احمد الشرع، رییسجمهوری سوریه، از اسکناسهای جدید این کشور با نمادهای کشاورزی مانند پرتقال و زیتون رونمایی کرد.این اسکناسها از روز اول سال ۲۰۲۶ وارد چرخه پولی میشوند و تصاویر بشار اسد و حافظ اسد، رهبران سابق این کشور، از روی آنها حذف شده است.
بر اساس گزارشی که رسانههای سوری چهارشنبه ۱۰ دی منتشر کردند، اسکناسهای جدید با حذف دو صفر از پول فعلی، در واحدهای ۱۰، ۲۵، ۵۰، ۱۰۰، ۲۰۰ و ۵۰۰ لیره سوریه منتشر میشوند و در طراحی تازه، نمادهایی چون گل رز، گندم، زیتون، پرتقال و توت جایگزین تصاویر سیاسی شدهاند.
الشرع در مراسم رونمایی از اسکناسهای جدید گفت که این اقدام «پایان مرحله پیشین و آغاز مرحلهای تازه» است و طراحی جدید بیانگر هویت ملی نو و فاصله گرفتن از تقدیس افراد به شمار میرود.
رییسجمهوری سوریه تاکید کرد حذف صفرها صرفا کار با پول را آسانتر میکند و بهتنهایی به معنای بهبود اقتصاد نیست.
لیره سوریه از آغاز جنگ داخلی و در پی تحریمهای آمریکا و سازمانهای بینالمللی در سال ۲۰۱۱ سقوط شدیدی را تجربه کرده است. ارزش این ارز که در مارس ۲۰۱۱ حدود ۴۷ لیره در برابر هر دلار آمریکا بود، تا ژوئیه ۲۰۱۷ به حدود ۵۱۵ لیره رسید.
این روند در سالهای بعد تشدید شد و در آوریل ۲۰۲۳ نرخ برابری به حدود ۷۵۰۰ لیره در برابر دلار رسید و در همان سال به ۱۵ هزار لیره سقوط کرد.
وزارت خزانهداری آمریکا ۱۹ آبان اعلام کرد اجرای تحریمهای «قانون سزار» علیه سوریه را برای ۱۸۰ روز به حالت تعلیق درآمده است، اما این تعلیق شامل معاملات مرتبط با روسیه و ایران نمیشود.
به گفته الشرع، بهبود اقتصاد به افزایش تولید، کاهش بیکاری و اصلاح وضعیت بانکی وابسته است و از مردم خواست برای جلوگیری از آسیب به نرخ ارز، از شتابزدگی در تعویض اسکناسها خودداری کنند.
عبدالقادر حصریه، رییس بانک مرکزی سوریه نیز اعلام کرد فرایند تعویض اسکناسها ظرف ۹۰ روز انجام خواهد شد و در صورت لزوم امکان تمدید آن وجود دارد.
به گفته او، یک فرمان ریاستجمهوری در سال ۲۰۲۵ به بانک مرکزی اختیار داده است زمانبندی و مکانهای تعویض پول قدیمی را تعیین کند.
اسد هشتم دسامبر ۲۰۲۴، پس از پیشروی سریع نیروهای مخالف به فرماندهی الشرع (ابومحمد الجولانی)، سوریه را ترک کرد و به روسیه گریخت.
این عملیات که به پایان بیش از ۱۳ سال جنگ و سرکوب منتهی شد، مسیر سیاسی سوریه را بهطور کامل تغییر داد.
وزارت خزانهداری آمریکا چهارشنبه ۱۰ دی اعلام کرد این نفتکشها که برخی از آنها بخشی از «ناوگان سایه» مورد استفاده ونزوئلا هستند، منابع مالی لازم برای ادامه فعالیتهای دولت مادورو را تامین میکنند.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، گفت: «دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بهصراحت اعلام کرده که اجازه نخواهد داد دولت نامشروع مادورو از صادرات نفت سود ببرد، در حالی که همزمان مواد مخدر مرگبار وارد ایالات متحده میشود.»
او افزود وزارت خزانهداری به اجرای سیاست فشار دولت ترامپ علیه حکومت مادورو ادامه خواهد داد.
بر اساس این بیانیه، تحریمهای جدید مکمل اقدامهای پیشین دفتر کنترل داراییهای خارجی علیه مقامها، همکاران و کشتیهای مرتبط با شرکت نفت دولتی ونزوئلا، پیدیویاسای (PDVSA)، است که در روزهای ۱۱ و ۱۹ دسامبر اعمال شده بود.
