پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال حاکی از آن است که همزمان با ادامه جنگ و هراس حکومت از احتمال آغاز مجدد اعتراضات مردمی، استقرار نیروهای سرکوب جمهوری اسلامی و همچنین نیروهای حشد الشعبی در چندین شهر شدت گرفته است.
مخاطبان دوشنبه ۱۰ فروردین در پیامهای خود تاکید کردند این حضور نظامی در نقاط مختلف شهری، نگرانی گستردهای در میان شهروندان ایجاد کرده و فضای عمومی را تحت تاثیر قرار داده است.
در آبادان، یکی از شهروندان از وضعیت «ناامن و ترسناک» شهر خبر داد و نسبت به امنیت خانوادهها، بهویژه جوانان، ابراز نگرانی کرد.
بر پایه روایتهای مردمی، حدود ساعت ۱:۳۰ بامداد ۱۰ فروردین، نیروهای حشد الشعبی با چندین خودروی هایلوکس وارد پایگاه بسیج روبهروی سیتیسنتر شدند.
در مسیر حرکت این نیروها، چندین ایست بازرسی ایجاد شد و از فیلمبرداری شهروندان جلوگیری به عمل آمد که نشاندهنده کنترل شدید امنیتی در منطقه است.
طبق یکی از پیامهای رسیده، شهر بانه در استان کردستان شاهد استقرار نیروهای حکومتی است.
این نیروها در مدرسه کاردانش آیندهسازان بالاتر از اداره ثبت احوال و در مجاورت سالن مدیش مستقر شدهاند که این موضوع به نگرانیها درباره استفاده از فضاهای آموزشی برای اهداف امنیتی و نظامی حکومت دامن زده است.
گزارشها همچنین از حضور نیروهای حشد الشعبی در گناوه و استقرار آنها در هتل خلیج فارس حکایت دارند.
در شیراز، سازمان فضای سبز در خیابان ابیوردی به محل استقرار نیروهای لباسشخصی و بسیج تبدیل شده و اتاقهای آن در اختیار این نیروها قرار گرفته است.
همچنین در قزوین، در خیابان حکمآباد و کوچه انتظاری در محدوده یک مدرسه، حضور نیروهای مسلح گزارش شده که به نگرانی ساکنان منطقه مسکونی اطراف انجامیده است.
در هفتههای اخیر، گزارشهای متعددی درباره استقرار نیروهای سرکوب و مقامهای جمهوری اسلامی در مدارس، مساجد، ورزشگاهها و مراکز درمانی منتشر شده است.
ناظران بر این باورند که حکومت ایران پس از آن که در حملات آمریکا و اسرائیل بخش بزرگی از توان تهاجمی و دفاعی خود را از دست داده، اکنون در پی استفاده از غیرنظامیان بهعنوان سپر انسانی است.
حملات بامدادی و صبحگاهی
طبق پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال، حملات به مواضع جمهوری اسلامی در نقاط مختلف ایران بامداد ۱۰ فروردین ادامه یافت.
ساعت ۴:۱۹ دو انفجار بزرگ در بندرعباس رخ داد. کمی بعد، تاسیسات سپاه پاسداران در دهگلان کردستان هدف قرار گرفت که به قطع کامل برق شهر انجامید.
ساعت ۴:۲۰، دو انفجار مهیب در خیابان داوری فردیس استان البرز گزارش شد. در ادامه، ساعت ۵:۰۴ در قشم صدای انفجارهای پیدرپی شنیده شد و احتمالا جزیره لارک هدف قرار گرفت.
در ساعات ابتدایی صبح، دامنه حملات گسترش یافت. حدود ساعت شش، چندین انفجار شدید در قم شنیده شد و در ۶:۳۰ نیز صدای انفجار شدیدی در پیشوا در استان تهران گزارش شد.
اندکی بعد، در ساعت ۶:۵۵، دو انفجار در شیراز به گوش رسید.
مدتی بعد و در ساعت ۷:۳۳، چندین نقطه در اطراف تهران شاهد حملات بودند. یک انفجار مهیب در محدوده دریاچه چیتگر و همزمان صدای انفجار دیگری از دور در شهرک واوان اسلامشهر گزارش شد.
سپس در ساعت ۸:۲۷، آبادان شاهد چندین انفجار بزرگ و کوچک بود که نشان از تداوم حملات در جنوب کشور داشت.
برخی نقاط دیگر ایران هدف حملات صبحگاهی قرار گرفتند. از جمله فرودگاه پارسآباد اردبیل و دادگستری گلدشت خرمآباد که با سه انفجار مواجه شد.
