کنگره آزادی ایران پس از دو روز برگزاری با هدف «گفتوگو و همگرایی میان دموکراسیخواهان»، به پایان رسید و شرکتکنندگان در آن، بر ضرورتهایی چون کثرتگرایی و توجه به مطالبات جریانهای مختلف در گذار سیاسی در ایران و رعایت حقوق شهروندی به ویژه حقوق اقوام و اقلیتها، تاکید کردند.
کنگره آزادی ایران روزهای هشتم و نهم فروردین با حضور حدود ۴۰۰ مهمان از فعالان سیاسی، مدنی و دانشگاهی، از نقاط مختلف جهان، در لندن برگزار شد.
هدف اصلی این رویداد، تلاش برای «ایجاد گفتوگو و همگرایی میان دموکراسیخواهان»، از جمله احزاب، تشکلها، جریانهای فکری، گروههای مختلف سیاسی و فرهنگی، و چهرههای مخالف جمهوری اسلامی بود.
«جنسیت و دموکراسی»، «عاملیت شهروندان و حمایت جامعه بینالمللی»، «توسعه اقتصادی و عدالت اجتماعی، پیشنیاز دموکراسی»، «اپوزیسیون متکثر چگونه به تفاهم میرسد؟»، «احزاب و سازمانهای سیاسی، موتور محرک دموکراسی»، «نقش جنبشهای اجتماعی و جامعه مدنی در دموکراسی پایدار»، «ایرانی بیتبعیض، مشارکت و همافزایی» و «ایران، کثرت و دموکراسی»، هشت پنل این کنگره بودند.
به گزارش تهمینه رستمی، خبرنگار ایراناینترنشنال، در روز اول برگزاری این کنگره، بحثها بیشتر سیاسی و حول محور موضوعاتی چون گذار سیاسی و تجربه دیگر کشورهای جهان در زمینه گذار بود.
بر اساس این گزارش، موضوعاتی که در روز دوم مورد بررسی قرار گرفت، بیشتر حول محور مسائل عملی نظیر حقوق شهروندی و حقوق اقلیتها و همچنین چگونگی دسترسی به اینترنت آزاد بود.
مهرداد یوسفیانی، مشاور پیشین شاهزاده رضا پهلوی، در حاشیه برگزاری این کنگره به ایراناینترنشنال گفت: «گفتمان ما مبتنی بر تکثرگرایی است و در این تکثر و ساختار سیاسی، نماد و نهاد مشروطهخواهان نیز حضور خواهد داشت.»
درخواست برای پایان جنگ
محمد اولیاییفرد، حقوقدان و عضو شبکه وکلای «یککلمه» در حاشیه برگزاری کنگره آزادی گفت: «ما در شبکه وکلای یککلمه قانونی برای ایران فردا تدوین کردیم تا بتوانیم همه صداها و نگاهها را در قانون پس از نبودن جمهوری اسلامی لحاظ کنیم.»
مریم سطوت، فعال سیاسی جمهوریخواه، نیز در حاشیه این کنگره به ایراناینترنشنال گفت: «بسیاری از سخنرانان در این کنگره تاکید کردند مهمترین مساله مردم ایران، پایان جنگ است.»
او افزود: «در این کنگره درباره حل مسائل ایران از زوایای سیاسی گفتوگو شد.»
شنبه نهم اسفند ۱۴۰۴ و پس از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی، شورای هماهنگی کنگره آزادی ایران با صدور اطلاعیهای اعلام کرد: «مسئول اصلی این جنگ، جمهوری اسلامی است.»
در بیانیه این شورا آمده بود: «ملت ایران بدون آن که خودش هیچ نقشی داشته باشد، در شرایط یک جنگ ناخواسته قرار گرفته است. حکومت با سرکوب داخلی، ماجراجوییهای خارجی، و بستن راههای اصلاح مسالمتآمیز، کشور را در موقعیتی قرار داده که امنیت و آینده ملت را بهشدت تهدید میکند.»
