مطالب بیشتر
آرشام رضایی، زندانی سیاسی، همزمان با چهارمین روز اعتراضات در ایران، در نامهای از زندان قزلحصار کرج با خطاب قرار دادن علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، نسبت به سرنوشت او هشدار داده است.
رضایی در ابتدای نامه با آوردن بیتی از فرخی یزدی «ای خاک مقدس که بُوَد نام تو ایران، فاسد بُوَد آن خون که به راه تو نریزد» از «طنین آزادی» در خیابانهای ایران گفته و نوشته است که پشت دیوارهای سرد و سر به فلک کشیده زندان، بیش از هر زمان دیگری «احساس گرفتاری» میکند و آرزو داشته در کنار معترضان باشد.
او در ادامه، قزلحصار را «آشویتس خامنهای» خوانده و خطاب به نیروهای سرکوب نوشته است که «اسلحهها و باتومهای خود را زمین بگذارید» و به مردم بپیوندند؛ او همچنین با اشاره به سرنوشت بشار اسد، به ماموران هشدار داده که از «تجربه تلخ سرکوبگران» درس بگیرند.
این زندانی سیاسی پادشاهیخواه، در ادامه خامنهای را خطاب قرار داد و نوشت: «این مردم از تو و ظلمهای بیشمارت به تنگ آمدهاند و دیگر هیچ چیز برای از دست دادن ندارند. با هر گلولهای که به سمتشان نشانه بروی، نیکاها، پژمانها، حدیثها و پویایهای بیشماری را در برابر خود خواهی دید.»
او افزود: «پس پیش از آنکه به سرنوشت قذافی دچار شوی، تو نیز همچون همتای دیکتاتورت (اسد)، به دامان پوتین پناه ببر؛ چرا که سرنوشتی تلختر از قذافی در انتظار توست.»
شیرین عبادی، برنده جایزه صلح نوبل، در یادداشتی شلیک مستقیم ماموران سرکوبگر جمهوری اسلامی به معترضان در شهرستان فسا را بهشدت محکوم کرد و آن را «نقض آشکار اصول اولیه حقوق بشر» دانست.
او تاکید کرد فرمانداری یک نهاد عمومی است و با پول شهروندان اداره میشود و افزود حضور معترضان مقابل نهادهای دولتی برای رساندن صدایشان امری رایج است و «غیرعادی و غیرقابلقبول» آنجاست که پاسخ حکومت به دستهای خالی، «گلوله» باشد.
عبادی تاکید کرد شلیک به معترضان بیسلاح، حتی در صورت وارد شدن خسارت به اموال عمومی، نه «کنترل تجمع» است و نه «اجرای قانون».
او همچنین خواستار توقف فوری شلیک و سرکوب، رسیدگی درمانی به مجروحان و پاسخگویی مقامهای مسئول درباره دستور شلیک مستقیم در فسا شد.
براساس این گزارش که چهارشنبه ۱۰ دی منتشر شد، ترامپ و نتانیاهو هر دو جنگ ۱۲ روزه با ایران در ژوئن گذشته را موفقیتی بزرگ ارزیابی کردند، اما نتانیاهو معتقد است که ممکن است ضربات بیشتری برای جلوگیری از بازسازی تواناییهای ایران لازم باشد.
اکسیوس در ادامه گزارش بهنقل از یک مقام آمریکایی نوشت اگر جمهوری اسلامی اقدامات واقعی و قابل راستیآزمایی برای بازسازی برنامه هستهای خود انجام دهد، ترامپ احتمالا از «دور دوم» حملات حمایت خواهد کرد اما توافق بر سر معنای دقیق «بازسازی» چالشی مهم باقی مانده است.
ترامپ پس از دیدار گفت اگر حکومت ایران برنامه هستهای خود را بازسازی کند، ایالات متحده بار دیگر آن را نابود خواهد کرد، هرچند ترجیح او دستیابی به یک توافق هستهای با تهران است.
به گزارش اکسیوس با این حال، ترامپ و نتانیاهو بر سر هیچ جدول زمانی مشخص یا جزئیات دقیق اقدامات نظامی آینده به توافق نرسیدند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، سهشنبه در نامهای خطاب به وزیران امور خارجه دیگر کشورها، سخنان ترامپ درباره جمهوری اسلامی را «نقض فاحش حقوق بینالملل و منشور ملل متحد» توصیف کرد و خواستار محکومیت آن شد.
