یک مقام کاخ سفید چهارشنبه ۱۷ دی در مورد موضع ایالات متحده در قبال خیزش ملی ایرانیان به ایراناینترنشنال گفت رییسجمهوری آمریکا به صراحت گفته است اگر [حکومت] ایران به معترضان مسالمتآمیز شلیک کند و آنها را به طرز خشونتآمیزی بکشد، که این رویه همیشگی آنهاست، «ضربه سختی خواهند خورد.»
این مقام افزود که رییسجمهوری با اجرای عملیات "چکش نیمهشب" و "عزم مطلق" نشان داده است که به آنچه میگوید عمل میکند.
اشاره او به حملات ایالات متحده به سایتهای هستهای جمهوری اسلامی و بازداشت نیکلاس مادورو و همسرش بود.
او گفت: «در هرجایی که مردم میخواهند آزادیشان را پس بگیرند و آزادی را به کشوری که زمانی آن را داشته بازگردانند، مثل ایران، ما از آن حمایت میکنیم. پیش از سقوط شاه در سال ۱۹۷۹، ایران شریک بسیار خوبی برای ایالات متحده بود و روابط تجاری و سیاسی گستردهای میان دو کشور وجود داشت. امیدوارم مردم ایران دوباره بتوانند آزادی را برای خودشان احیا کنند. ما همیشه از آزادی حمایت میکنیم، نه از دیکتاتوری.»
او در پاسخ به پرسشی درباره احتمال حمایت از اقدام نظامی آمریکا در ایران گفت:«موضوع، تغییر رژیم نیست. موضوع این است که مردم ایران حق داشته باشند نوع حکومتی را که میخواهند انتخاب کنند. این معنای واقعی دموکراسی است. ما همیشه از آزادی حمایت میکنیم، اما این به آن معنا نیست که آمریکا نیروی نظامی به کشورها بفرستد یا وارد جنگ شود.»
اجماع بر سر «نگرانی از جمهوری اسلامی»، اختلاف بر سر روش
در واشینگتن، هرچند درباره نحوه برخورد با جمهوری اسلامی اختلاف دیدگاه وجود دارد، اما در یک نکته تقریبا همگرایی دیده میشود: نگرانی نسبت به ابعاد هستهای و موشکی برنامههای جمهوری اسلامی.
جمهوریخواهان عموما معتقدند بازدارندگی واقعی تنها از مسیر نمایش قدرت و حفظ آمادگی برای اقدام نظامی به دست میآید. در مقابل، دموکراتها بیشتر بر استفاده از ابزارهای دیپلماتیک، سازوکارهای نظارتی و نقش کنگره در کنترل تصمیمات جنگی تاکید دارند.
با این حال، هر دو طیف میپذیرند که بیتوجهی به روندهای نظامی و هستهای ایران میتواند پیامدهای امنیتی جدی برای آمریکا و متحدانش داشته باشد و همین موضوع پیام مهمی برای تهران به همراه دارد.
پیوند سیاست داخلی ایران با معادلات امنیتی جهانی
ادامه اعتراضها در ایران باعث شده پرونده جمهوری اسلامی تنها در چارچوب برنامه هستهای یا نقش منطقهای آن تحلیل نشود، بلکه ابعاد حقوق بشری و داخلی نیز بیش از گذشته به سیاست خارجی گره بخورد.
اکنون موضوع ایران در سطحی قرار گرفته که همزمان به چند حوزه مرتبط است: حقوق بشر، ثبات منطقهای، امنیت انرژی و حتی رقابت ژئوپولیتیک میان قدرتهای بزرگ. در چنین شرایطی، نحوه برخورد حکومت ایران با معترضان داخلی میتواند بهطور مستقیم بر نوع نگاه و تصمیمسازیهای بینالمللی تاثیر بگذارد.
هرگونه سرکوب خشن میتواند هزینههای سیاسی و دیپلماتیک جمهوری اسلامی را افزایش دهد و زمینه را برای فشارهای بیشتر فراهم کند، در حالیکه کاهش تنش داخلی ممکن است به کاهش حساسیتهای خارجی نیز کمک کند.
بازداشت مادورو تنها یک عملیات محدود در آمریکای لاتین تلقی نمیشود، بلکه بخشی از پیامی وسیعتر به کشورهایی است که در واشینگتن بهعنوان چالشگران اصلی سیاست خارجی آمریکا شناخته میشوند؛ از جمله جمهوری اسلامی.