این کنگره خود را متعهد دانسته بود تا با «تقویت هماهنگی میان نیروهای جامعه مدنی و سیاسی و ارسال پیامهای مسئولانه، از بروز خشونت داخلی و فروپاشی اجتماعی جلوگیری کند و بستر گفتوگو را برای آیندهای دموکراتیک و صلحآمیز فراهم آورد».
آلترناتیو دموکراتیک
اسماعیل عبدی، فعال صنفی معلمان که ۱۰ سال در ایران زندانی بوده است، در حاشیه کنگره آزادی به ایراناینترنشنال گفت: «ما در کنگره آزادی امیدواریم بتوانیم صدای واحدی ایجاد کنیم تا آرام آرام به یک آلترناتیو دموکراتیک برسیم که بتواند ایران را به دموکراسی برساند.»
برگزارکنندگان این رویداد گفتند که این کنگره «فرصتی برای شنیدن صداهای متنوع، دیدگاههای متفاوت و ایجاد پلی میان اندیشه و عمل» است و در پی «ترسیم مسیر آینده» خواهد بود.
آنان تاکید کردند که این کنگره قرار نیست به طیف سیاسی خاصی در میان مخالفان جمهوری اسلامی نزدیکتر باشد.
چهرههایی چون ریوار آبدانان (پیام ویدیوی)، وریا امیری، لادن بازرگان، شکریا برادوست، فریبا بلوچ، بهروز بیات، آرش جودکی، مهرداد خوانساری، نعیمه دوستدار، حسین رزاق (حضور مجازی)، مریم سطوت، سمانه سوادی، مونا سیلاوی، شیرین شمس، کامبیز غفوری، مهدی فتاپور، هادی قائمی، مهدیه گلرو و هما هودفر، در این کنگره سخنرانی کردند.
از جمله اعضای شورای هماهنگی کنگره آزادی ایران میتوان به شهریار آهی، عظمت اژدری، نازنین افشینجم، مهران براتی، ناصر بلیدهای، نیره توحیدی، آرام حسامی، سعید دهقان، حسین رزاق، مجید زمانی، محسن سازگارا، امید شمس، اسماعیل عبدی، خالد عزیزی، رضا علیجانی، مهدیه گلرو، محسن مخملباف و عطا هودشتیان اشاره کرد.
در صفحه این کنگره در شبکه اجتماعی ایکس آمده است «به رسمیت شناختن تنوع عقیده، مذهب، جنسیت و دیدگاهها در تعیین سرنوشت کشور» امری ضروری محسوب میشود و کثرتگرایی و دموکراسی، مفاهیمی «جداییناپذیر» هستند.
از بندر گناوه تا کوچههای آبادان و سولههای دهلران
یکی از مخاطبان ایراناینترشنال، با انتقاد شدید از هزینهکرد حکومت برای گروههای شبهنظامی گفت: «در این شرایط اقتصادی خراب و تورمی که مردم با آن روبهرو هستند، چرا باید جمهوری اسلامی هزینه گروههای حشدالشعبی را بدهد و خانوادههای آنها را نیز در ایران اسکان دهد و تامین کند؟»
شهروند دیگری با یادآوری سوابق سرکوبهای پیشین، هدف از حضور این نیروها در ایران را روشن دانست و نوشت: «این نیروها برای کشتار مردم آمدهاند. ما دیماه را فراموش نکردهایم که حکومت از آنها برای کشتن شهروندان کمک گرفت.»
اطلاعات ارسالی از استان خوزستان نیز حکایت از تغییر چهره شهرها دارد.
مخاطبی از آبادان در پیامی کوتاه گفت: «از آبادان پیام میدهم. حضور این نیروها با پرچم و لباس نظامی، شهر را ترسناک کرده است.»
