گاردین نوشت مقامهای ارشد جمهوری اسلامی بهدلیل بهرهگیری از ثروت ملی برای تامین هزینههای زندگی فرزندان خود در کشورهای غربی با انتقادهای گسترده روبهرو شدهاند؛ آن هم در شرایطی که ایران با مشکلات اقتصادی متعددی روبهرو است و این مقامها همزمان به سرکوب معترضان ادامه میدهند.
بر اساس این گزارش که چهارشنبه ششم اسفند منتشر شد، منتقدان با اشاره به عملکرد و سبک زندگی مقامهای ارشد حکومت، آنان را به «ریاکاری» و دوگانگی در گفتار و رفتار متهم میکنند.
در میان افرادی که نامشان مطرح شده، علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، دیده میشود؛ شخصی که با وجود سالها انتقاد صریح از ارزشهای غربی در چارچوب گفتمان رسمی جمهوری اسلامی، دختری ساکن ایالات متحده دارد و دو برادرزادهاش نیز در بریتانیا و کانادا زندگی میکنند.
گاردین با استناد به برخی گزارشها نوشت لاریجانی نقشی کلیدی در سرکوب خونین اعتراضات اخیر ایران ایفا کرد و علی خامنهای، دیکتاتور تهران، ماموریت هماهنگی تدارکات برای جنگ احتمالی با آمریکا را به او سپرده است.
شورای سردبیری ایراناینترنشنال پیشتر در بیانیهای اعلام کرد بیش از ۳۶ هزار و ۵۰۰ نفر در جریان سرکوب هدفمند انقلاب ملی ایرانیان به دستور خامنهای کشته شدند.
۲۵ دی، آمریکا لاریجانی و شماری دیگر از مقامها و نهادهای جمهوری اسلامی را بهدلیل نقش آنها در سرکوب مردم ایران تحریم کرد.
خشم عمومی نسبت به «آقازادهها» پس از کشتار مردم
گاردین در ادامه گزارش خود نوشت خشم عمومی نسبت به «آقازادهها» پس از کشتار معترضان در جریان انقلاب ملی شدت گرفته است.
الکس وطنخواه، مدیر برنامه ایران در موسسه خاورمیانه واشینگتن، در همین رابطه گفت: «مردم خشمگیناند از اینکه آقازادهها برای تحصیل در غرب - ایالات متحده، اروپا و دیگر کشورها - کمکهزینههای دلاری دریافت میکنند؛ آن هم عملا از جیب دولت.»
کامبیز غفوری، فعال حقوق بشر ایرانی ساکن هلسینکی، نیز گفت: «آنها ایران را برای شهروندان ایرانی به جهنم تبدیل کردند و فرزندانشان را به غرب فرستادند تا با خوشی زندگی کنند.»
وزارت امور خارجه آمریکا ۹ بهمن اعلام کرد این کشور امتیاز حضور مقامهای ارشد جمهوری اسلامی و اعضای خانواده آنها در ایالات متحده را لغو خواهد کرد.
محمدصالح هاشمی گلپایگانی، دبیر پیشین «ستاد امر به معروف و نهی از منکر»، مرداد ۱۴۰۱ گفته بود چهار هزار تن از فرزندان مسئولان جمهوری اسلامی در خارج از کشور زندگی میکنند.
از فرزندان مسئولان در خارج از کشور چه میدانیم؟
فاطمه اردشیر لاریجانی، دختر علی لاریجانی، تا ماه گذشته بهعنوان استادیار در دانشکده پزشکی دانشگاه اموری آتلانتا فعالیت میکرد. در پی شدت گرفتن انتقادات، دانشگاه اموری چهارم بهمن اعلام کرد فاطمه اردشیر لاریجانی از این دانشگاه اخراج شده است.
برادر علی لاریجانی، محمدجواد لاریجانی که او هم از نزدیکان خامنهای به شمار میرود، پسری به نام هادی دارد که بنا بر گزارشها، استاد مرکز فناوری دانشگاه گلاسگو کالدونیان است.
برادر هادی، سینا، نیز از مدیران بانک سلطنتی کانادا در ونکوور است.
