بلومبرگ در گزارشی تحقیقی درباره مجتبی خامنهای، پسر رهبر جمهوری اسلامی، نوشت که او همزمان با تشدید فقر و اعتراضات مرگبار در ایران، طی بیش از یک دهه با شبکهای از شرکتهای پوششی و واسطهها، امپراتوری گستردهای از املاک و سرمایهگذاری در اروپا و خاورمیانه ساخته است.
بلومبرگ در گزارش «بیگتِیک» خود که میگوید یکسال تحقیقات آن زمان برده، مینویسد این شبکه از تهران تا دبی و فرانکفورت امتداد دارد و بخش مهمی از آن به املاک لوکس در لندن گره خورده است؛ از جمله مجموعهای از خانههای گرانقیمت در خیابان «بیشاپس اونیو» در شمال لندن که به «ردیف میلیاردرها» معروف است و برخی از آنها به گفته گزارش عمدتا خالیاند و پشت پرچینهای بلند و دروازههای پوشیده از دید قرار دارند.
«امپراتوری سرمایهگذاری» بدون ثبت مستقیم به نام مجتبی خامنهای
به نوشته بلومبرگ و به نقل از افراد مطلع و ارزیابی یک نهاد اطلاعاتی غربی، مجتبی خامنهای ۵۶ ساله، که گفته میشود داراییها را به نام خود ثبت نمیکند، «مستقیما در معاملات نقش داشته» و بخشی از این معاملات دستکم به سال ۲۰۱۱ بازمیگردد.
بلومبرگ نوشته شبکه شرکتها به او امکان داده است با وجود تحریمهای آمریکا در سال ۲۰۱۹، منابع مالی را، به برآورد برخی منابع «در حد میلیاردها دلار»، به بازارهای غربی منتقل کند.
بنا بر این گزارش، اسناد هیچ داراییای را مستقیم به نام مجتبی خامنهای نشان نمیدهد؛ اما بسیاری از خریدها ظاهراً به نام علی انصاری، تاجر ایرانی، ثبت شده است؛ فردی که بریتانیا در اکتبر او را تحریم کرد. به نوشته بلومبرگ، این شبکه شامل املاک ممتاز در چند محله بسیار گرانقیمت لندن (از جمله خرید خانهای به قیمت ۳۳.۷ میلیون پوند در سال ۲۰۱۴)، یک ویلای لوکس در منطقهای که در گزارش از آن با عنوان «بورلیهیلز دبی» یاد شده، و هتلهایی در اروپا از فرانکفورت تا مایورکا است.
بلومبرگ میگوید منابع مالی این معاملات از مسیر حسابهایی در بانکهای بریتانیا، سوئیس، لیختناشتاین و امارات عبور داده شده و بنا به گفته افراد مطلع، منشأ اصلی این پولها «فروش نفت ایران» بوده است.
او در گفتوگویی با روزنامه اورشلیمپست که چهارشنبه هشت بهمن منتشر شد، گفت: «در اواخر دسامبر و اوایل ژانویه، مردم ایران بار دیگر با شجاعتی مثالزدنی به خیابانها آمدند؛ شجاعتر از همیشه. آنها از من رهبری و جهتگیری خواستند. رژیم ضعیفتر از هر زمان بود و مردم متحدتر از همیشه. بنابراین من خواستار اقدام هماهنگ در روزهای ۸ و ۹ ژانویه (۱۸ و ۱۹ دی) شدم و میلیونها نفر به خیابانها آمدند.»
شاهزاده رضا پهلوی افزود: «این تشدید مبارزه ما برای آزادی بود و رژیم نیز خشونت خود را تشدید کرد. اکنون زمان آن است که جامعه بینالمللی به کمک مردم ایران بیاید.»
بهنوشته اورشلیمپست، درخواست شاهزاده رضا پهلوی برای کمک بینالمللی در حالی مطرح میشود که نارضایتی فزایندهای در میان ایرانیان نسبت به این موضوع وجود دارد که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، علیرغم وعدههای متعدد، هنوز هیچ اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی انجام ندادهاند.
ترامپ شامگاه سهشنبه در سخنرانی خود در ایالت آیووا اعلام کرد که یک «ناوگان عظیم» دیگر از کشتیهای نظامی آمریکا به سمت ایران در حرکت است. این در حالی است که پیشتر گروه ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن به همراه دیگر ناوهای جنگی، ناوشکنها و جنگندههای آمریکایی وارد آبهای تحت فرماندهی سنتکام در اقیانوس هند شده بود.