این وزارتخانه در سال ۲۰۱۹ شرکت پیدیویاسای را بهدلیل فعالیت در بخش نفت ونزوئلا تحریم کرده بود. دولت ترامپ نیز همان سال داراییهای این شرکت را بهطور کامل مسدود کرد.
توقف صادرات نفت ونزوئلا
رویترز چهارشنبه گزارش داد انباشت سوختهای باقیمانده در مخازن ساحلی ونزوئلا، شرکت پیدیویاسای را وادار کرده است برای جلوگیری از تعطیلی واحدهای پالایشی به اقدامات اضطراری متوسل شود.
به گفته چهار منبع آگاه، محدودیتهای آمریکا که مانع ورود و خروج نفتکشهای تحریمشده از ونزوئلا شده، صادرات نفت این کشور را در عمل به حالت فلج درآورده است.
ونزوئلا عمدتا نفت فوقسنگین تولید میکند که برای انتقال نیازمند رقیقسازی و برای فرآوری نیازمند پالایشگاههای پیچیده است. در نتیجه، این کشور حجم بالایی سوخت باقیمانده، بهویژه نفت کوره با گوگرد بالا، تولید میکند که معمولا به بازارهای آسیایی صادر میشود.
بر اساس اسناد داخلی شرکت و دادههای کشتیرانی، طی دو هفته گذشته این محمولهها به دلیل محدودیتهای آمریکا به حداقل رسیده است.
به گزارش رویترز، در پی پر شدن تقریبی مخازن ساحلی، پیدیویاسای بخشی از نفت خام و سوخت را در نفتکشها ذخیره کرده و از راهبرد «انبارش شناور» استفاده میکند.
یکی از منابع گفت با انباشت حدود ۲۵ میلیون بشکه سوخت باقیمانده در مخازن و شناورها، ظرفیت ذخیرهسازی این شرکت رو به اتمام است.
به گفته این منبع، پیدیویاسای اکنون تلاش میکند مخازن از کار افتاده را دوباره فعال کند و همزمان بخشی از سوخت باقیمانده را به حوضچههای پسماند نفتی در غرب کشور منتقل کرده است.
منبع دیگری این اقدام را «راهکاری افراطی» توصیف کرد که هدف آن جلوگیری از توقف واحدهای عملیاتی در مرکز پالایشی پاراگوانا با ظرفیت روزانه ۹۵۵ هزار بشکه است.
به گفته این منابع، ادامه وضعیت فعلی میتواند خطر تعطیلی گستردهتر پالایشگاهها و تشدید بحران انرژی در ونزوئلا را در پی داشته باشد.
ادامه فشار ترامپ بر مادورو
ترامپ اول دی کنارهگیری مادورو از قدرت را «تصمیمی هوشمندانه» خواند و هشدار داد که او بیش از این نمیتواند از خود سرسختی نشان دهد.
او در جمع خبرنگاران در فلوریدا در پاسخ به این سوال که آیا هدف او واداشتن مادورو به ترک قدرت است، گفت: «خب، فکر میکنم احتمالا همینطور باشد… این به خودش بستگی دارد که چه میخواهد بکند. فکر میکنم عاقلانه است که این کار را انجام دهد. اما باز هم خواهیم دید.»
کارزار فشار ترامپ علیه مادورو شامل افزایش حضور نظامی ایالات متحده در منطقه و انجام حملات نظامی به شناورهایی بوده که به گفته واشینگتن در اقیانوس آرام و دریای کارائیب در نزدیکی این کشور آمریکای جنوبی به قاچاق مواد مخدر مشغول بودهاند.
خبرگزاری رویترز چهارشنبه ۱۰ دی گزارش داد با عبور از نیمهشب در مناطق مختلف جهان، مردم سالی «گاه دشوار» را پشت سر گذاشتند و با برگزاری آیینهایی متنوع، امید خود را برای سال جدید ابراز کردند.
نخستین مناطق جهان که وارد سال ۲۰۲۶ شدند، جزایری در اقیانوس آرام از جمله کریسمس آیلند، تونگا و نیوزیلند بودند.
در استرالیا، شهر سیدنی طبق سنت هر ساله با یک آتشبازی بزرگ به استقبال سال جدید رفت.
حدود ۴۰ هزار جلوه آتشبازی در طول هفت کیلومتر از ساختمانها و برجهای بندر سیدنی به اجرا درآمد و پل بندر سیدنی نیز با افکت «آبشار نور» روشن شد.
این مراسم امسال با تدابیر امنیتی شدیدتر برگزار شد؛ اقدامی که پس از حملهای مرگبار به یک رویداد یهودیان در این شهر صورت گرفت.