مخاطب دیگری از آبادان، وضعیت شهر را چنین تشریح کرد: «نیروهای حشدالشعبی با تویوتا هایلوکس، در پایگاه بسیج روبهروی سیتیسنتر مستقر شدهاند و با نیروهای سپاه در طول مسیر چند ایستبازرسی راه انداختهاند و خودروهای مردم را تفتیش میکنند.»
در اهواز و خرمشهر نیز وضعیت مشابهی گزارش شده است.
یکی از بینندگان ایراناینترنشنال ضمن «تروریست» خواندن این افراد، هشدار داد: «ورود این نیروها به ایران، و بهویژه اهواز، خرمشهر و آبادان، با هدف کشتار مجدد مردم انجام شده است.»
دامنه استقرار این نیروها به استانهای دیگر نیز کشیده شده است.
مخاطبی از ایلام در پیامی گفت: «نیروهای حشدالشعبی در سولههای شرکت اروندان شهرستان دهلران ایلام جمع شدهاند.»
همچنین مخاطب دیگری از استان بوشهر اطلاع داد که این نیروها در گناوه، به هتل خلیج فارس رفتهاند و آنجا مستقر شدهاند.
در پیامی دیگر که از بندرعباس ارسال شده، شهروندی پرسیده است: «کاروانهای حشدالشعبی با خودروهای زرهی وارد ایران شدهاند؛ چرا اسرائیل و آمریکا آنها را هدف قرار نمیدهند؟»
از سوی دیگر، بسیاری از خانوادهها از امنیت فرزندان خود ابراز نگرانی کردهاند.
مخاطبی در پیام خود تاکید کرد: «با ورود این نیروها به آبادان، شهر ناامن و ترسناک شده و شهروندان نگران کودکان خود هستند.»
تنشهای منطقهای و نقض قوانین داخلی
حضور سازمانیافته نیروهای شبهنظامی حشدالشعبی در ایران در حالی صورت میگیرد که نهادهای حقوقی مانند «دادبان» آن را مصداق بارز نقض اصل ۱۴۶ قانون اساسی و تهدیدی جدی برای امنیت شخصی شهروندان میدانند.
این اصل بر ممنوعیت استقرار هرگونه پایگاه نظامی خارجی در کشور تاکید دارد و متن دقیق آن میگوید: «استقرار هر گونه پایگاه نظامی خارجی در کشور هرچند به عنوان استفادههای صلحآمیز باشد، ممنوع است»
نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در عراق در هفتههای اخیر در حمایت از تهران، حملاتی را علیه اهداف آمریکا و نیز اقلیم کردستان عراق انجام دادهاند. همزمان، حملات به مواضع حشدالشعبی در روزهای اخیر شدت گرفته است.
شورای سردبیری اورشلیمپست در یادداشت خود با اشاره به سخنان شاهزاده رضا پهلوی در کنفرانس اقدام سیاسی محافظهکاران (سیپک) در تگزاس تاکید کرده که این سخنان را باید مورد توجه قرار داد و همزمان آن را در برابر واقعیتهای سیاسی و خطرات منطقهای سنجید.
شاهزاده رضا پهلوی شنبه هشت فروردین در سخنرانی خود در این نشست خواستار برچیدن کامل جمهوری اسلامی شد و از مخاطبان خواست «خاورمیانهای جدید را تصور کنند که در آن ایران دوست اسرائیل است».
او گفت پس از جمهوری اسلامی، ایرانِ شریک دموکراتیک ایالات متحده و اسرائیل خواهد بود.
بهنوشته اورشلیمپست او درعین حال نسبت به هرگونه توافق با رژیم کنونی هشدار داد و گفت اپوزیسیون ایران همچنان پراکنده است.
شورای سردبیری اورشلیمپست در یادداشت خود تاکید کرده که این واقعیتها باید در ابتدا بیان شوند، زیرا هم وعده و هم محدودیتهای پیام شاهزاده رضا پهلوی را تعریف میکنند.
