امارات متحده عربی بامداد پنجشنبه حملات جمهوری اسلامی به تأسیسات گازی حبشان و میدان باب را به عنوان «تشدید خطرناک تنش» محکوم کرد.
به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، مقامات ابوظبی میگویند که عملیات در این تاسیسات پس از رهگیری بر فراز این سایتها متوقف شده است.
جمهوری اسلامی علاوه بر این حملات، به تأسیسات گازی قطر حمله کرد.
آسوشیتدپرس اشاره کرد که این حملات پس از حمله اسرائیل به میدان گازی پارس جنوبی ایران انجام شد.
بر اساس این گزارش تحلیلی، جنگ در ایران تاکنون بازارها، متحدان، کشاورزان، صنعت نیمههادی و شرکتهای بیمه حملونقل را دچار بیثباتی کرده است. با این حال، این تنها جبههای نیست که دولت ترامپ در آن فعال است.
بازگشت جنگ تجاری
فارین پالیسی مینویسد وزارت بازرگانی آمریکا در هفتههای اخیر تحقیقات جدیدی درباره «رویههای تجاری ناعادلانه» سایر کشورها آغاز کرده؛ اقدامی که زمینهساز اعمال دور تازهای از تعرفههاست. این در حالی است که تعرفههای قبلی پس از حکم دیوان عالی لغو شده بودند.
به گفته کارشناسان، دولت ترامپ اکنون با تکیه بر بند ۳۰۱ قانون تجارت سال ۱۹۷۴- ابزاری که اختیارات گستردهای به رییسجمهوری میدهد- در تلاش است تعرفههایی اعمال کند که از نظر حقوقی پایدارتر بوده و محدودیت زمانی یا نظارت مستقیم کنگره را نداشته باشند.
نگرانی از تداوم نامحدود تعرفهها
در این گزارش آمده است که برخلاف ابزارهای قبلی، تعرفههای جدید میتوانند بهصورت نامحدود ادامه یابند. به گفته تحلیلگران، همین موضوع خطر تشدید و طولانی شدن جنگ تجاری را افزایش میدهد.
کاهش دقت در سیاستگذاری
فارین پالیسی همچنین به کاهش انسجام و دقت در سیاستگذاری تجاری دولت ترامپ در دوره دوم اشاره میکند. در حالی که در دوره نخست، سیاستها تحت نظارت افرادی مانند رابرت لایتهایزر، نماینده تجاری دولت در دوره اول ترامپ، دنبال میشد، اکنون تصمیمگیریها با انتقادهایی درباره ضعف در محاسبات و اجرای نادرست مواجه شده است.
فشار بر متحدان
این گزارش تاکید میکند که جنگهای تجاری ترامپ نهتنها به نتیجه ملموسی نرسیده، بلکه باعث فاصله گرفتن متحدان آمریکا شده است. بهطوری که درخواست اخیر واشینگتن از متحدان برای همراهی در جنگ با [حکومت] ایران با واکنش سرد آنها مواجه شده است.
پیامدهای اقتصادی داخلی
فارین پالیسی هشدار میدهد که این سیاستها در شرایطی دنبال میشود که اقتصاد آمریکا نیز با نشانههایی از ضعف مواجه شده است. وزارت بازرگانی آمریکا اخیراً برآورد رشد اقتصادی را کاهش داده و همزمان افزایش قیمت انرژی - در پی جنگ با [حکومت] ایران - فشار بیشتری بر اقتصاد وارد کرده است.
در این میان، جمهوری اسلامی ایران با حفظ کنترل بر تنگه هرمز همچنان یکی از عوامل کلیدی در افزایش قیمت جهانی انرژی به شمار میرود.
اولویتهای دولت ترامپ
در همین حال، مقامات اقتصادی کاخ سفید اعلام کردهاند که افزایش قیمتها برای مصرفکنندگان در حال حاضر در اولویت نگرانیهای دولت نیست؛ موضعی که به گفته تحلیلگران، نشاندهنده تمرکز دولت بر اهداف ژئوپلیتیک- حتی به بهای فشار اقتصادی داخلی- است.