برگزارکنندگان پیش از آغاز سال نو، به یاد قربانیان این حمله یک دقیقه سکوت کردند و پل بندر سیدنی با نور سفید روشن شد و نماد منورا، از نمادهای یهودیت، روی پایههای آن به نمایش درآمد.
کلاور مور، شهردار سیدنی، پیش از مراسم گفت: «پس از پایان تلخ سال برای شهرمان، امیدواریم شب سال نو فرصتی برای همبستگی و نگاه به آیندهای آرام و شاد در سال ۲۰۲۶ باشد.»
در کره جنوبی، هزاران نفر در پاویون ناقوس بوسینگاک در سئول گرد هم آمدند؛ جایی که ناقوس برنزی این مکان ۳۳ بار به صدا درآمد. این آیین که ریشه در کیهانشناسی بودایی دارد، نماد دور کردن بدشانسی و خوشامدگویی به صلح و رفاه در سال جدید است.
در چین، مراسمی همراه با اجرای طبل در گذرگاه جویونگوان، بخشی از دیوار بزرگ چین در نزدیکی پکن برگزار شد.
شرکتکنندگان با پوشیدن سرپوشها و در دست داشتن تابلوهایی با عدد «۲۰۲۶» و نماد اسب، سال جدید را گرامی داشتند. سال نو چینی که در فوریه آغاز میشود، سال اسب خواهد بود.
در کرواسی، جشنها زودتر از نیمهشب آغاز شد. شهر فوزینه طبق سنتی که از سال ۲۰۰۰ برقرار است، شمارش معکوس سال نو را ظهر برگزار کرد.
مردم با نوشیدن شامپاین، رقص و موسیقی سال نو را جشن گرفتند و شماری نیز با کلاه بابانوئل به آبهای یخزده دریاچه بایر شیرجه زدند.
در ایالات متحده، با وجود دمای زیر صفر، آمادهسازیها برای مراسم معروف «سقوط توپ» در میدان تایمز نیویورک آغاز شد و نیروهای امنیتی موانع و سکوها را برای تجمع جمعیت برپا کردند.
در برزیل، ساحل کوپاکابانا در ریودوژانیرو میزبان تدارکات گسترده برای جشن بزرگ «رِویون» بود. برگزارکنندگان امیدوار بودند رکورد گینس سال ۲۰۲۴ برای بزرگترین جشن شب سال نو را بشکنند.
در کییف، پایتخت اوکراین، مردم در حالی برای ورود به سال جدید آماده میشدند که جنگ با روسیه همچنان سایه خود را بر زندگی روزمره آنها حفظ کرده است.
یک سرباز ۴۷ ساله که خود را ایرینا معرفی کرد، گفت: «باید واقعبین باشیم. همه دوست دارند به صلح باور داشته باشند، اما نمیدانم باور کردنش چقدر عاقلانه است.»
در مقابل، اولسیا، دختر ۹ سالهای که کنار درخت کریسمس مقابل کلیسای سنت سوفیا ایستاده بود، با خوشبینی گفت: «فکر میکنم در سال جدید صلح خواهد آمد.»
خبرگزاری رویترز چهارشنبه ۱۰ دی گزارش داد در تصاویر منتشرشده، الکساندر روماننکوف، از افسران ارشد ارتش روسیه، جزییاتی از آنچه مسکو «حملهای برنامهریزیشده» مینامد، شرح میدهد.
این ویدیو در یک نشست توجیهی نظامی پخش شد و هدف آن، به چالش کشیدن تکذیبهای اوکراین درباره وقوع چنین حملهای عنوان شده است.
روماننکوف گفت ۹۱ پهپاد از مناطق سومی و چرنیهیف اوکراین شلیک شدهاند و پدافند هوایی روسیه این حمله را خنثی کرده است. به گفته او، این حمله تلفات جانی یا خسارت مادی در پی نداشته است.
در بخش دیگری از ویدیو، یک نظامی روس در کنار بقایای پهپادی دیده میشود که به گفته او یک پهپاد اوکراینی از نوع «چاکلون-وی» بوده و حامل یک محموله انفجاری شش کیلویی بوده است؛ محمولهای که بنا بر گزارش روسیه، منفجر نشده است.
وزارت دفاع روسیه توضیح نداده است بر چه اساسی هدف این پهپاد را محل اقامت پوتین تشخیص داده است.
در این ویدیو، مردی که ایگور بولشاکوف معرفی شده و ساکن یکی از روستاهای منطقه نووگورود است، گفته صدای شلیک موشکهای پدافند هوایی را شنیده است.
