری اسلامی مینویسد، در تلگرام خود نوشت: «مردم انقلابی خیابونارو ول نکنید ... به حرف رهبر انقلاب گوش کنید. خیابون نباید رها شه. احتمالا بهزودی شعار نه به جنگ یه سری قراره بدن.»
او در پست دیگری نوشت: «واقعا الان هیچکس نمیدونه مملکت چه خبره. حتی صبح شهادت رهبر شهید (اشاره به علی خامنهای، دیکتاتور کشتهشده ایران) هم انقدر شلم شولبا نبوده. رهبر شهید فرمودن شبه کودتا ... خب چی شدن کودتاچیا؟ بیاید اصلا من رو بگیرید بگید رییس کودتا باباییه. باز حداقل مشخص شه چی بوده کی بوده و به کجا وصل ....»
از سوی دیگر، خوانندگان تلگرام خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، پای پست مرتبط با اعلام عراقچی درباره باز شدن تنگه هرمز، به انتقاد تند از او پرداختند و به این رویکرد جمهوری اسلامی تاختند.
در یک نمونه، کابری نوشت: «فاتحه جمهوری اسلامی خوانده شد. دیگر به همه شهدای جهان اسلام خیانت کردید. درباره حرفهای رهبری فکر میکنم. فتنه مسئولان .... حتی به شهدای میناب هم فکر نکردید. خون رهبری هم هیچ. شما به عذاب سخت الهی گرفتار خواهید شد. این واقعیت تلخ را باید قبول کنم: این بار هم ملت را مسخره کردید. خداوند از شما نمیگذرد.»
کانال تلگرام رسانه اصولگرای تندروی رجانیوز نیز ویدیویی از صحبتهای مهدی سلحشور، مداح، در بروجرد منتشر کرد که گفت: «اگر کسی در مقابل دشمن ترسی در دلش جا داده باشد، گورش را گم کند تا کسی در میدان باشد که مانند رزمندگان جگر داشته باشد.»
مرتضی محمودی، نماینده مجلس، نیز در حساب ایکس خود نوشت: «اگر بهانه جنگ نبود حتما آقای عراقچی را به خاطر پیام توئیتریاش استیضاح میکردیم. این بار چندم است که وزیر امور خارجه ایران در بزنگاه های حساس جنگ، با اظهار نظر عجیب و بیموقع، نقش آرامشبخش بازارهای جهانی نفت و انرژی را ایفا میکند.»
او در ادامه پست خود نوشت «پ.ن: جهت اطلاع مسئول تیم مذاکره کننده ایران» که به محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، اشاره دارد.
همزمان با این فعل و انفعالات، خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، اعلام کرد مقامهای جمهوری اسلامی، «تا این لحظه» با حضور در دور بعدی مذاکرات موافقت نکردهاند.
تسنیم نوشت این موضوع از طریق واسطه پاکستانی به مقامات آمریکایی اطلاع داده شده است.
به گزارش این خبرگزاری، «ادامه محاصره دریایی ایران و همچنین زیادهخواهیهای آمریکاییها در مذاکره که در پیامهای رد و بدل شده اخیر نیز ادامه دارد»، دلیل این اتفاق بوده است.
از سوی دیگر، ترامپ درباره علت تناقض سخنان او که گفته است «مقامهای حکومت ایران با همه خواستههای آمریکا موافقت کردند» با اظهارات عمومی مقامهای جمهوری اسلامی، در پاسخ به یک خبرنگار گفت: «آنها مجبورند چیز متفاوتی بگویند، چون افرادی دارند که باید راضی نگه دارند. من فقط دارم واقعیت را همانطور که هست بیان میکنم.»
خبرگزاری تسنیم وابسته به سپاه پاسداران نوشت جمهوری اسلامی فعلا با دور بعدی مذاکره با آمریکا موافقت نکرده است.
تسنیم نوشت که این موضوع از طریق واسطه پاکستانی به مقامات آمریکایی اطلاع داده شده است.
چهارشنبه ۱۹ فروردین، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا آتشبسی دوهفتهای اعلام کرد و به تهران مهلت داد با پذیرش شروط آمریکا وارد مذاکره شود.
این آتشبس سهشنبه این هفته به پایان میرسد. در حالیکه تهران در رسانههای عمومی، بر پافشاری بر پیششرطهای خود اصرار دارد، رئیسجمهور آمریکا اعلام کرد مقامهای جمهوری اسلامی با تمام شروط آمریکا موافقت کردند، اما برای «راضی نگهداشتن» عدهای در ایران، مواضع متناقضی ابراز میکنند.
در ادامه گفتوگوهای دیپلماتیک درباره جنگ واشینگتن و تهران، محمد اسحاق دار، وزیر خارجه پاکستان اعلام کرد دیپلماتهای پاکستانی در تلاش هستند تا پلی میان اختلافات دو طرف بزنند و زمینه تفاهم را فراهم کنند.
اسلامآباد پس از آتشبس ۱۹ فروردین، برای اولینبار بین جمهوری اسلامی و آمریکا بهعنوان میانجی وارد عمل شد. مذاکراتی که در دور اول موفقیتی در پی نداشت.
در همینحال وزیر خارجه مصر اعلام کرد قاهره در حال همکاری نزدیک با پاکستان برای تدوین چارچوبی با هدف دستیابی به صلح پایدار میان واشینگتن و تهران است.
او گفت مصر، ترکیه، پاکستان و عربستان سعودی در حال هماهنگی برای یک تلاش منطقهای گستردهتر هستند که هدف آن جلوگیری از تشدید دوباره تنشها و ایجاد زمینه برای یک ترتیبات امنیتی پس از جنگ است.
دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا در پاسخ به خبرنگاری که از او درباره علت تناقض گفتههای او که «مقامهای جمهوری اسلامی با همه خواستههای آمریکا موافقت کردند» با اظهارات عمومی مقامهای جمهوری اسلامی، گفت: «آنها مجبورند چیز متفاوتی بگویند، چون افرادی دارند که باید راضی نگه دارند. من فقط دارم واقعیت را همانطور که هست بیان میکنم.»
پس از اعلام آتشبس، مذاکرات اسلامآباد با حضور تیم پرتعداد جمهوری اسلامی، به ریاست محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی و از مقامهای سابق سپاه پاسداران از یک سو و جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا برگزار شد.
تهران ۱۰ شرط برای مذاکرات داشت که هیچکدام از آنها محقق نشد، با اینحال مقامهای تهران پای میز مذاکره رفتند.
در سوی دیگر، پس از اتمام مذاکره، جمهوری اسلامی اخلال در تردد تنگه هرمز را متوقف کرد. اگرچه مقامهای جمهوری اسلامی از ادامه تسلط بر تنگه هرمز خبر دادند، اما دادههای ردیابی ترافیک دریایی نشان میدهد عبور از این تنگه به طرز قابل ملاحظهای افزایش داشته است.