او در واکنش به هشدار ترامپ برای حمله مجدد نوشت که سکوت در برابر این تهدیدها «پیامدهای خطرناک» دارد.
عراقچی افزود: «ایران در پاسخ قاطع و پشیمانکننده به هرگونه تعرضی تردید نخواهد کرد.»
توقف مذاکرات عراقچی و ویتکاف
به گزارش آکسیوس، عراقچی و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، تا ماه سپتامبر درباره احتمال توافق هستهای گفتوگو کرده بودند، اما در ماههای اخیر مذاکرات جدی متوقف شده است.
این گزارش همچنین بهنقل از برخی مقامهای آمریکایی و اسرائیلی نوشت محتملترین جرقه درگیری جدید میان ایران و اسرائیل در کوتاهمدت، «محاسبه اشتباه» یکی از طرفین است؛ وضعیتی که در آن هر طرف برای پیشدستی در برابر حمله احتمالی طرف مقابل اقدام کند.
مقامهای اسرائیلی ۳۰ آذر به دولت ترامپ هشدار دادند که یک رزمایش موشکی سپاه پاسداران میتواند پوششی برای حملهای واقعی باشد.
بازسازی زرادخانه حزبالله
یک مقام ارشد آمریکایی به اکسیوس گفت: «نتانیاهو در طول این دیدار نسبت به غزه بسیار بدبین بود، اما به ما فرصت داد تا به مرحله دوم توافق آتشبس برویم.»
به گفته دو مقام آمریکایی دیگر، ترامپ در این دیدار متعهد شد در صورتی که حماس به تعهدات خود پایبند نباشد و روند خلع سلاح را آغاز نکند، به اسرائیل اجازه اقدام نظامی بدهد.
به گفته این منابع، انتظار میرود ترامپ در ماه ژانویه آغاز مرحله دوم آتشبس، تشکیل «هیات صلح غزه» و ایجاد دولت تکنوکرات فلسطینی را اعلام کند.
نخستین نشست این هیات قرار است ۲۳ ژانویه همزمان با مجمع جهانی اقتصاد در داووس برگزار شود.
اسرائیل پیشتر اعلام کرده بود چندین سازمان بهدلیل ارائه ندادن اطلاعات درباره کارکنان فلسطینی خود از فعالیت منع میشوند.
حاجا لحبیب، مسئول امور بشردوستانه اتحادیه اروپا، چهارشنبه ۱۰ دی در واکنش به این تصمیم در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «اتحادیه اروپا موضع خود را روشن بیان کرده است: قانون ثبت سازمانهای غیردولتی در شکل فعلی قابل اجرا نیست.»
او افزود «همه موانع» در مسیر دسترسی به کمکهای بشردوستانه در منطقه باید رفع شوند.
لحبیب تاکید کرد: «قوانین بشردوستانه بینالمللی جای هیچ تردیدی باقی نمیگذارد: کمکها باید به دست نیازمندان برسد.»
خبرگزاری فرانسه نوشت سازمانهای غیردولتی امدادرسان تا آخرین روز سال ۲۰۲۵ (۱۰ دی) فرصت داشتند در قالب دستورالعمل جدید اسرائیل، خود را به ثبت برسانند.
اسرائیل میگوید این چارچوب با هدف جلوگیری از فعالیت «عوامل متخاصم یا حامیان تروریسم» در سرزمینهای فلسطینی تدوین شده است و قصدی برای ایجاد مانع در مسیر کمکرسانی وجود ندارد.
اسرائیل پیش از این برخی کارکنان آژانس امدادرسانی سازمان ملل به فلسطینیان (اونروا) را به مشارکت در حمله مرگبار هفتم اکتبر متهم کرده بود.
اسرائیل و حماس مهرماه برای برقراری مرحله اول آتشبس در چارچوب طرح پیشنهادی دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، به توافق رسیدند.
در حالی که رایزنیها برای اجرای مرحله دوم آتشبس در منطقه ادامه دارد، یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، چهارم دی تاکید کرد این کشور «هرگز بهطور کامل» از غزه عقبنشینی نمیکند.
فعالیت چه سازمانهایی در غزه ممنوع میشود؟
مقامهای اسرائیلی ۹ دی از ارسال اخطاریه به سازمانهایی خبر دادند که از «ارائه فهرست کارکنان فلسطینی خود برای اطمینان از نداشتن ارتباط با تروریسم» خودداری کردهاند.