واکنش اوکراین
اوکراین بار دیگر این گزارشها را رد کرد. هئوريی تيخی، سخنگوی وزارت امور خارجه اوکراین، در گفتوگو با رویترز این تصاویر را «خندهدار» توصیف کرد و گفت کییف «کاملا مطمئن است که چنین حملهای هرگز رخ نداده است».
او افزود روسیه هیچ مدرکی برای اثبات گزارش خود ارائه نکرده و این اتهام با هدف مختل کردن روند گفتوگوها برای پایان دادن به جنگ مطرح شده است.
آندری سیبیها، وزیر خارجه اوکراین سهشنبه اتهام حمله را «بیاساس» خواند و از همه کشورها خواست به گزارشهای تاییدنشده واکنش نشان ندهند..
سیبیها از همه کشورها خواست از واکنش به این گزارشهای تاییدنشده خودداری کنند و گفت چنین واکنشهایی «روند سازنده صلح که اخیرا در حال پیشرفت بوده» را تضعیف میکند.
رویترز گزارش داد که قادر به تایید مستقل زمان و مکان تصاویر منتشرشده یا نوع دقیق پهپاد ادعایی نیست.
بر اساس این گزارش، شماری از مقامهای کشورهای غربی نیز روایت روسیه از این رویداد را زیر سوال برده و نسبت به اصل وقوع چنین حملهای ابراز تردید کردهاند.
نفت، فناوری و دنیای لوکس، چگونه ثروت میسازند؟
بر اساس تازهترین برآوردهای منتشرشده از سوی پایگاه خبری بلومبرگ، تمرکز ثروت در اقتصاد جهانی بیش از هر زمان دیگری در دست گروهی محدود از خاندانهای بزرگ قرار گرفته است.
بر اساس این گزارش، مجموع دارایی ۲۵ خاندان ثروتمند جهان در سال ۲۰۲۵ به حدود ۲.۹ تریلیون دلار رسیده است که این رقم، بالاتر از تولید ناخالص داخلی کشورهایی مانند بریتانیا یا فرانسه است.
رشد بازارهای مالی، افزایش تقاضا برای کالاهایی مانند فلزات و غذای حیوانات خانگی، و همچنین دسترسی پایدار به منابع انرژی، از عوامل اصلی این جهش عنوان شدهاند.
در صدر این فهرست، خاندان والتون قرار دارد که ثروتش اکنون از نیم تریلیون دلار عبور کرده و به تنهایی با اقتصاد کشورهایی مانند سوئد یا بلژیک برابری میکند.
همزمان، حداقل ثروت لازم برای ورود به جمع ثروتمندترین خاندانهای جهان به بیش از ۴۶ میلیارد دلار رسیده. سطحی که تا چند سال پیش برای بسیاری از سرمایهداران جهانی دستنیافتنی بود.
۱۰ خاندان ثروتمند جهان
۱. خاندان والتون - آمریکا
مالک فروشگاههای زنجیرهای والمارت، بزرگترین شبکه خردهفروشی جهان، که ستون اصلی اقتصاد مصرفی ایالات متحده بهشمار میرود. این خانواده طی سه نسل کنترل کسبوکار را حفظ کرده و ثروت آنها به ۵۱۳.۴ میلیارد دلار رسیده است.
۲. خاندان آل نهیان - امارات
خاندان حاکم ابوظبی که ثروت خود را از نفت، داراییهای حاکمیتی و سرمایهگذاریهای کلان جهانی بهدست آوردهاند و در سالهای اخیر حضور فعالی در حوزه هوش مصنوعی داشتهاند. دارایی این خاندان حدود ۳۳۵.۹ میلیارد دلار برآورد میشود.
۳. خاندان آل سعود - عربستان سعودی
ثروت این خاندان بر پایه منابع عظیم نفتی عربستان سعودی و پیوند نزدیک قدرت سیاسی و اقتصادی شکل گرفته است.
دارایی خاندان آل سعود حدود ۲۱۳.۶ میلیارد دلار تخمین زده میشود.
۴. خاندان آل ثانی - قطر
حاکمان قطر از بزرگترین بهرهبرداران گاز طبیعی جهان هستند و بخشی از درآمدهای انرژی را در بازارهای مالی و داراییهای بینالمللی سرمایهگذاری کردهاند.
ثروت این خاندان ۱۹۹.۵ میلیارد دلار اعلام شده است.
۵. خاندان هرمس - فرانسه
مالک برند لوکس هرمس که از قرن نوزدهم تاکنون و طی شش نسل در اختیار خانواده باقی مانده است.
دارایی این خاندان در صنعت کالاهای لوکس به ۱۸۴.۵ میلیارد دلار رسیده است.