شاهزاده رضا پهلوی در گفتوگو با اورشلیمپست تاکید کرد که آینده ایران در نهایت باید به دست خود ایرانیان تعیین شود. با این حال او گفت که جهان منافع راهبردی مستقیمی در کمک به سرنگونی این رژیم دارد.
او گفت: «موضع من بیش از چهار دهه است که ثابت بوده: آینده ایران را خود مردم ایران تعیین خواهند کرد. آنها نیروی زمینی لازم برای پایان دادن به این رژیم هستند. با این همه، این اعتراضات صرفا یک مبارزه ملی نیستند. مردم ایران فقط برای خودشان نمیجنگند، بلکه برای رهایی جهان از این رژیم جنایتکار میجنگند. به همین دلیل، نهتنها از منظر انسانی، بلکه از سر ضرورت راهبردی، جهان باید برای کمک به آنها اقدام کند.»
بهنوشته اورشلیمپست جمهوری اسلامی از ۱۸ دی ماه به این سو برای بقا بهطور فزایندهای به زیرساخت سرکوب داخلی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی متکی شده است. اینترنت و شبکه تلفن همراه برای ۲۰ روز قطع یا بهشدت محدود شده و بسیاری از ایرانیان را از رساندن صدای خود به جهان ناتوان کرده است. گزارشهایی از قتلعامها، از جمله گردنزدن، تیراندازی بیهدف با گلوله جنگی به سوی جمعیت، و آتش زدن ساختمانها همراه با افراد داخل آنها منتشر شده است.
شاهزاده رضا پهلوی درباره اوضاع در داخل ایران گفت: «وضعیت در میدان هم از نظر گستره و هم از نظر سبعیت سرکوب واقعا تغییر کرده و رژیم با قطع ارتباطات و اتکای کامل به ماشین سرکوب سپاه پاسداران در تلاش برای بقاست.»
شورای سردبیری ایراناینترنشنال یکشنبه پنج بهمن در بیانیهای با استناد به مدارک و روایتهای تازه اعلام کرد ابعاد خشونت نیروهای سرکوب جمهوری اسلامی در جریان انقلاب ملی فراتر از برآوردهای اولیه بوده و بیش از ۳۶ هزار و ۵۰۰ نفر در این سرکوب هدفمند به دستور علی خامنهای، دیکتاتور تهران، کشته شدهاند.
همچنین گزارشهایی از داخل ایران منتشر شده که رژیم پیکر معترضان کشتهشده را گروگان میگیرد مگر آنکه خانوادهها مبالغ هنگفتی برای تحویل اجساد بپردازند.
شاهزاده رضا پهلوی به اورشلیمپست گفت: «اقدام برای دفاع از غیرنظامیان و تضعیف قدرت سرکوب رژیم، دقیقا همان چیزی است که مردم ایران خواستار آن هستند.»
او افزود: «هدف روشن است: حفاظت از غیرنظامیان، کاهش سرکوب، و هموار کردن میدان برای آنکه ایرانیان بتوانند دوباره سازماندهی و بسیج شوند و سرانجام این رژیم شرور را شکست دهند.»
شاهزاده رضا پهلوی همچنین فضای بینالمللی را متفاوت از گذشته توصیف کرد و گفت:«مردم ایران به یاد دارند که اوباما و بایدن آنها را رها کردند اما اکنون از سخنان رییسجمهوری ترامپ دلگرم شدهاند و او را مردی میدانند که به وعدهاش عمل میکند.»
او افزود: «پرسش این است: آیا جهان بهموقع اقدام خواهد کرد تا جانهای بیشتری نجات یابد؟»
شاهزاده رضا پهلوی در بخش دیگری از این گفتوگو با اشاره به شعارهای مردم ایران گفت: «بسیاری از کسانی که شعار میدهند، دههها پس از خروج پدرم از ایران به دنیا آمدهاند و هیچ خاطره شخصیای از او ندارند. آنها در واقع رد جمهوری اسلامی و اشتیاق به کرامت، هویت ملی و آیندهای عادی را بیان میکنند؛ آیندهای که پدرم نمایندهاش بود.»
