حملات اسرائیل به تهران و بیروت همزمان با اعزام نیروهای آمریکایی به منطفه
خبرگزاری رویترز گزارش داد همزمان با ورود جنگ به هفته چهارم، اسرائیل حملات تازهای را علیه اهدافی در تهران و بیروت انجام داده و ایالات متحده نیز در حال اعزام حدود ۲۵۰۰ تفنگدار دریایی به خاورمیانه است؛ تحولی که نگرانیها از گسترش دامنه درگیری را افزایش داده است.
بر اساس این گزارش، از زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به حکومت ایران در ۹ اسفند، بیش از دو هزار نفر کشته شدهاند. ارتش اسرائیل اعلام کرده در بیروت مواضع حزبالله را هدف قرار داده و پیش از حملات، به ساکنان برخی مناطق هشدار تخلیه داده است. در لبنان نیز بیش از هزار نفر کشته و بیش از یک میلیون نفر آواره شدهاند.
خبرگزاری رویترز گزارش داد همزمان با ورود جنگ به هفته چهارم، اسرائیل حملات تازهای را علیه اهدافی در تهران و بیروت انجام داده و ایالات متحده نیز در حال اعزام حدود ۲۵۰۰ تفنگدار دریایی به خاورمیانه است؛ تحولی که نگرانیها از گسترش دامنه درگیری را افزایش داده است.
بر اساس این گزارش، از زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به حکومت ایران در ۹ اسفند، بیش از دو هزار نفر کشته شدهاند. ارتش اسرائیل اعلام کرده در بیروت مواضع حزبالله را هدف قرار داده و پیش از حملات، به ساکنان برخی مناطق هشدار تخلیه داده است. در لبنان نیز بیش از هزار نفر کشته و بیش از یک میلیون نفر آواره شدهاند.
رویترز مینویسد همزمان با تشدید حملات، زیرساختهای حیاتی انرژی در ایران و کشورهای خلیج فارس هدف قرار گرفته و قیمت نفت حدود ۵۰ درصد افزایش یافته است؛ موضوعی که خطر شوک به اقتصاد جهانی را به همراه دارد. در این میان، تنگه هرمز- مسیر عبور حدود یکپنجم نفت و گاز مایع جهان - عملاً برای بخش عمدهای از کشتیرانی بسته شده است.
در واکنش به این وضعیت، کاخ سفید اعلام کرده برای کاهش فشار بر بازار، تحریمها را بهطور موقت تعلیق کرده تا امکان فروش حدود ۱۴۰ میلیون بشکه نفت ایران که در دریا متوقف مانده فراهم شود. همزمان گزارشهایی منتشر شده که حکومت ایران ممکن است به کشتیهای مرتبط با ژاپن اجازه عبور از تنگه هرمز را بدهد.
این گزارش همچنین به اختلافات میان آمریکا و متحدانش اشاره دارد. دونالد ترامپ متحدان ناتو را به دلیل عدم مشارکت در بازگشایی تنگه هرمز مورد انتقاد قرار داده، در حالی که کشورهایی مانند آلمان و فرانسه اعلام کردهاند که ابتدا باید درگیریها متوقف شود. در همین حال، واشینگتن تلاش دارد متحدان خود را برای مشارکت در تامین امنیت این گذرگاه راهبردی متقاعد کند.
در داخل آمریکا، رویترز به نقل از یک نظرسنجی گزارش داده که بخش قابل توجهی از افکار عمومی انتظار دارد این درگیری به یک جنگ زمینی گسترده منجر شود، هرچند حمایت از چنین اقدامی پایین است. با این حال، مقامات آمریکایی تاکید کردهاند هنوز تصمیمی درباره اعزام نیرو به داخل ایران اتخاذ نشده است.
رویترز همچنین به تحولات سیاسی در ایران اشاره کرده و گزارش داده که مجتبی خامنهای، رهبر جدید جمهوری اسلامی، در پیامی [منسوب به او] از «وحدت و مقاومت» سخن گفته و مدعی وارد کردن «ضربه به دشمن» شده است. او از زمان کشته شدن علی خامنهای در نخستین روز جنگ، در انظار عمومی ظاهر نشده است.