همچنین در ساعات ابتدایی صبح، خرمشهر، محدوده کشتیسازی منطقه حفار یا شهرک صنعتی، بهطور مستمر شاهد حملات شدید بودند.
حملات بعدازظهر
بعدازظهر ۱۰ فروردین، نخستین گزارشها از حملات حدود ساعت ۱۳:۵۰ از بندرعباس به ایراناینترنشنال رسید؛ جایی که صدای پرواز جنگندهها همراه با چند انفجار شنیده شد و این وضعیت بهصورت مداوم در شهر ادامه یافت.
اندکی بعد، در ساعت ۱۳:۵۶ در مهرویلای کرج نیز صدای جنگنده و انفجار گزارش شد.
کمی بعد، دامنه حملات به استان مازندران گسترش یافت. حدود ساعت ۱۴ در بابلسر صدای انفجار شنیده شد و در ساعت ۱۴:۳۶، محمودآباد شاهد چهار انفجار مهیب بود.
ساعت ۱۵:۰۵ در محدوده فلاطوری اصفهان حدود ۱۰ انفجار سنگین گزارش شد. همزمان، در تهران نیز تحرکات قابل توجهی به ثبت رسید: ساعت ۱۵ در منطقه یک و ساعت ۱۵:۲۱ در شرق تهران صدای انفجارهای پیاپی به گوش رسید.
در ادامه موج حملات، ساعت ۱۵:۳۰ نیز منطقه سه تهران هدف قرار گرفت و صدای انفجار در این محدوده گزارش شد.
مخاطبی از نور مازندران نوشت: «ساعت ۱۵:۴۸ روبهروی پاساژ دی مورد اصابت قرار گرفت و صدای مهیبی آمد.»
از بندر گناوه تا کوچههای آبادان و سولههای دهلران
یکی از مخاطبان ایراناینترشنال، با انتقاد شدید از هزینهکرد حکومت برای گروههای شبهنظامی گفت: «در این شرایط اقتصادی خراب و تورمی که مردم با آن روبهرو هستند، چرا باید جمهوری اسلامی هزینه گروههای حشدالشعبی را بدهد و خانوادههای آنها را نیز در ایران اسکان دهد و تامین کند؟»
شهروند دیگری با یادآوری سوابق سرکوبهای پیشین، هدف از حضور این نیروها در ایران را روشن دانست و نوشت: «این نیروها برای کشتار مردم آمدهاند. ما دیماه را فراموش نکردهایم که حکومت از آنها برای کشتن شهروندان کمک گرفت.»
اطلاعات ارسالی از استان خوزستان نیز حکایت از تغییر چهره شهرها دارد.
مخاطبی از آبادان در پیامی کوتاه گفت: «از آبادان پیام میدهم. حضور این نیروها با پرچم و لباس نظامی، شهر را ترسناک کرده است.»
مخاطب دیگری از آبادان، وضعیت شهر را چنین تشریح کرد: «نیروهای حشدالشعبی با تویوتا هایلوکس، در پایگاه بسیج روبهروی سیتیسنتر مستقر شدهاند و با نیروهای سپاه در طول مسیر چند ایستبازرسی راه انداختهاند و خودروهای مردم را تفتیش میکنند.»
در اهواز و خرمشهر نیز وضعیت مشابهی گزارش شده است.
یکی از بینندگان ایراناینترنشنال ضمن «تروریست» خواندن این افراد، هشدار داد: «ورود این نیروها به ایران، و بهویژه اهواز، خرمشهر و آبادان، با هدف کشتار مجدد مردم انجام شده است.»
دامنه استقرار این نیروها به استانهای دیگر نیز کشیده شده است.
مخاطبی از ایلام در پیامی گفت: «نیروهای حشدالشعبی در سولههای شرکت اروندان شهرستان دهلران ایلام جمع شدهاند.»
همچنین مخاطب دیگری از استان بوشهر اطلاع داد که این نیروها در گناوه، به هتل خلیج فارس رفتهاند و آنجا مستقر شدهاند.
در پیامی دیگر که از بندرعباس ارسال شده، شهروندی پرسیده است: «کاروانهای حشدالشعبی با خودروهای زرهی وارد ایران شدهاند؛ چرا اسرائیل و آمریکا آنها را هدف قرار نمیدهند؟»
از سوی دیگر، بسیاری از خانوادهها از امنیت فرزندان خود ابراز نگرانی کردهاند.