فارین پالیسی در جمعبندی مینویسد که همزمانی جنگ نظامی با [حکومت] ایران و تشدید جنگ تجاری با جهان، میتواند آمریکا را در مسیری قرار دهد که نهتنها به اقتصاد جهانی آسیب میزند، بلکه هزینههای قابل توجهی را نیز به اقتصاد داخلی این کشور تحمیل میکند.
این تصمیم پس از دیدار مقامهای وزارت خارجه قطر با سفیر حکومت ایران اتخاذ شد و در چارچوب واکنش به آنچه دوحه «نقض حاکمیت و امنیت ملی» خود خوانده، صورت گرفته است.
محکومیت حمله و اتهام نقض حقوق بینالملل
وزارت خارجه قطر در بیانیهای اعلام کرد حمله به راس لفان- یکی از مهمترین مراکز انرژی این کشور- «تشدیدی خطرناک» و «نقض آشکار حقوق بینالملل» و قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل است.
این وزارتخانه تاکید کرد که حملات جمهوری اسلامی بخشی از «رفتارهای تکراری و خصمانه» است که نهتنها امنیت قطر، بلکه ثبات منطقه را نیز تهدید میکند.
تاکید بر حق پاسخ
دوحه اعلام کرد که بر اساس حقوق بینالملل و ماده ۵۱ منشور سازمان ملل، حق اتخاذ اقدامات لازم برای دفاع از حاکمیت و امنیت خود را محفوظ میدارد و هشدار داد ادامه این روند با واکنشهای بیشتر مواجه خواهد شد.
زمینه تشدید بحران
این اقدام در شرایطی صورت میگیرد که همزمان با تشدید درگیریها در منطقه، حکومت ایران پس از حمله به تاسیسات خود در میدان گازی پارس جنوبی، تهدید به هدف قرار دادن زیرساختهای انرژی در کشورهای منطقه کرده و موشکهایی به سمت قطر و عربستان شلیک کرده است.
شرکت انرژی دولتی قطر نیز از «خسارات گسترده» به تاسیسات راس لفان خبر داده است.
درخواست اقدام بینالمللی
قطر از شورای امنیت سازمان ملل خواسته است برای توقف این حملات وارد عمل شود و مسئولیت خود را در حفظ صلح و امنیت بینالمللی ایفا کند.
پیامدهای اقتصادی و منطقهای
دوحه همچنین هشدار داد که ادامه این حملات، بازار جهانی انرژی را با اختلال جدی مواجه کرده و امنیت زیرساختهای حیاتی در منطقه را به خطر انداخته است.
در پایان، قطر تاکید کرد که با وجود تلاش برای دور ماندن از درگیری، «هدف قرار گرفتن مکرر این کشور و همسایگانش» نشاندهنده رویکردی است که میتواند دامنه بحران را به سطحی گستردهتر در منطقه و فراتر از آن گسترش دهد.
در همین رابطه، در جریان نشست چهارشنبه وزرای خارجه کشورهای اسلامی و عربی در ریاض، فیصل بن فرحان، وزیر خارجه عربستان با انتقاد شدید از رفتارهای جمهوری اسلامی، این کشور را به هدف قرار دادن غیرنظامیان و زیرساختهای اقتصادی کشورهای منطقه متهم کرد و هشدار داد که این اقدامات «هزینهبر» خواهد بود.
انتقاد از تناقض در ادعاهای جمهوری اسلامی
فیصل بن فرحان، وزیر خارجه عربستان در سخنان خود گفت کشورهایی که از «همبستگی اسلامی» سخن میگویند، نمیتوانند همزمان به کشورهای اسلامی آسیب بزنند و غیرنظامیان آنها را هدف قرار دهند. او تاکید کرد که رفتار [حکومت] ایران نشاندهنده نگاهی «خصمانه» به همسایگان است، نه رویکردی مبتنی بر همکاری و همزیستی.
او افزود: «اگر [حکومت] ایران تصور میکند کشورهای خلیج [فارس] قادر به ایستادگی نیستند، این یک محاسبه کاملاً اشتباه است.»