به گفته مقامهای اسرائیلی، مجوز فعالیت این سازمانها از اول ژانویه (۱۱ دی) لغو میشود و آنها موظف هستند تا اول مارس (۱۰ اسفند) همه فعالیتهای خود را متوقف کنند.
اسرائیل شمار سازمانهایی را که با ممنوعیت روبهرو هستند، اعلام نکرده، اما بهطور مشخص از «پزشکان بدون مرز» نام برده و این سازمان را به رعایت نکردن چارچوب جدید متهم کرده است.
اسرائیل میگوید دو فرد مرتبط با گروههای مسلح فلسطینی در سازمان «پزشکان بدون مرز» به کار گرفته شدهاند.
پایگاه خبری تایمز اسرائیل ۱۰ دی نوشت این فهرست همچنین چندین شاخه از سازمان «آکسفام»، «شوراهای پناهندگان» دانمارک و نروژ، «کاریتاس اینترنشنالیس» بهعنوان نهاد هماهنگکننده خیریههای کاتولیک، «کمیته خدمات دوستان آمریکایی» و «کمیته بینالمللی نجات» را در بر میگیرد.
مقامهای اسرائیلی پیشتر به خبرگزاری فرانسه گفته بودند ۱۴ درخواست ثبت سازمانهای غیردولتی تا تاریخ چهارم آذر رد شده است.
چندین سازمان غیردولتی هشدار دادند مقررات جدید تاثیر قابل توجهی بر روند توزیع کمکها در غزه خواهد داشت.
سازمانهای بشردوستانه بر این باورند که میزان کمکهای بشردوستانه ارسالی به غزه همچنان ناکافی است.
بر اساس توافق آتشبس، قرار بود روزانه ۶۰۰ کامیون وارد غزه شود، اما به گفته سازمانهای غیردولتی و سازمان ملل متحد، در عمل تنها بین ۱۰۰ تا ۳۰۰ کامیون حامل کمکهای بشردوستانه اجازه ورود پیدا میکند.
در سوی دیگر، سازمان کوگات، مسئول هماهنگی کمکهای بشردوستانه در اسرائیل، هفته گذشته اعلام کرد بهطور میانگین ۴۲۰۰ کامیون کمک در هفته وارد غزه میشود که معادل حدود ۶۰۰ کامیون در روز است.
کوهدشت در استان لرستان، اصفهان، فولادشهر، کرمانشاه، فسا در استان فارس، جونقان، دورود، همدان، فارسان، مشهد، باغمک، بابل، کیش، اسدآباد، نهاوند، سبزوار، کوهچنار و فارسان از جمله شهرهایی بودند که مردم در چهارشنبه تجمع کردند و به سر دادن شعار علیه حکومت و در حمایت از شاهزاده رضا پهلوی پرداختند.
در برخی شهرها، ماموران به سوی شهروندان آتش گشودند، یا با ماشین آبپاش سعی در سرکوب مردم معترض داشتند.
به ویژه در شامگاه چهارشنبه، مردم در چندین شهر از جمله کرمانشاه، اصفهان و اراک مقابل نیروهای امنیتی مقاومت کردند.
بنابر گزارشها در فسا شهروندان با برگزاری تجمع اعتراضی، به ساختمان فرمانداری این شهر هجوم بردند و در خیابان مقابل آن آتش روشن کردند.
معترضان در این شهر همچنین شعارهایی چون «مرگ بر دیکتاتور»، «رضاشاه، روحت شاد»، «توپ تانک فشفشه، آخوند باید گم بشه» سر دادند.
ویدیوها و گزارشهایی به ایراناینترنشنال رسیده که حاکی از شلیک مستقیم ماموران سرکوبگر به مردم معترض در فسا است.
همزمان با انتشار تصاویر این تیراندازی مستقیم، برخی منابع از کشته شدن جوانی ۱۸ ساله به نام مهدی سماواتی با شلیک ماموران در فسا خبر دادند.
دادگستری فسا کشته شدن این جوان را تکذیب کرد اما از بازداشت چهار تن از معترضان خبر داد.
بر اساس گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال، در جریان این تیراندازی دستکم یک نفر مجروح شده است.
بعد از ظهر چهارشنبه گزارش مشابهی از تیراندازی ماموران حکومتی به سوی شهروندان در جریان تجمع اعتراضی شهر کوهدشت منتشر شد.
هنوز جزییاتی از احتمال زخمی یا کشته شدن شهروندان معترض در این شهر منتشر نشده است.