او افزود: «ایرانیان دریافتهاند که هدف دوران پهلوی مدرنیزاسیون بود: زیرساخت، آموزش، اصلاحات ارضی، بهداشت و درمان، و حقوق برابر برای زنان. ایران از زمان خود جلوتر بود… تا اینکه انقلابی کشور را ربود و این پیشرفت را معکوس کرد.»
شاهزاده رضا پهلوی با «قدردانی عمیق» از کسانی که در حمایت از او شعار میدهند، گفت: «برای من این موضوع درباره کسب قدرت نیست. درباره پذیرفتن مسئولیتی است که ملتی بر دوش من گذاشته که میخواهد مطمئن باشد تغییر به هرجومرج منجر نمیشود.»
او افزود: «من همواره گفتهام که مردم ایران آینده نظام حکمرانی را از طریق یک فرآیند قانون اساسی آزاد و انتخابات واقعا آزاد تعیین خواهند کرد. برخی از سلطنت مشروطه حمایت میکنند، برخی از جمهوری، و همه باید حق داشته باشند دیدگاه خود را مطرح کنند و تصمیم را به مردم بسپارند.»
او تاکید کرد: «همه شهروندان ایرانی در برابر قانون برابر خواهند بود و در پای صندوق رأی حق برابر خواهند داشت. نقش من سنگینکردن کفه ترازو به نفع هیچ نتیجهای نیست. من بیطرف خواهم ماند تا فرآیند، واقعی و قابل اعتماد باشد.»
شاهزاده رضا پهلوی در پایان گفتوگوی خود با اورشلیمپست گفت آماده پاسخگویی به خواست مردم است و خود را برای بازگشت به ایران حتی پیش از سقوط جمهوری اسلامی آماده میکند.
او گفت: «من و تیمم بهطور فعال در حال انجام مقدمات لازم برای بازگشتم هستیم. من آمادهام حتی پیش از سقوط این رژیم بازگردم تا در کنار هممیهنانم در نبرد نهایی حضور داشته باشم.»
شاهزاده رضا پهلوی افزود: «من گذار منظم را تضمین خواهم کرد، از تمامیت ارضی ایران محافظت میکنم و کشور را به سوی صندوق رأی هدایت خواهم کرد.»
بر اساس این گزارش که چهارشنبه هشتم بهمن منتشر شد، یکی از بازداشتشدگان از اتباع ایران است.
آناتولی نوشت این افراد در پی عملیات هماهنگ سازمان اطلاعات ملی ترکیه و پلیس ضدتروریسم در پنج استان این کشور دستگیر شدند.
این رسانه افزود بازداشتشدگان که به جمعآوری اطلاعات درباره پایگاههای نظامی و دیگر اماکن حساس در ترکیه متهم هستند، با برخی اعضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در تماس بودهاند.
این نخستین بار نیست که ترکیه افراد متهم به جاسوسی برای حکومت ایران را تحت پیگرد قرار میدهد.
اسفند ۱۴۰۳ نیز نیروهای امنیتی ترکیه در یک عملیات هماهنگ در سه استان استانبول، آنتالیا و مرسین، پنج مظنون به جاسوسی برای تهران را دستگیر کردند.
بر پایه تحقیقات دادستانی استانبول و سازمان اطلاعات ملی ترکیه در آن زمان، این پنج نفر با عناصر اطلاعاتی سپاه پاسداران در ارتباط بودند و در زمینه جمعآوری و انتقال اطلاعات پایگاههای نظامی و نقاط کلیدی در داخل و خارج از ترکیه فعالیت داشتند.
تلاش برای جاسوسی از پایگاه هوایی ناتو در جنوب ترکیه
آناتولی هشتم بهمن گزارش داد شش متهم بازداشتشده، پایگاه هوایی اینجرلیک ناتو در جنوب ترکیه را تحت نظر داشتهاند.
بر اساس این گزارش، هر شش نفر به دادگاه استانبول منتقل شدند و طبق حکم قاضی، تا زمان برگزاری دادگاه به اتهام «جاسوسی سیاسی و نظامی» در بازداشت موقت باقی خواهند ماند.
سفارت جمهوری اسلامی در آنکارا تاکنون به این رویداد واکنشی نشان نداده است.