۶. خاندان کُخ - آمریکا
این خانواده دارای یکی از بزرگترین امپراتوریهای صنعتی خصوصی جهان در حوزه انرژی، مواد شیمیایی و صنایع سنگین است.
ثروت این خاندان حدود ۱۵۰.۵ میلیارد دلار برآورد میشود.
۷. خاندان مارس - آمریکا
فعال در صنایع غذایی هستند؛ بهویژه در بازار رو به رشد غذای حیوانات خانگی، با برندهایی شناخته شده در بازار جهانی.
دارایی این خاندان ۱۴۳.۴ میلیارد دلار است.
۸. خاندان آمبانی - هند
مالک گروه ریلاینس در حوزه انرژی، پالایش نفت و صنعت که نقشی کلیدی در اقتصاد هند ایفا میکند. ثروت این خانواده حدود ۱۰۵.۶ میلیارد دلار تخمین زده میشود.
۹. خاندان ورتهایمِر - فرانسه
مالک برند شنل، یکی از پایدارترین نامها در صنعت مد و کالاهای لوکس جهان، با ثروتی معادل ۸۵.۶ میلیارد دلار.
۱۰. خاندان تامسون - کانادا
کنترلکننده تامسون رویترز، یکی از بازیگران اصلی اقتصاد داده، اطلاعات مالی و رسانه. دارایی این خاندان ۸۲.۱ میلیارد دلار برآورد شده است.
جای خالی ایرانیها در فهرست ثروتمندترینها
بر اساس فهرستهای رسمی بلومبرگ و فوربس، هیچ خاندان ایرانیای در میان ثروتمندترین خاندانهای جهان در سال ۲۰۲۵ حضور ندارد.
این فهرستها بر ثروتهای چندنسلی و متمرکز، تمرکز دارند؛ در حالی که ثروت ایرانیها عمدتا فردمحور، پراکنده و فاقد تداوم خانوادگی سازمانیافته است.
در میان ایرانیتبارهای خارج از کشور، ثروتمندترین چهره شناختهشده پیر امیدیار، بنیانگذار ایبی، است که ثروتش بین ۱۰.۵ تا ۱۴ میلیارد دلار برآورد میشود.
پس از او، بهداد اقبالی، نیز بنیانگذار شرکت سرمایهگذاری کلیرلیک کپیتال، با حدود ۴.۴ میلیارد دلار قرار دارد.
فرهاد مشیری، کمال غفاریان و خانواده قرمزیان، خانواده یهودی ایرانیتبار و توسعهدهنده پروژههای عظیم تجاری مانند «مال آو آمریکا» در ردههای بعدی قرار میگیرند.
با این حال، حتی مجموع دارایی این افراد و خانوادهها نیز فاصلهای قابل توجه با آستانه ورود به فهرست خاندانهای ثروتمند جهان دارد.
در داخل ایران نیز اگرچه نام خانوادههای متمولی مانند عسگراولادی در دهههای گذشته مطرح بوده، اما بهدلیل نبود شفافیت مالی، تحریمها و ساختار غیرعلنی اقتصاد، برآورد دقیق و قابل مقایسهای از میزان ثروت آنها وجود ندارد.
همچنین در سالهای اخیر، گزارشهای رسانهای و تحریمی به داراییهای منتسب به فرزندان برخی مقامهای ارشد جمهوری اسلامی از جمله پسر علی شمخانی اشاره کردهاند که گفته میشود از مسیر تجارت نفت خام و شبکههای واسطهای، به درآمدهای قابل توجهی دست یافتهاند.
با این حال، نبود دادههای رسمی مانع از ثبت این داراییها در رتبهبندیهای معتبر جهانی شده است.
در مقابل این وضعیت، ۱۰ خاندان ثروتمند جهان نشان میدهند که چگونه ثروت در طول زمان به بخشی از هویت خانوادگی تبدیل میشود.
در این خاندانها، سرمایه صرفا عددی در ترازنامه نیست، بلکه شبکهای از مالکیت، مدیریت، نفوذ و حافظه خانوادگی است که نسلبهنسل منتقل شده است.
از فروشگاههای زنجیرهای والتونها و برندهای لوکس فرانسوی گرفته تا خاندانهای نفتی خلیج فارس و امپراتوریهای صنعتی آمریکا، ثروت با نام خانواده گره خورده و به ساز و کاری پایدار برای تداوم قدرت اقتصادی تبدیل شده است.
همین پیوند میان سرمایه و هویت خانوادگی است که این ۱۰ خاندان را فراتر از یک نسل یا یک بازار، در راس اقتصاد جهانی نگه داشته است.
