تسنیم از حمله به یک کشتی مسافربری بدون مسافر در جزیره خارک خبر داد
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، خبر داد که کشتی مسافربری «پرمیسا» همزمان با تحویل سال نو در اسکله مروارید جزیره خارک، هدف قرار گرفت و دچار آتشسوزی شد. به گزارش تسنیم، این شناور در هر سفر حدود ۳۵۰ مسافر جابهجا میکرده، اما در لحظه حادثه ظاهرا مسافری روی آن حضور نداشته است. گزارش حاکی از آن است که کشتی مسافربری «پرمیسا» در مسیر خارگ - گناوه تردد داشت. همچنین روزنامه شرق از حمله آمریکا و اسرائیل به دو اسکله مسافری و صیادی بوشهر خبر داد.
این روزنامه زمان حمله را صبح شنبه اعلام کرد و نوشت بر اساس اطلاعات اولیه، اسکله مسافری والفجر بوشهر در این حمله هدف قرار گرفت و خساراتی به تأسیسات و شناورهای مسافری این اسکله وارد شد. شرق در مورد حمله به اسکله صیادی جفره بوشهر نوشت که بخشی از تجهیزات صیادی و محل پهلوگیری قایقها دچار آسیب شد و برخی شناورها نیز تخریب شدند.
در این حال، به گزارش خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، سخنگوی قرارگاه مرکزی خاتم الانبیا با اشاره به آنچه هدف قرار گرفتن شناورهای شخصی و حملونقل مسافر در خلیجفارس نامید، گفت در صورت تکرار این حملات، «اقدام شدید و متقابل صورت خواهد پذیرفت.»
صبح هنوز کامل روشن نشده که «تبسم» روپوش مدرسهاش را میپوشد و پیش از آنکه راهی کلاس شود، از مادرش میخواهد مسیرشان را عوض کنند. او به قطعهای از قبرستان میرود که حالا عکس کاغذی پدرش روی سنگی سیاه چسبانده شده است.
با هر دو دست، سنگ را محکم در آغوش میکشد، صورتش را به آن میچسباند و صبح بهخیر میگوید. انگار اگر این دیدار صبحگاهی نباشد، روزش شروع نمیشود. پدرش، وحید فیروزی، ۱۹ دی ماه در نسیمشهر تهران کشته شد و از آن روز، خانه تبسم، یک ساکن کمتر و یک نبودن بیشتر دارد.
۲
در مرودشت، جایی که ستونهای تخت جمشیدش هنوز سر پا ایستادهاند، صدای لرزان مادربزرگی در غم فراق میلاد میخواند: «گلی بودی چه وقت چیدنت بود...». میلاد خاکسار علمدارلو، ۳۴ ساله و پدر دو فرزند، در ۱۹ دی ماه هدف شلیک چند گلوله قرار گرفت و جان باخت.
دختر ۱۲ سالهاش که به مرگ پدر آگاه است، عکساش را کنار مزار میبوسد و بیقراری میکند، اما پسر کوچکتر چیزی نمیداند، صبحها که بیدار میشود میگوید: «من باز بابا رو ندیدم.» برای او، پدر زودتر بیدار شده و به سر کار رفته و وقتی او خواب بوده به خانه برگشته.
خواهر میلاد تصویری از تلفن همراهش منتشر کرده که ۹۲ تماس بیپاسخ را نشان میدهد، در لحظهای که خبر «تیر خوردن» برادر را شنیده است. هر تماس، تلاشی بود برای شکستن خبری هولناک که هنوز قطعی نشده بود.
میلاد خاکسار
این همان نقطه تعلیق است؛ جایی که ذهن تا آخرین ثانیه احتمال بازگشت را زنده نگه میدارد. در روانشناسی، به این وضعیت «فقدان مبهم» گفته میشود. وقتی مرگ ناگهانی و بدون خداحافظی رخ میدهد، رابطه بهسادگی قطع نمیشود. فرد میان دانستن و ندانستن معلق میماند و میان امید و واقعیت رفتوآمد میکند. در چنین خانهای، «نبودن» تثبیت نشده، بلکه «حضور» تغییر شکل داده است.