مریم فریدون، برادرزاده حسن روحانی، رییس پیشین دولت در جمهوری اسلامی، در بانک دویچه در لندن مشغول به کار است و «نظارت بر جریانهای مالی از خاورمیانه» را بر عهده دارد.
عیسی هاشمی، دانشیار موسسه شیکاگو در لسآنجلس، پسر معصومه ابتکار است. ابتکار که در دولتهای حسن روحانی و محمد خاتمی مسئولیت داشت، در ماجرای اشغال سفارت آمریکا در سال ۱۳۵۸ نقشآفرین بود.
دختر حبیبالله بیطرف، وزیر پیشین نیرو و از فعالان اصلی اشغال سفارت آمریکا، در ایالات متحده زندگی میکند.
مهدی ظریف، پسر محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه پیشین جمهوری اسلامی، نیز ساکن ایالات متحده است. بر اساس برخی گزارشها، مهدی ظریف «زندگی مجللی» در آمریکا دارد و «تا سال ۲۰۲۱، در خانهای به ارزش ۱۶ میلیون دلار در منهتن سکونت داشت».
الیاس قالیباف، فرزند ارشد محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی و فرمانده پیشین سپاه پاسداران، در استرالیا زندگی میکند.
فرزندان مقامهای حکومت؛ دارایی بالقوه اطلاعاتی برای غرب؟
وطنخواه در ادامه اظهارات خود گفت شیوه زندگی فرزندان مقامهای جمهوری اسلامی در غرب، با ارزشهایی که والدینشان سالها تبلیغ کردهاند، در تضادی آشکار قرار دارد.
او افزود: «هسته اصلی ماجرا ریاکاری است. شما با یک حاکمیت اسلامگرا روبهرو هستید که ۴۷ سال است شیوههای مختلفی از رفتار را تبلیغ میکند، اما میبینیم یکی پس از دیگری، فرزندان یا نوههای اعضای نخبگان حاکم، زندگی کاملا متفاوتی از آنچه خانوادههای بانفوذشان در ایران تبلیغ میکنند، در پیش گرفتهاند.»
به گفته وطنخواه، کشورهای غربی ممکن است تمایلی به اخراج فرزندان مقامهای حکومت نداشته باشند و آنها را «داراییهای بالقوه اطلاعاتی» بدانند.
او ادامه داد: «اگر شما سیا، امآی۶ یا هر نهاد دیگری باشید، همیشه نوعی ارزش اطلاعاتی وجود دارد. برخی از این ارتباطات میتواند اطلاعاتی به همراه داشته باشد که مفید باشد. آنها به نوعی به پیامرسان تبدیل میشوند.»
بر اساس این گزارش منابع حقوقی در ایران چهارشنبه شش اسفند گفتد این فشارها تنها به تماسهای تهدیدآمیز محدود نبوده و در برخی موارد شامل هشدار درباره پذیرش وکالت معترضان بازداشتشده نیز بوده است.
بهگفته این منابع، چنین فضایی نگرانیهایی درباره امنیت حرفهای وکلا و امکان انجام آزادانه وظایف آنان ایجاد کرده است.
در این گزارش آمده است در شهرهایی از جمله تهران، کرج و شیراز، شماری از وکلا اعلام کردهاند از سوی برخی مقامات قضایی تحت فشار قرار گرفتهاند تا از پذیرش پروندههای مرتبط با اعتراضات دی ۱۴۰۴ خودداری کنند.
بهگفته این وکلا، به آنان هشدار داده شده ادامه فعالیت در این پروندهها ممکن است پیامدهای قضایی یا امنیتی برایشان به همراه داشته باشد.
دادبان با اشاره به اصل ۳۵ قانون اساسی تاکید کرده است حق انتخاب آزادانه وکیل از ارکان دادرسی عادلانه است و قانون آیین دادرسی کیفری نیز بر ضرورت حضور وکیل در روند رسیدگی تاکید دارد.
در این گزارش آمده است هرگونه محدودسازی یا تهدید وکیل در پذیرش پرونده میتواند به نقض حق دفاع متهم و خدشه به روند رسیدگی منصفانه منجر شود.
کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل متحد جمعه اول اسفند در بیانیهای از مقامهای جمهوری اسلامی خواستند درباره سرنوشت هزاران بازداشتشده، ناپدید یا مفقود شده پس از اعتراضات سراسری دی ماه شفافسازی کنند.
به گفته این کارشناسان، وکلا، کادر درمانی، روزنامهنگاران، نویسندگان، هنرمندان و مدافعان حقوق بشر نیز در میان بازداشتشدگان دیده میشوند.
این نهاد همچنین اعلام کرده است استقلال نهاد وکالت از پیششرطهای تحقق عدالت قضایی است و فشار بر وکلا یا ایجاد مانع در انجام وظایف حرفهای آنان میتواند اعتماد عمومی به نظام عدالت را تضعیف کند. مقامهای قضایی جمهوری اسلامی تاکنون درباره این گزارش اظهارنظر نکردهاند.
پروندهسازی علیه وکلای دادگستری
فشارهای جمهوری اسلامی بر وکلای دادگستری از آغاز انقلاب ملی ایرانیان بهطور چشمگیری افزایش یافته است. بر اساس گزارش کانال تلگرامی امتداد، هادی شریفزاده، دبیر کمیسیون روابط عمومی کانون وکلای منطقه فارس، ۲۷ بهمن در منزل خود دستگیر شد.
حمید نوروزی، عضو کانون وکلای منطقه فارس، نیز ۲۵ بهمن بازداشت شده بود.
شریفزاده و نوروزی از امضاکنندگان بیانیه استعفای برخی اعضای این کانون در اعتراض به سرکوب معترضان در روزهای آغازین انقلاب ملی ایرانیان بودند.
امتداد افزود: «تاکنون چهار نفر از امضاکنندگان این بیانیه بازداشت شدهاند که از این میان، محمد هادی جعفرپور و مهدی انصاری هفته گذشته به قید وثیقه آزاد شدند.»
همچنین بر اساس اطلاعاتی رسیده به ایراناینترنشنال، سارا حسینزاده که از تاریخ ۲۹ دی ناپدید شده بود، در زندان مرکزی ارومیه نگهداری میشود.
الحره به نقل از منابع مخالف جمهوری اسلامی که شماری از آنها در ایران هستند، نوشت بخش عمده پایگاهها، سکوهای موشکی و مراکز اطلاعاتی سپاه پاسداران در امتداد مرز ایران و عراق مستقر شدهاند.
تعدادی از این مواضع در جریان جنگ ۱۲ روزه هدف حملات اسرائیل قرار گرفته بودند.
شیروان جامی، از فرماندهان نظامی حزب آزادی کردستان و از مخالفان جمهوری اسلامی، در مصاحبه با الحره گفت: «سپاه پاسداران هیچ نقطه خالی در طول مرز با عراق باقی نگذاشته و همه جا یگانهای سنگین، سکوهای پرتاب موشکهای بالستیک و سامانههای راداری مستقر کرده است تا برای جنگ آماده باشد.»
او افزود سپاه پاسداران طی هشت ماه گذشته در امتداد مرز با عراق دست به جابهجایی و بازآرایی نیروهای خود زده، شمار نیروها را افزایش داده، پایگاههایش را بازسازی کرده و چندین پایگاه جدید، شامل مراکز دیدهبانی و اطلاعاتی، ایجاد کرده است.
آمریکا در روزهای اخیر حضور نظامی خود را در منطقه بهطور چشمگیری افزایش داده است.
در سوی دیگر، مقامهای جمهوری اسلامی بارها تهدید کردهاند در صورت هرگونه اقدام نظامی واشینگتن، دامنه درگیری را به سطح منطقه گسترش خواهند داد.
موشکهای خرمشهر و فاتح، پهپادهای شاهد ۱۳۶ و ۱۴۹
جامی در ادامه مصاحبه خود گفت سپاه پاسداران تعداد قابل توجهی نیرو را در خرمآباد، نفتشهر استان کرمانشاه و در نزدیکی گذرگاه پرویزخان مستقر کرده و شماری دیگر را به پاوه، جوانرود و نوار مرزی مریوان گسیل داشته است.