مردم معترض در شهر کرمانشاه نیز ۱۰ دی تجمع اعتراضی برگزار کرده و شعارهایی چون «مرگ بر دیکتاتور» سر دادند.
در اصفهان نیز تجمعی در میدان نقش جهان شکل گرفت.
گزارشهایی نیز از برقراری جو امنیتی و استقرار نیروهای حکومتی و خودروهای آبپاش در نقاط مختلف تهران مانند خیابان ولیعصر منتشر شده است.
آزادی شماری از دانشجویان بازداشتی
شورای صنفی دانشگاه تهران اعلام کرد شش نفر از دانشجویان بازداشتشده این دانشگاه آزاد شدهاند، اما از وضعیت شاهین شکوهی، دیگر دانشجوی بازداشتی، اطلاعی در دست نیست.
بر اساس این گزارش، عارف هادینژاد، مبین امینیان، ماندی ایدی، مژان مهدیزاده، نگار مهدینیا و شایان دهکردیآدمی که در جریان اعتراضات نهم دی بازداشت شده بودند، آزاد شدند.
معاونت اجرایی حوزه ریاست دانشگاه تهران شمار دانشجویان بازداشتشده در تجمع نهم دی را چهار نفر اعلام کرد و گفت در حال حاضر این دانشگاه هیچ دانشجوی بازداشتی ندارد.
در تحولات مرتبط با دانشگاه، مسئولان حراست سه دانشگاه صنعتی شریف، دانشگاه الزهرا و علم و صنعت در تهران برکنار شدند.
برخی این برکناری را در پی گزارشها و انتقادها نسبت به رفتار نامناسب اعضای این سه حراست دانستند.
با اینحال وزارت علوم در اطلاعیهای، اعلام کرد این اقدام با هدف ارتقای «حکمرانی صیانتی» و «تقویت امنیت» در محیطهای دانشگاهی انجام شده است.
فراخوان دانشجویی
خبرنامه امیرکبیر فراخوان جمعی از دانشجویان دانشگاه فردوسی مشهد را برای برگزاری تجمع اعتراضی در چهارشنبه ۱۰ دی منتشر کرد.
در این بیانیه آمده است: «ما دانشجویان دانشگاه فردوسی مشهد، وارث اندیشه آزادی و مقاومت هستیم.»
نویسندگان بیانیه تاکید کردند: «دانشگاه جای ترس نیست و دانشجو تماشاگر نخواهد بود. اعتراض حق ماست، تحصن ابزار ما و ایستادگی مسیر ماست. نسل جوان بیعدالتی را نمیپذیرد و آینده را به بهای ترس واگذار نمیکند.»
روابط عمومی شورای صنفی کل دانشگاه تهران خبر داد سریرا کریمی، دبیر شورای صنفی دانشکده حقوق و علوم سیاسی و عضو شورای صنفی کل دانشگاه تهران، شامگاه چهارشنبه پس از حضور نیروهای امنیتی در منزل او بازداشت شده است.
بر اساس این گزارش، تاکنون از محل و وضعیت نگهداری او خبری در دست نیست.
کمین سرکوبگران با ونهای ایرانسل و همراه اول برای بازداشت دانشجویان در مشهد
با انتشار فراخوان دانشگاه فردوسی مشهد برای تجمع، خطوط اتوبوسرانی از مسیرهای «مصلی-شهدا-پارک ملت» و «قاسمآباد-پارک ملت» متوقف شد.
خبرنامه امیرکبیر گزارش داد اتوبوسها تنها تا میدان جانباز حرکت میکنند و بازمیگردند.
بر اساس این گزارش، نیروهای امنیتی با ونهایی با پوشش اپراتور تلفن همراه «ایرانسل» و «همراه اول» در اطراف میدان جانباز و فلکه پارک مشهد مستقر شدهاند تا جابهجایی نیرو و بازداشت معترضان را انجام دهند.
خبرنامه امیرکبیر نوشت نیروهای لباسشخصی در قالب گروههای چهار تا پنج نفره و با کتانی ساقدار در سطح شهر تردد میکنند؛ اقدامی که بهگفته منابع محلی، برای جلوگیری از شناسایی و حمله از راه دور به خودروهای امنیتی انجام شده است.
واکنشها
واکنشهای جهانی به اعتراضات دامنهدار در ایران ادامه دارد.