۳
در چمستان نور، ساعتهای پایانی روز ۱۹ دی ماه، سامان علایی از پشت سر هدف شلیک چند گلوله جنگی قرار میگیرد و دیگر شباش به صبح نمیرسد.
مادر عکس پسر ۲۲ ساله را در آغوش گرفته و به دردی روی دستش اشاره میکند: «برای من یه سرم زدن، دستم درد گرفت… یاد سر تو افتادم، چطور تونستن به سرت شلیک کنن؟»
سامان علایی
این جمله کوتاه، پیوندی میان بدن و خاطره ایجاد میکند. در سوگهای ناشی از خشونت، بدن به حافظه تبدیل میشود. بوی بیمارستان، صدای آمبولانس، لمس یک زخم کوچک، حتی یک قطره خون میتواند تصویر لحظه مرگ را دوباره فعال کند.
روانشناسان این وضعیت را نوعی «سوگ تروماتیک» میدانند، حالتی که در آن، اندوه با نشانههای تروما درهم میآمیزد. در چنین سوگی، خاطره فقط در ذهن باقی نمیماند، بلکه بدن نیز به محرکهای کوچک واکنش نشان میدهد و صحنه فقدان دوباره فعال میشود.
۴
در چالوس، مادری کنار مزار پسرش فریاد میکشد: «وقتی داشتی جون میدادی چند بار صدام کردی که من نبودم آراز؟ اولین باره که من دیر رسیدم… من دیر رسیدم مامان منو ببخش».
آراز سلیمیان، ۲۷ ساله و تک فرزند خانواده، در ۱۸ دی ماه هدف شلیک گلوله ماموران قرار گرفت. صدای مادرش میان ضجه و نجوا میلرزد و باز تکرار میکند: «من دیر رسیدم». مثل زخمی که دوباره باز شده باشد.
در سوگهای ناگهانی، ذهن بهدنبال نقطهای میگردد که بتواند مرگ را جابهجا کند. روانشناسان این وضعیت را «گناه بازماندگی» مینامند، احساسی که در آن فرد خود را بهطور ناخودآگاه مسئول مرگی میداند که کنترلی بر آن نداشته است. ذهن بارها به عقب برمیگردد و میپرسد: شاید میشد کاری کرد، شاید میشد محافظت کرد، شاید میشد نجات داد.
در خانه آراز، از آن روز به بعد، زمان دو نیم شده است؛ قبل از «دیر رسیدن» و بعد از آن. مادر با این جمله زندگی میکند، با پرسشی که پاسخی ندارد.
رشتهای نامرئی بین خانوادههای دو نیم شده
اینها خانههایی جدا از هم نیستند. از نسیمشهر تا مرودشت، از چالوس تا قشم، رشتهای نامرئی خانوادهها را به هم وصل میکند، رشتهای از مرگ خشونتبار، تهدید و اجبار به سکوت، خاکسپاری در ناکجاآباد و خانوادههای دو نیم شده.
ساختار عاطفی خانواده، زیر فشار فقدانی که فرصت هضم نیافته، تغییر شکل میدهد. کودک زودتر بزرگ میشود، مادر همزمان باید سوگوار و ستون خانه باشد و خواهر دوقلوی ۱۷ساله تبدیل به حامل حافظه برادر میشود.
صبح فردا، تبسم دوباره روپوشاش را میپوشد و از مادرش میخواهد به دیدار پدر بروند. سنگ سرد را در آغوش میگیرد، صورتش را میچسباند به نامی که دیگر جواب نمیدهد و زیر لب چیزی میگوید که کسی جز خودش نمیشنود. خانههای دیگر، با صندلیهای خالی و چراغهای خاموش، اول به نبودن سلام میکنند و بعد روزشان آغاز میشود.
ارتش اسرائیل یک ویدیو از حمله هوایی به یک سایت موشکی جمهوری اسلامی در غرب ایران را در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد.