مخاطبی در پیام خود تاکید کرد: «با ورود این نیروها به آبادان، شهر ناامن و ترسناک شده و شهروندان نگران کودکان خود هستند.»
تنشهای منطقهای و نقض قوانین داخلی
حضور سازمانیافته نیروهای شبهنظامی حشدالشعبی در ایران در حالی صورت میگیرد که نهادهای حقوقی مانند «دادبان» آن را مصداق بارز نقض اصل ۱۴۶ قانون اساسی و تهدیدی جدی برای امنیت شخصی شهروندان میدانند.
این اصل بر ممنوعیت استقرار هرگونه پایگاه نظامی خارجی در کشور تاکید دارد و متن دقیق آن میگوید: «استقرار هر گونه پایگاه نظامی خارجی در کشور هرچند به عنوان استفادههای صلحآمیز باشد، ممنوع است»
نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در عراق در هفتههای اخیر در حمایت از تهران، حملاتی را علیه اهداف آمریکا و نیز اقلیم کردستان عراق انجام دادهاند. همزمان، حملات به مواضع حشدالشعبی در روزهای اخیر شدت گرفته است.
به گزارش والاستریت ژورنال، مقامات آمریکایی اعلام کردند که ترامپ هنوز تصمیمی درباره صدور فرمان این عملیات نگرفته و در حال سنجش خطرات احتمالی برای سربازان آمریکایی است.
ترامپ بهطور کلی نظر مثبتی به این عملیات دارد، چرا که میتواند او را به هدفش، یعنی جلوگیری همیشگی ایران از دستیابی به سلاح هستهای، برساند.
استراتژی فشار و مذاکره
بهگفته یک فرد آگاه، ترامپ همچنین مشاوران خود را تشویق کرده است تا ایران را تحت فشار بگذارند تا واگذاری اورانیوم را بهعنوان شرطی برای پایان دادن به جنگ بپذیرد.
والاستریت ژورنال مینویسد: «ترامپ در گفتوگو با متحدان سیاسی خود به صراحت اعلام کرده است که ایرانیها نمیتوانند این مواد را نزد خود نگه دارند و طرح بهدست آوردن آن با زور را، در صورتی که ایران در میز مذاکره از آن دست نکشد، مطرح کرده است.»
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، در یک کنفرانس خبری گفت: «پنتاگون باید حداکثر آمادگی را داشته باشد تا بتواند به فرمانده کل قوا حداکثر گزینههای ممکن را ارائه دهد. اما این به این معنی نیست که رییسجمهوری تصمیمی اتخاذ کرده است.»
هشدارهای تند و وضعیت اورانیوم ایران
ترامپ یکشنبهشب به خبرنگاران گفت که ایران باید خواستههای آمریکا را اجرا کند، وگرنه «آنها کشوری نخواهند داشت.»
او با اشاره به اورانیوم ایران گفت: «آنها گرد و غبار هستهای را به ما تحویل خواهند داد.»
بر اساس گزارشها، پیش از حملات هوایی اسرائیل و آمریکا در خرداد ۱۴۰۴، ایران دارای بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد و نزدیک به ۲۰۰ کیلوگرم مواد شکافتپذیر ۲۰ درصدی بود که به راحتی قابل تبدیل به اورانیوم ۹۰ درصدی (درجه تسلیحاتی) است.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، معتقد است اکثر این مواد در یک تونل زیرزمینی در مجتمع هستهای اصفهان و انباری در نطنز قرار دارند.
چالشهای عملیاتی؛ فراتر از یک حمله ساده
کارشناسان و افسران سابق ارتش آمریکا هشدار میدهند که هرگونه اقدام نظامی برای بهدست آوردن این اورانیوم، در زمره دشوارترین عملیاتهایی خواهد بود که ترامپ تاکنون دستور آن را داده است.
این عملیات میتواند جنگ را بسیار فراتر از بازه زمانی ۴ تا ۶ هفتهای که تیم ترامپ پیشبینی کرده بود، ببرد.
نیروهای آمریکایی باید زیر آتش احتمالی موشکهای زمینبههوای ایران و پهپادها به این سایتها برسند.
سپس نیروهای رزمی باید محیط را امن کنند تا مهندسان با تجهیزات حفاری، آواربرداری را برای یافتن مواد و بررسی تلههای انفجاری آغاز کنند.
در ادامه، خروج مواد باید توسط نیروهای عملیات ویژه زبده که برای جابهجایی مواد رادیواکتیو آموزش دیدهاند، انجام شود.