او به استقرار تعداد زیادی سکوی پرتاب موشکهای بالستیک در ارتفاعات بانه، سردشت و کرمانشاه اشاره کرد و افزود مهمترین موشکهای مستقر در این مناطق از خانواده خرمشهر و فاتح هستند و پهپادهای شاهد ۱۳۶ و ۱۴۹ نیز در همین محدودهها به کار گرفته شدهاند.
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، چهارشنبه ششم اسفند با اشاره به دور بعدی مذاکرات تهران و واشینگتن در ژنو گفت اگر «عزت ایران و منافع متقابل» رعایت شود، جمهوری اسلامی «پشت میز مذاکره» خواهد بود.
او در عین حال تهدید کرد در صورت اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی، تهران پاسخی «پشیمانکننده» خواهد داد.
پنجم اسفند، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، هشدار داد اگر جمهوری اسلامی این کشور را هدف قرار دهد، اسرائیل «با نیرویی پاسخ خواهد داد که قابل تصور نیست».
آمادهسازی جمهوری اسلامی برای «جنگی تعیینکننده»
کاوه بهرامی، فرمانده نیروهای پیشمرگه وابسته به حزب دموکرات کردستان ایران، در مصاحبه با الحره از ادامه «نظامیسازی شهرهای کردستان ایران و تبدیل آنها به پادگان» خبر داد.
به گفته او، حجم تسلیحات منتقلشده به نقاط مرزی نشاندهنده آمادهسازی جمهوری اسلامی برای «جنگی تعیینکننده» است.
الحره به نقل از کارشناسان امور ایران نوشت نگرانی جمهوری اسلامی نسبت به عراق در صورت هرگونه حمله احتمالی، ریشه در دو ملاحظه راهبردی دارد:
نخست، استقرار گروههای مخالف کرد ایرانی در خاک عراق که بسیاری از آنها شاخههای نظامی فعال در داخل ایران دارند و از تجربه و سازماندهی نظامی برخوردار هستند.
دوم، حضور نیروهای ائتلاف بینالمللی به فرماندهی آمریکا در عراق.
جمهوری اسلامی این احتمال را جدی میداند که در صورت آغاز درگیری، ائتلاف از خاک عراق برای اجرای عملیات زمینی با هدف تضعیف یا حتی سرنگونی حکومت استفاده کند.
سارا رحیمی، رواندرمانگر، در گفتوگو با ایراناینترنشنال به پیچیدگی شرایط این روزهای مردم ایران پرداخت و توضیح داد اضطراب مزمن چگونه به مشکلات روانتنی منجر میشود و برای فعالیت آگاهانه در کنار حفظ سلامت روان و جسم، چه راهکارهایی میتوان در پیش گرفت.
رحیمی گفت: «استرس و تروما در بدن ما ذخیره میشود. به عبارت دیگر، بدن ما تنها تجربه را تحمل نمیکند، بلکه آن را ثبت میکند. ما ۴۷ سال با تروماهایی روبهرو بودهایم که در بدن انباشته شدهاند.»
او با اشاره به اهمیت مفهوم تریگر «trigger» افزود: «تروماهای جدید تروماهای گذشته را تحریک میکنند. در نتیجه، بدن ما وارد حالت بقا و آماده فرار میشود، اما مشخصا جایی برای فرار وجود ندارد.»
در روانشناسی تروما، «تریگر» به محرک بیرونی یا درونی گفته میشود که خاطره یا واکنش هیجانی مرتبط با یک تجربه آسیبزا را فعال میکند. این محرک میتواند صدا، تصویر، بو، خبر، یک جمله، یا حتی یک احساس بدنی باشد.
در فارسی معمولا از معادلهایی مانند «محرک»، «برانگیزاننده» یا «فعالکننده تروما» برای اشاره به این مفهوم استفاده میشود.
استرس مداوم چه بر سر بدن میآورد؟
رحیمی در ادامه گفتوگو با ایراناینترنشنال، به پیامدهای قرار گرفتن مداوم در معرض استرس اشاره کرد و توضیح داد با افزایش سطح کورتیزول، دستگاههای عصبی، ایمنی و گوارشی، تحت تاثیر قرار میگیرند.