ارتش اسرائیل گفت که نیروی هوایی، تحت هدایت دقیق اطلاعات نظامی، پنج حمله را در عرض چند ثانیه انجام داد و نیروهای یگان موشکهای بالستیک در غرب ایران را هدف قرار داد.
ارتش اسرائیل اشاره کرد که در پی این حمله، شمار زیادی از نیروهای یگان موشکهای بالستیک که در اجرای اقدامات تروریستی علیه اسرائیل و کشورهای دیگر در خاورمیانه در این سایت حضور داشتند، حذف شدند.
نشریه پولیتیکو در گزارشی نوشت دولت دونالد ترامپ به مقامات خارجی و دیگران گفته است که تا پایان جنگ ایران، نشست بین رییسجمهوری آمریکا و شی جین پینگ، رهبر چین، را دوباره برنامه ریزی نخواهد کرد.
یک دیپلمات در واشینگتن گفت دولت به روشنی اعلام کرده است که تاریخهای بعدی نشست ترامپ و شی تنها پس از پایان درگیری ایران پیشنهاد خواهد شد.
در این میان، کاخ سفید ارتباط جدول زمانی نشست رهبران ایالات متحده و چین با جنگ ایران را رد کرد.
آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، گفت: «این خبر جعلی است. ایالات متحده و چین در حال گفتوگوهای سازنده در مورد تغییر برنامه سفر ترامپ هستند - اطلاعیهها به زودی اعلام خواهد شد.»
سفارت چین نیز اعلام کرد که «هیچ اطلاعاتی برای ارائه» در مورد تأخیر احتمالی در برنامهریزی نشست ندارد.
پولیتیکو اشاره کرد ابتدا قرار بود دیدار مورد انتظار بین ترامپ و شی برای پایان ماه مارس برنامهریزی شود، اما ترامپ دوشنبه گذشته گفت که این دیدار «حدود یک ماه» به تعویق خواهد افتاد زیرا «ما جنگ در پیش داریم».
او پنجشنبه گذشته گفت که این دیدار «حدود یک ماه و نیم دیگر» رخ خواهد داد.
در این حال، کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، چهارشنبه گذشته گفت که این دیدار ممکن است تا بعد از ماه مه برگزار نشود.
وبسایت واینت گزارش داد که پس از جنگ سال ۲۰۲۴ میان حزبالله و اسرائیل، سپاه پاسداران کنترل خود را بر این گروه مسلح لبنانی افزایش داد و ساختار فرماندهی و طرحهای نبرد آن را بازسازی کرد. بر اساس این گزارش سپاه ساختار حزبالله را غیرمتمرکز و مدل «دفاع موزاییکی» را در آن پیاده کرد.
واینت شنبه اول فروردین نوشت که سپاه پاسداران پس از آنکه حزبالله در سال ۲۰۲۴ از سوی اسرائیل بهشدت آسیب دید، فرماندهی نظامی آن را بازسازی کرد.
در جریان این جنگ، حزبالله لبنان ضربات سنگینی متحمل شد و اسرائیل توانست حسن نصرالله دبیرکل حزبالله و جانشین او و همچنین شماری از فرماندهان ارشد این گروه را از بین ببرد.
گزارش واینت که بر اساس اظهارات دو منبع آگاه نوشته شده، اضافه میکند که سپاه پاسداران با استفاده از افسران ایرانی کمبودهای حزبالله را بر طرف و سپس این گروه لبنانی را بازسازماندهی کرد و طرحهایی برای جنگی که اکنون حزبالله در حمایت از تهران در حال انجام آن است، تنظیم کرد.
واینت تاکید کرد که این بازسازی نخستین مورد از نوع خود برای حزبالله بود؛ گروهی شیعه که پس از آغاز جنگ میان جمهوری اسلامی و عراق در دهه شصت، از سوی سپاه پاسداران تاسیس شد.
بر اساس این گزارش، سرمایهگذاری جمهوری اسلامی نتیجه داد و س از آنکه از سوی ایالات متحده و اسرائیل مورد حمله قرار گرفت، حزبالله را بهموقع برای ورود به جنگ در خاورمیانه در کنار تهران، دوباره روی پا قرار داد.