در این یادداشت گفته شده که او یک پیمان صلح، یک ائتلاف حاکم، یا نقشه راهی که احتمالا هفته آینده محقق شود ارائه نکرد اما استدلالی علنی و صریح را مبنی بر اینکه جمهوری اسلامی نماینده تمام ایران نیست و دشمنی با اسرائیل دکترین یک رژیم است، نه حقیقتی ابدی درباره ایران، مطرح کرد.
بهنوشته شورای سردبیری اورشلیمپست این تمایز برای اسرائیلیها اهمیت دارد. برای نزدیک به نیم قرن، جمهوری اسلامی با پول، سلاح، آموزش و ایدئولوژی در یک کارزار منطقهای علیه دولت یهود سرمایهگذاری کرده است. حزبالله، شبهنظامیان عراقی و حوثیها همگی بخشی از این سیستم فشار بودهاند. اسرائیلیها، بهدرستی، آموختهاند که تهران را بهعنوان مرکز یک جنگ طولانی که از طریق موشکها، نیروهای نیابتی و تروریسم انجام میشود، تلقی کنند.
اسرائیل و ایران وزن تاریخی مشترکی دارند
بهنوشته اورشلیمپست پهلوی از اسرائیلیها میخواهد ایران را از رژیمی که از سال ۱۳۵۷ بر آن حکومت کرده جدا کنند. این یک ادعای سیاسی جدی است. همچنین باری تاریخی دارد. زمانی که او از کوروش بزرگ یاد میکند، تلاش دارد ایران را در داستانی بسیار قدیمیتر قرار دهد، داستانی که شامل تساهل ایرانی، حافظه یهودی، و دورهای پیش از آن است که جمهوری اسلامی دشمنی با اسرائیل را به هویت دولتی تبدیل کند.
شورای سردبیری اورشلیمپست در سرمقاله خود تاکید کرده که معتقد است این ادعا شایسته آن است که حتی از سوی کسانی که در به قدرت رسیدن شاهزاده رضا پهلوی تردید دارند، بهطور جدی شنیده شود.
این روزنامه افزوده است که اسرائیلیها دلیلی برای سادهلوحی ندارند. حاکمان ایران همچنان نیروهایی را که غیرنظامیان و سربازان اسرائیلی را هدف قرار میدهند تامین مالی، تسلیح و هدایت میکنند. یک سخنرانی در تگزاس میدان نبرد را تغییر نمیدهد. حزبالله را خلع سلاح نمیکند. کشتار هفت اکتبر یا سالها استقرار ایران در سراسر منطقه را پاک نمیکند. احساسات، راهبرد نیستند و شعارها واقعیتهای موجود در میدان را تغییر نمیدهند.
با این حال شورای سردبیری اورشلیمپست افزوده است: «اما راهبرد همچنین مستلزم توانایی تشخیص یک گشایش زمانی است که پدیدار میشود. خود توافقهای ابراهیم برای سالها بهعنوان یک خیال دیپلماتیک تلقی میشدند. سپس رهبران تصمیم گرفتند آنچه را بسیاری ترجیح میدادند فقط در خلوت درباره آن صحبت کنند، بهطور علنی بیان کنند: اینکه منافع مشترک از فرمولهای قدیمی قویتر است و عادیسازی علنی اهداف واقعی ملی را تامین میکند.»
این روزنامه نوشته است: «پهلوی تلاش میکند کاری مشابه را با ایران انجام دهد. او به مخاطبان غربی، کشورهای عربی، اسرائیلیها، دیاسپورای ایرانی و ایرانیان داخل کشور میگوید که همراستایی متفاوتی ممکن است، و اینکه اسرائیل لازم نیست برای همیشه بهعنوان دشمن سازماندهنده سیاست ایران باقی بماند.»