او بروز مشکلات گوارشی، میگرن و سردردهای شدید، و حتی عود بیماریهایی مانند اماس و سرطان را از پیامدهای احتمالی استرس مزمن دانست.
کورتیزول هورمونی است که از غدد فوقکلیوی ترشح میشود و نقش مهمی در تنظیم استرس، سوختوساز و پاسخ ایمنی دارد.
در شرایط تهدید، ناامنی و اضطراب مزمن، محور استرس بدن فعال میشود و برای آمادهسازی بدن جهت بقا، سطح کورتیزول افزایش مییابد.
چگونه اخبار را دنبال کنیم و فرسوده نشویم؟
دنبال کردن تحولات ایران ضروری است و نمیتوان چشم بر واقعیتها بست. آگاهی، بخشی از مسئولیت شهروندی است.
با این حال، این پیگیری باید هدفمند، زمانبندی شده و همراه با توجه جدی به حفظ سلامت روان و جسم باشد.
تماشای مداوم اخبار دلخراش، سیستم عصبی را در وضعیت هشدار نگه میدارد؛ مانند آژیر خطری که بیوقفه به صدا درمیآید و فرصتی برای خاموشی ندارد. در چنین شرایطی، بدن مجالی برای بازیابی پیدا نمیکند و فرسودگی روانی و جسمی به تدریج خود را نشان میدهد.
رحیمی در این ارتباط به ایراناینترنشنال گفت: «۱۰۰ درصد باید اخبار را دنبال کنیم، اما این پیگیری باید آگاهانه و غیرممتد باشد.»
او تاکید کرد در چنین شرایطی لازم است به سیستم عصبی «فرصت تنفس» داده شود.
پیگیری آگاهانه و غیرممتد اخبار به معنای تعیین زمانهای مشخص برای کسب اطلاع از رویدادهای مهم و پرهیز از دنبال کردن بیوقفه جریان خبر است.
منابع معتبر سلامت روان در جهان توصیه میکنند اجتناب از «doomscrolling» میتواند به کاهش اضطراب و حفظ تعادل روانی کمک کند.
«دوماسکرولینگ» به عادت پیمایش بیوقفه و طولانی اخبار منفی یا اضطرابآور در شبکههای اجتماعی و وبسایتهای خبری گفته میشود؛ حتی زمانی که فرد میداند این کار حال او را بدتر میکند.
این رفتار معمولا در دورههای بحران شدت میگیرد و میتواند اضطراب، استرس و احساس درماندگی را افزایش دهد.
توصیههایی برای آرامسازی سیستم عصبی
رحیمی در گفتوگو با ایراناینترنشنال توصیههای تکمیلی دیگری نیز مطرح کرد.
او تاکید کرد این روزها نباید تنها ماند و تا حد امکان باید با یک فرد امن درباره احساسات خود نسبت به شرایط کنونی ایران صحبت کرد.
این رواندرمانگر خطاب به مهاجران ایرانی گفت حفظ ارتباط با داخل کشور از طریق فضای مجازی و شبکههای اجتماعی میتواند به حفظ سلامت جسم و روان کمک کند.
او بر حفظ «روتین زندگی» تاکید کرد و خواب منظم را عاملی «بسیار مهم» دانست.
به گفته رحیمی، برای بازگرداندن آرامش به بدن باید از فعالیتهایی مانند ورزش، پیادهروی، تکنیکهای تنفسی و حرکات کششی بهره گرفت تا سیستم عصبی دوباره وارد فاز آرامش شود.
پژوهشگران معتقدند فعالسازی مزمن محور استرس، بدن را در وضعیت هشدار نگه میدارد و به فرسودگی میانجامد.
منابع معتبر تاکید دارند وقفه در مواجهه با استرس و ایجاد زمانهای بازیابی به تنظیم کورتیزول و بازگشت تعادل کمک میکند.
مطالعات علمی نشان میدهند تنفس آهسته، فعالیت بدنی منظم و روابط حمایتی، میتواند سیستم پاراسمپاتیک را فعال کند.
سیستم پاراسمپاتیک بخشی از «دستگاه عصبی خودکار» است که عملکردهای غیرارادی بدن را هنگام استراحت و آرامش تنظیم میکند.