این گزارش بر اساس روایت شش منبع که به شرط ناشناس ماندن صحبت کردهاند و همچنین یک کارشناس حزبالله، نقش سپاه پاسداران در این آمادگیها را توضیح داد و افزود که حزبالله جنگ دیگری را اجتنابناپذیر میدید و ماهها برای آن آماده شده بود.
دو منبع گفتند که سپاه پاسداران که از زمان تاسیس حزبالله عمیقا در شکلدهی به آن دخیل بوده، افسرانی را برای بازآموزی نیروهایش و نظارت بر تسلیح مجدد اعزام کرد.
آنها گفتند افسران سپاه پاسداران همچنین ساختارهای فرماندهی حزبالله را که از سوی اطلاعات اسرائیل مورد نفوذ قرار گرفته بود، بازسازی کردند؛ عاملی که به اسرائیل کمک کرده بود بسیاری از رهبران حزبالله را به قتل برساند.
یک سخنگوی ارتش اسرائیل در ۱۲ مارس گفت که حزبالله با وجود خساراتی که اسرائیل طی سه سال گذشته به آن وارد کرده، همچنان نیرویی خطرناک باقی مانده است.
حزبالله از زمان ورود به جنگ منطقهای در اسفندماه، صدها موشک به سوی اسرائیل شلیک کرده است؛ اقدامی که موجب حمله متقابل اسرائیل شده و بیش از هزار نفر را در لبنان کشته است. نیروهای حزبالله در حال نبرد با سربازان اسرائیلی هستند که مناطقی را در جنوب تصرف کردهاند.
هنوز مشخص نیست که حزبالله، که قدرت آن همچنان پایینتر از سطح اوج چند سال پیش خود است، در صورت وقوع یک تهاجم تمامعیار اسرائیل چگونه عمل خواهد کرد.
دفتر رسانهای حزبالله، وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی و دفتر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در این زمینه اظهار نظر نکردهاند.
نتانیاهو دو ماه پیش گفته بود که حزبالله در حال تلاش برای تسلیح مجدد و بازسازی زیرساختهای خود با حمایت جمهوری اسلامی است.
حذف سلسلهمراتب در حزبالله
دو منبع گفتند افسران سپاه پاسداران که مامور کمک به بازیابی حزبالله بودند، اندکی پس از آتشبس نوامبر ۲۰۲۴ وارد شدند و حتی در حالی که اسرائیل به حملات خود ادامه میداد، کار خود را آغاز کردند. یکی از آنها گفت این استقرار شامل حدود ۱۰۰ افسر بود.
به گزارش واینت، تغییراتی که به دستور آنها اجرا شد شامل جایگزینی ساختار فرماندهی سلسلهمراتبی با ساختاری غیرمتمرکز بود که از واحدهای کوچک تشکیل شده بود و هر یک آگاهی محدودی از عملیات دیگران داشتند؛ امری که به حفظ اطلاعات عملیات کمک میکرد.
آنها گفتند افسران سپاه پاسداران همچنین طرحهایی برای حملات موشکی علیه اسرائیل تدوین کردند که بهطور همزمان از ایران و لبنان انجام میشد؛ سناریویی که برای نخستین بار در ۱۱ مارس اجرا شد.
یک منبع ارشد امنیتی لبنانی گفت فرماندهان سپاه پاسداران به حزبالله در بازسازی و سازماندهی مجدد کادرهای نظامی آن کمک کردهاند.
این منبع گفت که معتقد است سپاهیها به حزبالله در تنظیم ریتم درگیری کنونی کمک میکنند، نه اینکه در جزئیات انتخاب اهداف دخیل باشند.
منبع دیگری که در جریان موضوع قرار داشت گفت سپاه پاسداران در سال ۲۰۲۴ افسرانی را به لبنان فرستاد تا ارزیابی پس از جنگ از حزبالله را انجام دهند و نظارت مستقیم بر شاخه نظامی این گروه را بر عهده گرفتند.