این عملیات از لحاظ لجستیکی سنگین خواهد بود. اورانیوم غنیشده احتمالا در ۴۰ تا ۵۰ سیلندر مخصوص قرار دارد.
ریچارد نفیو، محقق ارشد دانشگاه کلمبیا و مذاکرهکننده پیشین هستهای با ایران، معتقد است که سیلندرها باید در صندوقهای حملونقل ایمن جاسازی شوند و به چندین کامیون برای انتقال آنها احتیاج است.
همچنین یک فرودگاه موقت برای انتقال این مواد باید در نظر گرفته شود.
ژنرال بازنشسته جوزف ووتل، فرمانده سابق سنتکام، در این باره میگوید: «این یک عملیات سریع بزن و در رو نیست.»
الگوهای تاریخی و گزینههای روی میز
ایالات متحده پیش از این سوابقی در خارج کردن توافقی اورانیوم از کشورهای دیگر را داشته است. آمریکا «پروژه یاقوت کبود» در سال ۱۹۹۴ در قزاقستان و عملیاتی در سال ۱۹۹۸ در گرجستان را با موفقیت انجام داده است. با این حال، شرایط فعلی در ایران بسیار متفاوت و جنگی است.
پنتاگون در حال آمادهسازی گزینههای مختلف، از جمله استقرار ۱۰ هزار نیروی زمینی اضافی و آمادهباش لشکر ۸۲ هوابرد است.
با وجود این، پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، ابراز امیدواری کرده است که تهران با واگذاری داوطلبانه اورانیوم موافقت کند.
او در ۲۳ اسفند گفت: «تمرکز رییسجمهوری بر توان هستهای ایران است. ما طیف وسیعی از گزینهها را داریم. من هرگز به این جمع یا به دنیا نخواهم گفت که مایل به انجام چه کاری هستیم یا تا کجا پیش خواهیم رفت، اما مطمئنا گزینههایی داریم.»
در نهایت، ترامپ علیرغم فشارهای داخلی از سوی برخی چهرههای رسانهای محافظهکار برای بهدست آوردن اورانیوم، همچنان به دنبال یک راه حل دیپلماتیک است که شامل برچیدن فعالیتهای هستهای ایران باشد.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، نیز هفته گذشته خاطرنشان کرد که آمریکا میتواند بدون تکیه بر نیروهای زمینی به اهداف اصلی خود دست یابد.
بر اساس اطلاعات دریافتی ایراناینترنشنال و همچنین تایید مرکز اسناد حقوق بشر ایران، جعفر جاویدی در تاریخ ۱۸ دی ماه با تجهیزات کمکهای اولیه پزشکی در محل اعتراضات حضور پیدا کرد تا به مداوای مجروحان بپردازد، اما در حین کمکرسانی به زخمیها از ناحیه پهلو هدف شلیک مستقیم گلوله جنگی قرار گرفت.
بهگفته شاهدان، پس از اصابت گلوله، یک آتشنشان به نام حمید مهدوی، که خود او نیز ساعاتی بعد کشته شد، او را بر دوش گرفت و از محل دور کرد.
جاویدی سپس با همراهی دوستانش به یک درمانگاه محلی منتقل شد، اما پزشک معالج در آنجا اعلام کرد که او هیچ نشانه حیاتی ندارد.
بر اساس این گزارش، خانواده و بستگان همان شب او را پس از جستوجوی بسیار یافتند و به دلیل شرایط امنیتی، با خودرو شخصی به منزل منتقل کردند.
پدر و مادر پیکر فرزندشان را در خانه غسل دادند، با ملحفه پوشاندند و او را به آرامستان بهشت رضا در مشهد برای انجام مراحل قانونی منتقل کردند.
گزارشها حاکی از آن است که مراسم تشییع و خاکسپاری جاویدی تحت تدابیر شدید امنیتی برگزار شده است.
جعفر جاویدی پیشتر نیز در جریان اعتراضات سال ۱۴۰۱ بازداشت شده بود.
بر اساس گزارشهای تاییدشده، او پس از بازداشت در قیام مهسا، حدود ۱۵ روز تحت فشار برای اخذ اعتراف اجباری و شکنجه قرار گرفت، بهطوریکه از ناحیه فک، گوش و چشم دچار آسیبهای جدی شد.
جاویدی پس از انتقال به زندان وکیلآباد، در نهایت با قرار وثیقه آزاد شد، اما پس از آن حکم ۳۷ ماه زندان دریافت کرد. او در زمان کشته شدن با قرار وثیقه آزاد بود.