شورای سردبیری اورشلیمپست با تایید این نظر که اپوزیسیون جمهوری اسلامی پراکنده است و در هر قضاوت باید این نکته را به رسمیت شناخت، افزوده است: «اعلام یک چشمانداز آسانتر از ساختن آن است. سقوط یک رژیم اگر رخ دهد، بهطور خودکار نظم لیبرال، نهادهای پاک یا جانشینی باثبات ایجاد نمیکند.»
به نوشته این روزنامه، «با این حال، در اینکه یک چهره عمومی ایرانی بهروشنی چیزی را بیان میکند که بسیاری دیگر از گفتن آن میپرهیزند، ارزشی وجود دارد. در رد این دروغ رژیم جمهوری اسلامی که نفرت از اسرائیل نشانه اصالت ایرانی است، ارزشی وجود دارد. در فراهم کردن زبانی برای اسرائیلیها و ایرانیان برای چیزی غیر از جنگ دائمی، ارزشی وجود دارد.»
شورای سردبیری اورشلیمپست در سرمقاله خود از سیاستگذاران در اورشلیم و واشینگتن خواسته است که قضاوتی واقعگرایانه و سختگیرانه داشته باشند: «پهلوی نباید رمانتیکسازی شود. او باید با واقعیت سیاسی، با سازماندهی، با میزان حمایت در داخل ایران، و با تواناییاش برای تبدیل نمادگرایی به یک جایگزین معتبر آزموده شود. اما در عین حال، او نباید از سر عادت نادیده گرفته شود.»
در این سرمقاله گفته شده است که یکی از شکستهای مکرر غرب در قبال ایران، محدود بودن تخیل آن بوده است. رویکرد غرب در قبال جمهوری اسلامی، اغلب میان ترس از رژیم و سازش با آن در نوسان بوده، گویی رژیم تنها ایرانِ موجود است.
در پایان این سرمقاله گفته شده است: «اسرائیل نمیتواند سیاست خود را تنها بر امید بنا کند. اما میتواند زمانی را که یک صدای ایرانی از چیزی سخن میگوید که بهندرت در این منطقه شنیده میشود، تشخیص دهد: استدلالی که صلح با اسرائیل را درون یک چشمانداز مشروع از آینده ایران قرار میدهد. آن افق دور است، اما ارزش نام بردن دارد.»
تلگراف شامگاه شنبه هشتم فروردین نوشت پرستیوی، شبکه خبری انگلیسیزبان صداوسیمای جمهوری اسلامی، متهم است که از دفتر خود در لندن بهعنوان پوششی برای جذب مهره استفاده میکند.
تلگراف افزود پرستیوی با گزارشهای خود درباره خیریهها، مدارس و سازمانهای اجتماعی یهودیان، عملا «فهرستی از اهداف برای تروریستها» ایجاد کرده است.
هفته گذشته، چهار آمبولانس متعلق به یک خیریه یهودی در خارج از کنیسهای در شمال لندن به آتش کشیده شدند. پلیس بریتانیا دو مرد را به اتهام دست داشتن در این حمله یهودستیزانه دستگیر کرد.
تحقیقات درباره این رویداد تحت هدایت پلیس ضد تروریسم بریتانیا ادامه دارد. همزمان، برخی گمانهزنیها درباره احتمال دخالت حکومت ایران در این حمله مطرح شده است.
پیشتر دو مرد ایرانی به اتهام جاسوسی برای جمهوری اسلامی در بریتانیا تحت پیگرد قرار گرفتند. آنها به «رصد خصمانه» سفارت اسرائیل و قدیمیترین کنیسه بریتانیا متهم هستند.
تیرماه ۱۴۰۴، کمیته اطلاعات و امنیت پارلمان بریتانیا نسبت به افزایش چشمگیر تمایل تهران برای انجام «ترور، جاسوسی و حملات سایبری» در خاک این کشور هشدار داد و از دولت بریتانیا خواست تا در راهبرد خود نسبت به جمهوری اسلامی «بازنگری اساسی» انجام دهد.
