ترامپ: به تهران گفتم نه به سلاح هستهای، نه به کشتار معترضان
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، در پاسخ به این سوال که آیا در روزهای گذشته با حکومت ایران گفتوگو داشته است یا قصد مذاکره دارد، گفت: «گفتوگو داشتهام و در حال برنامهریزی برای آن هستم. ما در حال حاضر با کشتیهای بسیار بزرگ و قدرتمند زیادی در حال حرکت به سمت ایران هستیم. اگر مجبور به استفاده از آنها نباشیم، عالی خواهد بود.»
او که با رسانههای حاضر در مراسم رونمایی و اکران مستند «ملانیا» صحبت میکرد، در پاسخ به سوال دیگری مبنی بر اینکه در این مذاکرات چه پیامی به تهران فرستاده شده است، گفت: «دو چیز به آنها گفتم؛ اول اینکه، نه به سلاح هستهای، و دوم اینکه، کشتن معترضان را متوقف کنید. آنها هزاران نفر از معترضان را میکشند. آنها باید کاری انجام دهند.»
رییسجمهوری ایالات متحده در ادامه این صحبتها بار دیگر بر اعزام تجهیزات نظامی گسترده به سوی ایران اشاره و ابراز امیدواری کرد که مجبور به استفاده از آنها نشود.
بر اساس این گزارش، وزارت کشور بریتانیا تایید کرده است که پیشنویس قانونی برای تروریستی اعلام کردن نهادهای دولتی متخاصم، از جمله سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در دست تهیه است؛ هرچند این لایحه بهرغم نقش سپاه در سرکوب مرگبار اعتراضات اخیر در ایران، بهصورت فوری و خارج از روال عادی پارلمان بررسی نخواهد شد.
این تحولات پس از آن رخ میدهد که اتحادیه اروپا روز پنجشنبه سپاه پاسداران را در کنار گروههایی مانند القاعده، حماس و داعش در فهرست سازمانهای تروریستی قرار داد؛ اقدامی که با واکنش تند تهران همراه شد و وزیر امور خارجه حکومت ایران آن را «نمایشی» و «اشتباهی راهبردی» خواند.
به نوشته تایمز، سپاه پاسداران بهعنوان نیرویی شبیه «گارد پراتوری» عمل میکند که وفاداری مستقیم خود را به رهبر جمهوری اسلامی اعلام کرده و جدا از ارتش رسمی کشور فعالیت دارد. این نهاد طی سالهای اخیر نفوذ و قدرت اقتصادی گستردهای به دست آورده و بخشهای بزرگی از اقتصاد ایران را در اختیار گرفته است.
منابع دولتی به تایمز گفتهاند لایحه مورد نظر هنوز نهایی نشده، اما احتمالاً در سال جاری میلادی به پارلمان ارائه خواهد شد. وزارت کشور بریتانیا از ماه مه گذشته، همزمان با پذیرش توصیههای جاناتان هال، مشاور مستقل دولت در امور قانونگذاری ضدتروریسم، کار روی این قانون را آغاز کرده است؛ قانونی که به گفته مقامهای پیشین، امکان «اقداماتی بسیار قویتر علیه سازمانهای مورد حمایت دولتها مانند سپاه پاسداران» را فراهم میکند.
بر اساس این گزارش، حزب کارگر در دوران اپوزیسیون وعده ممنوعکردن سپاه پاسداران را داده بود، اما پس از دریافت مشاوره حقوقی، از استفاده از قوانین فعلی ضدتروریسم برای این کار صرفنظر کرد؛ زیرا این قوانین برای هدف قرار دادن نهادهایی که بازوی رسمی یک دولت محسوب میشوند، مناسب تشخیص داده نشدند. منتقدان نیز هشدار داده بودند که قوانین موجود میتواند به جرمانگاری کلی ارتباط با دولت ایران منجر شود.
قانون جدید، به نوشته تایمز، امکان اقداماتی هدفمندتر را فراهم خواهد کرد؛ از جمله اعطای اختیار به پلیس برای ضبط گذرنامه افراد مظنون به فعالیت برای سپاه پاسداران و انجام بازرسی و توقف بدون نیاز به ظن قبلی در «موقعیتها یا مناطق پرخطر»، مانند اطراف اماکن مرتبط با اهداف تهدید دولتی.
در عین حال، گزارش میافزاید که به دلیل پیچیدگیهای حقوقی و دیپلماتیکِ تروریستی اعلام کردن نهادهای دولتی، تدوین این قانون زمانبر بوده است. لرد بلانکت، وزیر کشور پیشین بریتانیا، خواستار تسریع این روند شده و گفته است این اقدام «مدتهاست که به تاخیر افتاده» است.
در صحنه سیاسی، پریتی پاتل، وزیر خارجه سایه، نیز از ممنوعیت فوری سپاه پاسداران حمایت کرده و سرکوب در ایران را «توهینی به بشریت» خوانده است. او از دولت خواسته با قاطعیت در کنار مردم ایران بایستد.
به نوشته تایمز، در داخل دولت بریتانیا همچنان اختلافنظرهایی درباره نحوه برخورد با سپاه پاسداران وجود دارد. گزارش میگوید برخی نهادها، از جمله سرویس اطلاعات خارجی بریتانیا (امآیسیکس) و وزارت خارجه، نگراناند که تروریستی اعلام کردن سپاه به قطع کانالهای دیپلماتیک حیاتی و اخراج دیپلماتهای بریتانیایی از تهران منجر شود. تاکنون لندن ترجیح داده با تحریمهای هدفمند، بیش از ۵۵۰ فرد و نهاد ایرانی — از جمله سپاه پاسداران — را تحت فشار قرار دهد.
در پایان، تایمز به فرود یک هواپیمای ویژه نیروی هوایی آمریکا موسوم به «ردیاب هستهای» در پایگاه «راف میلدنهال» در سافولک بریتانیا اشاره میکند؛ رخدادی که همزمان با افزایش تنشها با ایران اتفاق افتاده است. با این حال، به گفته منابع دفاعی، حضور این هواپیما لزوماً نشانه اقدام نظامی فوری نیست.
گروه لوفتهانزا، شامل ۶ شرکت هواپیمایی اروپایی، محدودیت پروازهای شبانه به اسرائیل را دستکم تا ۱۴ بهمن تمدید و اعلام کرد که قرار است بیشترِ پروازهای عصرگاهی لغو شوند.
گروه لوفتهانزا، علاوه بر این شرکت هواپیمایی، شرکتهای اتریش ایرلاینز، بروکسل ایرلاینز، ایتا ایرویز و خطوط هوایی بینالمللی سوئیس را در بر میگیرد.