به نوشته رویترز، در مجموع، این تحولات نشان میدهد که جنگ جاری نهتنها ابعاد نظامی، بلکه پیامدهای اقتصادی و سیاسی گستردهای در سطح منطقه و جهان ایجاد کرده و چشمانداز آن همچنان با عدم قطعیت همراه است.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اعلام کرد که جنگ جاری علیه حکومت ایران اگرچه میتواند به برنامه هستهای این کشور آسیب جدی وارد کند، اما بهتنهایی قادر به از بین بردن کامل توان یا جاهطلبی هستهای تهران نیست. او در گفتوگویی با شبکه سیبیاس نیوز که متن آن پنجشنبه منتشر شد، گفت که این جنگ برنامه هستهای ایران را «بهطور قابلتوجهی عقب رانده»، اما راهحلی پایدار برای این مساله محسوب نمیشود.
گروسی با اشاره به تداوم چالشهای هستهای ایران پس از پایان درگیریها افزود که یکی از مهمترین نگرانیها، ذخایر اورانیوم غنیشده ۶۰ درصدی ایران است که «بسیار نزدیک» به سطح مورد نیاز برای ساخت سلاح هستهای است و همچنان باقی خواهد ماند. او همچنین تاکید کرد تا زمانی که بازرسان آژانس اجازه بازگشت به ایران را پیدا نکنند، ارزیابی دقیق میزان خسارات واردشده به تاسیسات هستهای ممکن نخواهد بود.
مدیرکل آژانس در ادامه گفت حتی در صورت تخریب تاسیسات، بازسازی آنها برای ایران «کاملاً ممکن» است، زیرا این کشور دانش فنی لازم را در اختیار دارد. او با اشاره به این موضوع که «نمیتوان آنچه را یاد گرفته شده، از یاد برد»، تاکید کرد که بازسازی زیرساختهای هستهای نیازمند زمان اما از نظر فنی قابل دستیابی است.
گروسی همچنین به بحثها درباره احتمال انتقال یا جمعآوری اورانیوم غنیشده توسط نیروهای ویژه اشاره کرد و این اقدام را «بسیار پیچیده و چالشبرانگیز» توصیف کرد. به گفته او، این مواد در قالب گازهای بسیار حساس نگهداری میشوند و وجود تجهیزات فریبدهنده نیز میتواند عملیات را دشوارتر کند.
او در پایان با اشاره به تماسهای خود با مقامات آمریکایی و ایرانی گفت که گفتوگوهایی در این زمینه در جریان است، اما جزئیات بیشتری ارائه نکرد.
رویترز به نقل از خبرگزاری کیودو گزارش داد که جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده آماده است به کشتیهای مرتبط با ژاپن اجازه عبور از تنگه هرمز را بدهد؛ گذرگاهی راهبردی که نقش حیاتی در انتقال نفت جهان دارد. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه حکومت ایران، در گفتوگویی تلفنی با این رسانه ژاپنی گفت تهران مذاکراتی را با توکیو درباره احتمال بازگشایی این مسیر آغاز کرده است.
بر اساس این گزارش، مقامات ژاپنی از جمله وزارتخانههای خارجه و تجارت و دفتر نخستوزیری تاکنون به درخواست رویترز برای اظهار نظر درباره این موضوع پاسخی ندادهاند. ژاپن حدود ۹۰ درصد از واردات نفت خود را از طریق تنگه هرمز تامین میکند؛ مسیری که حکومت ایران در جریان جنگ با آمریکا و اسرائیل تا حد زیادی آن را مسدود کرده است. افزایش قیمت جهانی نفت در هفتههای اخیر نیز ژاپن و برخی کشورهای دیگر را به استفاده از ذخایر انرژی خود وادار کرده است.
در همین حال، رویترز گزارش میدهد دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در دیدار با سانائه تاکایچی، نخستوزیر ژاپن، از او خواسته نقش فعالتری در تامین امنیت این گذرگاه ایفا کند. تاکایچی پس از این دیدار اعلام کرد که درباره محدودیتها و ظرفیتهای قانونی ژاپن برای مشارکت در این زمینه توضیحاتی ارائه داده است.
بهنوشته رویترز، اگرچه قانون اساسی صلحطلبانه ژاپن دامنه اقدامات نظامی این کشور را محدود میکند، اما قوانین امنیتی مصوب سال ۲۰۱۵ اجازه میدهد در شرایطی که تهدیدی جدی علیه بقای کشور یا متحدان نزدیک آن وجود داشته باشد، توکیو در خارج از مرزهای خود نیز از نیروی نظامی استفاده کند.