خبرگزاری آسوشیتدپرس نوشت این افراد در شرایطی بازداشت شدند که تنشهای منطقهای در پی گمانهزنیها درباره حمله نظامی آمریکا به ایران بالا گرفته است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، هشتم بهمن با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال هشدار داد اگر جمهوری اسلامی حاضر به مذاکره و دستیابی به توافق نباشد، حمله بعدی به ایران «بسیار بدتر» خواهد بود.
ترامپ بر لزوم جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای تاکید کرد و افزود: «قبلا یک بار به ایران گفتم: توافق کنید! آنان این کار را نکردند و نتیجه آن عملیات چکش نیمهشب بود؛ تخریب گسترده ایران. حمله بعدی بسیار بدتر خواهد بود! نگذارید دوباره چنین اتفاقی بیفتد.»
مقامهای دولت ترکیه در روزهای اخیر نسبت به هرگونه مداخله خارجی در ایران هشدار دادهاند و گفتهاند چنین اقدامی میتواند به بیثباتی و شکلگیری موج جدیدی از پناهجویان بینجامد.
هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، هشتم بهمن حمله احتمالی ایالات متحده به ایران را «اشتباه» دانست و خواستار حل اختلافات بهصورت «دیپلماتیک و تدریجی» شد.
به گفته فیدان، آنکارا همواره به واشینگتن توصیه کرده اختلافات با جمهوری اسلامی را «یکبهیک» حلوفصل کند و «همه چیز را در قالب یک بسته نبیند».
نقش کلیدی علی انصاری؛ «مرد پولی» شبکه
در بخش مفصل دیگری از گزارش، بلومبرگ به نقش علی انصاری میپردازد و مینویسد مقامهای بریتانیایی او را سال گذشته میلادی «بانکدار و تاجر فاسد ایرانی» توصیف کردهاند و تحریمش کردهاند؛ با این استدلال که او از نظر مالی از فعالیتهای سپاه پاسداران حمایت کرده است—نیرویی که به نوشته گزارش، مستقیماً به رهبر جمهوری اسلامی گزارش میدهد و خودِ سپاه نیز از سوی بریتانیا تحریم شده است. در عین حال، بلومبرگ میافزاید انصاری در اتحادیه اروپا یا آمریکا تحت تحریم نیست.
بلومبرگ انصاری را چهره یک شبکه بزرگ اقتصادی در داخل ایران معرفی میکند که پروژه «ایرانمال»، بازارهای عمدهفروشی و بانک خصوصی «آینده» (که در گزارش تاکید شده که در سال ۲۰۲۵ فروپاشید) را در بر میگیرد. به نوشته بلومبرگ، آشنایی انصاری با حلقههای قدرت به سالهای پس از انقلاب و سپس اواخر دهه ۱۳۶۰ بازمیگردد و طبق گفته منابع، او در همان دوره برای نخستینبار با مجتبی خامنهای آشنا شد؛ زمانی که علی خامنهای رییسجمهوری بود.
بلومبرگ به نقل از افراد مطلع مینویسد مجتبی خامنهای در عملیات بانک آینده و پروژه ایرانمال «نقش محوری» داشته و انصاری نیز سهامدار اصلی بانک بوده است. همچنین در گزارش آمده انصاری در مواردی دیدارهای خصوصی با مجتبی خامنهای در خانهای در زعفرانیه داشته و گاهی دفتر بانک آینده برای گفتوگوهای محرمانه استفاده شده است.
شرکتهای واسطه، پیامهای سوئیفت و گذرنامه قبرسی
بلومبرگ در ادامه از شبکهای از شرکتها نام میبرد که به گفته گزارش برای عبور پول و پنهانسازی مسیر مالکیت و ذینفع نهایی استفاده شدهاند؛ از جمله شرکتهایی در «سنتکیتس و نویس» و نیز نهادهایی در امارات. در یک نمونه، بلومبرگ میگوید پیامهای سوئیفتی را دیده که نشان میدهد یک شرکت واسطه در امارات از طریق «بانک اسلامی ابوظبی» انتقالهایی به یک شرکت ثبتشده انجام داده است. در گزارش آمده بانک اسلامی ابوظبی گفته تحت نظارت سختگیرانه مقرراتی فعالیت میکند و «نهادهای یادشده» مشتریان این بانک نیستند.