این سیستم سطح ضربان قلب را پایین میآورد، هضم غذا را تسهیل میکند، جریان خون را به اندامهای داخلی میبرد و باعث میشود بدن بعد از تهدید و استرس، به حالت «آرام و بازیابی» بازگردد.
بهزاد که با نام خانوادگی کیماسی سلخوری هم شناخته میشود، شهروند ۵۳ سالهای بود که شامگاه ۱۹ دی در قزوین با اصابت گلوله جنگی به پهلو کشته شد.
بر اساس آنچه نزدیکان او به ایراناینترنشنال گفتند، بهزاد جزو معترضان نبود و آن شب صرفا رفته بود زبالهها را در سطل آشغالی که تنها چند متر با خانه فاصله داشت بیندازد.
او در مسیر برگشت به سوی خانه، هدف تیراندازی قرار گرفت. گلوله از یک سو وارد بدنش شد و از سوی دیگر خارج شد.
نزدیکان بهزاد ویدیویی از محل شلیک به او در کوچه خاکعلی، تقاطع مسعود پرویز، برای ایراناینترنشنال فرستادهاند که مربوط به صبح بیستم دی است.
در این ویدیو، خون تازه در محل تیر خوردن او دیده میشود.
به گفته این منابع، بهزاد پس از گلوله خوردن، سعی میکند کشان کشان خود را تا دم در خانه برساند. رد خون او روی این مسیر که در ویدیو دیده میشود، گواه این تلاش است.
بر اساس گزارشها، بهزاد که پدر یک دختر بود، بر اثر شدت جراحات جان خود را از دست میدهد.
شلیک «تصادفی» به عابران پیاده
در هفتههای گذشته پیامها و ویدیوهای متعددی به دست ایراناینترنشنال رسیده است که نشان میدهد ماموران در دو شب ۱۸ و ۱۹ دی، به سوی عابران پیاده، کسانی که به وضوح در تجمع حضور نداشتهاند و صرفا در حال «بازگشت از محل کار به خانه» بودهاند، شلیک هدفمند و کشنده کردهاند.
یک نمونه از این تیراندازیها مربوط به خیابان ستارخان تهران در عصر ۲۰ دی است.
در این ویدیو که با دوربین مداربسته یک ساختمان ضبط شده، سه نفر به شکل معمول در حال عبور از پیادهرو هستند. دو نیروی امنیتی مسلح سوار بر یک موتور در خیابان جلوتر از آنها توقف و بدون هشدار قبلی به سوی آنها شلیک میکنند.
در نمونهای دیگر، شامگاه ۱۹ دی ماموران از فاصله ۵۰ متری به سوی شهروندی که در حال خرید خواروبار در شهرک رجایی مشهد بود، شلیک کردند. گلوله به ناحیه گردن او برخورد کرد.
شهروندی از رشت نیز به ایراناینترنشنال گفت غروب ۱۹ دی مادر مسن او در حالیکه از داروخانه خارج شده بود، هدف تیراندازی قرار گرفت و چندین ساچمه به سر و پاهایش برخورد کرد.
گزارش مشابهی نیز از شلیک به یک زن باردار، دقیقا مقابل داروخانهای در اصفهان، به ایراناینترنشنال رسیده است.
همچنین کسری وفاپرور، نوجوان ۱۶ ساله، عصر نوزدهم دی با شلیک تکتیرانداز به قلبش کشته شد.
بر اساس گزارش شهروندان، او برای تهیه داروهای خواهر کوچکترش که دارای معلولیت است، به داروخانه رفته بود که هدف قرار گرفت.
چند شهروند نیز در پیامهایی گفتند نیروهای امنیتی در شماری از شهرها از جمله نیشابور، بروجرد و ساری، «بیدلیل و بهشکل تصادفی، با گلولههای ساچمهای به عابران پیاده شلیک میکنند».
بر اساس بیانیه شورای سردبیران ایراناینترنشنال، در جریان انقلاب ملی ایرانیان دستکم ۳۶ هزار و ۵۰۰ شهروند کشته شدهاند.
در این اعتراضات دهها هزار نفر دیگر مجروح و بازداشت شدند که از آمار دقیقی درباره آنان در دست نیست.