نقش خبرنگاران پرستیوی در جذب جاسوس
تلگراف در ادامه گزارش داد تهدیدات ناشی از فعالیت عوامل جمهوری اسلامی در خاک بریتانیا موضوع تازهای نیست و از مدتها پیش نسبت به آن هشدار داده شده است.
بر اساس این گزارش، نهادهای اطلاعاتی جمهوری اسلامی بارها یهودیان، شهروندان اسرائیلی و مخالفان حکومت ایران را هدف قرار دادهاند و اغلب از شبکههای تبهکار بهعنوان عوامل نیابتی خود استفاده کردهاند.
جاناتان هکت، مامور سابق اطلاعاتی آمریکا و متخصص در زمینه عملیات مخفی جمهوری اسلامی، در مصاحبه با تلگراف گفت: «از نگاه ایران، لندن محیطی سهلگیرانه دارد. پرس تیوی نهتنها از این پوشش برای فعالیتهای پنهانی استفاده کرده، بلکه برخی اقدامات را بهصورت علنی نیز انجام میدهد.»
او افزود شماری از خبرنگاران پرستیوی در فرآیند شناسایی، ارزیابی و در نهایت جذب «اهداف بالقوه» برای جمهوری اسلامی نقش داشتهاند.
هکت که بهمدت دو دهه مدیریت عملیات اطلاعاتی نیروی تفنگداران دریایی آمریکا را بر عهده داشت، همچنین هشدار داد استفاده از پوشش خبرنگاری برای جاسوسی، مختص حکومت ایران نیست.
اول فروردین، موسسه پژوهشی «نتورک کانتیجن» در گزارشی از ارتباط پرستیوی با گروههای چپ افراطی در آمریکا پرده برداشت.
بر اساس این گزارش، مراسم یادبود علی خامنهای، دیکتاتور پیشین ایران، در یکی از پارکهای منهتن و همچنین تجمع «روز قدس» در این شهر، با هماهنگی میان این شبکه و گروههای چپ افراطی برگزار شده است.
تحریمشده در غرب، فعال در بریتانیا
هکت در ادامه مصاحبه خود با تلگراف گفت خبرنگاران پرستیوی پس از «شناسایی و آمادهسازی» افراد آنها را به «ماموران باتجربهتر» واگذار میکنند.
او ادامه داد: «آنها بخش زیادی از کارهای اولیه را انجام میدهند و با افراد صحبت میکنند. اگر پوشش خبرنگاری داشته باشید، بسیار مفید است، چون صحبت کردن با مردم طبیعی به نظر میرسد و در عین حال، امکان دسترسی بیشتر به مقامهای دولتی بریتانیا را فراهم میکند.»
به گفته هکت، دفتر پرستیوی در لندن اکنون نقش مهمتری در روند جذب جاسوس برای تهران ایفا میکند، بهویژه در شرایطی که این شبکه در دیگر کشورهای غربی با تحریم مواجه شده است.
او همچنین به نقش مرضیه هاشمی، مجری پرستیوی در واشینگتن، در فعالیتهای اطلاعاتی جمهوری اسلامی اشاره کرد و افزود او در مراحل اولیه جذب مونیکا ویت، کارشناس سابق ضدجاسوسی در نیروی هوایی ایالات متحده، دست داشت.
ویت که به پروندههای فوقمحرمانه دفاع ملی آمریکا دسترسی داشت، از سوی جمهوری اسلامی بهعنوان جاسوس به کار گرفته شد و در نهایت، در سال ۲۰۱۳ به ایران نقل مکان کرد.
در سالهای اخیر، اتحادیه اروپا، استرالیا، کانادا و آمریکا پرستیوی را بهدلیل پخش اعترافات اجباری از بازداشتشدگان، از جمله روزنامهنگاران و کنشگران، در فهرست تحریمهای خود قرار دادهاند.