وزارت امور خارجه کانادا اعلام کرد که اتاوا از گزارشهای مربوط به اعتراضات اقتصادی در ایران آگاه است و تاکید کرد مقامهای ایرانی موظفاند مطابق تعهدات بینالمللی، حقوق بنیادین شهروندان از جمله آزادی بیان و حق تجمع مسالمتآمیز را رعایت کنند.
به گفته سخنگوی وزارت امور خارجه کانادا، وضعیت حقوق بشر در ایران «عمیقا نگرانکننده» است و گزارشها از وخامت شرایط، بهویژه برای زنان، اقلیتهای قومی و مذهبی، فعالان حقوق بشر و خبرنگاران حکایت دارد.
صفحه فارسی وزارت امور خارجه آمریکا در ایکس، درباره ارعاب، خشونت و دستگیری معترضان مسالمتجو ابراز نگرانی و تاکید کرد جمهوری اسلامی باید به سرکوب مردم پایان دهد.
در بخشی از این پست آمده است: «مطالبه حقوق اولیه جرم نیست و رژیم باید به حقوق مردم ایران احترام بگذارد.»
پیت ریکتس، سناتور جمهوریخواه آمریکا، در ایکس نوشت: «ما باید همزمان با حمایت از مردم شجاع ایران که در مسیر آزادی جان خود را به خطر میاندازند، به افزایش فشار بر آیتالله و دارودسته او ادامه دهیم.»
او افزود: «جمهوری اسلامی حکومتی فاسد و تروریستی است که بهطور وحشیانه مردم خود را سرکوب و میکشد. این حکومت آشکارا حاضر است معیشت تکتک ایرانیان را فدای ماندن خود در قدرت کند.»
دنی دانون، سفیر اسرائیل در سازمان ملل، در ایکس نوشت: «خطاب به مردم ایران که بهصورت مسالمتآمیز اعتراض میکنند و از حقوق ابتدایی محروماند، صدای شما را میشنویم.»
دانون افزود: «در ایران میلیونها نفر برای بقا تلاش میکنند و این در حالی است که حکومت سرکوبگر میلیاردها دلار صرف ترور و جاهطلبیهای هستهای میکند و اعتراضات مسالمتآمیز با سرکوب پاسخ داده میشود.»
نفتالی بنت، نخستوزیر پیشین اسرائیل، در حساب ایکس خود با انتشار تصویری از اعتراضات خیابانی در ایران نوشت: «مردم عزیز ایران شما تنها نیستید.»
بنت شامگاه دوشنبه هشتم دیماه نیز در پیامی ویدیویی خطاب به مردم ایران گفت مردم ایران گذشتهای پرافتخار دارند و میتوانند آیندهای حتی پرافتخارتر داشته باشند.
نشریه بیلد آلمان در گزارشی از اعتراضات ایران، عقبنشینی نیروهای سرکوب در مقابل معترضان را بسیار پرمعنا خواند.
این نشریه آلمانی نوشت تصاویر عقب راندن ماموران از سوی معترضان از نظر نمادین بسیار پرمعنا هستند، زیرا برای نخستین بار ضعفهای رژیم ایران را آشکار میکنند؛ تصاویری که در ایران معمولا غیرقابل تصورند.
نشریه اشپیگل هم با اشاره به علل اعتراضات در ایران نوشته است یافتن راهحلی برای مشکلات آسان نخواهد بود و به باور ناظران، گزینههای حکومت محدود است.
چوسان دیلی، یکی از قدیمیترین و پرتیراژترین روزنامههای کره جنوبی، نیز در گزارشی به اعتراضات شکل گرفته در ایران و اعتصاب بازاریان پرداخت و نوشت اعتراضهایی که با بحران اقتصادی ایران آغاز شده بود، از مراکز شهری فراتر رفته و به محیطهای دانشگاهی کشیده شده است.
ایندیا تودی، رسانه معتبر هندی، از طنین شعار «آخوندها باید بروند» در شهرهای ایران گزارش داد.
روزنامه استرالیالین نیز به شعارهای مرتبط با «بازگشت پهلوی» در خیابانها اشاره کرد.
نهم دی و در سومین روز از اعتراضات نیز بازاریان و کسبه شماری از شهرهای ایران، اعتصاب کردند و مغازههای خود را بسته نگه داشتند.
نهم دی در تهران، کرمانشاه و شیراز تجمع خیابانی شکل گرفت و دانشجویان چندین دانشگاه نیز به اعتراضات مردمی پیوستند.
آخرین تحولات مربوط به اعتراضات را میتوانید در این پوشش زنده دنبال کنید.