هشدار درباره گزینههای نظامی
این مقام سعودی با اشاره به ادامه حملات، اعلام کرد که عربستان گزینههای مختلفی -از جمله گزینههای غیرسیاسی- را در اختیار دارد و در صورت لزوم، اقدام نظامی را منتفی نمیداند.
او گفت: «پادشاهی عربستان در برابر فشار تسلیم نخواهد شد و در صورت لزوم از حق دفاع از خود استفاده خواهد کرد.»
حمله به ریاض؛ پیامی مستقیم به دیپلماسی
در پاسخ به پرسش خبرنگار سیانان درباره احتمال ورود عربستان به جنگ، وزیر خارجه این کشور گفت حمله به ریاض همزمان با برگزاری نشست دیپلماتیک، «بهسختی میتواند تصادفی باشد» و آن را نشانهای از رویکرد [حکومت] ایران نسبت به دیپلماسی دانست.
او تاکید کرد: «[حکومت] ایران به گفتوگو باور ندارد و تلاش میکند با فشار به اهداف خود برسد - اما این رویکرد موفق نخواهد شد.»
هدف قرار دادن زیرساختهای اقتصادی
وزیر خارجه عربستان با اشاره به حمله به پالایشگاهها در ریاض، این اقدام را فاقد هرگونه توجیه نظامی دانست و گفت: «هدف قرار دادن تاسیسات غیرنظامی و معیشت مردم، نشاندهنده ماهیت این حملات است.»
رد ادعای هدف قرار دادن پایگاههای نظامی
در پاسخ به پرسش شبکه العربیه، این مقام سعودی ادعای [حکومت] ایران مبنی بر هدف قرار دادن پایگاههای نظامی را رد کرد و گفت این تناقض «سابقهدار» است.
او افزود که [حکومت] ایران در گذشته نیز حمایت از گروههای نیابتی و اقدامات بیثباتکننده را انکار کرده، اما اکنون «واقعیت برای جهان روشن شده است.»
او در بخش دیگری از سخنانش تاکید کرد که این حملات از پیش طراحی شدهاند و نمیتوان آنها را اتفاقی یا واکنشی تلقی کرد. به گفته بنفرحان، آنچه امروز در منطقه رخ میدهد، ادامه یک الگوی رفتاری دیرینه از سوی [حکومت] ایران است که بر «فشار، باجگیری، حمایت از گروههای شبهنظامی و استفاده از آنها برای هدف قرار دادن کشورهای همسایه و بیثباتسازی منطقه» استوار است.
گسترش حملات در منطقه
به گفته وزیر خارجه عربستان، حملات به اهداف غیرنظامی تنها به این کشور محدود نبوده و کشورهای دیگری از جمله قطر، امارات، بحرین و کویت نیز هدف قرار گرفتهاند.
او تاکید کرد که این کشورها پیشتر به [حکومت] ایران اعلام کرده بودند که خاکشان برای حمله به ایران استفاده نخواهد شد و حضور نیروهای خارجی صرفاً ماهیتی دفاعی دارد.
پیگیری دیپلماتیک و بینالمللی
این مقام سعودی از پیگیری موضوع در شورای امنیت سازمان ملل خبر داد و گفت: «[حکومت] ایران باید به تعهدات خود پایبند باشد و در غیر این صورت، از جامعه بینالمللی خواهیم خواست اقدامات لازم را انجام دهد.»
تاثیرات اقتصادی و منطقهای
وزیر خارجه عربستان همچنین به پیامدهای اقتصادی حملات اشاره کرد و گفت اختلال در کشتیرانی و انرژی باعث افزایش قیمتها، از جمله افزایش حدود ۵۰ درصدی قیمت کودهای شیمیایی شده که تاثیر مستقیمی بر کشورهای فقیر- بهویژه در جهان اسلام - خواهد داشت.
او در پایان تاکید کرد عربستان با استفاده از موقعیت خود در دریای سرخ تلاش میکند مسیرهای تجاری را باز نگه دارد و به ثبات منطقه کمک کند.