دو منبع دیگر گفتند سپاه پاسداران سال گذشته مشاوران ویژهای را در کنار حزبالله مستقر کرد تا به آن در هدایت امور نظامی کمک کنند.
آندریاس کریگ، مدرس دپارتمان مطالعات امنیتی کالج کینگ لندن، گفت سپاه پاسداران «اساسا حزبالله را بهشکل سیستمی بسیار مسطحتر بازسازماندهی کرده است».
او این شکل جدید از سازماندهی را در تضاد با سلسلهمراتب سیاسیای دانست که پیش از مرگ نصرالله شکل گرفته بود.
کریگ که ۱۵ سال درباره این گروه تحقیق کرده است، گفت: «مدل غیرمتمرکزی که اکنون پیادهسازی کردهاند، کمی شبیهتر به آن چیزی است که حزبالله در دهه ۱۹۸۰ بود؛ سلولهای بسیار کوچک».
او این مدل را منطبق بر «دفاع موزاییکی» توصیف کرد که همچنین از سوی سپاه پاسداران در ایران مورد استفاده است.
لبنان از سپاه پاسداران خواست کشور را ترک کند
همزمان با تلاشهای سپاه پاسداران برای بازسازی حزبالله، دولت لبنان و ارتش این کشور که مورد حمایت آمریکاست، در تلاش بودند روندی برای خلع سلاح این گروه پیش ببرند، امری که نشاندهنده یک مانع بزرگ در برابر هدف سپاه پاسداران بود.
یک مقام لبنانی به رویترز گفت لبنان برآورد میکند حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ تبعه ایرانی در این کشور ارتباطاتی با حکومت ایران از جمله ارتباط با سپاه پاسداران دارند که فراتر از کارکردهای عادی دیپلماتیک است.
این مقام گفت دولت لبنان در اوایل مارس از این افراد خواست این کشور را ترک کنند.
دو منبع آگاه از فعالیتهای سپاه پاسداران گفتند افسران سپاه در میان بیش از ۱۵۰ ایرانی بودند که در ۷ مارس با یک پرواز به روسیه، بیروت را ترک کردند.
اعضای سپاه پاسداران همچنین در میان حدود ۵۰۰ نفری بودند که در حملات اسرائیل در لبنان طی ۱۵ ماه بین آتشبس ۲۰۲۴ و آغاز جنگ جدید کشته شدند.
آنها گفتند حدود ۱۲ نفر دیگر نیز از زمان آغاز جنگ در حملات اسرائیل، از جمله در حملهای به یک هتل در بیروت در ۱۷ اسفند، کشته شدهاند.
رویترز ۱۶ اسفند نوشت در پی هشدارهای اسرائیل، بیش از ۱۵۰ شهروند ایرانی، از جمله دیپلماتهای جمهوری اسلامی و خانوادههای آنها، لبنان را با یک هواپیمای روسی به مقصد روسیه ترک کردند.
۱۲ اسفند، ارتش اسرائیل هشدار داده بود عوامل حکومت ایران «پیش از آنکه هدف قرار گیرند، باید فورا لبنان را ترک کنند».
یک روز بعد، نواف سلام، نخستوزیر لبنان، از مقامهای این کشور خواست هر یک از نیروهای سپاه پاسداران را که در لبنان فعالیت نظامی انجام میدهند، بازداشت و از کشور اخراج کنند.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، به نقل از «یک منبع نظامی » در مورد پیامد حمله آمریکا به جزیره خارک هشدار داد.
این منبع نظامی که تسنیم به نام او اشاره نکرد، گفت: «اگر آمریکا به تهدیدات خود درباره تجاوز نظامی به جزیره خارک عمل کند، قطعاْ با پاسخی مواجه خواهد شد که نسبت به شگفتانههای ۲۱روز اخیر بیسابقه است.»
او در این مورد به «ناامنی در سایر تنگهها از جمله تنگه بابالمندب و دریای سرخ» اشاره کرد و گفت: «اگر آمریکاییها به جزیره خارک حمله کنند، تولید نفت میتواند دچار اختلال موقت شود» و «ایران کل تاسیسات منطقه را به آتش میکشد.»