بلومبرگ همچنین مینویسد انصاری در سال ۲۰۱۶ گذرنامه قبرسی گرفته که به او امکان داده حسابها و شرکتهای تازهای در اروپا باز کند و به گفته منابع، پیوندهای سیاسی ایرانیاش کمتر دیده شود. در گزارش آمده مقامهای قبرس بعدتر درباره احتمال لغو تابعیت او گفتوگو کردهاند و وزارت کشور قبرس اعلام کرده پرونده «در دست بررسی» است.
«تناقض با تصویر زهد» و پسزمینه اعتراضات
بلومبرگ مینویسد رسانههای رسمی ایران رهبر جمهوری اسلامی و خانوادهاش را با «سبک زندگی ساده و زاهدانه» تصویر میکنند و نشانه روشنی از استفاده این داراییها برای زندگی تجملی ارائه نشده است؛ با این حال، وجود چنین ثروت پنهانی با روایت رسمی «تقوا و سادهزیستی» در تعارض قرار میگیرد—بهویژه در شرایط افزایش فقر و ناآرامیها و اعتراضاتی که به نوشته گزارش، از ابتدای سال جاری به کشتهشدن هزاران نفر انجامیده است.
بلومبرگ همچنین با اشاره به اصطلاح «آقازاده» مینویسد خشم عمومی از فساد و سوءمدیریت اقتصادی، اغلب متوجه فرزندان و نزدیکان نخبگان حاکم میشود که متهماند به پشتوانه ارتباطات خانوادگی ثروتاندوزی کردهاند.
جانشینی رهبر و «ضعف راهبردی تهران»
در گزارش بلومبرگ، بحث جانشینی خامنهای نیز در متن شرایطی قرار داده شده که تهران به نوشته این رسانه «از نظر راهبردی» در یکی از ضعیفترین وضعیتهای خود از زمان رسیدن خامنهای به رهبری در سال ۱۳۶۸ قرار گرفته است؛ نتیجه اقتصاد زیر فشار تحریم، حملات نظامی اسرائیل و آمریکا در سال گذشته میلادی، و تضعیف نیروهای نیابتی منطقهای پس از جنگ غزه.
بلومبرگ همچنین به ضعفهای نظام مالی جهانی اشاره میکند—از ثبتهای ناکارآمد درباره «ذینفع واقعی» تا اجرای محدود تحریمها—که به گفته کارشناسان مالی غیرقانونی، میتواند به دوام شبکههای پنهان کمک کند.
واکنشها: تکذیب انصاری و درخواست برای تحریمهای بیشتر
بلومبرگ مینویسد انصاری از طریق وکیلش «هرگونه رابطه مالی یا شخصی» با مجتبی خامنهای را بهشدت رد کرده و گفته تحریمهای بریتانیا را به چالش میکشد. به نوشته گزارش، مجتبی خامنهای نیز به درخواستهای اظهارنظر پاسخ نداده است.
در بخش اروپایی پرونده، بلومبرگ از نقش یک وکیل ایرانیتبار بریتانیایی به نام موریس مشعلی در برخی شرکتها و ساختارها یاد میکند. در گزارش آمده مشعلی گفته ارتباطش با انصاری در چارچوب خدمات حقوقی و مشاوره بوده و وکیلش نیز هرگونه ارتباط او با مجتبی خامنهای یا اطلاع از معاملاتی که خامنهای در آن نفعی داشته باشد را رد کرده است.
بلومبرگ از قول بن کاوداک از «شفافیت بینالملل بریتانیا» نقل میکند که سرمایهگذاری نزدیکان رهبران ایران در بریتانیا رو به افزایش است و بازار املاک نباید «صندوق امانات امن» برای حامیان مالی رژیمهای سرکوبگر باشد. همچنین نرگس اسکندری-گرونبرگ، معاون شهردار فرانکفورت، در گفتوگو با بلومبرگ خواستار اقدام قاطعتر آلمان شده و گفته است: «آنها از سیستم ما سوءاستفاده میکنند» و تاکید کرده شرکتها و همکاران صاحبان قدرت باید تحریم شوند.
بلومبرگ در پایان مینویسد یک مقام اروپایی مرتبط با تحقیقات پولشویی هشدار داده که مسدود شدن داراییهای انصاری در بریتانیا ممکن است در صورت گسترش محدودیتها در اروپا، شبکه را به سمت «فروش فوری» داراییها سوق دهد.