سفیر ایالات متحده در سازمان ملل، اعلام کرد اعزام نیرو به داخل ایران یکی از گزینههایی است که دونالد ترامپ در چارچوب سیاستهای خود در نظر دارد. او همچنین گفت واشینگتن برای مقابله با تلاشهای تهران در افزایش قیمت انرژی برنامهریزی کرده و جمهوری اسلامی را متهم کرد که برای بقای خود به اقتصاد جهانی فشار وارد میکند.
مایک والتز در نشستی در شبکه سیانان تاکید کرد که جنگ علیه [حکومت] ایران همچنان در چارچوب سیاست «اول آمریکا» قرار دارد و هدف آن پایان دادن به درگیریهای طولانیمدت است. او این جنگ را «نهاییترین جنگ بیپایان» توصیف کرد که به گفته او بیش از چهار دهه ادامه داشته است.
والتز گفت دولت ترامپ پیش از اقدام نظامی به [حکومت] ایران فرصت دیپلماسی داده بود، اما در نهایت به این نتیجه رسید که «دیگر کافی است» و به گزینه نظامی روی آورد. او تاکید کرد که رییسجمهوری آمریکا «تمام گزینهها» از جمله اعزام نیرو به داخل ایران را در اختیار دارد، هرچند به گفته او، گزینه ترجیحی همچنان تضعیف زیرساختهای هستهای ایران از طریق حملات هوایی و دریایی است.
او همچنین تصمیم دولت آمریکا برای لغو موقت تحریمها بر بخشی از نفت ایران را «کاملاً موقتی» توصیف کرد و گفت این اقدام با هدف خنثی کردن راهبرد حکومت ایران برای افزایش شدید قیمت انرژی انجام شده است.
خبرگزاری رویترز گزارش داد دولت دونالد ترامپ با صدور یک معافیت ۳۰روزه، خرید و فروش نفت ایرانِ در حال انتقال در دریا را بهطور موقت مجاز کرده است؛ اقدامی که با هدف کاهش فشار بر بازار جهانی انرژی در پی جنگ آمریکا و اسرائیل با حکومت ایران انجام شده است.
بهگزارش رویترز، اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، اعلام کرده این تصمیم میتواند حدود ۱۴۰ میلیون بشکه نفت را وارد بازار جهانی کند و به کاهش قیمتها کمک کند. این اقدام در حالی صورت گرفته که افزایش شدید قیمت نفت طی سه هفته گذشته، نگرانیهایی را در کاخ سفید درباره تاثیر آن بر اقتصاد آمریکا و مصرفکنندگان، بهویژه در آستانه انتخابات میاندورهای، ایجاد کرده است.
رویترز مینویسد این سومین بار در مدت کوتاهی است که دولت آمریکا بهطور موقت تحریمهای نفتی علیه کشورهای رقیب را کاهش میدهد. بر اساس این گزارش، مجوز صادرشده تنها شامل نفتی است که هماکنون در حال انتقال است و اجازه تولید یا خرید جدید را نمیدهد. همچنین انتظار میرود این اقدام بهویژه به نفع چین، بهعنوان بزرگترین خریدار نفت ایران، باشد.
در این گزارش آمده است که قیمت نفت از زمان آغاز حملات در ۹ اسفند حدود ۵۰ درصد افزایش یافته و همزمان، حملات به زیرساختهای انرژی و محدود شدن تردد در تنگه هرمز - که حدود ۲۰ درصد نفت جهان از آن عبور میکند - بازار جهانی را با اختلال مواجه کرده است.
رویترز به نقل از مقامات آمریکایی تاکید میکند که با وجود این معافیت، دسترسی حکومت ایران به درآمدهای حاصل از فروش نفت همچنان محدود خواهد بود و سیاست «فشار حداکثری» واشینگتن ادامه دارد. در عین حال، برخی تحلیلگران هشدار دادهاند که کاهش تحریمها ممکن است نشاندهنده محدود شدن ابزارهای اقتصادی آمریکا برای کنترل قیمتها باشد، بهویژه اگر اختلال در تنگه هرمز ادامه یابد.
